İçeriğe atla

Félix Tshisekedi

Félix Tshisekedi
Kongo Demokratik Cumhuriyeti Devlet Başkanı
Görevde
Makama geliş
24 Ocak 2019
Başbakan Makam boş
Yerine geldiğiJoseph Kabila
Demokrasi ve Sosyal Gelişme Birliği lideri
Görevde
Makama geliş
31 Mart 2018
Yerine geldiğiÉtienne Tshisekedi
19. Afrika Birliği başkanı
Görev süresi
6 Şubat 2021 - 5 Şubat 2022
Yerine geldiğiCyril Ramaphosa
Yerine gelenMacky Sall
Kişisel bilgiler
Doğum Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo
13 Haziran 1963 (61 yaşında)
Léopoldville, Kongo-Léopoldville (şimdi Kinşasa, Kongo DC)
Partisi Demokrasi ve Sosyal Gelişme Birliği
Akraba(lar) Étienne Tshisekedi
(babası)
Marthe Kasalu Jibikila
(annesi)

Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo[1] (Fransızca telaffuz: [feligz ɑ̃twan tʃizək(ə)di tʃilɔ̃bo]; 13 Haziran 1963,[2] Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin en eski ve en büyük muhalefet partisi olan Demokrasi ve Sosyal Gelişme Birliği'nin (UDPS) lideridir.[3] 10 Ocak 2019 itibarıyla, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin başkanıdır.[4] Üç defa Zaire başbakanlığı görevinde bulunmuş ve muhalefet liderliği yapmış olan Étienne Tshisekedi'nin oğludur ve bu nedenle bir başbakan ile ilişkili olan ilk Kongolu devlet başkanıdır.

İlk yılları ve eğitimi

Tshisekedi, 13 Haziran 1963'te Léopoldville'de 1990'larda Zaire Başbakanı olarak görev yapan Étienne ve Marthe Tshisekedi çiftinin oğlu olarak doğdu. Babası Luba etnik kökenine sahiptir.[5] Félix, başkentte bir genç olarak rahat bir yaşam sürdü. Babası UDPS'yi 1980'lerin başında, halka açık olan Mobutu'ya karşı yaratırken, Félix, muhalif babasına Kasaï'nin merkezindeki köyünde ev hapsinde eşlik etmek zorunda kaldı. Bu onun eğitimine son vermesine neden oldu. 1985 yılında Mobutu, annesi ve erkek kardeşleriyle birlikte Kasaï'den ayrılmasına izin verdi. Belçika'da Brüksel'de yaşamaya devam etti; garip işlerde çalıştı, gece hayatının tadını çıkardı ve aktif bir UDPS militanı oldu.[2]

Politik kariyeri

2008 yılının sonlarında, Tshisekedi UDPS Dış İlişkiler Ulusal Sekreteri olarak seçildi.[6] Kasım 2011'de Kasai-Oriental eyaletindeki Mbuji-Mayi şehrini temsil ederek Ulusal Meclis'te yer aldı.[6]

Mayıs 2013'te, Bağımsız Ulusal Seçim Komisyonunda (CENI) raportör pozisyonunu reddetti ve CENI'nin 17. maddesinde siyasi formasyona üye olanların üyeliğini hariç tutarak siyasi kariyerini[7] bekletmek istemediğini söyledi.[6]

Ekim 2016'da, Tshisekedi UDPS genel sekreter yardımcısı oldu.[6] 31 Mart 2018'de, 1 Şubat 2017'de babasının ölümünden sonra UDPS'ye liderlik etmesi için seçildi.[8] Aynı gün, partisi tarafından, 30 Aralık 2018 tarihinde yapılan genel seçimlerde UDPS'nin başkan adayı olarak seçildi.[1]

10 Ocak 2019'da, 30 Aralık 2018 tarihinde yapılan seçimlerde Tshisekedi'nin Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı seçildiği açıklandı.[4] Muhalefet lideri Martin Fayulu'yu ve on sekiz yıldır cumhurbaşkanı olan görev süresi sınırlı olan başkan Joseph Kabila'nın desteklediği Emmanuel Ramazani Shadary'yi mağlup etti. İkinci olan Fayulu, seçim sonuçlarına itiraz ederek hile yapıldığını iddia etti.[9]

Kaynakça

  1. ^ a b "Félix Tshisekedi investi candidat du parti historique d'opposition UDPS en RDC". Voice of America (Fransızca). 31 Mart 2018. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2018. 
  2. ^ a b Boisselet, Pierre (15 Haziran 2017). "RDC : Félix Tshisekedi, au nom du père". Jeune Afrique (Fransızca). 3 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2018. 
  3. ^ Clowes, William (25 Mayıs 2018). "Congo Opposition Leaders Mull Unity Candidate for Delayed Vote". Bloomberg News. 3 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2018. 
  4. ^ a b "Opposition named winner in DR Congo poll". BBC News (İngilizce). 10 Ocak 2019. 11 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2019. 
  5. ^ Williame, Jean-Claude (1997). Zaire: Predicament and Prospects. DIANE Publishing. s. 3. ISBN 0-7881-7042-2. 
  6. ^ a b c d "Félix Tshisekedi Premier ministre à la place de Samy Badibanga?". Politico.cd (Fransızca). 23 Aralık 2016. 3 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2018. 
  7. ^ « Je ne tiens pas à mettre ma carrière politique entre parenthèses »
  8. ^ "Tshisekedi's son leads DRC's main opposition party". The Herald. 2 Nisan 2018. 26 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2018. 
  9. ^ "Surprise Winner Of Congolese Election Is An Opposition Leader". NPR.org. 16 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Demokratik Cumhuriyeti,, eski adıyla Zaire, Orta Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Sahra Altı Afrika'nın en büyük, Afrika'nın ikinci büyük, dünyanın ise 11. büyük ülkesidir. 105 milyonluk nüfusuyla en kalabalık Frankofon ülkedir. Ayrıca Afrika'nın en kalabalık 4., dünyanın ise 15. ülkesidir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti, kuzeyden saat yönünde ilerlendiğinde Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzanya, Zambiya, Angola, Kongo Cumhuriyeti ve 40 km'lik bir sahil şeridi ile Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Ülkenin başkenti Kinşasa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Zaire</span> 1971 yılından 1997 yılına kadar bugünkü Kongo DC sınırları içerisinde kurulan devlet

Zaire veya resmî adıyla Zaire Cumhuriyeti, 1971 yılından 1997 yılına kadar bugünkü Kongo Demokratik Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan devlet.

<span class="mw-page-title-main">Patrice Lumumba</span> Kongolu siyasetçi ve bağımsızlık hareketi lideri

Patrice Émery Lumumba, Kongolu siyasetçi. Lumumba, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı olarak 1960 yılında başbakanlık makamına gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Laurent-Désiré Kabila</span> 3. Kongo Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanı

Laurent-Désiré Kabila Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin başkanlığını yapmıştır. 1997 Mayısı'nda Mobutu Sese Seko'yu devirerek başa geçen Kabila, 16 Ocak 2001 tarihinde bir suikast sonucu öldürüldü. Yerine oğlu Joseph Kabila geçti.

<span class="mw-page-title-main">Mobutu Sese Seko</span> 2. Zaire devlet başkanı

Mobutu Sese Seko Nkuku Ngbendu wa za Banga, daha çok Mobutu ya da Joseph Mobutu-Sese Seko olarak tanınır. Doğduğunda adı Joseph-Désiré Mobutu idi. 32 yıl boyunca (1965–1997) o zamanki adıyla Zaire, günümüzdeki adıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin Devlet Başkanlığını yapmıştır. Bu göreve önceki Devlet Başkanı Joseph Kasavubu'yu devirdiği darbeden sonra gelmiştir. Toplam 32 yıl demir yumrukla ülkeyi yönetmiştir. Çok değerli yeraltı ve yer üstü kaynaklara sahip olan Kongo, yönetim zafiyetleri ve zimmet suçlamalarıyla dünyanın en fakir ülkelerinden biri haline gelmiştir. Başlangıçta zengin batılı devletlerce iktidarı desteklenen ve hatta darbesi Amerikan destekli olan Mobutu, son zamanlarında bu desteği kaybetmiş ve bundan kısa bir süre sonra da iktidardan düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Joseph Kabila</span> 4. Kongo Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanı

Joseph Kabila Kabange, daha çok Joseph Kabila olarak bilinir, babası Laurent-Désiré Kabila'nın 2001 yılının ocak ayında suikast sonucu ölmesinden sonra Kongo Demokratik Cumhuriyeti'de 2001 ile 2019 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kongo Demokratik Cumhuriyeti devlet başkanı, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin bağımsızlığını kazandığı 1960 yılında bu yana ülkenin en üst makamında yer alan kişiye verilen unvandır. Ülke 1960 ile 1964 yılları arasında Kongo Cumhuriyeti, 1964 ile 1971 yılları arasında Kongo Demokratik Cumhuriyeti, 1971 ile 1997 yılları arasında Zaire ve 1997 yılından itibaren de tekrar Kongo Demokratik Cumhuriyeti olarak adlandırılmıştır. Ülkede devlet başkanı olarak görevde bulunan kişilerin listesi şu şekildedir:

<span class="mw-page-title-main">Étienne Tshisekedi</span>

Étienne Tshisekedi wa Mulumba, Demokratik Kongolu siyasetçidir. Kongo Demokratik ve Sosyalist Partisi (UDPS) başkanlığı yaptı. Kongo Demokratik Cumhuriyeti sınırları içerisindeki Zaire ülkesinin başbakanı olarak iki dönem 1991-1992 ve 1993-1997 arası görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Samy Badibanga</span> Demokratik Kongo Cumhuriyeti siyasetçisi

Samy Badibanga, Kongolu siyasetçi. Badibanga, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 17 Kasım 2016 - 18 Mayıs 2017 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Bruno Tshibala</span> Kongo Demokratik Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Bruno Tshibala Nzenze (1955), 2017-2019 yılları arasında Kongo Demokratik Cumhuriyeti Başbakanı olarak görev yapan Kongolu bir politikacı. Tshibala o tarihe kadar Samy Badibanga tarafından yürütülen makama devlet başkanı Joseph Kabila tarafından atanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Raymond Ramazani Baya</span> Demokratik Kongolu politikacı

Raymond Ramazani Baya, Demokratik Kongolu siyasetçi ve eski bakan.

<span class="mw-page-title-main">Demokrasi ve Sosyal Gelişme Birliği (Kongo Demokratik Cumhuriyeti)</span>

Demokrasi ve Sosyal Gelişme Birliği, MLC ile birlikte Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin en büyük çağdaş siyasi partilerinden biridir. Parti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki en uzun süreli çalışma rekoruna sahiptir.

Sylvestre Ilunga Ilukamba, Mayıs 2019-Ocak 2021 tarihler arası Kongo DC Başbakanı olarak görev yapmış Kongolu siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Cumhuriyeti (Léopoldville)</span>

Kongo Cumhuriyeti, Orta Afrika'da 1960 yılında Belçika Kongosu'nun bağımsızlığını kazanmasıyla kurulmuş bir egemen devletti. 1960'tan 1966'ya kadar, aynı ismi olan kuzeybatıdaki sınır komşusu Kongo'dan ayırt edilmek için başkentinin ismi eklenmesiye Kongo-Léopoldville olarak bilindi. 1964'te devletin resmi adı Kongo Demokratik Cumhuriyeti olarak değiştirildi , ancak iki ülke başkentleri ile ayırt edilmeye devam edildi; başkent Léopoldville'nin isminin Kinşasa olarak değiştirilmesiyle Kongo-Kinşasa olarak tanındı. Ulusal ordunun komutanı Joseph Désiré Mobutu, ülkenin kontrolünü ele geçirdikten sonra ülkenin resmi adı 1971'de Zaire Cumhuriyeti oldu. Böylece Kongo-Kinsaşa son buldu. 1960-1965 arasındaki döneme İlk Kongo Cumhuriyeti de denir.

Gérard Mulumba Kalemba, Kongolu Katolik Kilisesi piskoposu.

Pierre Lumbi Okongo, Kongo Demokratik Cumhuriyeti politikacısı.

<span class="mw-page-title-main">Jean-Michel Sama Lukonde</span> Kongo Demokratik Cumhuriyeti başbakanı

Jean-Michel Sama Lukonde Kyenge, 26 Nisan 2021'den 12 Haziran 2024'e kadar Kongo DC başbakanı olarak görev yapan eski Katanga eyaletinden Kongolu bir politikacıdır. Trajik 2021 Kongo Nehri felaketinin olduğu gün göreve geldi.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri</span>

Demokratik Kongo Cumhuriyeti-Türkiye ilişkileri, Demokratik Kongo ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. Türkiye'nin 1974'ten beri Kinşasa'da büyükelçiliği vardır ve Demokratik Kongo, Ankara'daki büyükelçiliğini 2011 yılında açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Judith Tuluka</span> Kongo Demokratik Cumhuriyeti başbakanı

Judith Suminwa Tuluka, Kongolu siyasetçi. Tuluka, Afrika ülkesi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 12 Haziran 2024 tarihinden bu yana başbakanlık makamında bulunmaktadır. Tuluka, 1 Nisan 2024'te devlet başkanı Félix Tshisekedi tarafından başbakan adayı olarak meclise sunulmuştur. Tuluka, ülkenin ilk kadın başbakanı olmuştur. Hükûmetinin meclis tarafından onaylanana kadar başbakan adayı olarak kalan Tuluka, 29 Mayıs 2024 tarihinde kabinesinin resmen onaylanması ile göreve resmî olarak başlamıştır. Tuluka, başbakan olarak aday gösterilmeden önce, 24 Mart 2023'te başbakan Sama Lukonde hükûmetinde Planlama Bakanı olarak atanmıştı.

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti Futbol Federasyonu</span> Kongo Demokratik Cumhuriyetinin futbol yönetim organı

Kongo Demokratik Cumhuriyeti Futbol Federasyonu, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde futbolun yönetim organıdır. 1919 yılında kurul, 1964 yılında FIFA'ya ve 1964 yılında CAF 'a üye olmuştur. Ulusal futbol ligi Linafoot ve milî takımı organize etmektedir.