İçeriğe atla

Eta Scorpii

Koordinat:Sky map 17sa 12d 09,19565s; -43º 14' 21,0905″
Eta Scorpii
Akrep takımyıldızı'nın sınırlarını ve yıldızların konumlarını gösteren diyagram
η Scorpii'nin konumu (kırmızı daire içinde)
Gözlem verisi
Dönem J2000.0      Ekinoks J2000.0
TakımyıldızAkrep
Galaktik enlem (b)-2,30332349[1]°
Galaktik boylam (l)344,36501125[1]°
Sağ açıklık (α)17sa 12d 09,19565s[2]
Dik açıklık (δ)-43° 14′ 21,0905″[2]
Görünür büyüklük (V)3,33[2]
Görünür büyüklük (B)3,74[2]
Görünür büyüklük (J)2,398[2]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
F5IV[2]
U−B renk ölçeği0,09[3]
B−V renk ölçeği0,41[3]
R−I renk ölçeği0,20[3]
Astrometri
Dikey hız ()-27,00 ± 2,60[2] km/s
Özdevinim (μ)RA: 21,20 ± 0,70[4] mys/y
Dec.: -288,50 ± 0,70[4] mys/y
Iraklık açısı (π)44,39 ± 0,16[4] mys
Uzaklık73[4] Iy
Mutlak büyüklük (V)1,56[1]
Özellikler
Kütle (m)1,75[5] M
Yarıçap (r)3,1[6] R
Aydınlatma gücü17,7[5] L
Yüzey kütle çekimi (log g)3,10[7] cgs
Sıcaklık6.519[7] K
Metallik [Fe/H]0,05[8]
Dönüş hızı ()150,0[5] km/s
Yaş1,1[8] milyar
Katalog belirtmeleri
eta Sco • CD-43 11485 • FK5 638 • GJ 657 • HD 155203 • HIP 84143 • HR 6380 • SAO 227707

Eta Scorpii (η Sco, η Scorpii), Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 73 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi sarı-beyaz bir altdev yıldızdır. 3,33 kadir görünen büyüklüğüyle Akrep'in en parlak üyelerinden birisidir

Gözlem bilgisi

Eta Scorpii, Akrep'in güney-doğusunda kuyruk bölümünde yer alır. ζ Scorpii'nin birkaç derece doğusunda, θ Scorpii'nin birkaç derece batısındadır. -43° olan sapma açısı ile güney yarımkürede yer alan bir yıldızdır. Kuzey yarımkürede; Kanada ve Kuzey Avrupa'nın bir kısmı hariç, 47. paralelin kuzeyinden gözlemlenemez. Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde mesela Akdeniz havzasında, güney ufkunda çok düşük ve sadece birkaç saatliğine gözlemlenebilir. Kuzey yarımkürede gözlem için en uygun zaman Mayıs ve Ağustos ayları arasıdır.

Özellikler

Eta Scorpii'nin sınıflandırılmasında çeşitli belirsizlikler vardır. Tayf aralığı F0 ile F5 ve aydınlatma gücü sınıfı da; V (anakol), III (dev) ve IV (altdev) gibi değişik değerlerde tahmin edilmiştir. En yaygın sınıflandırma F3III-IVp'dir.[3] 6.519 K[7] yüzey sıcaklığına sahip sarı-beyaz bir yıldızdır.

Görünen büyüklüğüne ve uzaklığına bakılarak içsel aydınlatma gücünün 17,7 L[5] olduğu hesaplanmıştır. İçsel aydınlatma gücü ve etkin sıcaklığına bakılarak yarıçapının 3,1 R[6] olduğu hesaplanmıştır. Kütlesi, Güneş'ten 1,75 kat daha fazladır ve kaçınılmaz sonu neticesinde bir beyaz cüce olacağı düşünülmektedir.

Kaynakça

  1. ^ a b c "VizieR - Extended Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson, 2012)". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021. 
  2. ^ a b c d e f g "LTT 6848 -- High proper-motion Star SIMBAD". 3 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013. 
  3. ^ a b c d "VizieR - Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)". 3 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013. 
  4. ^ a b c d "Ashland Astronomy Studio - Eta Scorpii (HIP 84143)". 13 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2013. 
  5. ^ a b c d Mallik, Sushma V.; Parthasarathy, M.; Pati, A. K. (Ekim 2003), "Lithium and rotation in F and G dwarfs and subgiants", Astronomy and Astrophysics, cilt 409, ss. 251-261, Bibcode:2003A&A...409..251M, doi:10.1051/0004-6361:20031084 
  6. ^ a b "Eta Sco nel sito del prof. Jim Kaler". 7 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2010. 
  7. ^ a b c Gray, R. O.; Corbally, C. J.; Garrison, R. F.; McFadden, M. T.; Bubar, E. J.; McGahee, C. E.; O'Donoghue, A. A.; Knox, E. R. (Temmuz 2006), "Contributions to the Nearby Stars (NStars) Project: Spectroscopy of Stars Earlier than M0 within 40 pc-The Southern Sample", The Astronomical Journal, 132 (1), ss. 161-170, arXiv:astro-ph/0603770 $2, Bibcode:2006AJ....132..161G, doi:10.1086/504637 
  8. ^ a b Holmberg, J.; Nordstrom, B.; Andersen, J. (Temmuz 2009). "The Geneva-Copenhagen survey of the solar neighbourhood. III. Improved distances, ages, and kinematics". Astronomy and Astrophysics. 501 (3). ss. 941−947. arXiv:0811.3982 $2. Bibcode:2009A&A...501..941H. doi:10.1051/0004-6361/200811191. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Antares</span> Akrep Takımyıldızında yer alan ikili yıldız

Antares, Akrep Takımyıldızı'nda yer alan ikili yıldızdır. Samanyolu'nda yer alan parlak yıldızların en kırmızı renkli olanlarından Antares, eskiden Mars'la karıştırılmıştır. Kırmızı dev yıldızın adı da bu karışıklığı yansıtır: "Ant-Ares", "Anti-Mars" yani "Mars karşıtı" demektir. Helence bir sözcük olan Ares, Latince adı Mars olan savaş tanrısının bir diğer adıdır. Büyüklüğü birinci dereceden olan Antares, gökyüzünün en parlak 15. yıldızıdır; ancak ışıması yarı-düzenli olduğundan parlaklığı yıl içinde az da olsa değişir.

<span class="mw-page-title-main">Eta Boötis</span>

Eta Boötis, Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 37 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi altdev yıldızdır. Geleneksel isimleri Müfrid ve Saak, Flamsteed belirtmesi 8 Boötis'dir. 1943 yılından bu yana bu yıldızın tayfı diğer yıldızların sınıflandırılmasında dayanak noktası olarak kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lambda Scorpii</span>

Lambda Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 570 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldız sistemidir. Takımyıldızının ikinci en parlak yıldızı olan λ Sco, gece gökyüzünün de en parlak yıldızları arasındadır. Geleneksel adı olan Shaula, Arapça الشولاء El-şevle "yükseltilmiş [kuyruk]" anlamına gelmektedir. Çincede ise 尾宿八 "kuyruğun sekizinci yıldızı" olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Upsilon Scorpii</span>

Upsilon Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 580 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz altdev yıldızdır. Geleneksel adı olan Lesath, Arapça: اللسعةEl-lesʿa "zehirli hayvan sokması" anlamına gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Epsilon Scorpii</span>

Epsilon Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 63,7 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır. Patrick Moore yıldızın adını Wei olarak sunmuştur fakat bu hatalı bir okuma gibi görünmektedir. Wěi (尾), "kuyruk" anlamına gelmektedir ve orijinalinde, Çinlilerdeki bir yıldız deseni veya Yirmi sekizinci konak Xiùyu oluşturan yıldızlar; ε, μ1-2, ζ1-2, η, θ, ι, κ, υ ve λ Scorpii'nin adı olarak kullanılmıştır. 2,3 kadir görünen parlaklığıyla takımyıldızının beşinci parlak yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Scorpii</span>

Beta Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 399 ışık yılı uzaklıkta bulunan çoklu yıldız sistemidir. Geleneksel adı olan Acrab, Akrab veya Elacrab, el-'Akrebden gelmektedir. Xi Scorpii ile birlikte Graffias olarak da adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Psi Scorpii</span>

Psi Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 94 ışık yılı uzaklıkta bulunan A-tipi beyaz bir altdev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">V1073 Scorpii</span>

V1073 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 2.672 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve çoklu yıldız sisteminin birincil bileşeni olan B-Tipi mavi bir süperdev yıldızdır. Etkin sıcaklığı 22.200 K olan k Scorpii'nin aydınlatma gücü Güneş'ten 300.000 kat daha fazladır. Aynı zamanda Güneş'ten 36 kat daha fazla yarıçapı ve 28 kat fazla olan kütlesiyle önemli bir boyuta sahiptir. Benzeri yıldızlar gibi yılda 0,95 × 10−6 güneş kütlesi oranında bir kütle kaybeder.

<span class="mw-page-title-main">Kappa Scorpii</span>

Kappa Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 483 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldızdır. Geleneksel ismi Sümerce bir kelime olan Girtab, "akrep" için kullanılmış ve Babil yıldız kataloglarında da yer almıştır. Aslında Girtab adı; Lambda Scorpii, Upsilon Scorpii ve Iota Scorpii yıldızlarından oluşan bir yıldız deseni için de kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">HD 146624</span>

HD 146624, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 135 ışık yılı uzaklıkta bulunan A-tipi beyaz bir anakol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">13 Scorpii</span>

13 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 478 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir anakol yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">1 Scorpii</span>

1 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 494 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir anakol yıldızıdır.

Omega<sup>1</sup> Scorpii

Omega1 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 470 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir anakol yıldızıdır. Gökyüzünde görsel olarak 0,24° ile ayrıldığı Omega2 Scorpii ile aynı harfi (ω) paylaşır. Çift yıldız gibi görünmesine rağmen aralarında kütleçekimsel bir bağlantı yoktur ve ω1 Scorpii, ω2 Scorpii'den çok daha uzakta yer alır. Geleneksel ismi olan Arapça: جبهة العقرب, "akrep'in alnı" anlamına gelmektedir.

Omega<sup>2</sup> Scorpii

Omega2 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 290 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi sarı bir dev yıldızdır. Gökyüzünde görsel olarak 0,24° ile ayrıldığı Omega1 Scorpii ile aynı harfi (ω) paylaşır. Çift yıldız gibi görünmesine rağmen aralarında kütleçekimsel bir bağlantı yoktur ve ω1 Scorpii, ω2 Scorpii'den çok daha uzakta yer alır. Parlak görsel arkadaşıyla birlikte geleneksel ismi olan Arapça: جبهة العقرب, "akrep'in alnı" anlamına gelmektedir.

Zeta<sup>1</sup> Scorpii

Zeta1 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 2.453 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi-beyaz bir süperdev yıldızdır. İçsel olarak, bilinen en parlak yıldızlardan birisidir fakat uzaklığından dolayı sadece 4,7 kadir büyüklüğünde görünür. Scorpius OB1 birliği ve açık yıldız kümesi NGC 6231'in üyesidir.

Zeta<sup>2</sup> Scorpii

Zeta2 Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 132 ışık yılı uzaklıkta bulunan K-tipi turuncu bir dev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Teta Scorpii</span>

Teta Scorpii, Akrep takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 270 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi sarı-beyaz bir parlak dev yıldızdır. Ayrıca Girtab olarak da bilinen yıldızın geleneksel ismi olan Sargas, Sümerce kökenli bir kelimedir ve anlamı bilinmemektedir. 1,86 kadir görünen büyüklüğü ile gökyüzünün en parlak yıldızlarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Sigma Scorpii</span>

Sigma Scorpii, Akrep takımyıldızında onu gölgede bırakan kırmızı üstdev Antares'in yakınında bulunan çoklu yıldız sisemidir. Bu sistem, +2,88'lik birleşik görünür kadire sahiptir ve bu da onu takımyıldızın en parlak üyelerinden biri yapar. Hipparcos görevi sırasında yapılan ıraklık açısı ölçümlerine göre Sigma Scorpii'nin uzaklığı yaklaşık olarak 696 ışık yılıdır.

<span class="mw-page-title-main">Delta Scorpii</span>

Delta Scorpii, Akrep takımyıldızında yer alan ikili yıldızdır. Birincil yıldıza Dschubba adı verilmiştir. Dschubba, Akrep takımyıldızının en parlak yıldızı olan Antares'in çaprazında bulunan üç yıldızdan ortada olanıdır. Çıplak gözle görülebilen yıldız, Akrep'in en parlak 4. yıldızıdır. Güneşten 490 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Eta Serpentis</span> yıldız

Eta Serpentis, Yılan takımyıldızında yaklaşık olarak 60,5 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Yılanın kuyruğu olan Serpens Cauda'da yer alır. Görünür büyüklüğü 3,260 kadir olan yıldız, çıplak gözle gözlenebilir.