İçeriğe atla

Faimalaga Luka

Faimalaga Luka
Tuvalu Genel Valisi
Görev süresi
9 Eylül 2003 - 15 Nisan 2005
Yerine geldiğiTomasi Puapua
Yerine gelenFiloimea Telito
Tuvalu Başbakanı
Görev süresi
24 Şubat 2001 - 13 Aralık 2001
Yerine geldiğiLagitupu Tuilimu (geçici)
Yerine gelenKoloa Talake
Kişisel bilgiler
Doğum 15 Nisan 1940
Ölüm 19 Ağustos 2005 (65 yaşında)
Suva, Fiji

Faimalaga Luka OBE (d. 15 Nisan 1940 - ö. 19 Ağustos 2005), Tuvalulu siyasetçi. Luka, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001 yılında on ay süreyle başbakanlık makamında bulunmuştur. Luka, 2003-2005 yılları arasında da Tuvalu genel valisi görevini yürütmüştür.

Arka plan

40 yılını kamu hizmetinde ve siyasette geçiren, 1994'ten 1996'ya kadar Sağlık Bakanı ve 1999'dan 2001'e kadar İçişleri Bakanı gibi görevlerde bulunan bir yayıncı ve politikacıydı. Sikiona Luka ile evliydi.[1]

1995 Yeni Yıl Şereflerinde, kamu hizmeti için OBE ile ödüllendirildi.

Başbakanlık dönemi

8 Aralık 2000'de görevdeki başbakan Ionatana Ionatana'nın ölümünden sonra, Lagitupu Tuilimu 8 Aralık 2000'den 24 Şubat 2001'e kadar başbakan vekili olarak görev yaptı. Luka, 23 Şubat 2001'de başbakan olarak seçilmesinin ardından ertesi gün yemin ederek görevi devraldı.[2] Luka'nın hükûmeti, güvensizlik önergesi sonucunda görevini kaybettiği Aralık 2001'e kadar sürdü.[2] 13 Aralık 2001'de eski Maliye Bakanı Koloa Talake başbakan olarak atandı.[2][3]

Meclis Başkanı

Haziran 2003'te, o sırada muhalefet milletvekili olmasına rağmen parlamento sözcüsü oldu.[4]

Genel Vali

Luka, 9 Eylül 2003 tarihinde[2][5] Tuvalu Kraliçesi II. Elizabeth'in temsilcisi olarak Genel Vali olarak atandı. 65. doğum gününe ulaştıktan sonra 15 Nisan 2005[2][6] tarihinde emekli oldu. Tuvalu, çoğu ülkenin aksine, tüm memurlar için zorunlu bir emeklilik yaşına sahiptir.

Şövalyelik reddi

Tarihsel not: Luka, Tuvalu'nun şövalyeliği kabul etmeyen tek genel valisi olmuştur . Bir Tuvalu Genel Valisinin şövalyeliği kabul etme uygulaması, Luka'nın halefi Sir Filoimea Telito tarafından Aziz Michael ve Aziz George Tarikatı'na (GCMG) atanmayı kabul ederek yeniden başlatıldı.

Ölüm

19 Ağustos 2005'te tıbbî tedavi için gönderildiği Fiji'de öldü.[2]

Kaynakça

  1. ^ "H.E. Faimalaga Luka, Prime Minister of Tuvalu, and Mrs. Sikiona Luka, at the invitation of the government". Ministry of Foreign Affairs, Republic of China (Taiwan). 18 Haziran 2001. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2015. 
  2. ^ a b c d e f Political Handbook of the World 2015. CQ Press. 2015. 
  3. ^ Asia and Pacific Review 2003/04. Kogan Page Publishers. 2004. s. 261. 
  4. ^ "Tuvalu has new speaker". Radio New Zealand International. 24 Haziran 2003. 20 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2021. 
  5. ^ "Tuvalu swears in a new governor-general". Radio New Zealand International. 9 Eylül 2003. 20 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2021. 
  6. ^ Historical Dictionary of Polynesia. Scarecrow Press. 2010. 

İlgili Araştırma Makaleleri

İngiliz Milletler Topluluğu veya resmî adıyla Milletler Topluluğu, geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun, günümüzde de Birleşik Krallık'ın parçası olan devletlerin oluşturduğu uluslararası bir koalisyondur. Üye ülkelerin 16’sı hâlen Britanya Kraliyet Ailesi yönetimindedir. Bu ülkelerde mevcut monark III. Charles; devlet başkanı görev ve yetkilerini, kendi tarafından atanan genel valiler aracılığı ile sürdürür. Kral aynı zamanda İngiliz Milletler Topluluğunun başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Iakoba Italeli</span>

Sir Iakoba Taeia Italeli Tuvalu'lu bir siyasetçi ve Tuvalu eski Genel Valisi.

<span class="mw-page-title-main">Enele Sopoaga</span> Tuvalulu diplomat ve siyasetçi

Enele Sosene Sopoaga, 2013-2019 yılları arası Tuvalu Başbakanı olan Tuvalulu diplomat ve politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Danial Ahmetov</span> 6. Kazakistan başbakanı

Danial Kenjetayulı Ahmetov 13 Haziran 2003 - 9 Ocak 2007 tarihleri arasında Kazakistan Başbakanı olan Kazak siyasetçi.

Tuvalu genel valisi, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan, İngiliz Milletler Topluluğu'na üye olarak devlet başkanı olarak III. Charles'ı kabul eden Tuvalu'da kralın temsilcisi olarak bu ülkede bu makama getirilen kişiye verilen unvandır.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Adaları genel valisi</span> Solomon Adaları hükümdarının yerleşik temsilcisi

Solomon Adaları genel valisi, Solomon Adaları hükümdarının - şu anda Kral III. Charles - Solomon Adaları'ndaki temsilcisidir. Genel vali, Ulusal Parlamento tarafından oylamayla aday gösterildikten sonra hükümdar tarafından atanır. Genel valinin görevleri arasında bakanları, hakimleri ve büyükelçileri atamak; parlamento tarafından kabul edilen yasalara kraliyet onayı vermek ve seçim için yazılar yayınlamak yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Zelanda genel valisi</span>

Yeni Zelanda Genel Valisi, Commonwealth bölgesi hükümdarının Yeni Zelanda'daki temsilcisidir. Genel vali, hükümdar tarafından başbakanın tavsiyesiyle seçilir ve Yeni Zelanda Krallığı içinde hükümdarın yetkilerinin hemen hemen tamamını kullanma yetkisine sahiptir. Mevcut genel vali 21 Ekim 2021 tarihinden bu yana Cindy Kiro'dur.

<span class="mw-page-title-main">Ulukbek Maripov</span>

Ulukbek Asamidinoviç Maripov ; d. 31 Ağustos 1979) Kırgız bir politikacıdır ve 3 Şubat 2021 - 12 Ekim 2021 tarihleri arası Kırgızistan'ın Başbakanıydı. Maripov, başbakan olarak atanmadan önce Kırgız Hesap Odası'na başkanlık etmişti.

<span class="mw-page-title-main">Chris Hipkins</span> Yeni Zelanda başbakanı

Christopher John Hipkins, Yeni Zelandalı siyasetçi. Hipkins, Okyanusya ülkesi Yeni Zelanda'da 25 Ocak 2023 ile 27 Kasım 2023 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Apisai Ielemia</span> Tuvalu başbakanı (2006-2010)

Apisai Ielemia, Tuvalulu siyasetçi. Ielemia,Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2006 ile 2010 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ionatana Ionatana</span> Tuvalu başbakanı (1999-2000)

Ionatana Ionatana CVO OBE CPM, Tuvalulu siyasetçidir. Ionatana, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1999 ile 2000 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 27 Nisan 1999'dan 8 Aralık 2000'deki ölümüne kadar Tuvalu'nun beşinci başbakanıydı

<span class="mw-page-title-main">Terepai Maoate</span>

Sir Terepai Tuamure Maoate, Cooklu siyasetçi. Maoate, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan, bağımsız bir ada devleti olmasına rağmen Yeni Zelanda ile ilişkili devlet konumunda olan Cook Adaları'nda 18 Kasım 1999 ile 11 Şubat 2002 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. Maoate, Cook Adaları Demokratik Partisi mensubuydu.

Tomasi Puapua, Tuvalulu siyasetçi. Puapua, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1981 ile 1989 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. Puapua, 1998-2003 yılları arasında da genel vali olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bikenibeu Paeniu</span>

Bikenibeu Paeniu, PC, Tuvalulu siyasetçi. Paeniu, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1989-1993 ile 1996-1999 yılları arasında iki farklı dönem başbakanlık makamında bulunmuştur. Tuvalu meclisinde Nukulaelae seçim bölgesini temsil etti. İki kez Tuvalu Başbakanı olarak görev yaptı ve şimdi Haziran 2022'den bu yana Tuvalu'nun Tayvan büyükelçisi olarak görev yapıyor

<span class="mw-page-title-main">Kamuta Latasi</span>

Sir Kamuta Latasi, Tuvalulu siyasetçi. Latasi, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1993 ile 1996 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 1992'de Tuvalu meclisine seçildi.

Lagitupu Tuilimu, (d. ?), Tuvalulu siyasetçi. Tuilimu, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da Aralık 2000'den 24 Şubat 2001'e kadar başbakanlık makamında geçici olarak bulunmuştur.

Koloa Fineaso Talake, Tuvalulu siyasetçi. Talake, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2001-2002 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur. 1993'ten itibaren mecliste Vaitupu seçim bölgesini temsil eden Talake, 1993-1996 yılları arasında Maliye Bakanı (1993-1996) olarak da görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Saufatu Sopoanga</span>

Saufatu Sopoanga, Tuvalulu siyasetçi. Sopoanga, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 2 Ağustos 2002'den 27 Ağustos 2004'e kadar başbakanlık makamında bulunmuştur.

Sir Tupua Leupena, Tuvalulu siyasetçi. Leupena, Büyük Okyanus'ta Polinezya ada öbeği içerisinde yer alan Tuvalu'da 1986-1990 yılları arasında genel vali olarak bulunmuştur. Leupena, 1978'de Toaripi Lauti'nin başbakanlığında meclis sözcülüğü görevini de yürütmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Feleti Teo</span>

Feleti Penitala Teo, Tuvalulu avukat ve siyasetçi. Teo, Okyanusya ülkesi Tuvalu'nun 14. Başbakanı olarak görev yapmaktadır. 2024 Tuvaluan genel seçimlerinde Tuvalu Parlamentosu'na seçildi. Bu sürecin öncesinde Batı ve Orta Pasifik Balıkçılık Komisyonu'nun (WCPFC) icra direktörüydü.