İçeriğe atla

Falcunculus frontatus

Falcunculus frontatus
Erkek
Dişi
Korunma durumu

Asgari endişe altında (IUCN 3.1)[1]
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Aves
Takım:Passeriformes
Alt takım:Passeri
İnfra takım:Corvides
Üst familya:Orioloidea
Familya:Falcunculidae
Cins:Falcunculus
Vieillot, 1816
Tür: F. frontatus
İkili adlandırma
Falcunculus frontatus
(Latham, 1801)
Alt türler
Metne bakınız
Sinonimler
  • Lanius frontatus

Falcunculus frontatus, Avustralya'ya endemik bir kuş türüdür. Passeriformes takımında monotipik familya Falcunculidae içinde Falcunculus monotipik cinsinin tek üyesidir.

Taksonomi

İlk olarak 1801 yılında İngiliz ornitolog John Latham tarafından Lanius frontatus adıyla tanımlandı.[2] Nükleer gen dizilemesi bu türün kendine ait monotipik Falcunculidae familyasında olması gerektiğini önerir.[3]

Alt türler

Birbirinden ayrı dağılım alanları olan üç alt tür tanınır ama bazen bunlara tür statüsü de verilmektedir.[4][5]

  • F. f. whitei - Campbell, AJ, 1910: Başlangıçta ayrı bir tür olarak tanımlandı. Ender görülen bu kuşa Avustralya'nın kuzeybatısında Kimberley bölgesinde ve Kuzey Bölgesinin Top End alanında rastlanmıştır.
  • F. f. leucogaster - Gould, 1838: Batı Avustralya'da seyrek bir dağılıma sahiptir.
  • F. f. frontatus - (Latham, 1801): Güney Avustralya'nın güneydoğusundan kıyı boyunca Queensland'in güney doğusuna ve Queensland'in daha kuzey ve batısında dağınık olarak bulunur.

Fiziksel özellikler

Eşeysel dimorfizm görülür, erkekler kanat uzunluğu, ağırlık ve gaga boyutları olarak dişilerden daha büyüktür.[6] Erkeklerin boğazları siyah iken dişilerin zeytin yeşilidir ve her ikisinde de yüzlerinde siyah-beyaz kalın çizgiler vardır.[7]

Davranış

Tırtıl yiyen erkek

Genellikle böcekler ve örümceklerle beslenir ancak özellikle üreme mevsiminde genç kuşları da yiyebilirler. Devedikeni tohumları da yerler. Ağaç kabuğu altında böcek aramak için kullandıkları papağan gagasına benzer gagaları vardır. Bu kuş türü pek kolay görünmez ancak ağaç kabuklarının koparılma sesi bulunduğuna işaret eder. Ökaliptüs ağaçlarının üst kısımlarında yuvalanır; her iki ebeveyn de kuluçkaya dönüşümlü yatar ve yavruları birlikte büyütür.[7]

Korunma durumu

F. f. frontatus IUCN Kırmızı Listesinde asgari endişe altındaki türler arasında listelenmiştir. F. f. whitei tehlikedeki türler arasında, F. f. leucogaster ise neredeyse tehdit altında olarak listelenmiştir.[1] Adı geçen son iki alt türün ikisi de habitat yok olması ve parçalanmasından muzdariptir.[8]

Kaynakça

  1. ^ a b BirdLife International (2016). "Falcunculus frontatus". IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi. 2016. 1 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2017. 
  2. ^ Latham, John (1801). Supplementum indicis ornithologici sive systematis ornithologiae (Latince). Londra: Leigh & Sotheby. s. xviii. 30 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2021. 
  3. ^ Dickinson, E. C. 2003. The Howard & Moore Complete Checklist of the Birds of the World. 3rd Ed. Princeton, N.J.: Princeton University Press,
  4. ^ "IOC World Bird List 7.1". IOC World Bird List Datasets. doi:10.14344/ioc.ml.7.1. 31 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2021. 
  5. ^ Higgins, P. J.; Peter, J. M. (2002). Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds Volume 6: Pardalotes to Shrike-thrushes. 1s published. Melbourne: Oxford University Press. ss. 1050-1063. ISBN 0-19-553762-9. 
  6. ^ Noske, Richard (2003). "Does the crested shrike‐tit Falcunculus frontatus exhibit extended parental care?". Corella. 27: 118-119. 
  7. ^ a b "Crested shriketit". Birdlife Australia. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2021. 
  8. ^ West, Judy. "Water for a Healthy Country" (PDF). Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation. 28 Ekim 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ötücü kuşlar</span> kuş takımı

Ötücü kuşlar (Passeriformes), kuşlar (Aves) sınıfından özel ses yapılarına sahip çok sayıda kuş türünü içeren takım. Oldukça kalabalık olan bu takımda 60'ın üzerinde aile bulunur. Ses kutuları çok iyi gelişmiştir. Vücut boyları, yapıları ve gagaları değişkendir. Ayak parmaklarından üçü arkaya diğerlerinden büyük olan parmak ise öne doğrudur. Genellikle ağaçlarda ve çeşitli diğer yerlerde yaptıkları yuvalarda yaşarlar. Yavrular yumurtadan çıktıkları zaman gözleri kapalıdır ve gagaları renklidir.

<span class="mw-page-title-main">Pelikan</span> kuş cinsi

Pelikan, monotipik pelikangiller (Pelecanidae) familyasını ve Pelecanus cinsini oluşturan iri su kuşu türlerinin ortak adı. Uzun gagaları, avlanmak için kullandıkları ve yutmadan önce gagalarıyla topladıkları avın bulunduğu suyu süzmeye yarayan geniş boğaz keseleri en ayırt edici özellikleridir. Kahverengi pelikan, Peru pelikanı dışındaki türlerinin tüyleri genellikle soluk renklidir. Tüm türlerinin gagaları, keseleri ve yüzlerindeki tüysüz deri, üreme mevsiminden önce parlak renklere kavuşur. Yaşayan sekiz türü dönencelerden ılıman kuşağa kadar olan bölgelerde yaşar ancak Güney Amerika'nın iç kısmında, kutup bölgelerinde ve açık denizde bulunmazlar. Pelikanlara ait fosil kayıtları Fransa'da Oligosen döneminden kalma ve günümüz pelikanlarının gagasına benzeyen fosil buluntularıyla birlikte en az 30 milyon yıl öncesinden itibaren vardır. Uzun süre fregat kuşları, karabataklar, tropik kuşları ve sümsük kuşları ile akraba olduğu düşünülen pelikanlar günümüzde Pelikansılar (Pelecaniformes) takımında sınıflandırılır ve en yakın akrabaları ise pabuç gagalı ve hamerkoptur. Aynı takım içinde yer alan aynaklar, kaşıkçılar ve balıkçıllar ise uzak akrabalarıdır. Genellikle su yüzeyinde ya da yüzeye yakın yakaladıkları balıklarla beslenirler ve kıyılar ile göllerde yaşarlar. Koloniler oluşturarak üreyen pelikanlar sıklıkla toplu olarak avlanır. Beyaz tüylü dört türü yerde yuva yaparken kahverengi ya da gri renkli diğer dört türü ise ağaçlarda yuvalanmayı tercih eder.

<span class="mw-page-title-main">Aynakgiller</span>

Aynakgiller (Threskiornithidae), Pelecaniformes takımına ait, karada ve sulak alanlarda yaşayan kuşları kapsayan bir familya. Familya içinde 36 tür sınıflandırılmaktadır.Bunlardan Threskiornis solitarius türünün soyu tükenmiştir. Geleneksel olarak iki altfamilya olarak sınıflandırılır: Aynaklardan oluşan Threskiornithinae ve kaşıkçılardan oluşan Plataleinae. Ancak yakın dönemde yapılan genetik araştırmalar bu geleneksel sınıflandırmanın düzeltilmesi gerektiğini ve kaşıkçıların Eski Dünya aynakları ile sınıflandırılması gerektiğini ve Yeni Dünya aynaklarının ise daha erken zamanda ortak atadan ayrıldığını göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mahmuzlu çinte</span>

Mahmuzlu çinte, kiraz kuşugiller (Emberizidae) familyasından bir kuş türü.

<span class="mw-page-title-main">Ağaçkakan</span>

Ağaçkakan (Picus), ağaçkakangiller (Picidae) familyasından ağaçların kabuklarını gagalayarak altlarında gizlenmiş tırtıl ve böceklerle beslenen, sivri gagalı kuş türlerinin ortak adı.

<span class="mw-page-title-main">Sekreter kuşu</span> bir kuş türü

Sekreter kuşu veya kâtip kuşu (Sagittarius serpentarius), monotipik Sagittarius cinsine ve Sagittaridae familyasına bağlı, Afrika'da yaşayan, yırtıcı bir kuş türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ak karınlı deniz kartalı</span>

Ak karınlı deniz kartalı, atmacagiller (Accipitridae) familyasından bir gündüz yırtıcı kuş türüdür. İlk olarak 1788 yılında Alman doğabilimci Johann Friedrich Gmelin tarafından tanımlanan bu tür Solomon Adaları'na endemik olan Solomon deniz kartalı ile çok yakındır. Erişkin ak karınlı deniz kartalının başı, göğsü, kanatlarının altındaki ikincil tüyler ve kuyruğu beyaz renklidir. Üst tüyleri gri renklidir. Kanatlarının altındaki siyah renkli uçuş tüyleri beyaz ikincil tüylerle bir kontrast oluşturur. Kuyrukları kısa ve tüm Haliaeetus türlerinde olduğu gibi kama şeklindedir. Yırtıcı kuşların çoğu gibi dişiler erkeklerden biraz daha iridir ve boyları 90 cm'ye, kanat açıklıkları 2,2 m'ye, ağırlıkları ise 4,5 kg'a ulaşır. Erişkin olmayan kuşların tüyleri kahverengidir ve beş ila altı yaşına kadar bu tüylerin yerine beyaz tüyler geçer. Çağrıları yüksek sesli kaz sesine benzer.

<i>Daphoenositta</i>

Daphoenositta, Avustralya kıtası'na endemik kuşlardan oluşan, Passeriformes takımında sınıflandırılan monotipik Neosittidae familyasında yer alan tek kuş cinsidir. Sıvacı kuşu'na benzeyen bu kuşlar yıllarca Sittidae familyasında sınıflandırılmıştır. Günümüzde kendilerine ait familyalarında sınıflandırılmaktadırlar. Göçmen değildirler ancak bölgesel olarak yer değiştirebilirler.

<i>Sula leucogaster</i>

Sula leucogaster, Sulidae familyasından bir kuş türüdür.

<i>Papasula abbotti</i>

Papasula abbotti, Sulidae familyasında yer alan monotipik kuş cinsi olan Papasula içinde sınıflandırılan bir kuş türüdür. Yalnızca Hint Okyanusu'nun doğusunda Christmas Adası'nda yaşar.

<span class="mw-page-title-main">Cennetkuşu</span>

Cennetkuşu, Passeriformes takımı içinde sınıflandırılan Paradisaeidae familyasını oluşturan kuşlardır.Laman, Tim; Scholes, Edwin (2012). Birds of Paradise, Revealing the World’s Most Extraordinary Birds. National Geographic Society. Türlerin çoğunluğu Doğu Endonezya, Papua Yeni Gine ve doğu Avustralya'da bulunur. Ailenin 15 cinsi içinde 42 tür vardır. Bu ailenin üyeleri, en çok erkeklerin Seksüel dimorfizm özellikleriyle, yani özellikle gagadan, kanatlardan, kuyruktan veya baştan uzanan çok uzun ve ayrıntılı tüylere sahip olmasıyla bilinir. Çoğunlukla yoğun yağmur ormanlarında yaşarlar. Tüm türlerin beslenme biçimi, meyve ve daha az oranda eklembacaklıları kapsar. Cennet kuşları tekeşlilik ila çokeşlilik arasında değişen çiftleşme sistemlerine sahiptir.

Papağansılar, tropikal ve subtropikal bölgelerin büyük bir bölümünde bulunan, Psittaciformes takımını oluşturan, 387 türü günümüzde yaşayan 402 tür kuştur. Takım üç üst familyaya ayrılır: Psittacoidea, Cacatuoidea ve Strigopoidea. Genel olarak pantropikal bir dağılıma sahip olan papağanların bazı türleri Güney yarımkürede ılıman bölgelerde de yaşar. Papağanlarda en büyük çeşitlilik Güney Amerika ve Avustralasya'da görülür.

<i>Amazona ochrocephala</i> Bir kuş türü

Sarı taçlı amazon veya sarı taçlı papağan, tropikal Güney Amerika, Panama ve Trinidad ve Tobago'ya endemik bir papağan türüdür. Taksonomisi oldukça karmaşıktır ve sarı başlı ve sarı uyluklu tüylü amazon bazen sarı taçlı amazonun alt türleri olarak kabul edilir. Amazon havzasında yaşarlar.

<i>Eulacestoma nigropectus</i>

Eulacestoma nigropectus, Yeni Gine'ye endemik küçük bir kuş türüdür. Passeriformes takımında sınıflandırılan monotipik familya Eulacestomidae içindeki Eulacestoma monotipik cinsinin tek üyesidir.

<i>Pityriasis gymnocephala</i>

Pityriasis gymnocephala Borneo'ya endemik, Passeriformes takımında sınıflandırılan monotipik Pityriaseidae familyasının Pityriasis monotipik cinsinin tek kuş türüdür. Gizemli ve çok yaygın olarak görülmeyen bu tür Borneo adasının yağmur ormanlarında yaşar.

<i>Donacobius atricapilla</i>

Donacobius atricapilla, Güney Amerika'da yaşayan, Passeriformes takımı içinde sınıflandırılan, monotipik Donacobiidae familyasının Donacobius monotipik cinsinin tek kuş türüdür. Arjantin, Bolivya, Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Fransız Guyanası, Guyana, Paraguay, Peru, Surinam ve Venezuela ile Panama ve Orta Amerika'da tropikal bataklıklarda ve sulak alanlarda yaşar.

<i>Dulus dominicus</i>

Dulus dominicus, Passeriformes takımı içinde sınıflandırılan monotipik Dulidae familyasının Dulus monotipik cinsi içinde bulunan tek kuş türüdür. Karayiplerde Hispaniola adasına endemiktir. Bombycillidae familyasına yakın akrabadır.

<i>Hylocitrea bonensis</i>

Hylocitrea bonensis, Endonezya'nın Sulawesi adasının dağlık ormanlarına endemik olan, Passeriformes takımında sınıflandırılan bir kuş türüdür. Hylocitrea monotipik cinsi içinde yer alır. Geleneksel olarak Pachycephalidae familyasında sınıflandırılırdı ancak son zamanlarda yapılan genetik araştırmalarda elde edilen kanıtlar neticesinde Bombycillidae familyasında bir monotipik alt familya olarak ya da kendine ait, monotipik Hylocitreidae familyasında sınıflandırılması önerildi. 2019 yılında yapılan bir araştırma, Hypocoliidae ve soyu tükenmiş Mohoidae familyalarını içeren bir klada kardeş grup olduğunu ve bu üç familyanın oluşturduğu kladın da Ptiliogonatidae familyasının kardeş grubu olduğunu gösterdi. Bu familyaların ayrılmasına neden olan farklılıkların yaklaşık 20-23 milyon yıl önce, Miyosen'in erken dönemlerinde başladığı düşünülmektedir.

<i>Celeus ochraceus</i>

Celeus ochraceus, Picidae familyasından bir kuş türüdür. Brezilya'ya endemiktir.

<i>Celeus galeatus</i>

Celeus galeatus, Picidae familyasından bir kuş türüdür. Arjantin, Brezilya ve Paraguay'da bulunur.