İçeriğe atla

Eyfel Kulesi

Koordinatlar: 48°51′30″K 2°17′40″D / 48.85833°K 2.29444°D / 48.85833; 2.29444
Eyfel Kulesi
Tour Eiffel
Champ de Mars'tan Eyfel Kulesi
Harita
Ad kökeniKulenin inşaatını üstlenen firmanın kurucusu olan Gustave Eiffel
Genel bilgiler
DurumTamamlandı
TürGözlem kulesi
AdresChamp de Mars, 5 Avenue Anatole France, 75007
ŞehirParis
ÜlkeFransa
Koordinatlar48°51′30″K 2°17′40″D / 48.85833°K 2.29444°D / 48.85833; 2.29444
Rakım35 m
Adını aldığıGustave Eiffel
Başlama28 Ocak 1887
Tamamlanma15 Mart 1889
Açılış31 Mart 1889
SahipKamu malı
İşletmeciSociété d'exploitation de la tour Eiffel
Yükseklik
Yükseklik324 m (Anten direği dahil)
Mimari300 m
Zirve330 m
En üst kat276 m
Teknik ayrıntılar
MalzemePuddling
Kat sayısı3
Asansör sayısı8
Tasarım ve inşaat
Mimar(lar)Stephen Sauvestre
Yapı mühendisiMaurice Koechlin
Émile Nouguier
Baş müteahhitCompagnie des Etablissements Eiffel
Resmî site
1889-1930 yılları arasında dünyanın en uzun yapısı olarak kayda geçmiştir.
Eyfel Kulesi

Eyfel Kulesi (Fransızca: La tour Eiffel [la tuʀ ɛˈfɛl]), Paris'teki demir kule. Kule, aynı zamanda tüm dünyada Fransa'nın sembolü halini almıştır. İsmini, inşa ettiren Fransız inşaat mühendisi Gustave Eiffel'den alır.[1] En büyük turizm cazibelerinden biri olan Eyfel Kulesi, yılda 6 milyon turist çeker. 2002 yılında toplam ziyaretçi sayısı 200 milyona ulaşmıştır.

Eyfel Kulesi 1887 ile 1889 yılları arasında Gustave Eiffel'in firması tarafından, Fransız Devrimi'nin 100. yıl kutlamaları çerçevesinde düzenlenen Expo 1889 Paris fuarının giriş kapısı olarak inşa edilmiştir. Aslında kulenin mimarı Gustave Eiffel değil, İsviçreli Maurice Koechlin'in siparişi üzerine tasarlayan Stephen Sauvestre'dir. Meslektaşı Emile Nouguier ile beraber ilk tasarımları yapmıştır. Kulenin, 7.739.401 Frank 31 Sent tutan inşaat masrafları, Gustave Eiffel'in tahminlerinin 1 milyon frank üstündedir. 1889 yılındaki açılış tarihinden önceki 5 ayda 1,9 milyon kişi ziyaret edince, yıl sonuna kadar toplam masrafın 3/4'ü çıkartılmıştır.

3.000 işçi 26 ay boyunca 18.038 adet demir parçayı 2,5 milyon perçinle bir araya getirdi. Hiç ölüm vakası yaşanmamış olması, o günün şartlarında şaşırtıcı bir durumdur.

Ancak kule, onu bir utanç lekesi olarak gören Paris halkının tepkisini de çekmiştir. Bazı sanatçılar devasa bir sokak lambasına benzetirken, bir fabrika bacası gibi Paris'in görsel itibarını zedeleyeceğini ileri sürmüşlerdir. Böylelikle devrin sanatçı ve edebiyatçı çevresinde bir kampanya başlatılmış, bu kampanya süresince ünlü sanatçıların imzaladığı bildiriler dağıtılmıştır. Bugün ise Eyfel Kulesi, Dünya'nın en güzel mimari yapılarından biri olarak kabul edilir. Parisliler onu Demir Bayan olarak adlandırırlar. İlk başlarda Eiffel, Kule'ye sadece 20 yıl için müsaade almıştı. Dolayısıyla, 1909 yılında kulenin sökülmesi gerekiyordu. Ancak kule, iletişim için çok uygun yüksekliğe ulaştığından ve yeni yüzyılda Atlantik ötesi haberleşmeye imkân tanıdığından, kalmasına izin verildi. Bu bağlamda Eyfel Kulesi radyo yayıncılığının gelişmesinde önemli rol oynamıştır. Eyfel Kulesi, radyo dalgalarını çok uzun mesafelere yayabilmesi avantajıyla, l. Dünya Savaşı’nda sinyal kesici ve bozucu olarak da kullanılmıştır. Eyfel Kulesi, günümüzde Paris'in en çok ziyaret edilen noktası olsa da, en tepedeki 27 metrelik radyo vericisiyle halen bir verici istasyonu olarak kullanılmaktadır.[2]

Teknik özellikler

Taşıyıcı konstrüksiyon
Eyfel Kulesi'nin tepesindeki dünya şehirlerin yönünü ve kuleye uzaklığını gösteren tabelada İstanbul'un bulunduğu kısım.

Eyfel Kulesi 300 m yüksekliktedir. Zirvesindeki televizyon vericileri 27 m daha yükseklik kazandırır. Günümüzde yaygın olarak kullanılan çelik yerine demirden inşa edilmiş, özel teknikler sayesinde günümüze kadar sağlam olarak gelmiştir.

200.000 metrekare alanda bulunan Eyfel Kulesi her 7 yılda bir, 60 ton boya ile boyanır. Bu çalışmada 25 boyacı görev yaparken, çalışma 15 ay sürer. Bu işlem sırasında 1.500 fırça, 5.000 zımpara kağıdı ve 1.500 iş tulumu tüketilir. Ayrıca güvenlik maksadıyla toplam 50 km güvenlik halatı, 20.000 metrekare koruyucu ağ kullanılır. Boyama maliyeti yaklaşık 3 milyon Euro tutar. Zaman içinde kulenin rengi kırmızımsı kahveden, sarımsı kahveye, daha sonra kestane kahvesinden bugünkü bronz tonuna dönüşmüştür. Kule 3 renk tonunda boyanır. En açık renk zirvede kullanılırken, en koyusu zeminde kullanılır.

Kulede intihar olayları da yaşanmaktadır. Şu ana kadar 400 kişi bunu gerçekleştirmiştir. Zamanla, intiharların önüne geçmek maksadıyla platformların çıkış noktalarına demir parmaklıklar yerleştirilmiştir.

22 Temmuz 2003 tarihinde, kısa devre sonucu, kulenin zirvesinde, hemen en üst ziyaretçi platformunun üstünde yangın çıkmıştır. Yangın bir saat gibi bir sürede kimse yaralanmadan söndürülmüştür.

Manzara platformları

Manzara platformu

Kamuya açık platformlar 57 m, 115 m ve 276 m yükseklikte bulunur.

Ziyaretçiler, üç asansörle kuzey, batı ve doğu kanatlarından ilk iki platforma ulaşır. İlk ve ikinci katlarda lokantalar mevcuttur. Ayrıca ilk katta, Eyfel Kulesinin tarihinin anlatıldığı bir sergi bulunur. En üst platforma ulaşmak isteyen bir ziyaretçi, ikinci katta aktarma yapar ve başka bir asansöre geçer. En üst platform hem çatılı hem de üstü açık bir alana sahiptir.

Kulenin açılışından sonra, ilk platforma kadar 50 yolcu taşıyan iki hidrolik asansör kullanıma girmişti. Bunlar için gerekli hidrolik presler 16 sütuna monte edilmişti. Kuzey kanadından başka bir asansörle ikinci kata ulaşılıyordu. 2. Dünya savaşı sırasında, işletim sistemindeki hasarlar sebebiyle bunlar devre dışı kalınca, Adolf Hitler kuleye yaya olarak çıkmak zorunda kalmıştı.

Taklitleri

Dünyanın en çok tanınan ve ziyaret edilen turistik noktalardan birisi olan Eyfel Kulesi, inşa edildiği günden beri farklı ülkelerdeki pek çok yapıya doğrudan veya dolaylı olarak ilham kaynağı olmuştur. Kuleden esinlenerek inşa edilen ilk yapı örneklerinden biri, günümüzde Birleşik Krallık sınırları içerisinde bulunan Blackpool Kulesi'dir. Dönemin Blackpool belediye başkanı John Bickerstaffe, 1889 yılında Paris'e yaptığı bir gezi sırasında Eyfel Kulesi'nin heybetinden oldukça etkilenmiş ve bunun bir benzerini de kendi kasabasına inşa ettirmek istemiştir. Günümüzde halen ayakta olan bu kule, yaklaşık 158 metre uzunluğuyla tamamlandığı dönemde Birleşik Krallık'ta insan eliyle inşa edilmiş olan en uzun yapı unvanını sahipti.[3] Ayrıca; 1891 yılında Londra'da da benzer bir kule inşa etmek amacıyla bir proje başlatılmış, fakat Watkin's Tower adı verilen yapı çeşitli sebeplerden ötürü 1907'de yıkılmıştır.

Öte yandan Eyfel Kulesi'nin en ünlü kopyalarından birisi de Japonlar tarafından 1958 yılında inşa edilen Tokyo Kulesi'dir.[4] Yaklaşık 4000 ton ağırlığında olan ve 333 metre yüksekliğindeki bu kule, dünyanın en yüksek kendinden destekli çelik kulesi ve Japonya'nın en uzun insan ürünü yapısıdır. Bunun dışında Amerika Birleşik Devletleri'ne bağlı bir eyalet olan Nevada'da da Eyfel Kulesi'nin yarı ölçeğinde bir kopyası inşa edilmiş ve Paris Las Vegas adıyla 1993 yılında ziyarete açılmıştır. Eyfel Kulesi'nin Mason, Virginia ve Durango gibi diğer Amerika şehirlerinin yanı sıra Asya ve Avrupa'daki çeşitli ülkelerde 50'den fazla gerçek, yarı veya farklı ölçeklerde kopyaları bulunur.[5] 2011 yılında National Geographic tarafından yayımlanan bir televizyon serisi olan Pricing the Priceless programında yapılan bir araştırmaya göre günümüzde Eyfel Kulesi'nin birebir benzerinin inşa edilebilmesi için 480 milyon Amerikan dolarından daha fazla bir bütçeye sahip olunması gerekmektedir ve bu rakam orijinal kulenin inşa edildiği dönemde yapılan masrafın (yaklaşık 8 milyon Frank) 12 katına eşittir.[6]

Resim galerisi

Kaynakça

  1. ^ "Eyfel Kulesi / Gustave Eiffel (1889)". Arkitektuel. 31 Ekim 2017. 9 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2022. 
  2. ^ "Eyfel Kulesi". Müze Biletleri. 23 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "The Blackpool Tower". History Extra. 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2014. 
  4. ^ "The red and white Eiffel Tower of Tokyo". KLM. 12 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2016. 
  5. ^ Todd van Luling (19 Ağustos 2013). "The most legit Eiffel Tower replicas you didn't know existed". Huffpost Travel. 13 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2016. 
  6. ^ "Eiffel Tower". Pricing the Priceless. 1. sezon. § 3. 9 Mayıs 2011. National Geographic Channel (Australia). 

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Eyfel Kulesi ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.* Resmi Eyfel Kulesi sitesi http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/fr/ 27 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ya da (İngilizce)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kız Kulesi</span> İstanbulda bulunan tarihî kule

Kız Kulesi, İstanbul Boğazı'nın Marmara Denizi'ne yakın kısmında, Salacak açıklarında yer alan küçük adacık üzerinde inşa edilmiş yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Pisa Kulesi</span> İtalyadaki tarihi çan kulesi

Pisa Kulesi, İtalya'nın kuzeyindeki Pisa şehrinde Piazza dei Miracoli'de yer alan ve 1063-1090 yıllarında yapılan şehir katedralinin çan kulesi, ana yapıdan ayrı olarak 1173-1272 yılları arasında yapıldı. İnşası 99 yıl sürdüğü için mimarı konusunda net bir bilgi bulunmamakla beraber Mimar Bonnano Pisano ve Diotisalvi tarafından yapıldığı tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Petronas İkiz Kuleleri</span>

Petronas Kuleleri, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da bulunan ikiz kuleler. 1998 ve 2004 arasında dünyanın en yüksek ikiz gökdeleni olan Petronas İkiz Kuleleri, Petronas Petrol Holdingin de yönetim binasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Empire State Binası</span> Manhattan, New Yorkta bir gökdelen

Empire State Building, New York'ta bir gökdelen. Bina, Manhattan, Fifth Avenue'de 33. ve 34. caddelerin arasında yer alır. Tam olarak adresi 350 Fifth Avenue, New York, N.Y. 10118 şeklindedir. 10118 aynı zamanda binanın posta kodudur. 1 Mayıs 1931 tarihinde, o güne kadar dünyanın en yüksek binası olan Chrysler Binası'nın bu unvanını elinden almıştır. Yapımı 1932 yılında bitmiştir. 1931 yılında inşa edilen binanın büroları büyük Bunalım yılları boyunca boş kalmıştır; bina vergi giderlerini manzara seyretmeye gelenlerden karşılayabilmiştir. Bina 102 katlı olup, 1576 merdiven basamağına sahiptir. Yüksekliği 381 m, anten ile beraber 443,2 m'dir. Dünya Ticaret Merkezi binasının 1972 tarihindeki açılışına kadar dünyanın en yüksek binası olarak kalmıştır. 11 Eylül 2001 tarihindeki terör saldırıları sonucu World Trade Center binaları yıkılınca New York'taki en yüksek bina olma unvanını geri kazanmıştır. 30 Nisan 2012'de One World Trade Center, Empire State Binası'ndan daha fazla bir yüksekliğe ulaşmış ve bina o günden beridir ABD'nin tamamlanmış en yüksek dördüncü gökdeleni konumuna gerilemiştir. Kışın bazı günler, alt katlarının hizasında yağmur yağarken en üst katına kar yağdığı görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Big Ben</span> Londradaki saat kulesi

Big Ben, Londra'da Westminster Sarayı'nın yanındaki ünlü saat kulesi. Dünyanın en büyük ikinci dört yüzlü saatidir. "Big Ben" aslında saat kulesinin çanının adıdır, ancak zamanla halk tarafından tüm yapıyı belirtmek için kullanılır olmuştur. 26 Haziran 2012 tarihinde kulenin ismi kraliçenin tahta çıkışının 60. yılı onuruna parlamentonun aldığı kararla "Elizabeth Kulesi" olarak değiştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tokyo Kulesi</span> Gözetleme kulesi

Tokyo Kulesi, Japonya'nın başkenti Tokyo'da bulunan bir telekomünikasyon ve gözlem kulesidir. Minato semtindeki Shiba Parkı'nda yer alan kulenin inşası 1958'de tamamlanmıştır. 332,9 metre yüksekliğinde ve 4.000 ton ağırlığında olup Japonya'nın ikinci en yüksek yapısıdır. Paris'teki Eyfel Kulesi'nden esinlenilmiş bir kafes kule tasarımına sahip olup uçuş güvenliği yönetmeliklerine uymak için beyaz ve enternasyonal turuncuya boyanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gustave Eiffel</span>

Alexandre Gustave Eiffel, Fransız inşaat mühendisi ve mimar. Fransa'nın en prestijli okullarından École Centrale Paris'ten mezun olmuştur. Fransız İhtilali'nin 100. yılı için inşa edilen ve kendi soy ismini taşıyan Eyfel Kulesi'ni inşa etmesi ile tanınan Eiffel, aynı zamanda Amerika Birleşik Devletleri'nin simgesi olan New York'taki Özgürlük Anıtı'nın armatürünü de tasarlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gauss Kulesi</span>

Gauss Kulesi,, Dransfeld, Almanya'da yer alan Hoher Hagen'nin zirvesinde bulunan, güçlendirilmiş betondan inşa edilmiş bir iletim ve gözlem kulesidir. Doğrudan otomobil ile ulaşılabilir. Kulenin içinde manzaranın görülebileceği bir restoran vardır.

<span class="mw-page-title-main">Näsinneula</span>

Näsinneula, Finlandiya'nın Tampere kentinde bulunan bir gözlem kulesidir. Kule, 1970-1971 yılları arasında inşa edilmiş olup Särkänniemi'de yer almaktadır ve Näsijärvi Gölü manzarasına sahiptir. 167,9 metre yüksekliği ile Finlandiya ve İskandinavya'nın en yüksek gözlem kulesidir.

<span class="mw-page-title-main">Endem Televizyon Kulesi</span> Televizyon kulesi

Endem Televizyon Kulesi, 230 metre yüksekliğiyle Dünya'nın on yedinci, Avrupa'nın dördüncü ve İstanbul'un en yüksek üçüncü televizyon kulesidir. Endem İnşaat tarafından kayar kalıp yöntemiyle 1998'de başlayan inşaat 2002-2007 yılları arasında durdurulmuş ve 2008 yılının Ekim ayında son bulmuştur. Büyükçekmece Belediyesi ile Endem İnşaat A.Ş. ortaklığıyla inşa edilen televizyon kulesinin maliyeti 55 milyon dolar olmasının yanı sıra 15 yıldır kullanılmamakta ve atıl vaziyette beklemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Berliner Funkturm</span>

Berliner Funkturm 1924 ve 1926 seneleri arası yapılan ve Almanya'nın Berlin kentinde bulunan televizyon ve radyo baz istasyonu. Yapının mimarı Heinrich Straumer'dir. Funkturm bugün Almanya'da korunacak anılar arasında ve Berlin'in uluslararası fuar merkez alanının içinde yer alır. Yapının diğer adı "Langer Lulatsch". Funkturm'un yüksekliği 146,78 metre'dir ve yapının içerisinde ayrıca bir restoran bulunuyor. Yapı bugün özellikle turistik anlamda önem taşır, çünkü kulenin üst katlarından Berlin'in manzaralarına bir kuş bakışı sağlanabiliyor.

<span class="mw-page-title-main">Vilnius TV Kulesi</span>

Vilnius TV Kulesi Litvanya'nın başkenti Vilnius'un birim-kenti Karoliniškės'te bulunan 326,5 m (−-1,071 ft) uzunluğundaki kuledir. Bina, Litvanya'nın en yüksek yapısı olup Sovyet Litvanya döneminde SS Litvanya Radyo ve Televizyon Merkezi olarak kullanılmıştır. Yapı gerçek önemini Sovyetler Birliği'nden ayrılan ilk ülke olan Litvanya'nın bağımsızlık mücadelesinden alır; kule Litvanya'nın bağımsızlık ilanının ardından Rus saldırısına uğramış ve Litvanya'da ulusal bir simge haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Berliner Fernsehturm</span>

Fernsehturm, Berlin'in şehir merkezinde bir televizyon kulesidir. Alexanderplatz meydanına çok yakındır. Doğu Almanya yönetimi, 1965-1969 yılları arasında inşa edilen kulenin Berlin'in sembolü haline gelmesini amaçlamıştır. Günümüzde de şehrin sembolü olarak görülen kule, şehir merkezi ve bazı banliyölerden görülebilmektedir. Kule, 368 metrelik uzunluğuyla, Almanya'daki en uzun yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">BT Tower, Londra</span>

BT Tower, Londra İngiltere, Londra'da eskiden bir kamu kurumu olarak Birleşik Krallık'ta telefon ve telekomünikasyon sektörlerini işleten "General Post Office " tarafından ana maksadı UHF-tipli telekomünikasyon kulesi ve ofis olarak kullanılmak üzere yaptırılan bir gökdelen binasıdır. Yapının konuş yeri Londra'nın Camden'de "Clevland Street"'dedir. Yapıya 1961'da başlanmış ve 1964'te yapı bitirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Menara Kuala Lumpur</span> Kuala Lumpurda yer alan bir televizyon kulesi

Menara Kuala Lumpur veya Kuala Lumpur Tower, Malezya'nın başkenti Kuala Lumpur'da yer alan bir televizyon kulesidir. Kule, 1992-1994 yılları arasında inşa edilmiş olup resmi olarak 1 Ağustos 1996 tarihinde açılmıştır. Menara Kuala Lumpur, 421 metre yüksekliği ile dünyanın en yüksek yedinci kulesi olup Petronas Kuleleri'nin ardından Malezya'nın ikinci yüksek yapısıdır. Kulenin en üst katında gözlem yeri ve bir döner restoran yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Almatı Televizyon Kulesi</span>

Almatı Televizyon Kulesi, kısaca Almatı Kulesi veya resmî adıyla Kök Töbe Televizyon Kulesi, Kazakistan'ın Almatı şehrinde 1975 ile 1983 yılları arasında inşa edilmiş, 371,5 metre yüksekliğindeki bir çelikten imal bir telekomünikasyon ve gözlem kulesidir. Kule, Almatı şehir merkezinin güneydoğusundaki Kök Töbe Dağı'nın yüksek yamaçlarında yer almaktadır. Diğer benzer kulelerden farklı olarak betondan değil, çelikten imal edilmiş bir yapıdır. Dünyanın en yüksek bağımsız boru şeklindeki çelik yapısıdır. Almatı'nın depremlere karşı savunmasız olması nedeniyle Richter ölçeğine göre 10 şiddetindeki bir depreme karşı dayanabilecek bir şekilde tasarlanmıştır. Kule 371.5 metre yüksekliği ile dünyanın en uzun serbest duran çelik boru yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şuhov Kulesi</span>

Şuhov Kulesi veya Şabalovka Kulesi, Rusya'nın başkenti Moskova'da yer alan ve çelik diagrid yapıya sahip bir yayın kulesidir. Kule, 160 metre yüksekliğinde olup Vladimir Şuhov tarafından tasarlanmıştır ve 1920-22 yılları arasında Rus İç Savaşı sırasında inşa edilmiştir.

Charles Léon Stephen Sauvestre Fransız bir mimardır. Paris'te 1889 EXPO için inşa edilen Eyfel Kulesi'nin tasarımında büyük katkıları olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Eyfel Kulesi'ndeki 72 ismin listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Eyfel Kulesi'ne, katkılarından ötürü 72 Fransız bilim insanı, mühendis ve matematikçinin ismi kazınmıştır. Gustave Eiffel, kuleye karşı protestolardan duyduğu endişeden dolayı bu "bilim çağrısı"nı seçti. Kulenin yanlarında ilk balkonun altında, yaklaşık 60 cm yüksekliğinde harflerle ve orijinal olarak altınla boyanmış olan gravürler bulunur. Gravür 20. yüzyılın başında boyanmış ve 1986–87 yıllarında Paris şehrinin Kule'yi işletmek üzere sözleşme imzaladığı Société Nouvelle d'exploitation de la Tour Eiffel tarafından restore edilmiştir. 2010-11'in yeniden boyanması, harfleri orijinal altın rengine döndürdü. Kule'nin inşasına yardımcı olan ve mimarisini bir laboratuvarın inşa edildiği Kule'nin tepesindeki bir plak üzerinde tasarlayan mühendislerin isimleri de vardır.

<span class="mw-page-title-main">Blackpool Kulesi</span>

Blackpool Kulesi, İngiltere'nin Blackpool kentinde bulunan bir gözlem kulesidir. Kule, 14 Mayıs 1894 tarihinde inşa edildi ve Eyfel Kulesi'nden esinlenildi. 158,1 metre yükseklikte olup açıldığında Birleşik Krallık'ın en yüksek yapısıydı.