İçeriğe atla

Ezer Weizman

עזר ויצמן
Ezer Weizman
7. İsrail devlet başkanı
Görev süresi
13 Mayıs 1993 - 13 Temmuz 2000
Başbakan İzak Rabin
Şimon Peres
Binyamin Netanyahu
Ehud Barak
Yerine geldiğiHaim Herzog
Yerine gelenMoşe Katsav
Kişisel bilgiler
Doğum 15 Haziran 1924(1924-06-15)
Tel Aviv, Filistin Mandası
Ölüm 24 Nisan 2005 (80 yaşında)
Caesarea, İsrail
Partisi İşçi Partisi (1991–2005)
Evlilik(ler)
Reuma Schwartz
(e. 1950; ö. 2005)
Dini Yahudi

Ezer Weizman (İbranice: עזר ויצמן‎, d. 15 Haziran 1924 - ö. 24 Nisan 2005) İsrailli siyasetçi, asker ve İsrail Devleti'nin 1993 - 2000 yılları arası 7. Başkanı. Weizman, aynı zamanda İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Savunma Bakanlığı da yapmıştır.

Yaşamı

Weizman, 15 Haziran 1924 tarihinde Tel Aviv'de doğdu. Babası, Osmanlı ordusunda görevli bir tabip subaydı ve 1918'de Kudüs'ten ayrılan son birlikte görev almıştı. Ezer Weizman Hayfa'da büyüdü ve Reali Lisesi'ne gitti. Reuma Schwartz ile evlendi ve bu evlilikten Şaul ve Mişal adında iki çocuğu oldu. 1991 yılında bir trafik kazası sonucu oğlu Şaul öldü. Weizman, aynı zamanda İsrail'in ilk devlet başkanı olan Haim Weizmann'ın yeğeni idi. Eski başkanın yeğeni olarak ün yapmamak için soyadının son harfini almamıştır. 24 Nisan 2005'te solunum yetmezliğinden ölen Weizman diğer İsrailli devlet adamlarının aksine Herzl Tepesi'ne değil Or Akiva'daki aile kabristanına defnedilmiştir.

Askeri Kariyeri

Weizman bir savaş pilotuydu ve bu konudaki eğitimini Nazilere karşı mücadele veren İngiliz Ordusu'nda almıştı (1942). Mısır ve Libya'da kamyon sürücülüğü yapan Weizman İngiliz Hava Kuvvetleri'ne katıldı ve bununla beraber Hindistan'da görev yaptı. Weizman Çavuş rütbesi ile bu görevini tamamladı.

1944-46 yılları arasında İsrail yeraltı örgütü olan Irgun'da görev aldı. Arap-İsrail savaşında pilot olarak görev yapan Weizman bu dönemde önemli başarılar kazandı. İsrail kurulunca İsrail Hava Kuvvetleri'nde kurmay olarak görev aldı. 1958-1966 yılları arasında İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı olarak görev yapan Weizman 1966 yılında İsrail Genelkurmay Başkan Yardımcısı oldu. Tümgeneral Weizman bu dönemde 1967 Arap-İsrail Savaşı'nda özellikle Mısır Hava Kuvvetleri'nin yarısını yok eden sürpriz hava saldırısını yöneten Weizman 1969 yılında Genelkurmay Başkanı olamayacağını anlayınca emekli oldu.

Siyasi Yaşamı

Ordudan emekli olmasının ardından, merkez sağ görüşlü Gahal partisine katılan Weizman Levi Eşkol'un milli birlik hükûmetinde ulaştırma bakanlığı yaptı (1969-1970), partisinin hükûmetten çekilmesi sonrası görevi sona eren Weizman 1972 yılında partisinde istifa etti ancak 1976'da ismi Likud olarak değişen bu partiye geri döndü. 1977 yılında kurulan Menahem Begin hükûmetinde 3 yıl boyunca savunma bakanlığı yapan Weizman Enver Sedat ile sıkı dostluk kurmuş ve 1979'daki Camp David anlaşmasının imzalanmasının temelini bu yolla atmıştır. Mayıs 1980 tarihinde Dışişleri Bakanı Moşe Dayan ile beraber hükûmeti terk eden Weizman, Dayan'la parti kurmayı düşünmüş ancak daha sonra kendisi 4 yıl sürecek olan iş hayatına atılmıştır. 1984 yılında Yachad adında bir parti kuran ve 3 vekil ile parlamentoya giren Weizman Peres-Şamir Koalisyon Hükûmetleri devrinde koalisyon ortağı olarak Araplardan sorumlu bakanlık (1984-88) ve Bilim ve Teknoloji bakanlığı (1988-90) yapmıştır. Bu devirde partisi ise Sol İttifak'a katılmıştır.

Devlet Başkanlığı

13 Mayıs 1993 tarihinde Knesset tarafından Devlet Başkanı seçilen Weizman, başkanlık devrinde Yaser Arafat'ı evinde misafir etmiş, Özgürlük için Filistin Demokratik Cephesi lideri ile görüşmüş ve Suriye ile barış yapabilmek için Golan tepelerinin verilmesini istemiştir. Bu görüşü nedeniyle sağ partilerin hedefi haline gelmiştir. Weizman; Mart 1998'de Knesset'te devlet başkanlığı görevine 5 yıllığına bir kez daha seçilmiş, görev süresinin bitimine 3 yıl kala yolsuzluk iddiaları nedeniyle gelen baskılara boyun eğerek, Temmuz 2000'de görevinden istifa etmiştir.

Siyasi görevi
Önce gelen:
Haim Herzog
İsrail devlet başkanı
1993 - 2000
Sonra gelen:
Moşe Katsav

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Knesset</span> İsrail Devletinin parlamentosu

Knesset İsrail devletinin yasama organıdır. Knesset kelimesi İbranice "meclis" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Moşe Dayan</span> İsrailli asker, politikacı ve halk figürü

Moşe Dayan (İbranice: 

<span class="mw-page-title-main">Tzipi Livni</span>

Tziporah Malkah "Tzipi" Livni, eski Mossad ajanı, İsrail'in eski Dışişleri Bakanı ve eski Adalet Bakanı. Hatnuah Partisinin lideri.

<span class="mw-page-title-main">Altı Gün Savaşı</span> 1967 yılında İsrail ile Arap ülkeleri arasında yapılan savaş

Altı Gün Savaşı ; diğer adlarıyla 1967 Arap-İsrail Savaşı, Üçüncü Arap-İsrail Savaşı, Altı Günün Savaşı veya Haziran Savaşı, 5 Haziran 1967 Pazartesi, İsrail ile Arap komşuları Mısır, Ürdün ve Suriye arasında başlayan ve 6 gün süren savaşa verilen addır. Arap İttifakı'na Irak, Suudi Arabistan, Sudan, Tunus, Fas ve Cezayir de asker ve silah yardımıyla katılmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Menahem Begin</span> 6. İsrail başbakanı

Menahem Begin (İbranice: מְנַחֵם בֵּגִין‎, lit. "

<span class="mw-page-title-main">İzak Rabin</span> 5. İsrail başbakanı

İzak Rabin, İsrailli asker ve politikacı. İsrail’in 5. Başbakanı olan Rabin, 1974-77 yılları arasında ve 1992 ile 1995 yılındaki suikastına kadar olan süre olmak üzere iki dönem başbakanlık yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Şimon Peres</span> 9. İsrail devlet başkanı

Şimon Peres, İsrailli siyasetçi ve İsrail Devleti'nin 9. Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Binyamin Netanyahu</span> 9. İsrail başbakanı

Binyamin "Bibi" Netanyahu (; İbranice: 

<span class="mw-page-title-main">Şaul Mofaz</span>

Şaul Mofaz İsrail Devleti'nin 16.Genelkurmay Başkanı ve Eski Savunma Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Zalman Şazar</span> 3. İsrail devlet başkanı

Zalman Shazar İbrani politikacı, şair ve yazar. İsrail Devleti'nin 3. Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">İzak Navon</span> 5. İsrail devlet başkanı

İzak Navon İsrail Devleti'nin 5. Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Meir Amit</span> İsrailli politikacı ve general

Meir Amit (1921-2009) İsrailli politikacı ve general aynı zamanda üçüncü Mossad direktörü.

<span class="mw-page-title-main">Ron Huldai</span> İsrailli politikacı

Ron Huldai, Tel Aviv kentinin yönetimini üstlenmekte olan Tel Aviv-Yafa belediyesinin şu anki belediye başkanı Akademik yönetici; İsrailli eski savaş pilotu; politikacı. İsrail Hava Kuvvetleri'nin Tuğgeneral'i. İsrail İşçi Partisi üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Roni Milo</span>

Roni Milo, İsrailli politikacı, avukat, gazeteci ve çeşitli bakanlıklarda görev yapmış eski Knesset üyesi; 1988–1990 yılları arasında İsrail Çevre Koruma Bakanı; 1990 yılında Refah ve Sosyal Hizmetler Bakanı; 1990–1992 yılları arasında Kamu Güvenlik Bakanı; 1993–1998 yılları arasında Tel Aviv'in belediye başkanı; 2000–2001 yılları arasında İsrail Sağlık Bakanı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Moşe Ya'alon</span>

Moshe Ya'alon İsrailli siyasetçi ve eski bakan. Likud partisinden milletvekili seçilen Ya'alon; 2013'ten 20 Mayıs 2016'daki istifasına kadar ülkesinin Savunma Bakanlığı görevini yürüttü. Moshe Ya'alon ayrıca 2002-2005 yılları arasında İsrail Genelkurmay Başkanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yaakov Litzman</span> Ultra Ortodoks İsrail politikacısı

Yaakov Litzman İsrailli politikacı ve bakan.

<span class="mw-page-title-main">Ayelet Şaked</span> İsrailli siyasetçi

Ayelet Şaked İsrailli bilgisayar mühendisi, siyasetçi ve bakan. Habayit Hayehudi partisinden milletvekili seçilen Şaked; ülkesinin Adalet Bakanlığı görevini 2015 yılından itibaren yürütmektedir.

İsrail'de seçimler, yurt geneli nispi temsile dayanmaktadır. Seçim barajı 3.25% ve Knesset'te partilerin sandalye sayısı aldıkları oyla orantılıdır. Knesset seçimleri dört yıllık bir dönem için yapılmaktadır ama birçok hükûmet, bu dört yıllık dönemi tamamlayamamıştır. İsrail'de erken seçimler oldukça sık bir şekilde gerçekleşmektedir. İsrail çoklu parti sistemine sahiptir ve genelde koalisyonlar tarafından hükûmetler oluşturulur. Bunun en büyük nedeni hiçbir partinin, seçimlerde tek başına iktidar olacak sandalyeye sahip olamamasıdır. Sadece 1969 seçimleri öncesi birkaç partinin bir araya gelmesiyle oluşan ittifak, HaMa'arakh (hiza), kısa bir dönem için çoğunluğu elinde tutmuştur. İsrailli vatandaşların oy verme yaşı 18'dir. Seçimler, Merkezi Seçim Komitesi tarafından yönetilmektedir ve Knesset Seçim Kanunu'na göre yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Velid Hac Yahya</span>

Velid Haj Yahia, Walid Sadik olarak da bilinen, İsrail'in Sol Kampı ve Meretz'in Knesset üyesi olarak görev yapan İsrailli bir Arap eski politikacıdır.

<span class="mw-page-title-main">Haim Bar-Lev</span>

Haim "Kidoni" Bar-Lev, İsrail'in devlet öncesi ve erken devlet dönemlerinde bir subay ve daha sonra bir hükümet bakanıydı.