İçeriğe atla

FIYAH Edebiyat Dergisi

FIYAH Magazine of Black Speculative Fiction, siyah bireyler tarafından yayımlanan Amerika merkezli spekülatif kurgu dergisidir. FIYAH olarak da anılan derginin temelleri Eylül 2016 tarihinde atıldı. İlhamını ise Wallace Thurman tarafından yaratılan 1920'li yılların deneysel süreli dergisi FIRE!'dan aldı.[1] FIYAH, Troy L. Wiggins, LD Lewis ve Justina Ireland tarafından yönetilen bir grup yazar tarafından hazırlandı.[2] Derginin ilk sayısı ise 2017 yılında yayımlandı.[3]

2017 yılında dergi, spekülatif kurgu pazarında siyah yazarlara olan erişimi ve bu bireylerin yayımlanma koşullarını iyileştirmek amacıyla Presence of Blackness Score Project'i başlattı.[4][5] 2018 yılında Dünya Fantezi Ödülü'nde "Özel Ödül" profesyonel olmayan dergiler kategorisinde FIYAH'taki çalışmalarından ötürü Troy L. Wiggins ve Justina Ireland ikilisine verildi.[6] Dergi aynı kategoride 2019 [7] ve 2020 [8] yılları için de aday gösterildi. 2021'de ise En İyi Semiprozine dalında [9] Hugo Ödülü'nü kazandı.

Ağustos 2020 tarihinde FIYAH, spekülatif kurgu içinde kapsayıcılık ve çeşitlilik çabalarını kutlamak amacıyla Ignyte Ödülleri'ni vermeye başladığını duyurdu.[10][11]

Kaynakça

  1. ^ "Catch FIYAH: Notes on Building a Black Speculative Fiction Revolution". Tor.com. 7 Temmuz 2020. 7 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "A History of FIRE". fiyahlitmag.com. FIYAH. 4 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021. 
  3. ^ "FIYAH Literary Magazine: The Future Ain't Going to Write Itself". 27 Ekim 2016. 23 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Representation in Fiction: How to Write Characters Whose Experiences Are Outside of Your Own". Writer's Digest. 21 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ "Fireside and Fiyah Bringing Visibility to Black Writers in Speculative Fiction". 12 Ağustos 2018. 20 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "World Fantasy Awards℠ 2018 | World Fantasy Convention". 26 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2021. 
  7. ^ "The Strange and Familiar Nominees for the 2019 Hugo Awards". 2 Nisan 2019. 26 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2021. 
  8. ^ 2020 Hugo Awards 19 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at TheHugoAwards.org; retrieved November 22, 2021
  9. ^ 2021 Hugo Awards 6 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at TheHugoAwards.org; retrieved November 22, 2021
  10. ^ "FIYAH Announces Creation of Ignyte Awards As Part of the First FIYAHCON". Tor.com. 7 Ağustos 2020. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2021. 
  11. ^ "FIYAHCON Creates Ignyte Awards". 7 Ağustos 2020. 26 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Bilimkurgu, bilim kurgu ya da bilim-kurgu, yakın ya da uzak gelecek ile ilgili öykülerin bugün olası olmayan bilim ve teknoloji unsurlarını da kullanarak oluşturulmasıdır. Bilimkurgu bazen geçmişi de kurgulayabilir. Bilimkurgu kitap, sanat eserleri, televizyon, film, bilgisayar oyunları, tiyatro eserleri ve diğer kitle iletişim araçlarında bulunabilir. Yapısal ve pazarlama bağlamında bilimkurgu güncel gerçeklik içinde bulunmayacak kurgusal ögeler içeren yaratıcı çalışmaları tanımlamak için kullanılabilir. Bu tanımlama fantastik, korku ve ilgili türleri de içerir.

<span class="mw-page-title-main">Ray Bradbury</span> Amerikalı yazar (1920 – 2012)

Ray Douglas Bradbury Amerikalı bir yazardır. Fantezi, bilimkurgu, korku, gizem ve gerçekçi kurgu dahil olmak üzere çeşitli konularda yazmıştır. En çok bilinen kitapları 1950'de yazdığı kısa hikâyeler kitabı ve bir roman olan Mars Yıllıkları ve 1953'te yazdığı başyapıtı olan Fahrenheit 451'dir. En iyi bilinen eserlerinin çoğu spekülatif kurgudur ancak yaş gelişimi romanı Karahindiba Şarabı (1957) ve kurgusal anı kitabı Yeşil Gölgeler, Beyaz Balina (1992) gibi başka türlerde de çalıştı. Ayrıca Moby Dick ve Uzaydan Geldi gibi filmlere senaryolar ve televizyon uyarlamaları yazdı ve danışmanlık yaptı. Eserlerinin birçoğu çizgi romanların yanı sıra televizyon ve film yapımlarına uyarlandı. Ray Bradbury şiirler de yazmış ve Yıldızları Görmediler (2001) gibi birkaç şiir koleksiyonu yayınlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Jack Vance</span> Amerikalı yazar (1916 – 2013)

John Holbrook Vance Amerikan bilimkurgu yazarı. Eserlerinde bilimkurgu ve fantastik kurgu türlerini harmanladı. Pek çok kitabı, Jack Vance adıyla yayımlandı. 11 kitabını John Holbrook Vance, 3 kitabını ise Ellery Queen adlarıyla yayımladı. Alan Wade, Peter Held, John van See, Jay Kavanse da takma adları arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Paolo Bacigalupi</span>

Paolo Bacigalupi, Amerikalı bilimkurgu yazarı. 2 tane basılmış romanı ve Salon.com, The Magazine of Fantasy and Science Fiction, and Asimov’s Science Fiction Magazine gibi dergilerde ve çeşitli antolojilerde yayınlanmış hikâyeleri bulunmaktadır. Bacigalupi yazdığı eserlerle Hugo ve Nebula ödülleri başta olmak üzere 10 ödül aldı. Çıkış romanı Kurma Kız, TIME dergisi tarafından 2009 yılının en iyi 10 romanından biri olarak gösterildi.

<span class="mw-page-title-main">China Miéville</span>

China Tom Miéville, İngiliz spekülatif kurgu yazarı. Romanları, çeşitli antolojilerde yayınlanmış hikâyeleri, novellaları, çizgi romanları, çocuk kitapları ve öykü kitaplaı bulunmaktadır. Miéville yazdığı eserlerle Arthur C. Clarke Ödülü, British Fantasy Ödülü, BSFA Ödülü, Hugo Ödülü, Locus Ödülü ve World Fantasy Awards de dahil olmak üzere çok sayıda ödül kazanmıştır. Akademisyen olarak Marksizm ve uluslararası hukuk konusunda yazdığı bir kitabı yayımlamıştır. 2015 yılında Royal Society of Literature'ın üyesi olmuştur. Eserleri Türkçeye Yordam Kitap tarafından kazandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">John Scalzi</span>

John Michael Scalzi II, Amerikalı roman ve hikâye yazarı. Yedi adet basılmış romanı ve çeşitli dergilerde ve antolojilerde yayımlanmış hikâyeleri bulunmaktadır. Eserleri on dört dile çevrilen Scalzi, üç kere En İyi Roman Hugo Ödülü’ne aday gösterilmiştir. 21 Mayıs 2012 tarihinden beri Science Fiction and Fantasy Writers of America'nın başkanlığını yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Vernor Vinge</span>

Vernor Steffen Vinge, Amerikalı bilimkurgu yazarı ve akademisyendir. Beş adet basılmış romanı ve çeşitli dergilerde, antolojilerde yayımlanmış hikâyeleri ve makaleleri bulunmaktadır. İki romanıyla En İyi Roman Hugo Ödülü’nü kazanan Vinge aynı zamanda San Diego Eyalet Üniversitesi'nde matematik ve bilgisayar bilimi alanlarında otuz yıl boyunca akademisyenlik yapmıştır.

Hugo Ödülü her yıl, Dünya Bilimkurgu Derneği tarafından bir önceki yılın en iyi bilimkurgu veya fantezi çalışmalarına verilir. Ödül, ismini öncü bilimkurgu dergisi Amazing Stories'in kurucusu Hugo Gernsback'ten almıştır ve bir zamanlar resmî olarak Bilimkurgu Başarı Ödülü olarak biliniyordu. Ödül, "spekülatif kurgu için iyi bir vitrin" ve "bilimkurgu yazanlar için en iyi edebiyat ödülü" olarak tanımlanmıştır. En İyi Dramatik Sunum Hugo Ödülü her yıl, bir önceki yılın tiyatral film, dizi bölümü veya bilimkurgu ve fantezi ile ilgili diğer dramatik çalışmalarına verilir.

<span class="mw-page-title-main">Susanna Clarke</span> İngiliz roman yazarı

Susanna Mary Clarke, Britanyalı roman yazarı. Daha çok kendisine 2005 yılında En İyi Roman Hugo Ödülü’nü kazandıran ilk romanı Jonathan Strange ve Bay Norrell ile tanınan Clarke'ın bu romanın yanı sıra çeşitli dergilerde yayımlanmış hikâyeleri ve bu hikâyelerin derlediği bir kitabı bulunmaktadır.

Hugo Ödülleri her yıl, World Science Fiction Society tarafından bir önceki yılın en iyi bilimkurgu ve fantezi eserlerine verilir. Ödülün adı, bilimkurgunun öncü dergilerinden Amazing Stories'in kurucusu Hugo Gernsback'ın adından gelir ve önceleri resmi olarak Bilimkurgu Başarı Ödülü olarak bilinirdi. Ödül spekülatif kurgu için mükemmel bir vitrin ve bilimkurgu edebiyatı için en çok tanınan edebi ödül olarak tanımlanmıştır. En İyi Roman Hugo Ödülü bir önceki yıl İngilizce olarak yazılmış ya da İngilizceye çevrilmiş olan bilimkurgu ya da fantezi romanları için her yıl verilir. Eser, topluluk tarafından 40.000 kelimeyi aştığı takdirde roman olarak tanımlanmaktadır. Daha kısa eserler için ise kısa öykü, öykü ve kısa roman kategorilerinde ödüller verilmektedir. En İyi Roman Hugo Ödülü 1954 ve 1957 yılları dışında, 1953'ten beri her yıl dağıtılmaktadır. Normal Hugo Ödüllerine ek olarak, 1996'dan itibaren, Geçmişe Yönelik Hugo Ödülleri de verilmeye başlamıştır. Bu geçmişe yönelik ödüller yalnızca daha önce World Science Fiction Convention yapılmış ama ödül dağıtılmamış olan yıllar için dağıtılmaktadır. Günümüze kadar, 1946, 1951 ve 1954 yılları için en iyi roman ödülü verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Steven Moffat</span>

Steven William Moffat, OBE İskoç senarist ve yapımcıdır. Doctor Who ve Sherlock dizilerinin yürütücü yapımcısı ve senaristi olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Gardner Dozois</span>

Gardner Raymond Dozois, Amerikalı bilimkurgu yazarı ve editördür. 1984'ten 2004'e kadar “Asimov Bilimkurgu” dergisinin editörü olarak görev yaptı. Çalışmalarıyla Hugo Ödülü ve Nebula Ödülü kazandı. Editör ve bilimkurgu yazarı olarak eserler kaleme aldı. Amerikalı yazar ve editör Gardner Dozois 27 Mayıs 2018'de 70 yaşında öldü.

Omelas'ı Bırakıp Gidenler 1973 yılında Amerikalı yazar Ursula K. Le Guin tarafından yazılmış bir filozofik kurgu kısa hikâyesidir. Yazar, hem silik hem canlı betimlemelerle ütopik Omelas şehrindeki bir yaz bayramını anlatır. Bu şehirdeki insanların mutululuğu tek bir çocuğun devamlı acı çekmesine bağlıdır. Omelas'ı Bırakıp Gidenler 1974 yılında En İyi Kısa Kurgu dalında Locus Ödülüne aday gösterilmiş ve aynı yıl Hugo En İyi Kısa Hikâye Ödülünü almıştır.

Fantastik bilimkurgu, hem bilimkurgu hem de fantezinin unsurlarını eşzamanlı olarak kullanan veya birleştiren spekülatif kurgu şemsiyesi içindeki karma bir türdür. Bir bilimkurgu öyküsünde, dünya bilimsel olarak mümkün olarak sunulur, bilim fantezi dünyası ise gerçek dünyanın bilimsel yasalarını ihlal eden unsurlar içerir. Yine de, bilim fantezisi dünyası mantıklıdır ve genellikle bu ihlallerin bilim benzeri açıklamalarıyla sağlanır.

Strange Horizons, çevrimiçi olarak yayımlanan bir spekülatif kurgu dergisidir. Dergide incelemeler, denemeler, röportajlar ve tartışmalar yer alır.

Uncanny MagazineUrbana, çevrimiçi yayımlanan bir bilimkurgu ve fantezi edebiyatı dergisidir. ABD'de Urbana, Illinois merkezli yayımlanan editörlüğü Lynne M. Thomas ve Michael Damian Thomas ikilisine aittir. Derginin maskotu tek boynuzlu bir uzay atıdır.

Mithila Review Hindistan'ın tek uluslararası bilimkurgu ve fantezi dergisidir. Dergi, Güney Asya'nın ve dünyanın dört bir yanından yazarların spekülatif kurgu türündeki öykü ve şiirlerini yayımlamaktadır. Mithila Review, öykü ve şiirlerin yanı sıra inceleme ve röportajlara da yer vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Seiun Ödülü</span>

Seiun Ödülü, her yıl bir önceki takvim yılında en iyi bilimkurgu eserleri ve başarıları için verilen bir Japon spekülatif kurgu ödülüdür. Nippon Bilimkurgu Hayran Grupları Derneği tarafından düzenlenen ve denetlenen ödüller, her yıl düzenlenen Japonya Bilimkurgu Kongresi'nde verilmektedir. Japonya'daki en eski bilimkurgu ödülüdür ve 1970'deki 9. Japonya Bilimkurgu Kongresi'nden bu yana verilmektedir.

Nathan Niigan Noodin Adler, bazen Nathan Adler olarak da anılır, Kanadalı bir korku kurgu yazarıdır. En çok 2021 Indigenous Voices Ödülleri'nde İngilizce kurgu kategorisinde birinci olan 2020 kısa öykü koleksiyonu Ghost Lake ile tanınmaktadır.

İnternet Spekülatif Kurgu Veritabanı (İngilizceː The Internet Speculative Fiction Database (ISFDB), bilimkurgu ve fantezi, alternatif tarih ve korku kurgu gibi ilgili türler de dahil olmak üzere spekülatif kurgu olarak kabul edilen türler hakkında bibliyografik bilgilerin bir veritabanıdır. ISFDB gönüllü bir çabadır, veritabanı denetlenen düzenleme ve kullanıcı katkılarına açıktır ve veritabanı editörlerinin birbirleriyle koordine olmasını sağlayan bir wiki'dir. Nisan 2022 itibarıyla site 232.816 yazardan 2.002.324 hikaye başlığını kataloglamıştır.