İçeriğe atla

Eudocimus

Eudocimus
Kızıl aynak (E. ruber).
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Aves
Takım:Pelecaniformes
Familya:Threskiornithidae
Alt familya:Threskiornithinae
Cins:Eudocimus
Wagler, 1832
Türler
  • Eudocimus albus
  • Eudocimus ruber
Dağılımı

Eudocimus, Threskiornithidae familyasında yer alan bir kuş cinsidir. Üyeleri Yeni Dünya'da ABD'nin güneyinden Orta Amerika, Karayipler ve Güney Amerika'da sıcak bölgelerde yaşar.

Taksonomi ve evrimi

Bu cins içinde iki tür sınıflandırılmaktadır:

Kendi aralarında melezleşebilen bu türler bazen aynı tür olarak kabul edilir.

Eudocimus cinsi Plegadis cinsi ile yakından bağlantılı ama daha eskiye dayanmaktadır. Fosil buluntuları çok azdır ancak Miyosen'in başlarından kalma Plegadis paganus fosil türü bazı geçiş özelliklerini göstermektedir.[1]

2010 yılında kaşıkçıların mitokondriyal DNA incelemelerinde Chesser ve arkadaşları, çalışmaya dahil olan E. ruber, Nipponia nippon ve Threskiornis aethiopicus arasındaki ilişkileri de gözden geçirmiş ve E. ruber türünün daha erken zamanlarda ayrıldığını ve kaşıkçılar ile Eski Dünya aynakları ile yakın akraba olmadığını göstermiştir.[2]

E. albus türüne benzeyen Pliyosen'in ortalarından kalma fosil kalıntıları Florida'da ve Kuzey Carolina'da bulunmuştur. Peru'da yaşayan ve soyu tükenmiş iki türe ait fosiller bulunmuş ve bu kalıntılardan Eudocimus peruvianus türü tanımlanmıştır. E. albus günümüzde de Peru'da yaşamaktadır.[3]

Fiziksel özellikleri

Erişkinlerin boyu 56 ila 61 cm. arasında, kanat uzunlukları da 85 ila 95 cm. arasındadır. Uzun ve aşağıya doğru kıvrık gagaları vardır. Bacakları pembe, yüzlerindeki tüysüz deri kırmızıdır. Uçarken kolayca görülen siyah kanat uçları dışında tüyleri ya tamamen beyaz (albus) ya da tamamen kızıl (ruber) renklidir. Genç kuşlar daha çok kahverengi, alt kısımları beyaz ve tüysüz kısımlar soluktur.

Davranış

Bu kuşlar genellikle kıyılarda bataklık su havzalarında yaşar. Su üzerindeki ağaç ya da çalılıklara çalı çırpıdan platform şeklinde yuvalar yaparlar. Dişiler iki ila beş sayıda yumurta yumurtlar. Eudocimus cinsi aynaklar tekeşlidir ve diğer su kuşlarıyla birlikte koloni hâlinde yuvalanırlar.

Eudocimus cinsi aynaklar uzun gagalarıyla yerde ya suda besin ararlar. Balıklar, kurbağalar, kabuklular ve böceklerle beslenirler. Boyunları ileriye, bacakları da geriye doğru uzanmış olarak uzun hat şeklinde sıra hâlinde uçarlar.

Notlar

  1. ^ Hancock, James; Kushlan, James A. (2010) [1992]. "American White Ibis". Storks, Ibises and Spoonbills of the World. Londra: A&C Black. ISBN 1-4081-3500-0. 
  2. ^ Chesser, R.Terry; Yeung, Carol K.L.; Yao, Cheng-Te; Tians, Xiu-Hua; Li Shou-Hsien (2010). "Molecular phylogeny of the spoonbills (Aves: Threskiornithidae) based on mitochondrial DNA". Zootaxa, 2603. ss. 53-60. ISSN 1175-5326. 
  3. ^ Campbell, Kenneth E. (1979). The non-passerine Pleistocene avifauna of the Talara Tar Seeps, northwestern Peru. Toronto, Ontario: Royal Ontario Museum. ss. 28-32, 154. ISBN 0-88854-230-5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Pelikansılar</span>

Pelikansılar ya da Pelecaniformes orta ve büyük boyda su kuşlarının oluşturduğu kuşlar sınıfına ait bir takımdır. Geleneksel olarak dört parmakları arasında perde bulunan tüm kuşları içeren takım olarak tanımlanmış olsa da bu tanım doğru değildir. Daha önceleri kullanılan kürek ayaklılar ya da kürek ayaklı kuşlar adlandırması da bu yanlış tanımlamadan gelir. Çoğunun boğazlarındaki deri tüysüzdür ve burun delikleri işlevi olmayan yarıklar hâline dönüşmüş ve bu nedenle ağızdan soluma yapmaktadırlar. Balık, kalamar benzeri deniz hayvanlarıyla beslenirler. Koloniler hâlinde yuva yaparlar ancak bireysel çiftler tek eşlidir. Yavruları yumurtadan tüysüz ve gözleri açılmamış olarak çıkar, bakıma ihtiyaçları vardır.

<span class="mw-page-title-main">Aynakgiller</span>

Aynakgiller (Threskiornithidae), Pelecaniformes takımına ait, karada ve sulak alanlarda yaşayan kuşları kapsayan bir familya. Familya içinde 36 tür sınıflandırılmaktadır.Bunlardan Threskiornis solitarius türünün soyu tükenmiştir. Geleneksel olarak iki altfamilya olarak sınıflandırılır: Aynaklardan oluşan Threskiornithinae ve kaşıkçılardan oluşan Plataleinae. Ancak yakın dönemde yapılan genetik araştırmalar bu geleneksel sınıflandırmanın düzeltilmesi gerektiğini ve kaşıkçıların Eski Dünya aynakları ile sınıflandırılması gerektiğini ve Yeni Dünya aynaklarının ise daha erken zamanda ortak atadan ayrıldığını göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Bayağı aynak</span>

Bayağı aynak, aynakgiller (Threskiornithidae) familyasından bir kuş türü.

<span class="mw-page-title-main">Kaşıkçı (kuş)</span>

Kaşıkçı, Threskiornithidae familyasının Platalea cinsinden 6 türü oluşturan kuşların ortak adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal aynak</span> Kuş türü

Kutsal aynak, aynakgiller familyasından bir aynak türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl aynak</span>

Kızıl aynak, aynakgiller (Threskiornithidae) familyasından Güney Amerika'nın tropik bölgeleri ile ayrıca Trinidad ve Tobago'da yaşayan bir aynak türü.

<span class="mw-page-title-main">Aynak</span> Threskiornithinae alt familyasını oluşturan uzun bacaklı ve çıplak kafalı kuş türlerinin ortak adı.

Aynak ya da ibis, Threskiornithinae alt familyasını oluşturan uzun bacaklı ve çıplak kafalı kuş türlerinin ortak adı.

<i>Mycteria</i>

Mycteria, leylekgiller familyasında yer alan ve Amerika kıtalarıyla, doğu Afrika ile güney ve güneydoğu Asya'da yaşayan büyük tropikal kuşlardan oluşan bir kuş cinsidir.

<i>Theristicus</i>

Theristicus, Threskiornithidae familyasında yer alan bir kuş cinsidir. Güney Amerika'da düzlük otlaklarda yaşayan dört aynak türünü içinde barındırır. Hepsinin gagaları koyu renkli, uzun ve aşağı doğru kıvrıktır. Kızılımsı renkli ayakları kısadır ve Eudocimus ile Plegadis cinsleri gibi uçarken kuyruklarını geçmez. Sırt tüyleri gri renklidir.

<span class="mw-page-title-main">Tepeli aynak</span> kuş türü

Tepeli aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir monotipik kuş cinsi Nipponia içinde sınıflandırılan tek kuş türüdür. 19. yüzyıla kadar Asya'nın doğusunda yaygın olarak bulunmaktaydı ancak 20. yüzyılın ilk yarısından itibaren sayıları giderek azalmıştır. 2010 yılının Aralık ayında Çin, Güney Kore ve Japonya'da 1.814 kuş bulunmaktaydı. Nipponia nippon olan bilimsel adından ötürü Japonya'nın sembol kuşu olarak görülür ancak Japonya'nın ulusal kuşu Japon sülünüdür. Japonya'da Niigata ilinin ve Wajima ile Sado şehirlerinin sembolüdür.

<i>Mesembrinibis cayennensis</i>

Mesembrinibis cayennensis Threskiornithidae familyasında yer alan monotipik kuş cinsi Mesembrinibis içinde sınıflandırılan tek kuş türüdür.

<i>Phimosus infuscatus</i> Kuş

Phimosus infuscatus Threskiornithidae familyasında yer alan monotipik kuş cinsi Phimosus içinde sınıflandırılan tek kuş türüdür.

<i>Theristicus caudatus</i> Kuş türü

Theristicus caudatus Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Oldukça büyük bir aynak olan bu kuş Güney Amerika'nın doğusu ve kuzeyinde açık alanlarda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Hadada aynağı</span>

Hadada aynağı Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Sahra altı Afrika'da bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Benek gerdanlı aynak</span>

Benek gerdanlı aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Afrika'da tropikal bölgelerde bataklık ormanlarda bulunur.

<i>Pseudibis gigantea</i>

Pseudibis gigantea, Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Kamboçya'nın kuzeyinde yaşar. Az sayıda kuş Laos'un en güney ucunda hayatta kalmıştır. Son zamanlarda Vietnam'da Yok Đôn Ulusal Parkı'nda gözlemlenmiştir.

<i>Threskiornis moluccus</i>

Threskiornis moluccus, Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Avustralya'nın tamamına yakınında bulunur. Tüylerinin çoğu beyaz renklidir, tüysüz başı ve ayakları siyah renklidir, uzun gagası aşağıya doğru kıvrıktır.

<i>Geronticus</i> Kuş cinsi

Geronticus, Threskiornithidae familyasında yer alan bir kuş cinsidir. Koyu renkli olan ve başları tüysüz deri ile kaplı bu kuşların adı Yunanca "yaşlı adam" anlamına gelen γέρωντος (gerontos) kelimesinden gelir. Kelaynak olarak adlandırılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Ak başlı aynak</span>

Ak başlı aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. Koloniler hâlinde bataklıklarda genellikle çalılık ya da alçak ağaçların üzerine yaptıkları yuvalarda ürerler. ABD'nin batısından Meksika'ya, Brezilya'nın güneydoğusu ve Bolivya'nın güneydoğusundan Arjantin'in ortalarına ve Şili'nin ortasının kıyı kesimlerinde üreme dönemini geçirirler. Kışları üreme döneminde bulundukları yerler dışında Kaliforniya'nın güneyi ve Louisiana'dan güneye olan bölgede de geçirirler.

<span class="mw-page-title-main">Ak aynak</span>

Ak aynak Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür. ABD'nin doğu kıyılarının kuzeyinden güneye doğru Meksika Körfezi boyunca Yeni Dünya tropik kıyılarının çoğunda yaşar. Orta boyda bir kuş olan bu aynağın tüyleri beyaz, aşağıya doğru kıvrık uzun gagası ve uzun ayakları parlak kızıl-turuncu ve yalnızca uçuş sırasında görülen kanat tüylerinin ucu da siyah renklidir. Erkekler dişilerden daha büyüktür ve gagaları daha uzundur. Üreme döneminde ABD'nin Atlantik kıyısı boyunca Meksika ve Orta Amerika'nın doğu kıyılarında bulunurlar. Üreme dönemi dışında yaşadıkları alan Kuzey Amerika'nın içlerine ve Karayipler'e kadar uzanır. Ayrıca Güney Amerika'da Kolombiya ve Venezuela kıyılarında da bulunur. Venezuela'nın ortasındaki popülasyon kızıl aynak ile birlikte bulunur ve bu iki tür kendi aralarında çiftleşebilmektedir. Ak aynak ile kızıl aynak bazı otoriteler tarafından tek tür olarak sınıflandırılmaktadır.