İçeriğe atla

Eugenia Charles

Dame Eugenia Charles
DBE
2. Dominika Başbakanı
Görev süresi
21 Temmuz 1980 - 14 Haziran 1995
BaşkanAurelius Marie
Clarence Seignoret
Crispin Sorhaindo
Yerine geldiğiOliver Seraphin
Yerine gelenEdison James
Kişisel bilgiler
Doğum 15 Mayıs 1919(1919-05-15)
Pointe Michel, Dominika
Ölüm 6 Eylül 2005 (86 yaşında)
Fort-de-France, Martinik
Partisi Özgürlük Partisi
Bitirdiği okul Toronto Üniversitesi
Londra Ekonomi Okulu

Dame Mary Eugenia Charles DBE (15 Mayıs 1919 - 6 Eylül 2005), Dominikalı siyasetçi. 21 Temmuz 1980 ve 14 Haziran 1995 tarihleri arasında Dominika Başbakanlığı yaptı. Dominika'daki ilk kadın avukat, Dominika'nın ilk başbakanıydı. Hollanda Antilleri'ndeki Lucina da Costa'dan sonra Karayipler'deki ikinci kadın başbakanıydı. Amerika'da kendi başına hükûmet başkanı olarak seçilen ilk kadın oldu. Herhangi bir Dominik başbakanının en uzun dönemine hizmet etti ve Hindistan'daki Indira Gandhi'nin ve Sri Lanka'daki Sirimavo Bandaranaike'nin arkasından dünyanın üçüncü en uzun süredir hizmet veren kadın Başbakanı oldu.[1]

Kişisel yaşamı

Josephine (evlilik öncesi soyadı Delauney) ve John B. Charles'in kızı Eugenia Charles,[2] Dominika'nın Saint Luke bölgesindeki Pointe Michel balıkçı kasabasında doğdu. Ailesi, özgür insanların soyundan gelen "renkli burjuvazinin" bir parçası olarak kabul ediliyordu. Babası zengin bir toprak sahibi olan ve ihracat-ithalatta ticari çıkarları olan bir mason idi.[3]

O zamanlar Dominika'daki adanın tek kız ortaokulu olan Katolik Manastır Okulu'na gitti. Daha sonra Charles, sömürge sulh ceza mahkemesinde çalışırken hukuk alanına ilgi duymaya başladı.[3] Uzun yıllar Alastair Forbes'un asistanı olarak çalıştı. Kanada'daki Toronto Üniversitesi'nde (1947 yılında mezun oldu) okuduktan sonra, Birleşik Krallık'a taşındı ve orada Londra Ekonomi Okulu'ndan mezun oldu. Sigma Gamma Rho'nun kızlar birliği üyesiydi. Bardan geçti ve adanın ilk kadın avukatı olduğu Dominika'ya döndü. Mülkiyet hukukunda uzmanlaştı.[3]

Charles hiç evlenmedi ve çocuk sahibi olmadı. 1991 yılında Britanya İmparatorluk Nişanı aldı.[3]

Siyaset kariyeri

Charles, ABD Başkanı Ronald Reagan ile Beyaz Saray'ın Oval Ofisinde Grenada'da devam eden olaylar hakkında bir araya geldi

Charles, 1960'larda basın özgürlüğü üzerindeki kısıtlamalara karşı siyasette kampanya yapmaya başladı. Dominika Özgürlük Partisi'nin (DFP) kurulmasına yardımcı oldu ve 1970'lerin başından 1995'e kadar partinin lideri oldu.[3] 1970 yılında Meclis Binasına seçildi ve 1975 yılında Muhalefet Lideri oldu.[3] 1978 yılında Dominika Britanya'dan bağımsızlığını kazandıktan sonra görevine devam etti.

Charles, DFP'nin ilk seçim zaferi olan 1980 seçimlerini kazandıktan sonra Başbakan oldu.[4] Kitlesel protestolar dolayısıyla ülkenin ilk başbakanı Patrick John görevden alındıktan sonra yerine geçen Oliver Seraphin'den görevi devraldı. Ayrıca 1980-1990 yılları arasında Dominika'nın Dışişleri Bakanlığı,[5] 1980-1995 yılları arasında Maliye Bakanlığı ve Doğu Karayip Devletleri Örgütü'nün (OECS) başkanlığını yaptı.[6]

1981 yılında iki askerî darbe girişimiyle yüzleşti. O yıl Dominika Ordusu komutanı Frederick Newton, Roseau'daki polis merkezine saldırı düzenleyerek bir polis memurunun ölümüne neden oldu.[7] Newton ve diğer beş asker 1983 yılında saldırıda suçlu bulundu ve idam cezasına çarptırıldı.[7]

1981 yılında, çoğunlukla beyaz üstünlükçü ve Ku Klux Klan gruplarına bağlı Kanadalı ve Amerikalı bir paralı asker grubu eski Başbakan Patrick John'u iktidara getirmek için bir darbe planladı. Komplocuların Kırmızı Köpek Operasyonu kodadlı girişimi, New Orleans, Louisiana'daki Amerikalı federal ajanları tarafından engellendi. Bu girişim, kısa bir süre önce Küba'da başarısız olan Domuzlar Körfezi Çıkarması'na atıfta bulunarak "Bayou of Pigs" olarak adlandırıldı.[8]

Charles, Amerika Birleşik Devletleri'nin Grenada'nın işgalindeki rolüyle dış dünya tarafından daha çok tanındı. Grenada Başbakanı Maurice Bishop'un tutuklanması ve infazının ardından Charles, daha sonra Doğu Karayip Devletleri Örgütü başkanı olarak görev yaptı ve müdahale için ABD, Jamaika ve Barbados'a başvurdu.[3] Televizyonda ABD başkanı Ronald Reagan'la birlikte işgali desteklerken göründü. Gezeteci Bob Woodward, ABD'nin Dominika hükûmetine milyonlarca ABD doları ödediğini ve bunların bir kısmının CIA tarafından Bayan Charles'ın ABD'nin Grenada'ya müdahalesine verdiği destek için "ödeme" olarak kabul edildiğini bildirdi.[9]

Charles ve partisi, Karayip standartlarına göre muhafazakâr olarak kabul ediliyordu. Ancak Amerikalı gözlemciler, onun siyasetinin çoğunda merkezci, hatta bazı sosyal refah programlarını desteklediği için solcu olduğunu düşündüler. Onun için önemli olan diğer konular, yolsuzlukla mücadele kanunları ve bireysel özgürlüktü.[] Bu ve diğer konulardaki tavizsiz tavrı nedeniyle "Karayiplerin Demir Leydisi" (ilk "Demir Leydi" olarak anılan Margaret Thatcher) olarak tanındı.[10]

Son yılları ve ölümü

Üçüncü döneminde popülerliğinin azalmasıyla Charles, 1995 yılında emekli olduğunu açıkladı. DFP daha sonra 1995 seçimlerini kaybetti.[4] Emekli olduktan sonra Charles, Amerika Birleşik Devletleri'nde ve yurtdışında konuşma anlaşmaları yaptı. İnsan haklarını tanıtan ve adaleti teşvik etmek için seçimleri gözlemleyen eski ABD Başkanı Jimmy Carter'ın Carter Merkezi'ne katıldı.

30 Ağustos 2005 tarihinde Charles, kalça protezi ameliyatı için Fort-de-France, Martinik'teki bir hastaneye girdi. 6 Eylül'de akciğer embolisi nedeniyle öldüğünde 86 yaşındaydı.[4][10]

Kaynakça

  1. ^ "Eugenia Charles". 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 
  2. ^ The International Who's Who 2004. Psychology Press. 2003. s. 302. ISBN 9781857432176. 1 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 
  3. ^ a b c d e f g Pattullo, Polly (8 Eylül 2005). "Obituary: Dame Eugenia Charles". The Guardian. 22 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2009. 
  4. ^ a b c Goldman, Lawrence (2013). Oxford Dictionary of National Biography 2005–2008 (İngilizce). Oxford University Press. s. 210. ISBN 9780199671540. 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 
  5. ^ Current Biography Yearbook (İngilizce). H. W. Wilson Co. 1 Ocak 1986. s. 89. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 
  6. ^ "Caricom Biography". 10 Haziran 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2007. 
  7. ^ a b "Ex-Commander Hanged For Dominica Coup Role". The New York Times. Associated Press. 9 Ağustos 1986. 22 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2009. 
  8. ^ Crask, Paul (1 Ocak 2011). Dominica (İngilizce). Bradt Travel Guides. s. 15. ISBN 9781841623566. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 
  9. ^ Woodward, Bob, Veil: the Secret Wars of the CIA 1981-1987, New York: Simon and Schuster, 1987, ss. 290, 300.
  10. ^ a b "Eugenia Charles, Pioneering Dominica Leader Known As 'Iron Lady', Succumbs At 86". Jet (İngilizce). Johnson Publishing Company. 10 Ekim 2005. s. 17. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 

Konuyla ilgili yayınlar

Dış bağlantılar

Siyasi görevi
Önce gelen
Oliver Seraphin
Dominika Başbakanı
1980-1995
Sonra gelen
Edison James

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Grenada</span> Atlas Okyanusunda yer alan bir ada devleti

Grenada, Karayip Denizi'nde, doğusunda Atlas Okyanusu yer alan ada ülkelerinden biridir. Grenada adası ile Grenadinler ada grubundan oluşur. Trinidad ve Tobago'nun kuzeyindedir. Grenada adasının uzunluğu 20 km'den biraz fazladır. Ülke, İngiliz Milletler Topluluğu üyesidir. Grenada Kralı III. Charles'tır

<span class="mw-page-title-main">Dominik Cumhuriyeti</span> Karayiplerde bir ülke

Dominik Cumhuriyeti, Karayiplerdeki Hispanyola adasında yer alan bir ülkedir. Hispanyola, Porto Riko'nun batısında, Küba ve Jamaika'nın doğusunda yer alır. Venezuela ile deniz sınırı vardır. Adanın batı kısmında ülkenin tek kara komşusu olan Haiti bulunur.

İngiliz Milletler Topluluğu veya resmî adıyla Milletler Topluluğu, geçmişte Britanya İmparatorluğu'nun, günümüzde de Birleşik Krallık'ın parçası olan devletlerin oluşturduğu uluslararası bir koalisyondur. Üye ülkelerin 16’sı hâlen Britanya Kraliyet Ailesi yönetimindedir. Bu ülkelerde mevcut monark III. Charles; devlet başkanı görev ve yetkilerini, kendi tarafından atanan genel valiler aracılığı ile sürdürür. Kral aynı zamanda İngiliz Milletler Topluluğunun başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karayipler</span> Karayip Denizini, adalarını ve çevreleyen sahilleri kapsayan bölge

Karayipler, Karayip Denizi'ni, adalarını ve çevreleyen sahilleri kapsayan ve coğrafî olarak Orta Amerika'ya dâhil edilen bölgedir. Bu adalar, Florida'nın güneyinden başlayıp bir kıvrım oluşturarak Güney Amerika'da Venezuela'nın kuzey batısına dek inmektedir. Bölgede 7.000 dolayında ada, adacık ve kayalık bulunur. Burada otuz beş bağımsız ülke ya da bağımlı bölge yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dominika</span> Karayipler, Küçük Antillerde yer alan bir ülke

Dominika, resmî adıyla Dominika Topluluğu, Karayipler'de bir ada ülkesidir. Başkenti Roseau adanın batı kıyısındadır. Coğrafi olarak Küçük Antiller'in güneyini oluşturan Rüzgârüstü Adaları'nda bulunur. Kuzeyinde Guadeloupe, güneyinde Martinik bulunur. Dominika'nın yüzölçümü 750 km², en yüksek noktası 1447 m'lik Morne Diablotins'tir. 2011 verilerine göre adada 71.293 kişi yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Saint Vincent ve Grenadinler</span> Karayiplerde bir ada ülkesi

Saint Vincent ve Grenadinler, Karayipler'de bir ada ülkesidir. Karayip Denizi'nin doğusundaki Atlas Okyanusu'yla olan sınırının güney ucunda, Küçük Antiller'in güneyini oluşturan Rüzgârüstü Adaları'nın güneydoğusunda yer alır. Kuzeyinde Saint Lucia, doğusunda Barbados ve güneyinde Grenada bulunur. Ülkenin Kralı III. Charles’tır.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan Devletleri Örgütü</span> Amerika kıtasındaki devletlerin uluslararası örgütü

Amerikan Devletleri Örgütü genel merkezi Washington, Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan bölgesel bir uluslararası kuruluştur. Üyeleri Amerika kıtasında toprağı bulunan 35 bağımsız ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Grenada'nın işgali</span>

Grenada'nın İşgali, 1983'te Karayipler'de bulunan Grenada adasının ABD ve birkaç Karayip ülkesi tarafından işgal edilerek, marksist hükûmetin iktidardan uzaklaştırılmasıyla sonuçlanan askerî harekât. Soğuk Savaş nedeniyle Batı Yarımküresinde yaşanan en büyük uluslararası boyutlu çatışmalardan biridir. Aynı zamanda ABD'nin Vietnam Savaşı'ndan sonra giriştiği ilk büyük askerî harekâttır.

<span class="mw-page-title-main">1960'lardaki karşı kültür</span>

1960'lardaki karşı kültür, en çok Amerika Birleşik Devletleri ve Birleşik Krallık'ta gelişip 1956 ve 1974 yılları arasında Batı dünyası çapında yayılmış bir kültürel harekete verilen isim. Hareket, ABD hükûmetinin Vietnam'a yaptığı askeri müdahale sırasında büyüdü. Dönemden birçok akademisyen, hareketinin 1956 ile 1972 yılları arasında doruğuna ulaştığını inanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Roosevelt Skerrit</span> Dominika başbakanı

Roosevelt Skerrit, Dominika Topluluğu Vieille seçim Parlamentosu Üyeliğinin yanı sıra Dominika'nın mevcut Başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Keith Mitchell</span> Grenada başbakanı (1995-2008;2013-2022)

Keith Claudius Issac Mitchell, Grenadalı siyasetçi. Mitchell, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafî açıdan Orta Amerika'ya dâhil edilen Grenada'da ilki 1995-2008, ikincisi de 2013-2022 yılları arasında olmak üzere iki farklı dönem başbakanlık makamında bulunmuştur. Keith Mitchell en uzun zaman başbakanlık makamında bulunan Grenadalı siyasetçi olmuştur. Hâlen Yeni Ulusal Parti (NNP) lideridir.

<span class="mw-page-title-main">Batı Hint Adaları Federasyonu</span> 1958-1962 arasında Karayiplerde kurulmuş Britanya denizaşırı bölgeleri birliği

Batı Hint Adaları Federasyonu, 1958-1962 yılları arasında Karayiplerdeki Britanya Denizaşırı Topraklarına dâhil adalarda hüküm sürmüş kısa ömürlü politik birliktir. Federasyon, Trinidad ve Tobago, Barbados, Jamaika, Rüzgâraltı ve Rüzgârüstü adalarının bir araya gelmesiyle oluşturulmuştu. Başkenti bugün Trinidad ve Tobago'nun da başkenti olan Port of Spain kentiydi. Federasyon fikrinde asıl amaç adaların tek bir ülke halinde Britanya'dan bağımsızlığını ilan etmesiydi ancak bağımsızlık ilanından önce iç politik çekişmeler nedeniyle bu birliktelik çöktü. Neticede federasyon toprakları, hâlen Britanya Denizaşırı Toprakları bünyesinde olan Anguilla, Montserrat, Cayman Adaları ve Turks ve Caicos Adaları haricinde, Antigua ve Barbuda, Barbados, Dominika, Grenada, Jamaika, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent ve Grenadinler, Trinidad ve Tobago olmak üzere Birleşik Krallık'tan ayrılarak dokuz ayrı bağımsız ülke haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Halkın Devrimci Hükûmeti (Grenada)</span> 1979da Grenada hükûmeti devrilince kurulmuş ve 1983e kadar iktidarda kalmış Marksist-Leninist hükûmet

Halkın Devrimci Hükûmeti, Karayipler'deki küçük bir ada olan Grenada üzerinde 1979 ve 1983 arasında varlığını sürdürmüş sosyalist devlet.

<span class="mw-page-title-main">Herbert Blaize</span> Grenadalı politikacı

Herbert Augustus Blaize, Grenadalı siyasetçi ve Grenada Ulusal Partisi'nin lideriydi. Blaize, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafi açıdan Orta Amerika'ya dahil edilen Grenada'da ülkesinin henüz bir İngiliz Kraliyet Kolonisi iken, 1960'tan 1961'e ve yine 1962'den 1967'ye kadar başbakanlık görevlerini yürüten şef bakan olarak görev aldı. 1967'de kısa bir süre özerk Grenada'nın ilk başbakanı oldu. 1983 darbelerini ve A.B.D. önderliğindeki Grenada işgalini izleyen ilk seçimleri kazanarak 1984'ten 1989'daki ölümüne kadar başbakan olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Eric Gairy</span>

Eric Matthew Gairy, Grenadalı siyasetçi. Gairy, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafî açıdan Orta Amerika'ya dâhil edilen Grenada'da farklı dönemlerde başbakanlık görevlerini üstlendi.

Roosevelt "Rosie" Bertrand Douglas, Dominikalı siyasetçi. Douglas, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafi açıdan Orta Amerika'ya dahil edilen Dominika'da 2000 yılında sekiz ay başbakanlık makamında bulundu.

Osborne Riviere, Dominikalı siyasetçi. Riviere, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafi açıdan Orta Amerika'ya dahil edilen Dominika'da 6 Ocak 2004 ile 8 Ocak 2004 tarihleri arasında kısa bir süre geçici olarak başbakanlık görevinde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">John Michael G. Adams</span>

John Michael Geoffrey Manningham "Tom" Adams ya da daha yaygın kullanımı ile Tom Adams, Barbadoslu siyasetçi. Adams, Karayipler'de Küçük Antiller'in bir parçası konumunda olan ve coğrafi açıdan Orta Amerika'ya dahil edilen Barbados'ta 1976-1985 yılları arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

Sylvanie Burton, Dominikalı siyasetçi. Burton, Karayipler ülkesi Dominika'da 2 Ekim 2023 tarihinden bu yana devlet başkanlığı makamındadır. 2023 Dominik başkanlık seçimlerinin ardından Dominika'nın başkanı olarak bu görevi üstlenen Burton, Dominika'nın ilk kadın ve ilk yerli halktan (Kalinago) olan başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karayip Barış Gücü</span>

Karayip Barış Gücü, aynı zamanda Karayip Barışı Koruma Gücü ve Doğu Karayip Barış Gücü olarak da bilinir, Grenada işgalinden sonra Ekim 1983'ten Haziran 1985'e kadar Grenada'da Acil Öfke Operasyonu koduyla faaliyet gösteren 350 üyeli bir barışı koruma gücüydü. Amerika Birleşik Devletleri'nin altı Karayip ülkesiyle koalisyona yaptığı askerî müdahale, Grenada başbakanı Maurice Bishop'un 19 Ekim 1983'te yasa dışı olarak görevden alınmasına ve infaz edilmesine yanıt olarak gerçekleşti. Bishop'un devrimci rejiminin yerini kısa süreliğine tamamen Grenadalı subaylardan oluşan bir askerî cunta aldı. 25 Ekim 1983'te Amerika Birleşik Devletleri, Barbados, Jamaika ve Doğu Karayip Devletleri Örgütü üyeleri Grenada'ya çıkarma yaparak, Grenada ve Küba direnişini yenerek, Hudson Austin'in askerî hükûmetini devirdi.