İçeriğe atla

Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye

Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
Flag
Katılımcı yayıncıTürkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT)
Katılım özeti
Katılımlar34
İlk katılımı1975
Son katılımı2012
En iyi sonuç1.: 2003
Ev Sahibi2004
Katılım geçmişi
    • 1975
    • 1976
    • 1977
    • 1978
    • 1979
    • 1980
    • 1981
Dış bağlantılar
Eurovision.tv'deki Türkiye sayfası Vikiveri ögesini düzenle
En son katılım için bkz.
2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye

Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışması'na ilk olarak 1975 yılında, Semiha Yankı’nın seslendirdiği "Seninle Bir Dakika" isimli şarkıyla katıldı, ancak 1990’lara kadar puan tablosunun sonlarında yer aldı. 1979 yarışması Kudüs’te düzenlendiği için Türkiye, o yıl halk seçimi ile belirlenen Maria Rita Epik & 21. Peron’un "Seviyorum" isimli şarkısını yarışmaya göndermekten vazgeçerek yarışmadan çekildi.

Dil konusunda özgürlük getirilmesi ve televoting sistemine geçilmesinin ardından (1997’de ve 2000’de düzenlenen yarışma gibi) Türk katılımcıları, önceki yıllara göre daha iyi sonuçlar aldılar. 1997’de Şebnem Paker, "Dinle" isimli şarkısıyla üçüncü oldu. 2003’te Sertab Erener "Everyway That I Can" isimli şarkıyla, Eurovision Şarkı Yarışması'nda ülkeye ilk ve tek birinciliğini kazandırdı. 2004'te İstanbul’da yarışmaya ev sahipliği yapan Türkiye’yi bu yıl "For Real" isimli şarkıyla Athena temsil etti ve 195 puan ile dördüncü oldu (Bu şarkı ile Türkiye, Eurovision tarihindeki en yüksek puanı kazandı). 2007’de Kenan Doğulu "Shake It Up Şekerim" isimli şarkısıyla dördüncü, 2008’de Mor ve Ötesi "Deli" isimli Türkçe şarkıyla finalde yedinci oldu. 2009 yılında Türkiye, Hadise’nin "Düm Tek Tek" isimli şarkısıyla bir başka dördüncülük daha elde etti. 2010’da, müzik grubu maNga "We Could Be the Same" isimli şarkısı ile finalde ikinci oldu. Türkiye bu başarılı sonuçlarına devam ederken 2011'de Düsseldorf'ta temsil eden Yüksek Sadakat grubu finale kalamadı, Türkiye yarıfinal uygulamasına geçilen 2004 yılından beri ilk defa büyük finale çıkamadı. 2012’de ise Can Bonomo’nun seslendirdiği Love Me Back isimli şarkı ile Türkiye bir kez daha yedinci olmuştur.

Türkiye'nin yarışma tarihi

Sertab Erener, İstanbul'da düzenlenen 2004 yarışmasının açılışında
Kenan Doğulu Helsinki'de (2007)
Mor ve Ötesi Belgrad'da (2008)

Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışması'na ilk defa 1975 yılında katıldı. Elemeler aylarca sürmüş, televizyonlar günlerce yarışan şarkıları dinletmişti. Nihayetinde Semiha Yankı'nın seslendirdiği "Seninle Bir Dakika" Eurovision'da yarışan ilk şarkı olmuştur.

1976 ve 1977'den sonra Türkiye yarışmaya 1978'de ikinci defa katıldı. 1979'da Türkiye son anda yarışmadan çekildi. 1993 yarışmasında son 5'e kalan ülkeler 1994 finaline katılamadığından Türkiye 1994'te Eurovision Şarkı Yarışması'nda yer alamadı. Diğer bütün yıllarda Eurovision'da yarıştı.

1986'da Klips ve Onlar grubunun "Halley" parçasıyla dokuzunculuk, 1997'de Şebnem Paker'in seslendirdiği "Dinle" şarkısı ile üçüncülük kazanmıştır.

TRT, 2003 yılında radikal bir karar alarak Sertab Erener'e yarışması için teklif götürdü. Sertab Erener, Demir Demirkan ile ortak besteledikleri "Everyway That I Can" adlı şarkıyla Riga'daki 48. Eurovision Şarkı Yarışması'nda birinci gelmiştir. Böylece Türkiye, 2004 Eurovision Şarkı Yarışması'na ev sahipliği yapmış oldu. 2004 yılında Athena, "For Real" şarkısı ile Türkiye'ye dördüncülüğü getirmiştir. 2007 yılında Kenan Doğulu, şarkısı "Shake It Up Şekerim" ile Helsinki'de yarışmış dördüncü olmuştur. 2008 yılında yapılan Eurovision Şarkı Yarışması'nda Mor ve Ötesi grubu yedinci olmuştur. 2009'da Hadise "Düm Tek Tek" adlı şarkısıyla dördüncü oldu. 2010'da maNga "We Could Be the Same" adlı şarkısı ile Türkiye'ye ilk defa ikincilik kazandırmıştır. 2011'de Yüksek Sadakat yarı finallerde elenmiştir. 2012'de Can Bonomo yedinci olmuştur.

Böylece, Türkiye, 2012 yılındaki son katılımına dek 21. yüzyılda yarışmada en başarılı sonuçlar alan ülkelerden biri olmuştur. Bilhassa, Türkiye, Erener'in 2003 yılındaki zaferinden sonraki on yılda yedi defa ilk onda yer almıştır.

Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi Nilüfer, Ajda Pekkan, Neco, maNga, MFÖ, Seyyal Taner, Sibel Tüzün, Kenan Doğulu, Kayahan, Mor ve Ötesi, Hadise, Yüksek Sadakat ve Sertab Erener gibi halihazırda kamuoyu tarafından tanınan ve yarışma öncesinde kurulu kariyerlere sahip sanatçılar temsil ederken, Semiha Yankı, Ayşegül Aldinç, Candan Erçetin, Arzu Ece, Demet Sağıroğlu, İzel, Reyhan Karaca, Şebnem Paker, Tuba Önal ve Can Bonomo gibi genç isimler de yarışma sayesinde Türkiye'de ve görece Avrupa'da ünlenmişlerdir.

Katılımın sonlandırılması

2013 yılında TRT, kurallarda yapılan değişiklikler (özellikle 2009 yılında başlayan jüri oylaması) ve "politik oylamaları" sebep göstererek Malmö'de gerçekleştirilen yarışmadan çekildiğini bildirmiştir. Türkiye, 2013 yılından beri yarışmaya katılmamaktadır.[1] 2021 yılında dönemin TRT Genel Müdürü İbrahim Eren, Türkiye'nin Eurovision'a katılımı konusunda çalışmalara başladıklarını duyurmuştur.[2][3] Söz konusu açıklamalara ve 2023 yılında yarışmanın kurallarının değiştirilmesine (başka bir değişle yarı finallerden jüri oylamasının tamamen kaldırılmasına) rağmen TRT yarışmaya geri dönmemiştir. Bununla birlikte TRT, 2022 yılından beri ülkenin yarışmaya katılmamasıyla ilgili hiçbir resmi açıklamada da bulunmamaktadır.

Yarışmacılar

Renklerin anlamları

  Birinci
  İkinci
  Üçüncü
  Sonuncu
  Doğrudan final
Yıl Şarkıcı Dil Şarkı Sıralama Puan Yarı Puan
1975Semiha YankıTürkçe"Seninle Bir Dakika" 19 3 Yarı final yok
1976
Bu yıllar arasında yarışmaya katılmadı.
1977
1978Nilüfer & Grup Nazar Türkçe "Sevince" 18 2
1979Maria Rita Epik & 21. PeronTürkçe "Seviyorum"
Çekildia
1980Ajda PekkanTürkçe "Petrol" 15 23
1981Modern Folk Üçlüsü & Ayşegül AldinçTürkçe "Dönme Dolap" 18 9
1982NecoTürkçe "Hani?" 15 20
1983Çetin Alp & Kısa DalgaTürkçe "Opera" 19 0
1984Beş Yıl Önce, On Yıl Sonra Türkçe "Halay" 12 37
1985MFÖ Türkçe "Diday diday day" 14 36
1986Klips ve OnlarTürkçe "Halley" 9 53
1987Seyyal Taner & Grup Lokomotif Türkçe "Şarkım Sevgi Üstüne" 22 0
1988MFÖ Türkçe "Sufi" 15 37
1989Grup PanTürkçe "Bana Bana" 21 5
1990KayahanTürkçe "Gözlerinin Hapsindeyim" 17 21
1991İzel, Reyhan & CanTürkçe "İki Dakika" 12 44
1992Aylin VatankoşTürkçe "Yaz Bitti" 19 17
1993Burak AydosTürkçe "Esmer Yarim" 21 10
1994
Bir önceki yıl aldığı kötü sonuç sebebiyle bu yıl yarışmaya katılma hakkını kaybetti.
1995Arzu EceTürkçe "Sev" 16 21
1996Şebnem PakerTürkçe "Beşinci Mevsim" 12 57 7 69
1997Şebnem Paker & Grup EtnikTürkçe "Dinle" 3 121 Yarı final yok
1998TüzmenTürkçe "Unutamazsın" 14 25
1999Tuba Önal & Grup Mistik Türkçe "Dön Artık" 16 21
2000Pınar Ayhan & Grup SOS Türkçe, İngilizce "Yorgunum Anla" 10 59
2001Sedat YüceTürkçe, İngilizce "Sevgiliye Son" 11 41
2002Buket Bengisu & Grup SafirTürkçe, İngilizce "Leylaklar Soldu Kalbinde" 16 29
2003Sertab Erenerİngilizce "Everyway That I Can" 1 167
2004Athena İngilizce "For Real" 4 195
Ev sahibi
2005GülserenTürkçe "Rimi Rimi Ley" 13 92
Doğrudan finalb
2006Sibel TüzünTürkçe, İngilizce "Süper Star" 11 91 8 91
2007Kenan Doğuluİngilizce "Shake It Up Şekerim" 4 163 3 197
2008Mor ve Ötesi Türkçe "Deli" 7 138 7 85
2009Hadiseİngilizce "Düm Tek Tek" 4 177 2 172
2010maNgaİngilizce "We Could Be The Same" 2 170 1 118
2011Yüksek Sadakatİngilizce "Live It Up"
Finale yükselemedi
13 47
2012Can Bonomoİngilizce "Love Me Back" 7 112 5 80
2013 ile 2024 yılları arasında katılmamıştır.
Notlar:
a. ^ 1979 yarışması, İsrail'in başkenti olduğunu iddia ettiği Kudüs'te gerçekleştirilecek idi ve TRT, Arap ülkelerinin Türkiye'nin çekilmesi doğrultusunda baskıları sonucunda yarışmadan oldukça kısa bir süre önce, 1979 yarışmasına katılmayacaklarını açıkladı. Türkiye'nin temsilci ve şarkısı halihazırda bir ulusal final doğrultusunda belirlenmişti.
b. ^ 2004 ve 2007 yılları arasında bir önceki yıl ilk ona giren ülkeler de referans ülkeleri ile doğrudan finalde yarışmakta idi. Bu sisteme göre, (örneğin) otomatik olarak finale yükselen referans ülkelerinden Birleşik Krallık ve Fransa ilk ona girmiş ise, söz konusu yarışmanın on bir ve on ikincisi ilk ona giren diğer sekiz ülke ile bir sonraki yarışmada doğrudan finalde yarışıyordu. 2008 yılından bu yana yalnızca ev sahibi ülke, beş referans ülkesi (Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İspanya, İtalya) ile birlikte yarı finallerde yarışmadan doğrudan finale yükselmektedir.

Ev sahiplikleri

49. Eurovision Şarkı Yarışması, TRT ve Avrupa Yayın Birliği tarafından Türkiye'nin en büyük şehri olan İstanbul'da bulunan Abdi İpekçi Spor Salonu'nda 2004 yılının Mayıs ayında düzenlenmiştir. Yönetici yapımcılığı Bülent Osma tarafından üstlenilen ve bir yarı final ile büyük finalden oluşan yarışma İsveçli televizyoncu Sven Stojanović tarafından yönetilmiştir. Tüm gösterilerin sunuculuğu, Türk oyuncular Meltem Cumbul ve Korhan Abay tarafından İngilizce, Fransızca ve Türkçe olarak gerçekleştirilmiştir.

Yıl Şehir Yer Sunucular
2004Türkiye İstanbulAbdi İpekçi ArenaMeltem Cumbul ve Korhan Abay

Yorumcular

2004, 2011 ve 2012 yarışmalarında Bülend Özveren yarışmayı bir konukla birlikte sunmuş, 1982-1985, 1990-1991, 1998-2001 ve 2007 yıllarında ise yarışma başka yorumcular tarafından sunulmuştur. Geriye kalan diğer tüm yıllar Bülend Özveren tarafından tek başına yorumlanmıştır. Bazı yıllarda yayına dönemin TRT Müzik Dairesi Başkanı Deniz Çakmakoğlu da eşlik etmiştir.

Yıl (lar) Yorumcular
1973-1981Bülend Özveren
1982Ümit Tunçağ
1983-1985Başak Doğru
1986-1989Bülend Özveren
1990-1991Başak Doğru
1992-1997Bülend Özveren
1998Ömer Önder
1999Gülşah Banda
2000-2001Ömer Önder
2002-2003Bülend Özveren
2004Didem Tolunay
Bülend Özveren
2005-2006Bülend Özveren
2007Hakan Urgancı
2008-2010Bülend Özveren
2011-2012Bülend Özveren
Erhan Konuk

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "TRT dik durdu". 15 Aralık 2012. 20 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  2. ^ "TRT Genel Müdürü İbrahim Eren'den Eurovision açıklaması". birgun.net. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2021. 
  3. ^ "Aleyna Tilki'den Eurovision açıklaması". CNN Türk. 22 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Demir Demirkan</span> Türk sanatçı

Demir Demirkan, Türk gitarist, şarkıcı-şarkı yazarı ve albüm yapımcısıdır. Bilkent Üniversitesinde okuduğu sırada Pentagram grubundan Tarkan Gözübüyük ile tanıştı ve onun vasıtasıyla 1990 yılında gruba baş gitarist olarak katıldı. Demir Demirkan 1992 yılında Pentagram ile "Trail Blazer" albümünü kaydettikten sonra Los Angeles'a taşınarak 1992'de Musicians Institute'da eğitime başladı. 1996'da Eğitimini tamamlayıp İstanbul'a döndükten sonra Türk rock müziği için çok önemli iki albüm olan Şebnem Ferah'ın Kadın albümünün prodüktörlüğünü üstlendi ve Pentagram ile de 1997 yılında Anatolia albümünü yaptı. Aynı yıl Sertab Erener'in Sertab Gibi albümünün prodüksiyonunu gerçekleştirdi.

<span class="mw-page-title-main">Sertab Erener</span> Türk ses sanatçısı

Sertab Erener, Türk şarkıcı-şarkı yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Seninle Bir Dakika</span>

"Seninle Bir Dakika", Eurovision Şarkı Yarışması'na 1975 yılında ilk kez katılan Türkiye'nin yarışma parçasıdır.

<i>No Boundaries</i> (Sertab Erener albümü) Sertab Erenerin 2004te çıkardığı İngilizce albüm

No Boundaries Sertab Erener'in 2004 yılında çıkarmış olduğu İngilizce albümdür.Türkiye'de ve aynı zamanda İspanya, İtalya, Almanya, Avusturya, İsviçre, İsveç, Belçika, Hollanda, Yunanistan, Polonya, Çekya, İsrail, Rusya, Japonya ve bazı diğer ülkelerde piyasaya çıkmıştır ve müzik listelerinde en üst sıralara yükselmiştir.

Şebnem Paker, Türk şarkıcı ve öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">2003 Eurovision Şarkı Yarışması</span> Şarkı yarışması

2003 Eurovision Şarkı Yarışması, 24 Mayıs 2003'te Letonya'nın başkenti Riga'da, Skonto Spor Salonu'nda gerçekleştirilen 48. Eurovision Şarkı Yarışması'dır. Yarışmanın sunuculuğunu, geçmiş yılın galibi Marie N ile birlikte Renārs Kaupers üstlenmiştir. Yarışmanın galibi 167 puanla "Everyway That I Can" isimli şarkıyla Türkiye adına yarışan Sertab Erener olmuştur. Belçika 165 puanla ikinci, Rusya ise 164 puanla üçüncü olmuştur.

"For Real" 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Sertab Erener'in birinciliğinden sonra Türkiye'de yapılan 2004 Eurovision Şarkı Yarışmasında Türkiye'yi temsil eden şarkı. 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda olduğu gibi TRT yine sipariş yöntemiyle Athena grubunu seçti. Athena'nın hazırlamış olduğu "For Real" adlı şarkıyla Türkiye yarışmayı 195 puanla 4.tamamladı. Bu 4.lük Türkiye'ye bir sonraki yıl da doğrudan finale katılma şansını vermiş oldu. Ayrıca alınan 195 puan Türkiye'nin Eurovision Şarkı Yarışması tarihinde almış olduğu en yüksek puan olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">2004 Eurovision Şarkı Yarışması</span>

2004 Eurovision Şarkı Yarışması, Türkiye'nin İstanbul şehrinde düzenlenen 49. Eurovision Şarkı Yarışması'dır. Yarışmayı Ruslana, "Wild Dances" adlı şarkısı ile Ukrayna adına kazanmıştır. 12 Mayıs'ta yarı finali, 15 Mayıs'ta ise finali gerçekleşen yarışmanın ev sahipliğini TRT yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Everyway That I Can</span>

"Everyway That I Can", 2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil eden Sertab Erener tarafından seslendirilen ve Türkiye'ye ilk birinciliğini kazandıran İngilizce şarkıdır. Sözü Demir Demirkan'a, müziği Demirkan ve Erener'e aittir.

1989 Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye Finali

1997 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi ikinci kez temsil eden Şebnem Paker, Grup Etnik eşliğinde yarıştığı "Dinle" adlı şarkıyla üçüncü olmuştur.

<i>Eurovision Şarkı Yarışması</i>

Eurovision Şarkı Yarışması, kısaca ESC veya Eurovision, Avrupa Yayın Birliği (EBU) tarafından her yıl düzenlenen ve çoğunlukla Avrupalı ülkelerinden katılımıyla gerçekleşen uluslararası şarkı yarışmasıdır. Katılımcı ülkelerin her biri televizyon ve radyo aracılığıyla canlı yayınlanacak bir şarkı seçer, yarışma EBU'ya bağlı yayıncılar tarafından canlı yayınlanır ve katılımcı ülkeler kendi dışında kalan ülkelerin şarkılarını puanlayarak kazananı belirler.

Azerbaycan'ın 2008 Eurovision Şarkı Yarışması için İTV, ulusal bir yarışma düzenledi. Bu yarışma programına Eurovision Şarkı Yarışması'nın 2004 yılı galibi Ruslana, 2007 yılı galibi Marija Serifovic ve 2003 yılı galibi Sertab Erener de katıldılar. Yarışmayı Samir Cevadzade'nin söylediği Day After Day şarkısı kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Eurovision Şarkı Yarışması'nda Ukrayna</span>

Ukrayna, Eurovision Şarkı Yarışması'na ilk defa 2003 yılında katılmıştır. Національна Телекомпанія України (NTU) isimli kamusal yayın kuruluşunun Avrupa Yayın Birliği'nin aktif bir üyesi olmasının ardından katılmıştır. Ukrayna, 2003 yılında yarışmaya ilk defa katılan tek ülke olmuştur.

"Dinle", Dublin'de düzenlenen 1997 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil eden Şebnem Paker tarafından seslendirilen şarkıdır. Bu, Paker'in 1996 yılında "Beşinci Mevsim" adlı parçayla katılmasından sonra, Türkiye'yi yarışmada ikinci temsil edişidir.

2003 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi Sertab Erener, "Everyway That I Can" adlı şarkısıyla temsil etti ve Türkiye ilk kez birincilik kazandı. Sertab Erener'e sahnede 2'si Alman 1'i Avusturyalı diğeri Türk olmak üzere 4 vokalist-dansçı eşlik etmiştir.

Türkiye, "2012 Eurovision Şarkı Yarışması"'na katılacak kişiyi belirleyecek "Otomatik Seçim" kamusal yayın kurumu olan TRT tarafından yapılmaktadır. 22 Şubat 2012 tarihinde saat 19:40'ta şarkısı "Love Me Back"i tanıttı. 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'na Türkiye söz ve müziği Can Bonomo'ya ait olan "Love Me Back" parçası ile katılmıştır.

"Love Me Back", Can Bonomo tarafından seslendirilen, 2012 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil eden şarkı. 112 puan ile yedinci olmuştur. Şarkı 22 Şubat 2012 tarihinde TRT'nin özel bir programında duyuruldu. Bestesi ve sözleri Can Bonomo'ya aittir. Şarkıda Türk müziği motifleri ağır basmaktadır.

Türkiye, 2009 Eurovision Şarkı Yarışması'na Hadise'nin seslendirdiği "Düm Tek Tek" adlı şarkı ile katılmıştır. TRT Ekim 2008'de Hadise'yi seçmiştir. 2009 yılbaşı gecesi üç şarkı arasından seçilen "Düm Tek Tek" tanıtılmıştır.

Türk şarkıcı Sertab Erener, günümüze kadar dokuz stüdyo albümü kaydetti ve çeşitli sanatçılar ile iş birliği projelerinde yer aldı. Konservatuvar eğitimi sonrasında Sezen Aksu'nun vokalistliğini yapan Erener, ilk stüdyo albümü Sakin Ol!'u, Aksu'nun desteğiyle 1992'de piyasaya sürdü ve bir milyonun üzerinde satmayı başardı. Aksu, albümdeki sekiz şarkının sözlerini yazdı, bazılarının bestelenmesinde de görev aldı. Erener, 1994'te ikinci stüdyo albümü Lâ'l ile dinleyicinin karşısına çıktı ve bu albümde Sezen Aksu ile çalışmaya devam etti, "Büyü de Gel" şarkısının sözlerini Mustafa Sandal'dan aldı. 1997'ye gelindiğinde üçüncü stüdyo albümü Sertab Gibi'yi satışa sundu. Aksu, bu albüme daha az katkı sağladı. Önceki albümlerde şarkı sözü yazarları ve besteciler arasında bulunmayan Demir Demirkan, altı şarkının bestelenmesine katkıda bulundu, bazılarının söz yazımında da görev aldı. Rock müzik şarkıcısı Şebnem Ferah, albümdeki "Aaa" şarkısının söz yazımına katkı sağladı.