İçeriğe atla

Fail Alsınov

Fail Alsınov
Фаил Алсынов
Doğum7 Aralık 1986 (37 yaşında)
Yuldıbayevo, Sovyetler Birliği
EğitimBaşkurt Devlet Üniversitesi
MeslekAktivist

Fail Fettah oğlu Alsınov (BaşkurtçaФаил Фәттәх улы Алсынов; RusçaФаиль Фаттахович Алсынов, romanizeFail Fettahoviç Alsınov; d. 7 Aralık 1986), Başkurt insan hakları aktivisti.[1] Başkurdistan'da doğanın, etnik kimliğin ve dilin korunması için kampanya yürütmektedir.

Biyografi

Fail Alsınov, 7 Aralık 1986 tarihinde Başkurdistan ÖSSC'nin Yuldıbayevo köyünde doğdu. İki erkek ve bir kız kardeşi bulunmaktadır. Üniversite eğitimini Başkurt Devlet Üniversitesi'nde tamamladı.

Alsınov, Başkurdistan'da doğanın korunmasına yönelik gösterilere düzenli olarak katılmaktadır. Ayrıca Başkurt dilinin korunmasına yönelim çalışmalar yürüttü. Ayrıca, Başkurt milliyetçi örgütü Kuk-Bure'nin eski başkan yardımcısı ve Başkurtların etnik kimliğini korumayı amaçlayan Başkurt sivil toplum kuruluşu Başkurt'un eski lideridir. Hareket 2020'de aşırılıkçı olduğu gerekçesiyle yasaklandı.[2] Kendisi aynı zamanda 2020 Kuştav protestolarının da katılımcısıydı.[3]

2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle bağlantılı olarak askeri seferberliğini Başkurt halkına yönelik soykırım olarak eleştirdi ve Ukrayna'daki savaşın "bizim savaşımız olmadığını" söyledi. Uzun süredir Rusya'nın etnik azınlıklardan orantısız sayıda erkeği Ukrayna'da savaşmaya gönderdiği yönünde iddialar bulunmaktaydı.[4] Alsınov, Başkurtçada "sıradan insanlar" anlamına gelen ve Rusçada "siyah insanlar" olarak tercüme edilen[5] "kara halık" ifadesini kullandığı için "nefreti kışkırttığı" gerekçesiyle para cezasına çarptırıldı.[6]

Nisan 2023'te Başkurdistan'ın Baymak rayonuna bağlı İşmurzino köyünde İrendik sırtındaki köyde jeolojik araştırmalara karşı düzenlenen protestolara katıldı.[7]

Cezai soruşturma

Yetkililer, cumhuriyetin başkanı Radiy Habirov'un, Alsınov'un Nisan 2023'te Başkurt Zauralya'da madenciliği protesto etmek için düzenlenen bir mitingde yaptığı konuşmada Orta Asya ve Kafkasya'daki diğer milletlerden insanlara hakaret ettiğini iddia ederek kendisi hakkında kişisel olarak şikayette bulunması üzerine Alsınov'u kovuşturmaya başladı.[8] Alsınov, konuşmanın Başkurt dilinden yanlış tercüme edildiği konusunda ısrar ederek Hebirov'un suçlamalarını reddetti. Alsınov'un destekçileri, o zamandan beri doğa rezervi ilan edilen Kuştav Dağı'ndan soda çıkarma planlarını engellediği için yetkililerin Alsınov'dan intikam aldığına inanmaktadır.

Ocak 2024'te dört yıl hapis cezasına çarptırıldı. Hapis kararı Baymak kentinde binlerce kişinin katıldığı protestolara yol açtı. Protestolar, göz yaşartıcı gaz kullanan ve protestocuları coplarla müdahale eden polisle çatışmalarla sonuçlandı.[9]

Kaynakça

  1. ^ "'Freedom for Fail Alsynov!' Why a Bashkir activist's prosecution was enough to spark major protests in 2024's Russia". Meduza (İngilizce). 31 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  2. ^ "Фаиль Алчинов покинул пост главы движения "Башкорт"". Коммерсантъ (Rusça). 2 Eylül 2019. 17 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  3. ^ Gabbasov R.S (2023). Записки башкирского националиста. Кук-Буре. Уфа. 
  4. ^ Latypova, Leyla (27 Eylül 2022). "Ethnic Minorities Hit Hardest By Russia's Mobilization, Activists Say". The Moscow Times. 28 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  5. ^ Coalson, Robert (22 Ocak 2024). "Bashkortostan Protests Peel Back The Layers Of Authoritarian Politics In Putin's Russia". Özgür Avrupa Radyosu (İngilizce). 25 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  6. ^ "Russia Jails Bashkir Activist For Four Years After Protest". Barron's. 17 Ocak 2024. 31 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  7. ^ Anna Paskevych (17 Ocak 2024). "Opposed to the war with Ukraine: what is known about Fail Alsinov, whose arrest sparked massive protests in Bashkiria. Photo". Obozrevatel (İngilizce). 30 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  8. ^ "Hundreds of protesters clash with police in Russian republic of Bashkortostan". The Guardian. AP. 17 Ocak 2024. 19 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2024. 
  9. ^ Gonreenall, Robert (17 Ocak 2024). "Russia protest: Crowds clash with riot police as activist jailed". BBC. 18 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Başkurtlar</span> Türk halkı

Başkurtlar Rusya'ya özgü bir Kıpçak Türk etnik grubudur. Rusya Federasyonu Cumhuriyeti Başkurdistan'da ve Doğu Avrupa'nın Kuzey Asya ile buluştuğu Ural Dağları'nın her iki tarafını da kapsayan daha geniş tarihi Badzgard bölgesinde yoğunlaşmışlardır. Başkurtların daha küçük toplulukları da Tataristan Cumhuriyeti'nde, Perm Bölgesi, Çelyabinsk, Orenburg, Tümen, Yekaterinburg ve Kurgan bölgelerinde ve Rusya'nın diğer bölgelerinde yaşamaktadır; Kazakistan ve Özbekistan'da oldukça büyük azınlıkları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan</span> Rusyaya bağlı federal bir bölge

Başkurdistan Cumhuriyeti, Rusya'ya bağlı federal bir cumhuriyettir. İdil Nehri ile Ural Dağları arasında yer alır. Başkenti Ufa şehridir. 2010 nüfus sayımı itibarıyla 4.072.292 nüfusa sahip Başkurdistan, Rusya'nın en kalabalık cumhuriyetlerinden biridir. Başkurdistan'da 2010'da yapılan nüfus sayımına göre 1.584.554 Başkurt yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Innocence of Muslims'e gelen tepkiler</span>

Innocence of Muslims'e gelen tepkiler, Eylül 2012'de Amerika Birleşik Devletleri'nde yayınlanan ve dine hakaret olarak algılanan Innocence of Muslims adlı film üzerine Müslümanların yoğun olarak yaşadıkları ülkelerde yapılan protesto ve saldırılar dizisidir.

<span class="mw-page-title-main">Murtaza Rahimov</span>

Murtaza Gubaydullaoğlu Rahimov (7 Şubat 1934 - 11 Ocak 2023), Başkurt asıllı Rus devlet adamı ve siyasetçi, 1993-2010 yılları arası Başkurdistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. Ufa Devlet Petrol Teknik Üniversitesi tamamladı.

<span class="mw-page-title-main">Neftekamsk</span>

Neftekamsk, Rusya'nın Başkurdistan Cumhuriyeti'nde bulunan bir şehirdir. Şehir, Kama Nehri'nin yakınlarında yer almaktadır. Yüzölçümü 147,25 km² olan şehrin nüfusu 2010 itibarı ile 121.733'tür. Neftekamsk, cumhuriyetin büyük bir sanayi ve kültür merkezidir. Şehre Neftekamsk Havalimanı hizmet vermektedir. 2010 Rusya nüfus sayımına göre etnik yapı: Başkurtlar %25,8, Tatarlar %31,5, Ruslar %29,7.

<span class="mw-page-title-main">İşimbay</span> Rusyanın Başkurdistan Cumhuriyetinde bir şehir

İşimbay, Rusya'nın Başkurdistan Cumhuriyeti'nde bulunan bir şehirdir. Başkurdistan Cumhuriyeti'ne bağlı İşembay rayonunun merkezi olan şehirdir. Şehir, Ağizel ve Tayruk nehirlerinin kıyısında yer almaktadır. Yüzölçümü 103.47 km²

<span class="mw-page-title-main">Baymak</span>

Baymak, (Rusça: Баймак, Başkurtça: Baymak

<span class="mw-page-title-main">Enver Asfandiyarov</span>

Enver Zakiroviç Asfandiyarov, d. 15 Mayıs 1934; Baymak - ö. 4 Şubat 2014; Ufa), Sovyet Rus/Başkurt bilim insanı, tarihçi, profesör.

Guzel Ramazanovna Sitdikova, Başkurt yazar, şair, yayıncı ve tercümandır. 2002 yılında Başkurdistan Cumhuriyeti Onur Diplomasını aldı. Başkurdistan Yazma Komisyonu'nun bir üyesidir. 2004'ten 2011'e kadar Başkurdistan Cumhuriyeti Başkurt Kadınlar Derneği lideriydi. 2012'den bu yana, uluslararası gönüllü hareketi Wikimedia'ya katkı yapmakta.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan Cumhuriyeti arması</span>

Başkurdistan Cumhuriyeti arması Rusya'ya bağlı Başkurdistan Cumhuriyeti'nin ulusal sembolü olan arma. 12 Ekim 1993 tarihinde kabul edildi, 6 Temmuz 1999'da ise resmi kararla onaylandı. Rusya Federasyonu Devlet Arma Kayıtları'nda 164 numaralı olarak kaydedilmiştir. Daha önce Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arması döneminde Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti arması kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı</span>

Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, 1954 yılında Başkudistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti hükûmeti tarafından kabul edilen bayrak. Temel özellikleri bakımından Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı ile aynıdır. Tasarımcısı Valentin Petrovich Viktorov'dur.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan soda şirketi</span>

Başkurdistan soda şirketi, Başkurt Kimya A.Ş. anlamına gelen, çok uluslu bir Rusya şirketidir. Hidroklorik asit, Silisyum dioksit, Polivinil klorür, Kalsiyum klorür, Sodyum bikarbonat, Sodyum karbonat, Sodyum hidroksit üreten Rusya’nın büyük bir kimya şirketidir.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde Başkurtlar</span>

Sovyetler Birliği'nde Başkurtlar, Sovyetler Birliği sınırları içerisinde içinde yaşayan Başkurt kişi veya grupları betimler.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandrovka Bölgesi</span>

52°40′45″K 54°24′56″D

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan Cumhuriyeti Başkurt Kadın Cemiyeti</span> Kadın Cemiyeti

Başkurdistan Cumhuriyeti Başkurt Kadın Cemiyeti kadınların toplumdaki statüsünü; sosyo-politik, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşamındaki rolünü; aile güçlendirme, koruma ve gelişim kültürünü ve Başkurt dilini, halk geleneklerini ve el sanatlarını geliştirmek amacıyla kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gadelşa Şelalesi</span> Rusya, Başkurdistanda bir şelale

Gadelsha Şelalesi, Rusya'da yer alan 15 m yüksekliğindeki basamaklı bir şelale. Başkurdistan Cumhuriyeti'nin Baymak ili'ndeki Khudolas Nehri üzerinde yer almaktadır. Khudolas Nehri, Yaman Taş Dağı'nın yakınında bir pınardan kaynar ve Irenyk tepelerinin doğu yamacı boyunca akar. Şelaleden Sibay şehrine olan mesafe 15 km'dir. Gadelsha Şelalesi Başkurdistan'ın en yüksek şelalesidir ve 1965'ten beri doğal bir anıt statüsündedir. Devlet tarafından eşsiz bir doğa anıtı olarak korunmaktadır. Birkaç farklı adı bulunmaktadır: Ibragimovsky, Tuyalas, Khudolas. Ama yine de en yaygın olanı, aynı adı taşıyan yakındaki bir köyün de adı olan Gadelsha'dır.

<span class="mw-page-title-main">Başkurdistan'da eğitim</span>

Başkurdistan'da eğitim, Rus eğitim sisteminin bir parçasıdır. Başkurdistan'daki okul öğrencilerinin çoğu Rus dilinde eğitim görürken, Başkurt ve Tatar dillerinde eğitim görmek ya da birçok farklı azınlık dilini öğrenmek de mümkündür.

Başkurt edebiyatı, Rusya Federasyonu'nun bir parçası olan Başkurdistan Cumhuriyeti edebiyatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Başkurt Direniş Komitesi</span>

Başkurt Direniş Komitesi, Rusya'nın Başkurdistan bölgesinde faaliyet gösteren silahlı ayrılıkçı örgüttür. Ana hedefi Başkurdistan'ın bağımsızlığını kazanmaktır. 21 Eylül 2022 tarihinde kurulmuştur. Esas olarak Rus hükümet binalarına ve polis karakollarına yönelik küçük çaplı kundaklama saldırılarıyla uğraşmaktadır.

2024 Başkurdistan protestoları, Rusya'nın Başkurdistan Cumhuriyeti'nde 15 Ocak 2024 tarihinde başlayan hükûmet karşıtı protesto gösterileridir. Protestolar, Başkurt çevre aktivisti Fail Alsınov'un hapis cezasına çarptırılmasına karşı gerçekleşmiştir. Bu, Baymak kasabasında en az 1000 Başkurt protestocunun toplandığı gösterilere yol açtı. Protestolar sırasında çevik kuvvet polisi, protestoculara göz yaşartıcı gaz ve copla müdahale etti. Protestolar 19 Ocak'ta cumhuriyetin başkenti Ufa'ya sıçradı ve buna karşılık 10 kişi tutuklandı.