İçeriğe atla

Eşsou Marşan

Eşsou Darıqo-ipa Marşan
Ешсоу Дарыҟәa-иҧa Маршьан
Tsabal Prensi
Doğum1818?
Tsabelda, Abhazya Prensliği
Ölüm1855
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Eş(ler)iprenses Dadeşkeliani
Çocuk(lar)ıZoshan Marşan
BabasıDarıqo Hrips-ipa Marşan
Annesiprenses Çaçba

Eşsou Darıqo-ipa Marşan, (Abhazca: Ешсоу Дарыҟәa-иҧa Маршьан; 1818 sonrası, Tsabelda – 1855, İstanbul) prens Darıqo Hrips-ipa Marşan'ın Çaçba prensesinden oğlu, Şabat Marşan'ın küçük kardeşi, Dal prensi.

Biyografi

Prens Darıqo Marşan'ın çocuklarının en küçüğüydü. Çocukken Zawurım-kıta köyünden Zawurım-İpa ailesinde bir atalık olarak yetiştirildi. Genç yaşta, ağabeyi Şabat'ın Rus tahkimatlarına yaptığı baskınlara katıldı. 1840'ta Şabat tarafından Rusya'ya karşı mücadelelerinde Tsabal Abhazlarını temsil etmesi için Çerkesya Kurtuluş Meclisine gönderildi.

Kardeşinin 1842'de ölümünden sonra, katillerine karşı kan davası açtı. Batum İngiliz konsolos yardımcısı Guarracino şöyle yazıyor: "...yaklaşık iki hafta önce, Tsabelda yakınlarında birkaç Rus askeri öldürüldü. Abhazları, geçen yıl Suhum-Kale'de kardeşi Ruslar tarafından öldürülen bir lider komuta ediyordu. Kardeşi öldüğünden beri ormanda saklanıyor ve yaşadığı sürece onun intikamını alacağına yemin ediyor. Bir yıldır, kendisi ve müfrezesi Abhazya kıyılarındaki Rus garnizonlarına rahat vermedi ve başına büyük bir ödül kondu."

Eşsou, Rus makamları tarafından kardeş katili olmakla suçlandı. Özellikle, ağabeyi Baslangur Marshan'ın ölümüyle suçlandı (aslında Baslangur, Prens Açba tarafından öldürüldü). Prens, Ubıh akrabalarıyla birlikte saklanmak zorunda kaldı. 1850'de Eşsou geri dönüp, Ruslara yardım eden Abhazlara saldırdı, özellikle kardeşi Batal-bey ile çatışmaya girdi.

Eşsou tek başına kazanamayacağını anlayınca, naib Muhammed Emin ile yakın temasa geçer.

1853'te Abhazya'nın dağ kabilelerini Rus birliklerine karşı mücadelede birleşmeye çağıran akrabası Kızıl-bek Marşan'a yardım etti.

1854'te kayınbiraderi Svan prensi Dadeşkeliani'den yaya dağcılar için bir koridor açmasını ve ayrıca Megrelya'ya yaptıkları baskınlarda onlara yardım etmesini istedi.

Kırım Savaşı'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu'na göç etti ve orada öldü.

Edebiyat

  • 18.-19. yüzyıllarda Abhazya tarihi üzerine materyaller (1762-1859). / A. E. Kuprava.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Abhazya</span> Güney Kafkasyada kısmen tanınan devlet

Abhazya, Gürcistan'ın kuzeybatısında, Karadeniz'in doğusunda yer alan tarihsel bölgedir. Abhazya adı, tarihsel bölge dışında, de facto Abhazya Cumhuriyeti ile Gürcistan'a bağlı Abhazya Özerk Cumhuriyeti'ni de ifade etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Emine Nazikeda Kadınefendi</span>

Emine Nazikeda Başkadınefendi, Sultan Vahdettin'in eşi ve Baş Kadınefendi.

<span class="mw-page-title-main">Abhazlar</span> Güney Kafkas halkı

Abhazlar Abhazya’da yaşayan Kuzeybatı Kafkasya halkı. Abhazya dışında en büyük Abhaz nüfusu Türkiye’dedir. Türkiye’deki Abhazların ataları 19. yüzyılda diğer Kafkas halklarıyla birlikte Ruslar tarafından sürgün edilmiştir. Ayrıca Rusya, Kazakistan ve Ukrayna’da da Abhaz nüfusu vardır. Kuzey Kafkasya’da yaşayan Abazalar ile Abhazların aynı kökenli olduğu kabul edilir.

Marşania Abdülkadir Hasan Bey, bir Abhaz Prensi ve Sultan Vahdettin'in kayınbiraderi ve Emine Nazikeda Sultan'ın ağabeyidir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan tarihi</span>

Gürcistan tarihi, Gürcistan'da tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan dönem boyunca yaşanan olayları kapsar.

<span class="mw-page-title-main">I. Yaroslav (Kiev büyük knezi)</span>

I. Yaroslav, 1019-1054 arasında Kiev büyük prensi. Novgorodluların ve Vikinglerin desteğiyle ağabeyini yenilgiye uğrattıktan sonra bir dizi sefere çıkarak Kiev Prensliği'ni güçlendirdi. Polonyalılardan Galiçya'yı geri aldı. Peçenek saldırılarını durdurdu (1036), Litvanya, Estonya ve Fin kabilelerine boyun eğdirdi. Ama 1043'te Konstantinopolis'e (İstanbul) düzenlediği sefer başarısızlıkla sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Sadzlar</span>

Sadzlar veya Cigetler, Abhazların alt etnik gruplarından biridir. Sadz kabilesi, Küçük Abhazya adı verilen Gagra şehri ve Matsesta nehri arasındaki bölgede yaşamıştır. Sovyet etnograf L.İ. Lavrov, Cigetler’in Gagra’dan Soçi’ye kadar alanda yaşamakta olduklarını belirtmişti.

Fahrülmülk Rıdvan bin Tutuş Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Alp Arslan'ın torunu ve Suriye Selçuklu Devleti hükümdarı Tutuş'un oğlu idi. 1095-1113 döneminde Suriye Selçuklu Halep Meliki olarak hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">Megrelya Prensliği</span> Eski bir devlet

Megrelya Prensliği ya da Samegrelo Prensliği, Dadiani hanedanı tarafından Gürcistan'ın Megrelya bölgesinde kurulmuş eski bir devlettir. Bazı kaynaklarda adı Odişi Prensliği olarak da geçer.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Prensliği</span>

Abhazya Prensliği, Gürcistan Krallığı içerisinde devam eden iç karışıklıklar içerisinde ortaya çıkmış feodal karakterli eski bir devlettir. Bağımsızlığını kaybetmesinden sonra önce Osmanlı İmparatorluğu tarafından sonra da Çarlık Rusyası tarafından belli ölçüde otonomi elde edip varlığını sürdürse de, 1864 yılında Rusya tarafından tamamen ele geçirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. İvan</span> Moskova prensi (12833-1341; hd. 1325-1341) ve Vladimir büyükprensi (hd. 1328-1341)

I. Ivan Daniiloviç Kalita 1325 ile 1340 veya 1341 yılları arasında hüküm sürmüş Moskova Büyük Prensi. Abisi, III. Yuri'nin ölümünden sonra İvan, Moskova Prensliği tahtına çıktı. Ivan, Altın Orda Han'ının onayı ile elde edilebilecek Vladimir Büyük Dükü unvanını alma mücadelesine katıldı. Rakipleri Mikhail, Korkunç Gözlü Dmitry ve Aleksandr Mihayloviç'di. Hepsi Altın Orda'da öldürüldü. 1328'de I. İvan, Özbek Han'ın tüm Rusya topraklarından vergi toplama hakkı ile Vladimir'in Büyük Dükü olma onayını aldı. 31 Mart 1340 veya 1341'de öldüğü sanılıyor.

<span class="mw-page-title-main">Mikâil Hamud</span> Son Abhazya Prensi

Mikâil Şervaşidze veya Hamudbey Çaçba, Abhazya Prensliği'nin son hükümranı. Seferbey Çaçba ve Tamara Dadiani'nin oğlu. 1823-1864 yılları arasında hüküm sürdü.

<span class="mw-page-title-main">V. Levan Dadiani</span>

V. Levan Dadiani, 1804'ten 1846'daki ölümüne Megrelya'nın prensliğini yapmıştır. Dadiani hanedanından gelen Levan, Grigol Dadiani'nin oğludur. Babası Grigol Dadiani'nin ölümünden sonra tahta geçmiştir. 1804-1811 yılları arasında yaşı küçük olduğu için annesi Nino Megrelya'yı yönetmiştir. Levan Dadiani hükûmet işlerine pek ilgi göstermemiş ve 1840 yılında oğlu David Dadiani'nin tahta geçmesi için istifa etmiştir. Bununla beraber ölümüne kadar Megrelya Prensi unvanına sahip olmuştur.

Otia Dadiani, 1728'den ölümüne kadar Megrelya'nın prensliğini yapmış Dadiani hanedanı üyesidir. Selefleri gibi Otia'nın saltanatı da Batı Gürcistan'daki iç savaşlarla geçmiştir. İmereti Kralı V. Alexander ile yıllarca savaşan Otia, egemenliğinin son yıllarında İmereti monarşisi ile uzlaşmış ve İmereti'yi desteklemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Galiçya-Volhinya Krallığı</span>

Galiçya-Volhinya Prensliği ya da, 1253'ten itibaren, Galiçya-Volhinya Krallığı, 1199'dan 1349'a kadar, Doğu Avrupa'nın Galiçya ve Volhynia bölgelerinde Altın Orda'nın bir vasalı olarak varlığını sürdürmüş, Orta Çağ devleti. Toprakları ağırlıklı olarak günümüzde Ukrayna'yı ve Belarus, Polonya, Litvanya'nın ufak parçalarını içerir. Novgorod ve Vladimir-Suzdal ile birlikte, Kiev Rus'unun çöküşünden çıkan en önemli üç güçten biriydi. Ana dili, modern Doğu Slav dillerinin öncülü olan Eski Doğu Slav diliydi ve resmi dini Doğu Ortodoksluğu idi.

Keleş Bey (Keleş Ahmed-Bey) Çaçba (1747-1808), Çaçba hanedanından Abhazya prensi.

Aslan Bey Çaçba; 1808-1810 yılları arasında Abhazya prensi, Keleş Bey'in en büyük oğlu.

III. Giorgi — Prens Konstantine'nin oğlu, 1604'ten 1639'a kadar İmereti kralıdır.

<span class="mw-page-title-main">Giorgi Şervaşidze</span>

Giorgi Şervaşidze (Çaçba) Abhazya'nın son prensi, büyük prens Miheil Şervaşidze ve Prenses Aleksandra Dadiani'nin oğlu, Abhaz ve Gürcü şair, tiyatro senaristi, yayıncı, kamusal figür ve Tergdaleuli.

Ahçıpsı, Krasnaya Polyana bölgesi de dahil olmak üzere modern Krasnodar Bölgesi ve Abhazya sınırındaki Mzımta Nehri'nin üst kesimlerinde yaşayan bir Abhaz dağ kabilesidir. Bazı devrim öncesi Rus yazarlar topluluğu Medoveylere dahil ederken diğerleri Medovey ve Ahçıpsı'yı iki farklı komşu topluluk olarak tanımlamıştır.