İçeriğe atla

F. Albert Cotton

Frank Albert Cotton
Frank Albert Cotton
Doğum09 Nisan 1930(1930-04-09)
Philadelphia, PA
Ölüm20 Şubat 2007 (76 yaşında)
College Station, TX
ÖdüllerUlusal Bilim Madalyası (1982)
NASKimya Ödülü (1990)
Priestley Madalyası (1998)
Wolf Ödülü (2000)
FRS
Kariyeri
Çalıştığı kurumlarMassachusetts Teknoloji Enstitüsü
Texas A&M Üniversitesi
Doktora
danışmanı
Geoffrey Wilkinson[1]

Frank Albert Cotton (9 Nisan 1930 - 20 Şubat 2007)[1] Amerikalı kimyager. Texas Üniversitesi'nde WT Doherty-Welch Vakfı Başkanı ve Seçkin Kimya Profesörüydü. 1600'ün üzerinde bilimsel makale yazdı.[2] Geçiş metallerinin kimyası üzerine yaptığı araştırmalarla tanındı.

Eğitim

Frank Albert Cotton (yayınlarda "Al" Cotton veya "F Albert" olarak bilinir) 9 Nisan 1930'da Philadelphia, Pennsylvania'da doğdu. Drexel Üniversitesi ve ardından Temple Üniversitesi'nden önce yerel devlet okullarına gitti.[2] 1951'de Temple'dan BA derecesini aldıktan sonra Cotton, Doktorasını, tezi Harvard Üniversitesi'ndeki Sir Geoffrey Wilkinson[1] rehberliğinde, metalosenlerde çalışma yaparak 1955 yılında aldı.[3][4]

Bağımsız kariyer

Harvard'dan mezun olduktan sonra Cotton, MIT'de ders vermeye başladı. 1961'de otuz bir yaşındayken MIT'de tam profesörlük alan en genç kişi oldu.[2] Çalışmalarında hem elektronik yapıyı hem de kimyasal sentezi vurguladı. Çalışmaları kısa süre sonra metal-metal bağlı türlere odaklandı[5] ve krom (II) asetatın yapısını açıkladı.

Metal komplekslerinin kapsamlı kimyasını aydınlatmak için bir araç olarak X-ışını kristalogrofisinin ilk savunucularından biriydi. Kümeler üzerine yaptığı çalışmalarla, birçoğunun "akışkanlık" sergilediğini ve ligandların spektroskopik olarak gözlemlenebilir zaman ölçeklerinde değişim koordinasyon alanlarını gösterdiğini gösterdi. "Haptiklik" terimini ve bundan türeyen isimlendirmeyi yaptı.

1962'de Staphylococcal nükleaz enziminin kristal yapısını üstlendi,[6] 1969'da 2Å çözünürlüğe ulaştı, 1971'de yayınlandı,[7] ve Protein Veri Bankası'na (PDB kodu 1SNS) ilk düzine protein kristalinden biri olarak yatırıldı.[8]

1972'de Cotton, Robert A. Welch Kimya Profesörü olarak Texas A&M Üniversitesi'ne geçti. Ertesi yıl Doherty-Welch Seçkin Kimya Profesörü seçildi. Ayrıca üniversitenin Moleküler Yapı ve Bağlar Laboratuvarı'nda direktör olarak görev yaptı.[2][9]

Pedagojik etki

Cotton, araştırmasına ek olarak inorganik kimya dersleri verdi. Grup Teorisinin Kimyasal Uygulamalarını yazdı.[10] Bu metin bağlanma ve spektroskopinin grup teorik analizine odaklanmaktadır.

Üniversite öğrencileri arasında, Cotton altıncı İngilizce baskısı olan Advanced Inorganic Chemistry ders kitabının yazarı olarak bilinir.[11][12] Tez danışmanı Sir Geoffrey Wilkinson ve şimdi de yazar Carlos Murillo ve Manfred Bochmann ile birlikte ders kitabı konuşma dilinde "Cotton ve Wilkinson" olarak biliniyor. Metin, koordinasyon kimyası, küme kimyası, homojen kataliz ve organometalik kimyayı incelemektedir.[2][12]

Cotton , American Chemical Society, Inorganic Chemistry ve Organometallics dergileri de dahil olmak üzere çeşitli bilimsel dergilerin yayın kurullarında görev yaptı. ACS'nin İnorganik Kimya Bölümü'ne başkanlık etti ve beş yıl boyunca bir ACS Meclis Üyesi oldu. Ulusal Bilim Vakfı'nı ve Argonne Ulusal Laboratuvarı Bilimsel ve Teknik Danışma Komitesi ile Teksas Ulusal Araştırma Laboratuvarı Komisyonunu denetleyen ABD Ulusal Bilim Kurulunda (1986-1998) görev yaptı.

Cotton, 116 doktora öğrencisinin[9] ve 150'den fazla doktora öğrencisinin tez araştırmasını denetlemiştir.[4]

Tanınmışlık

Cotton'un aldığı ödüller arasında 1982'de ABD Ulusal Bilim Madalyası,[13] 2000'de Wolf Ödülü; ve 1998'de Amerikan Kimya Derneği'nin en yüksek tanınırlığı olan Priestley Madalyası bulunuyor.[9]

1995 yılında, Texas A&M Kimya Bölümü, Amerikan Kimya Derneği'nin yerel bölümü ile birlikte, kimyasal araştırmalarda mükemmellik için yıllık FA Cotton Madalyası'nın açılışını yaptı. Onuruna ikinci bir ödül olan Sentetik İnorganik Kimya için F. Albert Cotton Ödülü,[14] her yıl Amerikan Kimya Derneği Ulusal Toplantısında verilmektedir.[9]

Cotton, Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa ve Danimarka'daki ilgili akademilerin yanı sıra Amerikan Felsefe Derneği'nin bir üyesiydi. Yirmi dokuz fahri doktora aldı.[9]

FA Kimyasal Araştırmalarda Mükemmellik için Cotton Madalyası

1994 yılında oluşturulan FA Cotton Madalyası, Amerikan Kimya Derneği'nin Teksas A&M Bölümü tarafından her yıl, ne kadar değerli olursa olsun, ayrım yapmak yerine araştırmadaki başarıları tanımak için verilir. Ödül, ilk olarak 1995 yılında ilk madalyanın verildiği Frank Albert Cotton onuruna Carlos A. Murillo tarafından geliştirilen F. Albert Cotton Vakıf Fonu tarafından desteklenmektedir. Alıcı madalyaya ek olarak bronz bir kopyasını ve ödülü açıklayan bir sertifika alır.[15]

Ödül kazananlar

Kaynak: Amerikan Kimya Derneği Teksas A&M Bölümü 2 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ölüm

Cotton, 20 Şubat 2007'de Texas College Station'da Ekim 2006'da düştü ve kafa travması komplikasyonlarından öldü.[17] Brazos İlçesi Şerif Departmanı, ölümüyle ilgili "şüpheli" olarak nitelendirilen bir soruşturma başlattı.[18]

Kaynakça

  1. ^ a b c Chisholm (2008). "Frank Albert Cotton. 9 April 1930 -- 20 February 2007". Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society. 54: 95-115. 
  2. ^ a b c d e "Professor F Albert Cotton". The Daily Telegraph. 2 Mart 2007. 28 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2018. 
  3. ^ Wilkinson (1954). "Bis-cyclopentadienyl Compounds of Nickel and Cobalt". Journal of the American Chemical Society. 76 (7): 1970-1974. 
  4. ^ a b "Obituary in Current Science 92, 844 (25 March 2007)" (PDF). 5 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  5. ^ Cotton, F. A.; Walton, R. A. "Multiple Bonds Between Metal Atoms" Oxford (Oxford): 1993. 0-19-855649-7.
  6. ^ "Crystalline extracellular nuclease of Staphylococcal nuclease". Journal of Biological Chemistry. 241: 4389-4390. 1966. 
  7. ^ Arnone A, Bier CJ, Cotton FA, Day VW, Hazen EE Jr, Richardson DC, Richardson JS, Yonath A. "A high resolution structure of an inhibitor complex of the extracellular nuclease of Staphylococcus aureus". Journal of Biological Chemistry. 246: 2302-2316. 
  8. ^ "Studying and Polishing the PDB's Macromolecules". Biopolymers. 99 (3): 170-82. Mar 2013. 
  9. ^ a b c d e "Internationally Prominent Chemist Dr. F. Albert Cotton Passed Away Tuesday At Age 76". Texas A&M University. 21 Şubat 2007. 17 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2011. 
  10. ^ Cotton, F. A., Chemical Applications of Group Theory, John Wiley & Sons: New York, (1st ed. 1963, 3d ed. 1990). 0-471-51094-7
  11. ^ "Wiley: Advanced Inorganic Chemistry, 6th Edition". 26 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  12. ^ a b vCotton, F. A. and Wilkinson, G., Advanced Inorganic Chemistry, John Wiley and Sons: New York, (1st ed. 1962, 6th ed. 1999). 978-0-471-19957-1
  13. ^ "National Science Foundation - The President's National Medal of Science". 15 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  14. ^ "F. Albert Cotton Award in Synthetic Inorganic Chemistry". 19 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2020. 
  15. ^ "F. A. Cotton Medal for Excellence Chemical Research". Texas A&M Section of the American Chemical Society. 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2017. 
  16. ^ "F.A. Cotton Medal 2017". 7 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2017. 
  17. ^ "Texas A&M chemist F. Albert Cotton dies at age 76". Houston Chronicle. 20 Şubat 2007. 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2007. 
  18. ^ "Professor Cotton's death investigated". The Eagle. 18 Nisan 2007. 4 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Ligand ya da ligant, merkezî bir metale bağlanan bir atom, iyon veya moleküldür. Bu bağ genelde bir veya birkaç elektron verilmesiyle oluşur, kovalent de olabilir iyonik de. Ayrıca, metal-ligand bağ değeri birden üçe kadar uzanabilir. Ligandlar genelde Lewis bazı(en) olarak sayılırlar ama ender olarak Lewis asidi ligandlar da olabilir.

<span class="mw-page-title-main">George Olah</span> Macar kimyager (1927 – 2017)

George Andrew Olah, Macar-Amerikalı kimyager. Olah'a 1994 yılında Nobel Kimya ödülü verildi. Ayrıca ona Priestley Madalyası verilmiştir. En yüksek onur Amerikan Kimya Derneği tarafından verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">John F. Hartwig</span> Amerikalı kimyager

John F. Hartwig, Berkeley'de bulunan Kaliforniya Üniversitesi'nde kimya profesörüdür. Laboratuvarı, çok çeşitli organik bileşiklerin hazırlanması için yeni yöntemler geliştirmeye odaklanmaktadır.

Robert George Bergman, Amerikalı kimyagerdir.

<span class="mw-page-title-main">Krzysztof Matyjaszewski</span> Polonyalı-Amerikan kimyager

Krzysztof "Kris" Matyjaszewski Polonya doğumlu, ABD vatandaşı kimyager. Carnegie Mellon Üniversitesi'nde Doğa Bilimleri Profesörü.

<span class="mw-page-title-main">Omar M. Yaghi</span> Amerikalı kimyager

Omar M. Yaghi, Berkeley California Üniversitesi'nde James ve Neeltje Tretter Kimya Bölümü Profesörü ve ABD Ulusal Bilimler Akademisi'nin seçilmiş bir üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Chi-Huey Wong</span>

Chi-Huey Wong, Tayvanlı-Amerikalı biyokimyacı. Halen Kaliforniya'da Scripps Araştırma Enstitüsü Kimya Bölümü'nde Scripps Aile Kürsüsü profesörüdür. Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi üyesidir, Wolf Kimya Ödülü'nü ve RSC Robert Robinson Ödülü'nü kazanmıştır. 700'den fazla makale yayınlamış ve 100'den fazla patenti bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Albert Eschenmoser</span> İsviçreli organik kimyager

Albert Eschenmoser (5 Ağustos 1925, Erstfeld - 14 Temmuz 2023), karmaşık heterosikilik doğal bileşiklerin, en önemlisi B12 vitamininin, sentezi üstüne çalışmaları ile tanınan İsviçreli organik kimyager. Organik sentez alanına yaptığı önemli katkıların yanı sıra, Eschenmoser'in yapay nükleik asitlerin sentetik yolları üstüne çalışmalarıyla Hayatın Kaynağı üstüne öncü çalışmaları vardır. 2009'da emekli olmadan önce ETH Zürih ve La Jolla, Kaliforniya'daki Scripps Araştırma Enstitüsü'ne bağlı Skaggs Kimyasal Biyoloji Enstitüsü'nde profesörlükleri vardı. Ayrıca Chicago Üniversitesi, Cambridge Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi'nde misafir profesör olarak çalıştı.

Richard Alan Lerner, Amerikalı kimya araştırmacısı. Katalitik antikorlar üstüne çalışmalarıyla tanınan Lerner Scripps Araştırma Enstitüsü'nün (TSRI) Başkanı olarak 1 Ocak 2012'ye kadar çalıştı ve La Jolla, Kaliforniya'daki Skaggs Kimyasal Biyoloji Enstitüsü üyesidir.

Harden M. McConnell, Amerikalı bilim insanı. Son 50 yılın önde gelen fiziksel kimyagerlerinden biridir. Çalışmaları bugün bilim içindeki birçok alanın temelini oluşturmuştur. Ulusal Bilim Madalyası, Wolf Ödülü ve Ulusal Bilim Akademisi'ne seçilmesi de dâhil olmak üzere aldığı birçok ödülle uluslararası alanda tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">K. C. Nicolaou</span> Amerikalı kimyager

Kyriacos Costa Nicolaou doğal ürünler toplam sentezi alanındaki araştırmalarıyla tanınan bir Kıbrıslı-Amerikalı kimyagerdir. Halen Rice Üniversitesi Harry C. and Olga K. Wiess Kürsüsü kimya profesörüdür; daha önce Scripps Araştırma Enstitüsü / UC San Diego ve Pennsylvania Üniversitesi'nde akademik görevler üstlenmiştir.

Dalton Transactions, inorganik, biyoinorganik ve organometalik bileşiklerin kimyasının tüm yönleri hakkında orijinal (birincil) araştırma ve inceleme makaleleri yayınlayan, hakemli bir bilimsel dergidir. Royal Society of Chemistry tarafından haftalık olarak yayınlanmaktadır. Dergi, modern atom teorisi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan İngiliz kimyager John Dalton'un adını aldı. Yazarlar, makaleleri açık erişim olarak yayınlamayı seçebilirler. Editör Andrew Shore'dur. Dalton Transactions, 2006 yılında Thomson Scientific'ten In-cites tarafından "yükselen yıldız" olarak adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Lesley Yellowlees</span> Britanyalı kimyager

Lesley Jane Yellowlees, Britanyalı kimyager. Yellowlees, 2012-2014 Kraliyet Kimya Derneği'nin başkanı seçildi ve bu rolü üstlenen ilk kadın kimyager oldu.

Christopher David Garner FRSC FRS, Biyolojik İnorganik Kimya alanında çalışmalara sahip İngiliz kimyagerdir. Araştırmalarında biyolojik süreçlerde geçiş metal elementlerinin rolüne odaklandı. Konuyla ilgili 400'den fazla orijinal makale ve incelemesi vardır. Özel ilgi alanı, molibdopterin molekülü temelinde çeşitli enzim kofaktörlerin metal merkezleri olarak Molibden ve Tungsten rolleridir.

Polihalojen iyon, yalnızca halojenlerde bulunan bir grup çok atomlu katyon ve anyonlardır. Yalnızca tek tür halojen içeren izopolihalojen iyonları ve birden fazla tür halojen içeren heteropolihalojen iyonları olmak üzere iki gruba ayrılır.

<span class="mw-page-title-main">Phil S. Baran</span>

Phil S. Baran Scripps Araştırma Enstitüsü Kimya Bölümü'nde Profesör ve Skaggs Kimyasal Biyoloji Enstitüsü üyesidir. Baran, 130'dan fazla yayınlanmış bilimsel makale yazmıştır. Birkaç patenti vardır. Çalışmaları, karmaşık organik bileşiklerin sentezlenmesi, yeni reaksiyonların geliştirilmesi ve yeni reaktiflerin geliştirilmesine odaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Carolyn R. Bertozzi</span> Amerikalı kimyager

Carolyn Ruth Bertozzi, Amerikalı kimyager. Hem kimya hem de biyolojiyi kapsayan geniş kapsamlı çalışmaları ile tanınmaktadır.

Fred Basolo, Amerikalı bir inorganik kimyagerdir. Doktorasını 1943 yılında Urbana, Champaign'deki Illinois Üniversitesi'nde Profesör John C. Bailar, Jr. yönetiminde tamamlamıştır. Basolo profesyonel kariyerini Northwestern Üniversitesi'nde geçirdi. Koordinasyon kimyası, organometalik ve biyoinorganik kimya alanlarında 400'den fazla makale yayınlayarak üretken bir şekilde katkıda bulunmuş, birçok doktora öğrencisine danışmanlık yapmıştır. Meslektaşı Ralph Pearson ile birlikte, koordinasyon bileşiklerini içeren mekanizmaların önemini aydınlatan etkili "Anorganik Reaksiyonların Mekanizmaları" monografisini yazdı. Ligand alan teorisi ve fiziksel organik kimya kavramlarını bütünleştiren bu çalışma, koordinasyon kimyasının oldukça tanımlayıcı doğasından daha nicel bir bilime geçişin sinyallerini verdi.

Henry Rapoport, uluslararası üne sahip bir organik kimyager ve Berkeley'deki California Üniversitesi'nde Kimya Profesörü idi. Biyolojik olarak önemli bileşiklerin ve farmasötiklerin kimyasal sentezinin geliştirilmesindeki çalışmalarıyla geniş çapta tanınmaktadır.

Kenneth Norman Raymond, biyoinorganik ve koordinasyon bileşiği kimyacısıdır. Berkeley'deki California Üniversitesi'nde Rektör ve aynı zamanda Kimya Profesörü, Yüksek Lisans Okulu Profesörü, Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda Kimyasal Bilimler Bölümü'nde Seaborg Merkezi Direktörü ve Lumiphore'un Başkanı ve Yönetim Kurulu Başkanıdır.