İçeriğe atla

Fatih'teki çeşmeler listesi

Harita
Çeşmelerin harita üzerindeki yeri

Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

Mevcut çeşmeler

Çeşme Fotoğraf Mahalle İnşa tarihi[a]Not Kaynak
Abbas Ağa Çeşmesi
Abdi Çelebi Çeşmesi
Abdullah Ağa ve Bezmiâlem Valide Sultan Çeşmesi
Abibe Hanım Çeşmesi
Ağa Çayırı Çeşmesi
Ağaçlı Çeşme
Ahmed Ağa ÇeşmesiKaragümrük1663/1664
Ahmed Dede Çeşmesi
Ahmed Galip Paşa Çeşmesi Karagümrük1888/1889
Ahmed Hulusi Paşa ve Nefise Hanım Çeşmesi
Ali Ağa Çeşmesi Ayvansaray
Ali Ağa Çeşmesi
Ali Bey Çeşmesi Sümbül Efendi
Ali Paşa Çeşmesi
Alman ÇeşmesiBinbirdirek
Arap Camii Çeşmeleri
Arpa Emini ÇeşmesiTopkapı
Ayşe Sultan Çeşmesi Kalenderhane
Behruz Ağa Camii Çeşmesi
Cafer Ağa Camii Çeşmesi
Cerrah Mehmed Paşa Çeşmesi
Emine Sultan Çeşmesi
Emine Sultan Çeşmesi
Evliya Çeşmesi
Eyüpzade Şükrü Bey Çeşmesi Zeyrek1860-1861
Gülnuş Emetullah Valide Sultan Çeşmesi
Hazinedar Usta ÇeşmesiKoca Mustafapaşa
İbrahim Ağa Çeşmesi
İskender Bey ÇeşmesiAyvansaray1567/1568
Kalpakçı ÇeşmesiDerviş Ali
Kazım Bey ÇeşmesiAksaray
Kürkçübaşı Külhanı Sokağı Çeşmesi
Mahmud Efendi Çeşmesi
Mehmed Kethüda Çeşmesi
Mehmed Efendi ÇeşmesiKüçük Ayasofya
Mehmed Sadık Efendi Çeşmesi
Mehmed Tevfik Efendi Çeşmesi
Mimar Acem Camii aşağısındaki çeşme
Murat Paşa Camii ÇeşmesiMolla Gürani
Serandedil Kalfa Çeşmesi
Silivrikapı Çeşmesi
Tevfik Bey ÇeşmesiKüçük Ayasofya
Perestû Kadın Çeşmesi
Saliha Sultan Çeşmesi
Müslihûddin Çeşmesi
Olanlar Tekkesi Çeşmesi
Feyzullah Efendi Çeşmesi
Refia Hanım Çeşmesi
Mustafa Efendi Çeşmesi
Dülgerzade Camii Çeşmesi
Bâlâ Tekkesi Çeşmesi
Ayvansaray Mektebi Çeşmesi
Beşikçizade ÇeşmesiHaseki Sultan1692/1693
Bıçakçı Çeşmesi
Mustafa Ağa Çeşmesi
Arif Ağa Çeşmesi
Horhor Çeşmesiİskenderpaşa
Horhor Çeşmesiİskenderpaşa
Ebubekir Ağa Çeşmesi
İmaret Çeşmesi
İsmail Ağa Çeşmesi
Cağalizade İbrahim Bey ÇeşmesiKaragümrük
Mehmed Ağa ÇeşmesiEminsinan
Süleyman Efendi Çeşmesi
Hacı Ahmed Paşa Çeşmesi
Hacı Ahmed Paşa Çeşmesi
Silahtar Mehmed Ağa Çeşmesi
Hasan Ağa Çeşmesi
Bezmiâlem Valide Sultan Çeşmesi
Karagümrük Çeşmesi
Aynalı Çeşme
I. Süleyman Çeşmesi
Sineperver Valide Sultan ÇeşmesiHırka-i Şerif
Ebubekir Ağa Çeşmesi
Kethüda Halid Efendi Çeşmesi
Sarmaşık Mescidi'nin karşısındaki çeşme
Mehmed Paşa Çeşmesi
Hırka-i Şerif Camii Çeşmesi
Çorlulu Ali Paşa Çeşmesi
Ruhi Bey Çeşmesi
Hasan Ağa Çeşmesi
Mustafa Ağa Çeşmesi
Şifalı Çeşme
Mesih Paşa Çeşmesi
Kalın Ali Paşa Çeşmesi
Kadı Çeşmesi
Sütlaç Sokağı Çeşmesi
Kayış Mustafa Ağa Çeşmesi
Hacı Beşir Ağa Çeşmesi
Hacı Beşir Ağa Çeşmesi
Damat İbrahim Paşa Çeşmesi
Etyemez Tekkesi Çeşmesi
Cumhuriyet ÇeşmesiYavuz Sultan Selim1923
Seyyid Halil Ağa Çeşmesi
Haseki İmareti Çeşmesi
Muhasib Besim Ağa Çeşmesi
Gülbuy Kadın Çeşmesi Haseki Sultan
Haydar Paşa Çeşmesi
Nefise Hanım ÇeşmesiCerrahpaşa
Ali Şah Efendi Çeşmesi
Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi
Arpacı Mehmed Çelebi Çeşmesi
Davud Paşa Çeşmesi
Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi
Gürcü Mehmed Paşa Çeşmesi
Günaydın Sokağı'ndaki çeşme
Elhac Mustafa Çeşmesi
Kürkçübaşı Çeşmesi
Uştaki Tekkesi Çeşmesi
Karagöz Mehmed Paşa Çeşmesi
Âşıkpaşazade Çeşmesi
Hacı Muhiddin Camii Sokağı Çeşmesi
Çorlulu Ali Paşa Çeşmesi
Fatma Sultan Çeşmesi
Çavuşzade Ahmed Efendi Çeşmesi
Dilsiz Süleyman Ağa Çeşmesi
Pertevniyal Valide Sultan Çeşmesi
Pertevniyal Valide Sultan Çeşmesi
Nefise Hanım Çeşmesi
Salih Paşa Çeşmesi
Seyyid Ali Efendi Çeşmesi
Ebezade Abdullah Efendi Çeşmesi
Şahrah Çeşmesi
Mustafa Ağa Çeşmesi
Mihrişah Kadın Çeşmesi Galata
Balat ÇeşmesiAyvansaray
Eğrikapı ÇeşmesiAyvansaray
Nafize Hanım Çeşmesi
Ayakapı Çeşmesi
Hacı Halili Efendi Çeşmesi
Hacı Necib Bey Çeşmesi
Dayı Ömer ve Nafia Hanım Çeşmesi
Kadi Mustafa Ağa Çeşmesi
Hacı Bekir Ağa Çeşmesi
Seyyid Hasan Paşa Çeşmesi
Amcazade Hüseyin Paşa Çeşmesi
Uzunköprülü Ali Efendi Çeşmesi
Lutfullah Efendi Çeşmesi
Bezmiâlem Valide Sultan Çeşmesi
Küçük Çeşme
Kamil Paşa Çeşmesi
Hatice Hanım Çeşmesi
Mustafa Ağa Çeşmesi
Kürkçü Çeşmesi
Ekmekçi Sinan Çeşmesi
Sinan Ağa Çeşmesi
Sivrikoz Çeşmesi
Halil Ağa Çeşmesi
Nalıncı Dede Çeşmesi
Derviş Paşa Çeşmesi Zeyrek
Pir Mustafa Paşa Çeşmesi
Pertevniyal Valide Sultan Çeşmesi
II. Mahmud Çeşmesi
Gürcü Mehmed Paşa Çeşmesi
Saraylı Şirin Kadın Çeşmesi
Camcı Çeşmesi
Şeyh Hüsameddin Camii Çeşmesi
Sultan Çeşmesi
Narlıkapı Çeşmesi
Hacı Kadın Çeşmesi
Haraççı ÇeşmesiCibali
Sinan Ağa Çeşmesi
Fatih Camii ÇeşmeleriAli Kuşçu
Hekimoğlu Ali Paşa Çeşmesi
Halil Abdurrahman Çeşmesi
Draman Çeşmesi
Çınçınlı ÇeşmeAyvansaray
Safiye Sultan Çeşmesi
Hacı Hasan Camii Çeşmesi
Bayrampaşa Külliyesi Çeşmesi
Hacı Seyyid Ahmed Ağa Çeşmesi
Taş Tekneler Çeşmesi
Beyceğiz Camii Çeşmesi
Fatma Sultan Çeşmesi
Filibeli Hafız Ahmed Paşa Çeşmesi
Hatice Sultan Çeşmesi
Pastırmacı Yokuşu Çeşmesi
Mehmed Ağa Camii ÇeşmesiAtikali
Hacı Yusuf Ağa Çeşmesi
Kazançı Çeşmesi
Keçeciler Çeşmesi
Hasan Paşa Çeşmesi
Sofalı ÇeşmeKaragümrük
Sultan Çeşmesi
Hekimoğlu Ali Paşa Camii içi çeşmeleriCerrahpaşa
Çorlulu Ali Paşa Çeşmesi
Tatlı Memba Sokak ÇeşmesiBalat
Kemer Aynalı ÇeşmeVefa
Çorbacı ÇeşmesiBalat
Veliefendizade Çeşmesi
Yahya Efendi Çeşmesi
Yahyazade Çeşmesi
Yakup Kethüda ÇeşmesiKaragümrük
Yatağan Çeşmesi
Yavuz Selim Medresesi Çeşmesi
Yedikule Hisarı Çeşmesi
Yedikule Meydan Çeşmesi
Yerköğlü Ahmed Ağa Çeşmesi
Yokuş Çeşmesi
Yusuf Efendi Çeşmesi
Zeyrek Yokuşu'ndaki Çeşme

Varlığını sürdürmeyen çeşmeler

Çeşme Fotoğraf Mahalle İnşa tarihi[a]Yıkılış tarihi Koordinatlar Not Kaynak
Ali Bey ÇeşmesiMevlanakapı1706/1707 1957 41°01′03″K 28°55′41″D / 41.01750°K 28.92806°D / 41.01750; 28.92806[1][2]
İbrahim Hakkı Paşa ve Tiryal Hanım ÇeşmesiAksaray1906/1907 1956 41°00′33″K 28°56′59″D / 41.00917°K 28.94972°D / 41.00917; 28.94972[3]

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ^ a b Bazı çeşme kitâbelerinde verilen inşa yılları, Hicrî ya da Rumi takvime göre olduğundan miladi takvime göre kesin olarak bilinememektedir.

Kaynakça

Özel
  1. ^ Tanışık 1943, s. 106.
  2. ^ Aynur, Hatice; Karateke, Hakan T. (2022). III. Ahmed Devri İstanbul Çeşmeleri (1703-1730) (yeniden düzenlenmiş 2. bas.). İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğü. ss. 85-86. ISBN 978-605-9507-53-0. 
  3. ^ Bulut 2010, ss. 72-73.
Genel
  • Bulut, Nazlıgül, (Ed.) (2010). Fatih'in Kayıp Çeşmeleri-I. İstanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Koruma Uygulama ve Denetim Müdürlüğü. 
  • Kızılkayak, Görkem, (Ed.) (Aralık 2011). Kadıköy Çeşmeleri. Kadıköy Belediyesi. 
  • Egemen, Affan (Ekim 1993). İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. İstanbul: Arıtan Yayınevi. 
  • Tanışık, İbrahim Hilmi (1943). İstanbul Çeşmeleri. 2. İstanbul: Maarif Matbaası. 
  • Ertuğ, Necdet, (Ed.) (2006). İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2. İstanbul: İSKİ Genel Müdürlüğü. ISBN 9789944100335. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abbas Ağa Camii</span>

Abbas Ağa Camii İstanbul'un Beşiktaş ilçesi'ndeki Abbasağa Mahallesi’nde yer alan bir Osmanlı camisidir. Mahalleye adını vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (Fatih)</span> İstanbulun Fatih ilçesindeki bir çeşme

Sineperver Valide Sultan Çeşmesi ya da Kanlı Çeşme, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmedir. Ayşe Sineperver Sultan tarafından 1825 ya da 1826'da yaptırıldı. 1994 yılı itibarıyla suyu akmayan çeşme, 2009'daki restorasyonu sonucunda işlevsel hâle getirildi. Musluğunun tahrip edilmesinin ardından 2015 itibarıyla bir kez daha işlevini yitirse de 2018'deki restorasyonuyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Rıza Paşa Çeşmesi (Osmanağa)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesindeki bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1845 ya da 1846 yılında yaptırıldı. 1970'lerden itibaren tahrip edilmeye başlayan çeşme, işlevini de yitirdi. 2014'te tamamlanan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">Horhor Çeşmesi (Kırma Tulumba Sokağı)</span> Fatihteki bir çeşme

Horhor Çeşmesi ya da Horhor Acı Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Fatih ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Kaynaklar, I. Süleyman tarafından yaptırıldığı ya da daha öncesindeki döneme ait olduğuna dair farklı görüşler öne sürer. Üzerindeki onarım kitabesine göre 27 Mart 1876 tarihi civarında onarım gördü. Muslukları olmasa da 1966'ya kadar suyu akan çeşmenin tepesinde 2008 yılında yıkılana kadar ahşap bir ev vardı.

Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> İstanbul, Kadıköyde yer alan tarihî bir çeşme

Mısırlı Osman Ağa Çeşmesi ya da kısaca Osman Ağa Çeşmesi, İstanbul'un Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Üzerindeki kitâbesine göre Bâbüssaâde Ağası Mısırlı Osman Ağa tarafından 1621 ya da 1622'de yaptırılsa da bu kitâbenin bu çeşmeye ait olmayabileceği ihtimali de ortaya atılmıştır. Bir müddet sonra teknesi çukurda kalan ve işlevini de yitiren çeşme, 1980'lerde yapılan çalışmayla imar hattına taşındı ve kot farkı giderildi. Zaman içerisinde ön cephesine, dinlenme taşları ile onları birbirine bağlayan tekne ağzı taşı eklendi. 2020'de yapılan restorasyon çalışmasıyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Ağa Çeşmesi (Kadıköy)</span> Kadıköyde bir çeşme

İbrahim Ağa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. İbrahim Ağa tarafından 17. yüzyılda yaptırılmış olup o dönemde, Haydarpaşa Çayırı'nın kenarında, İbrahimağa Deresi'nin yanındaki cami ve hazîreden oluşan bir külliyenin parçasıydı.

Hasan Rıza Paşa Çeşmesi ya da Rıza Paşa Çeşmesi, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. Hasan Rıza Paşa tarafından 1852 ya da 1853 yılında yaptırılan çeşme; 1986'da Kadıköy Belediyesi, 1994-1995 yıllarında ise Mühürdar Lions Kulübü tarafından onarıldı.

İbrahim Hilmi Tanışık, İstanbul ve Bursa'daki çeşme, cami ve kitâbeler üzerine çalışmaları olan ve iki ciltlik İstanbul Çeşmeleri adlı eseriyle tanınan yazar ve kent araştırmacısıdır.

Çatal Çeşme, Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesinde yer alan bir çeşmedir. 1550 ya da 1551 yılında inşa edildi. İbrahim Hilmi Tanışık tarafından İhsan Bey tarafından yaptırıldığı belirtilmekte ve İhsan Bey Meydan Çeşmesi olarak adlandırılmasına karşın, kitâbesindeki "ihsan" ifadesi kelime anlamıyla kullanıldığından yaptıran kişi belirsizdir. 1865 ya da 1856 yılında bir onarım gördü. 1946'da yerinden sökülerek geri alınan çeşme, 1947 yazında restore edildi. Çeşme, bilinenler arasında ilçedeki en eski çeşmedir.

Türkiye'nin İstanbul ilinin Beyoğlu ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

İstanbul'un Beşiktaş ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

Güzelce Ali Paşa Çeşmesi ya da Ali Paşa Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde bulunan bir çeşmedir.

İstanbul'un Beykoz ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">İshak Ağa Çeşmesi (Beykoz Çayırı)</span>

İshak Ağa Çeşmesi, Terazibaşı Çeşmesi ya da Terazi Çeşmesi; İstanbul'un Beykoz ilçesindeki bir çeşmedir. Eski İstanbul Gümrük Emini İshak Ağa tarafından 1749 ya da 1750 yılında yaptırıldı. Önceleri dört cephesinde de birer lüle ve tekne varken, ilerleyen dönemde iki cephesindeki lüleleri kapatıldı ve bu cephelerdeki tekneleri dolduruldu. 1970'te yapılan kanalizasyon çalışmaları esnasında çeşmenin suyu kesilse de 1972'de kitâbesinin olduğu cephesinin toprak seviyesinin altına indirilmesiyle tekrar işlevsel hâle geldi. Bu çalışmanın ardından çeşmeye, yapılan bir merdivenden inilerek ulaşılmaya başlanmıştı. 2005'teki restorasyonla bu kot farkı giderilerek çevre düzenlemesi ile bu cephedeki teknesi yapıldı. 2014'te ön cephesindeki lülenin bir muslukla değiştirildiği çeşme, günümüzde işlevseldir.

<span class="mw-page-title-main">İshak Ağa Çeşmesi (Ortaçeşme, Beykoz)</span> İstanbulun Beykoz ilçesindeki bir çeşme

İshak Ağa Çeşmesi ya da Palamar Çeşmesi, İstanbul'un Beykoz ilçesindeki bir çeşmedir. İstanbul Gümrük Emini İshak Ağa tarafından 1752 ya da 1753 yılında yaptırıldı. İnşa edildiği dönemde Beykoz Çayırı içinde yer alsa da, bölgedeki yapılaşmanın artmasıyla kent dokusu içinde kaldı. 1972 sonrasında özgün teknesinin şekli değiştirilen çeşme, günümüzde işlevseldir.

İstanbul'un Üsküdar ilçesindeki kayda değer çeşmeler şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Ali Bey Çeşmesi (Mevlanakapı)</span> Fatihteki yıkılmış bir çeşme

Ali Bey Çeşmesi ya da Halkalı Çeşmesi, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmeydi. Ali Bey tarafından, yine kendisinin yaptırdığı okulun bir duvarına bitişik olacak şekilde 1706 ya da 1707 yılında yaptırıldı. Millet Caddesi'nin inşası nedeniyle 1957 yılında yıkıldı.

<span class="mw-page-title-main">Zevki Kadın Çeşmesi</span>

Zevki Kadın Çeşmesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesindeki bir çeşmedir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Hakkı Paşa ve Tiryal Hanım Çeşmesi</span> Fatihteki eski bir çeşme

İbrahim Hakkı Paşa ve Tiryal Hanım Çeşmesi, İstanbul'un Fatih ilçesindeki bir çeşmeydi.