İçeriğe atla

Fatih (sondaj gemisi)

Tarihçe
Türkiye
Adı
  • Fatih
  • Deepsea Metro II (2011-2018)
Adının geldiği yer/kişiFatih Sultan Mehmed
Sahibi
İşletmeci
  • Türkiye Petrolleri A. O. (TPAO)
  • Odfjell Drilling (2011-2018)
  • Port kayıt
  •  Türkiye
  •  Marshall Adaları (2016-2018)[1]
  •  Bermuda, Hamilton (2011-2016)[2]
  • İnşa edenHyundai Heavy Industries, Ulsan, Güney Kore
    Denize indirilişi 25 Kasım 2011[3]
    Kimlik
    Statü Etkin
    Genel karakteristik
    Tonaj

    34.256 DWT

    51.283 GRT
    Uzunluk 229 m (751 ft)
    Genişlik 36 m (118 ft)
    Çekiş 14,7 m (48 ft)[4]

    Fatih, önceki adıyla Deepsea Metro II, devlete ait Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının sahibi ve işletmecisi olduğu altıncı nesil ultra derin deniz sondaj gemisi.[5][6] Türkiye'nin ilk operasyonel sondaj gemisidir.

    Tarihçe

    Fatih, Güney Kore'nin Ulsan kentinde Hyundai Heavy Industries tarafından yaklaşık 860 milyon ABD dolarına inşa edildi ve 25 Kasım 2011'de denize indirildi.[7] Mart 2016'da 210 milyon $ bedelle Chalfont Shipping'e satıldı.[8] Başlangıçta Deepsea Metro II adını alan gemi, Bermuda Hamilton'da Chloe Marine'e aitti ve 2018 yılına kadar Marshall Adaları bayrağı altında Norveç'in Bergen şehri merkezli Odfjell Drilling tarafından işletildi. 2017 yılında Odfjell Drilling'den satın alınan gemi, 1 Ocak 2018'de Kocaeli'ne ulaşarak Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) envanterine katıldı ve Türkiye'nin ilk sondaj gemisi oldu.[6] Mayıs 2018'de adı Osmanlı İmparatorluğu'nun yedinci padişahı Fatih Sultan Mehmed'e ithafen Fatih olarak değiştirildi. 29 Ekim 2018'de Alanya-1 derin deniz kuyusu sondajına başlaması ile Akdeniz'deki ilk operasyonuna başladı.[9] Fatih, İstanbul'un Fethinin 567. yıl dönümü 29 Mayıs 2020'de Karadeniz'deki ilk milli sondajı gerçekleştirmek üzere Haydarpaşa Limanı'ndan hareket etti. Geminin kuleleri İstanbul Boğazı'ndan geçebilmesi için söküldü ve yeniden montaj için 6 Haziran'da Trabzon Limanı'na demir attı.[10]

    Haziran 2020'den itibaren geminin Karadeniz'de sondaj çalışmaları gerçekleştireceği açıklandı.[11] 20 Temmuz 2020'de Türkiye, Bulgaristan ve Romanya karasularının kesiştiği noktada bulunan ve Romanya'nın 2012'de doğalgaz bulduğu Neptün sahası yakınlarında yer alan Tuna-1 kuyusunda sondaj çalışmalarına başladı. 21 Ağustos 2020'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yaptığı açıklama ile Fatih sondaj gemisinin Tuna-1 sahasında 2100 m derinlikte 320 milyar m3 doğalgaz keşfettiğini duyurdu.[12] Keşif, Türkiye Cumhuriyeti tarihinin en büyük doğalgaz keşfi olarak kayıtlara geçti. 4 Haziran 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Amasra - 1 kuyusunda 135 milyar m3 doğalgaz bulunduğunu açıkladı.[13]

    Teknik özellikleri

    Yüksek teknolojiye sahip gemiler için kullanılan 6. nesil seviyesinde bulunan Fatih, kendi sınıfındaki 16 gemi arasında dünyanın en iyi ilk 5 gemisi arasında yer almaktadır. Dünyanın en derin çukuru olan Mariana Çukuru'ndan daha derinde, 12 bin 120 m (40.000 ft) derinlikte çok yüksek basınç altında deniz sondajı yapabilme kabiliyeti bulunan Fatih, ultra derin deniz sondaj gemisi özelliğine sahiptir.[6] Gemi, 229 m (751.9 ft) uzunluğa, 36 m (118 ft) genişliğe ve 51 bin 283 gros ton ağırlığa sahiptir. 64 m yüksekliğinde iki kuleden oluşan geminin kuleleri 1750 ton yük kaldırma kapasitesine sahiptir. 34 bin 256 detveyt kapasiteye sahip geminin maksimum hızı 8.6 kn (15.9 km/s), serviste ise 7.2 kn (13.3 km/s)'tir.[14] Aktif konumlandırma sistemi sayesinde 6 metre yükseklikteki dalga boyunda bile sabit kalarak operasyonlarını sürdürebilme özelliği bulunmaktadır.

    Ayrıca bakınız

    Kaynakça

    1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2018. 
    2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
    3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
    4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
    5. ^ "'Deepsea Metro-2' Türkiye için yola çıktı!". NTV. 19 Aralık 2017. 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
    6. ^ a b c "İlk sondaj gemimiz Deepsea Metro-2 Türkiye'de". TRT Haber. 1 Ocak 2018. 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
    7. ^ "Deap Sea Metro II". Oilships. 22 Mayıs 2017. 24 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2020. 
    8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
    9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 1 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2018. 
    10. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2018. 
    11. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020. 
    12. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. 
    13. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan: Amasra -1 kuyusunda 135 milyar metreküplük yeni bir doğal gaz keşfi daha yapıldı". 4 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
    14. ^ "'Türkiye'nin ilk sondaj gemisi' İzmit Körfezi'nde". NTV. 30 Aralık 2017. 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 

    İlgili Araştırma Makaleleri

    <span class="mw-page-title-main">Amasra</span> Bartın ilçesi

    Amasra, Batı Karadeniz Bölgesinde, Bartın iline bağlı bir ilçedir.

    <span class="mw-page-title-main">Fatih Sultan Mehmet Köprüsü</span> İstanbul Boğazında yer alan ve Asyayı Avrupaya bağlayan ikinci köprü

    Fatih Sultan Mehmet Köprüsü veya halk arasında bilinen adıyla İkinci Köprü İstanbul'da Kavacık ile Hisarüstü arasında, Asya ile Avrupa'yı Boğaziçi Köprüsü'nden sonra ikinci kez bağlayan asma köprü. Ankraj blokları arasındaki uzunluğu 1.510 m, orta açıklığı 1.090 m, genişliği 39 m, denizden yüksekliği 64 m'dir.

    <span class="mw-page-title-main">Uçak gemisi</span> açık denizlerdeki bir çeşit donanma-hava üssü

    Uçak gemisi, tam uzunlukta bir uçuş güvertesi ve uçakları taşıma, silahlandırma, konuşlandırma ve kurtarma tesisleri gibi olanaklarla donatılmış, açık deniz hava üssü olarak hizmet veren bir savaş gemisidir.

    <span class="mw-page-title-main">Gemi</span> Ulaşım aracı

    Gemi dünya denizlerini, okyanuslarını, nehir, göl ve diğer yeterince derin su yollarını dolaşan, mal ve yolcu taşıyan veya savunma, araştırma ve balıkçılık gibi özel görevleri yapan büyük bir deniz taşıtı’dır. Gemiler genellikle boyut, şekil, yük kapasitesi ve amaca göre teknelerden ayrılır. Yelken çağı'nda "gemi", en az üç Kabasorta arma‘lı direkleri ve tam cıvadra yelken planıyla yelkenli gemi olarak tanımlanır.

    <span class="mw-page-title-main">Savaş gemisi</span>

    Savaş gemisi, öncelikli olarak deniz kuvvetleri ve donanma tarafından deniz savaşlarında kullanılmak üzere yapılan bir askerî gemi türüdür. Genellikle ticari gemi ve diğer gemi türlerinden tamamen farklıdırlar. Silahlandırılmış olabildiği gibi, ticari gemilerden farklı olarak hasara dayanıklı, manevra kabiliyeti yüksek ve hızlı tasarlanırlar. Ticari gemilerde olmadığı gibi, tipik bir savaş gemisi sadece silahlar, cephane ve mürettebatı için erzak taşır. Genellikle bir donanmaya bağlı olduğu gibi bazı durumlarda özel şirketlerin de savaş gemileri bulunabilir. Yapımı çok eskilere dayanan bu aracın yapılma nedeni, deniz ve okyanuslarda yolcu taşıyabilmesi ve deniz savaşı yapabilmesidir.

    <span class="mw-page-title-main">Petrol platformu</span>

    Petrol platformu büyük bir yapıdır, işçilere, sondaj, petrol ve doğalgazın okyanustan çıkarılması için makinelere ihtiyaç vardır. Bazı durumlarda platformun okyanus tabanına bağlanmasına ihtiyaç duyulur, bu durumda platform yapay bir ada gibi görünür. Bazı durumlarda ise platform hareketli de olabilir.

    <span class="mw-page-title-main">Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı</span> şirket

    Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı, Türkiye'de bir petrol şirketidir.

    <span class="mw-page-title-main">MİLGEM</span> MİLGEM, Milli Gemi. Türkiyenin yerli olanaklarda savaş gemisi ve teknolojisi üretme projesi

    MİLGEM ya da tam adıyla Millî Gemi, Türkiye Cumhuriyeti'nin ulusal bir savaş gemisi programıdır. Türk Deniz Kuvvetleri tarafından yönetilen proje, keşif, gözetleme, erken uyarı, denizaltı karşıtı savaş, yüzeyden yüzeye savaş, yüzeyden havaya savaş ve amfibi operasyonlar dahil olmak üzere bir dizi görevde kullanılabilecek çok amaçlı korvet ve fırkateynler geliştirmeyi hedeflemektedir.

    <i>Reşadiye</i> sınıfı zırhlı

    Reşadiye sınıfı zırhlı savaş gemisi veya Reşadiye sınıfı dretnot, Osmanlı donanması için planlanan ve 1910'larda Birleşik Krallık'tan sipariş edilen iki adet dretnot savaş gemisinin sınıfıdır. Sınıfın tasarımı İngiliz King George V sınıfının tasarımına dayanmakta olup kapsamlı geliştirmeler yapılmıştır. Gemilerde İngiliz gemileriyle aynı 13,5-inç (340 mm) ana batarya yer almakta, ikincil bataryalar ise 4-inç (100 mm) yerine 6-inç (150 mm) sınıfı toplardan oluşmaktadır. İlk gemi olan Reşadiye 1911'de kızağa konulmuş ve Ağustos 1914'te tamamlanmıştır.

    <i>Deutschland</i> sınıfı zırhlı Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilen beş ön dretnot savaş gemisinden oluşan gemi sınıfı

    Deutschland sınıfı, Alman İmparatorluk Donanması için inşa edilen beş ön dretnot savaş gemisinden oluşan gemi sınıfıdır. Sınıf Deutschland, Hannover, Pommern, Schlesien ve Schleswig-Holstein gemilerinden oluşmaktaydı. 1903-1908 arasında inşa edilen gemiler, daha önceki Braunschweig sınıfı zırhlılara çok benzerdi; ancak daha iyi koruma sağlayan zırhları vardı. İngiliz Kraliyet Donanması'nın devrimci gemisi HMS Dreadnought'un hizmete girişiyle daha inşaları tamamlanamadan teknolojinin gerisinde kalan Deutschland sınıfı, Alman donanmasına katılan son ön dretnot gemiler oldular. Deutschland sınıfının ardından inşa edilen Nassau sınıfı zırhlılar ise Almanya'nın ilk dretnot sınıfı oldu.

    TCG <i>Anadolu</i> (L-400) Türk amfibi hücum gemisi

    TCG Anadolu (L-400), Türk Deniz Kuvvetleri envanterinde bulunan LHD sınıfı savaş gemisi. TCG Anadolu, Türk Donanma tarihinin ilk LHD gemisidir. Adını Anadolu yarımadasından almıştır. İstanbul merkezli Sedef Tersanesinde inşa edilen TCG Anadolu 10 Nisan 2023'te Türk Deniz Kuvvetleri envanterine katıldı.

    <span class="mw-page-title-main">Sondaj sıvısı</span> Topraktaki kıvırcık kuyuları kazılmasına yardımcı olması amacıyla kullanılan bir madde

    Sondaj sıvısı, jeofizik mühendisliğinde topraktaki kıvırcık kuyuları kazılmasına yardımcı olması amacıyla kullanılan bir maddedir. Genellikle petrol ve doğalgaz kuyularındaki sondajlar ile sondaj kulelerinde aramalarda ve aynı zamanda su kuyusu gibi daha basit delikleri açmakta kullanılmaktadır. Sondaj sıvıları su bazlı sondaj sıvısı, sulu olmayan sıvılar ve gaz halinde sondaj sıvıları olmak üzere üçe ayrılır.

    <span class="mw-page-title-main">Derin Deniz Delme Projesi</span>

    Derin Deniz Sondajı Projesi (DSDP), 1968'den 1983'e kadar işletilen bir okyanus sondaj projesidir. Program, sonuçlandırdığı birçok veri ve yayınlarla başarılı bir proje olarak sayıldı ve şu anda Texas A & M Üniversitesi tarafından desteklenmektedir; San Diego California'daki Scripps Oşinografi Enstitüsü tarafından koordine edilmektedir.. DSDP, deniz tabanı yayılma hipotezini desteklemek için önemli veriler sağladı ve plaka tektoniği teorisini kanıtlamaya yardımcı oldu. DSDP, 40 yılı aşkın süredir faaliyet gösteren üç uluslararası bilimsel okyanus sondaj programının ilkiydi.

    <span class="mw-page-title-main">Askerî gemi</span>

    Askerî gemi, Deniz kuvvetleri ve donanma tarafından kullanılan gemi veya botlara verilen genel isimdir. Deniz savaşı için yaratılmıştır. Yapıları ve amaçlarıyla sivil gemilerden farklıdırlar. Askerî gemiler genellikle hasar kontrol sistemi ve silahlarla donatılmış şekilde seyir ederler. Bazı personel taşıma gemilerinde bu donanımlar hafiftir veya bulunmayabilir. Askerî gemiler, inşaat veya amaca göre sivil gemilerden farklıdır. Günümüzde dünya donanmalarında birçok farklı gemi var. Bu gemilerde uçak, helikopter, askerî araç ve askerî teknoloji'ler taşınabilir. Hepsinin farklı uygulamaları vardır ve bazı sınıflandırmalar belirli ülkelere özeldir. Farklı ülkeler çabalarını farklı gemi türlerine harcadılar ve bazıları neredeyse hepsine yatırım yaptı.

    <i>Yavuz</i> (sondaj gemisi) sondaj gemisi

    Yavuz, önceki adıyla Deepsea Metro I, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının sahibi ve işletmecisi olduğu ultra derinsu sondaj gemisidir.

    <span class="mw-page-title-main">Doğu Akdeniz doğalgaz anlaşmazlığı</span> Kıbrıs çevresinde doğalgaz anlaşmazlığı

    Doğu Akdeniz Doğal Gaz Anlaşmazlığı, 6 Şubat 2018'de başlayan ve Doğu Akdeniz'de Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Yunanistan ve Mısır ile ortaklaşa yürüttüğü münhasır ekonomik bölgesini (MEB) kapsayan diplomatik bir anlaşmazlıktır. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Şubat 2018'de 2003 Kıbrıs-Mısır MEB anlaşmasının uluslararası geçerliliğinin olmadığını ve antlaşmanın reddi için BM'ye başvurduklarını ve Türkiye'nin bölgede gaz araştırmaları yapma niyetinin olduğunu açıklamasıyla başlamıştır. 9 Şubat'ta, Türk Donanması'nın Kıbrıs tarafından arama ruhsatı verilen İtalyan petrol şirketi ENI'ye ait bir sondaj gemisini, 3 numaralı parselde doğal gaz aramasını engellediğinde bölgedeki gerginlik daha da artmıştır.

    Öncü gemi, isim gemisi veya sınıf lideri, hepsi aynı genel tasarıma göre inşa edilmiş bir seri veya gemi sınıfının ilk gemisidir. Terim askeri gemiler ve daha büyük sivil gemiler için geçerlidir.

    <i>Kanuni</i> (sondaj gemisi) sondaj gemisi

    Kanuni, önceki adıyla Sertão, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının sahibi ve işletmecisi olduğu ultra derinsu sondaj gemisidir.

    Abdülhamid Han, önceki adıyla Cobalt Explorer ve daha sonrasında West Cobalt, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının sahibi ve işletmecisi olduğu, Türkiye bayraklı ultra derin deniz sondaj gemilerinden birisidir.

    <span class="mw-page-title-main">Kuyu</span>

    Kuyu, su başta olmak üzere sıvı kaynaklarına erişmek için toprakta kazma, sürme veya delme yoluyla oluşturulan yapıdır. En eski ve en yaygın kuyu türü, yer altı akiferlerindeki yeraltı suyuna erişim sağlayan su kuyusudur. Kuyu, sıvıyı bir pompayla veya mekanik olarak elle kaldırılan kova veya büyük su torbaları gibi kaplar aracılığıyla yukarı çeker. Kuyular ilk olarak en az sekiz bin yıl önce inşa edildi. Kuyu şaftına bir kaplama yerleştirmek stabilite oluşturmaya yardımcı olur. Kuyulardaki ahşap veya hasır kaplamaların tarihi en az Demir Çağı'na uzanmaktadır.