İçeriğe atla

Eta Boötis

Koordinat:Sky map 13sa 54d 41,07892s; +18º 23' 51,7946″
Eta Boötis
Çoban takımyıldızı'nın sınırlarını ve yıldızların konumlarını gösteren diyagram
η Boötis'in konumu (kırmızı daire içinde)
Gözlem verisi
Dönem J2000.0      Ekinoks J2000.0
TakımyıldızÇoban
Galaktik enlem (b)73,03068421[1]°
Galaktik boylam (l)5,29126520[1]°
Sağ açıklık (α)13sa 54d 41,07892s[2]
Dik açıklık (δ)+18° 23′ 51,7946″[2]
Görünür büyüklük (V)2,680[2]
Görünür büyüklük (B)3,250[2]
Görünür büyüklük (J)1,79[2]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
G0IV[2]
U−B renk ölçeği0,20[3]
B−V renk ölçeği0,58[3]
R−I renk ölçeği0,29[3]
Astrometri
Dikey hız ()0,70 ± 0,6[2] km/s
Özdevinim (μ)RA: -60,95 ± 0,97[4] mys/y
Dec.: -358,10 ± 0,82[4] mys/y
Iraklık açısı (π)88,17 ± 0,75[4] mys
Uzaklık37[4] Iy
Mutlak büyüklük (V)2,41[5]
Özellikler
Kütle (m)1,71 ± 0,05[6] M
Yarıçap (r)2,672 ± 0,028[6] R
Aydınlatma gücü8,89 ± 0,16[6] L
Yüzey kütle çekimi (log g)3,817 ± 0,015[6] cgs
Sıcaklık6.100 ± 28[6] K
Metallik [Fe/H]0,27[5]
Dönüş hızı ()11,8[7] km/s
Yaş2,7 milyar[8]
Katalog belirtmeleri
Müfrid • Muphrid • Mufride • Muphride • Saak • 8 Boötis • Gl 534 • HR 5235 • BD +19°2725 • HD 121370 • LTT 14060 • GCTP 3175.00 • SAO 100766 • FK5 513 • HIP 67927

Eta Boötis (Müfrid, η Boo, η Boötis), Çoban takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 37 ışık yılı uzaklıkta bulunan G-tipi altdev yıldızdır. Geleneksel isimleri Müfrid ve Saak,[9] Flamsteed belirtmesi 8 Boötis'dir. 1943 yılından bu yana bu yıldızın tayfı diğer yıldızların sınıflandırılmasında dayanak noktası olarak kullanılmıştır.[10]

Özellikler

Bu yıldız, bir anakol yıldızından kırmızı dev olmaya doğru gelişen evrimsel süreç içindeki bir altdevdir. Güneş'ten 1,7 kat daha fazla kütleye ve 2,7 kat daha fazla yarıçapa sahiptir. Yaklaşık olarak 2,7 milyar yıl yaşında olduğu tahmin edilmektedir.[8] Tayfına göre önemli ölçüde helyumdan daha ağır olan element fazlalığı vardır.[5] 494 günlük bir döneme sahip olan spektroskopik ikili olduğu iddia edilmesine rağmen bu yoldaş yıldız benekli interferometri ile doğrulanamamıştır. Yine de bu ölçüm, M7-tipi bir düşük kütleli yoldaş yıldız ihtimalini dışlamamaktadır.[6]

Gözlem bilgisi

Eta Boötis, Dünya'dan bakıldığında gökyüzünde belirgin bir yıldız olan Arcturus'a (Alfa Bootis) yakın görünmektedir ve her iki yıldızın da Güneş'e olan mesafesi hemen hemen aynıdır. Kuzey yarımküredeki bir gözlemci daha avantajlı olmasına karşın, konumu nedeniyle Dünya'nın birçok yerinden gözlemlenebilir. 2,7 kadir görünen parlaklığı ile orta ölçekli kent merkezlerinde kolayca tanımlanabilir. Gözlem için en iyi zaman, Mart ve Ağustos sonu arasıdır.

Etimoloji

Müfrid adı Arapça مفرد الرامح mufrid ar-rāmiħ'den gelir ve "yalnız bırakılan mızraklı süvari" anlamına gelir.[11] Çincede Çince右攝提 (ÇinceYòu Niè Dī), "sağ idareci" anlamına gelir ve Eta Boötis, Tau Boötis ve Upsilon Boötis'den oluşan bir yıldız desenini ifade eder.[12] Sonuç olarak Eta Boötis'in kendisi, Çince右攝提一 (ÇinceYòu Niè Dī yī "sağdaki idarecinin birinci yıldızı") olarak bilinir.[13]

Kaynakça

  1. ^ a b "Extended Hipparcos Compilation (XHIP) (Anderson, 2012)". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2013. 
  2. ^ a b c d e f g "* eta Boo -- Star SIMBAD". 5 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2013. 
  3. ^ a b c "VizieR Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)". 5 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2013. 
  4. ^ a b c d "Ashland Astronomy Studio - Mufrid (HIP 67927)". 6 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2013. 
  5. ^ a b c Holmberg, J.; Nordström, B.; Andersen, J. (Temmuz 2009), "The Geneva-Copenhagen survey of the solar neighbourhood. III. Improved distances, ages, and kinematics", Astronomy and Astrophysics, 501 (3), ss. 941-947, arXiv:0811.3982 $2, Bibcode:2009A&A...501..941H, doi:10.1051/0004-6361/200811191 
  6. ^ a b c d e f van Belle, Gerard T.; Ciardi, David R.; Boden, Andrew F. (Mart 2007), "Measurement of the Surface Gravity of η Bootis", The Astrophysical Journal, 657 (2), ss. 1058-1063, arXiv:astro-ph/0701120 $2, Bibcode:2007ApJ...657.1058V, doi:10.1086/510830 
  7. ^ Schröder, C.; Reiners, J. H. M. M.; Schmitt (Ocak 2009), "Ca II HK emission in rapidly rotating stars. Evidence for an onset of the solar-type dynamo", Astronomy and Astrophysics, 493 (3), ss. 1099-1107, Bibcode:2009A&A...493.1099S, doi:10.1051/0004-6361:200810377 
  8. ^ a b Thévenin, F.; Kervella, P.; Pichon, B.; Morel, P.; di Folco, E.; Lebreton, Y. (Haziran 2005), "VLTI/VINCI diameter constraints on the evolutionary status of δ Eri, ξ Hya, η Boo", Astronomy and Astrophysics, 436 (1), ss. 253-262, arXiv:astro-ph/0501420 $2, Bibcode:2005A&A...436..253T, doi:10.1051/0004-6361:20042075 
  9. ^ Rumrill, H. B. (Haziran 1936), "Star Name Pronunciation", Publications of the Astronomical Society of the Pacific, 48 (283), ss. 139-154, Bibcode:1936PASP...48..139R, doi:10.1086/124681  Bakınız s. 150.
  10. ^ Garrison, R. F. (Aralık 1993), "Anchor Points for the MK System of Spectral Classification", Bulletin of the American Astronomical Society, cilt 25, s. 1319, Bibcode:1993AAS...183.1710G, 25 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 4 Şubat 2012 
  11. ^ Cannon, Garland Hampton (1994), The Arabic contributions to the English language: an historical dictionary, Otto Harrassowitz Verlag, s. 264, ISBN 3-447-03491-2 
  12. ^ (Çince) 中國星座神話, yazan 陳久金. yayınlayan 台灣書房出版有限公司, 2005, ISBN 978-986-7332-25-7.
  13. ^ (Çince) 香港太空館 - 研究資源 - 亮星中英對照表 30 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Hong Kong Uzay Müzesi. 23 Kasım 2010 tarihinde erişilmiştir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Büyük yıldızlar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Aşağıdaki liste yarıçapına göre bilinen en büyük yıldızları göstermektedir. Kullanılan ölçü birimi güneş yarıçapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ağız (yıldız)</span>

Ağız, Irmak takımyıldızının en parlak ve gökyüzünün de sekizinci en parlak yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Messier 18</span>

Messier 18 veya M18, Yay takımyıldızında bulunan bir açık yıldız kümesidir. Charles Messier tarafından 1764 yılında keşfedilmiş ve kuyruklu yıldız olmayanlar listesine eklenmiştir. M18, Dünya'dan bakış açısıyla Omega Bulutsusu ve Yay yıldız bulutu (M24) arasında yer alır. Doğrusal çapı 8,04 pc, gelgit yarıçapı ise 7,3 pc olan seyrek bir kümedir ve merkezi 0,012 pc'lik çekirdek yarıçapı ile konsantredir.

<span class="mw-page-title-main">Yakın yıldızlar dizini</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, Güneş Sistemi'nden en fazla 5 parsek uzaklıkta olan yıldızları ve kahverengi cüceleri kapsamaktadır. Bu mesafe içerisinde Güneş Sistemi de dâhil olmak üzere 56 yıldız sisteminin varlığı bilinmektedir. Bu sistemlerde bilinen toplam 60 hidrojen-füzyon yıldız ve 13 Kahverengi cüce bulunmaktadır. Bu nesneler görece olarak Dünya'ya yakın olmasına rağmen, sadece dokuz tanesinin görünen büyüklüğü 6,5'ten daha azdır ve bu da bu nesnelerin, sadece %12'sinin çıplak gözle görülebileceği anlamına gelmektedir. Güneş'in dışında sadece üç tane yıldız; Alfa Centauri, Sirius ve Procyon, birinci kadir yıldızlarıdır. Tüm bu nesneler, yerel kabarcık içindeki Samanyolu Gökadası'nın Orion–Kuğu Kolu bölgesinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">101 Aquarii</span>

101 Aquarii veya b3 Aquarii, Kova takımyıldızı yönünde bulunan ikili yıldızdır. Çiftin 4,71 kadir olan birleşik parlaklığı, onu çıplak gözle gözlenebilir kılmaktadır. Iraklık açısı ölçümlerine dayanarak Dünya'ya olan uzaklığı 290,27 MIy (89 Mpc)olarak hesaplanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Açık kümeler dizini</span> Vikimedya liste maddesi

Bu dizin, Güneş Sistemi'nden uzaklığına göre sıralanmış olan açık yıldız kümelerinin bir listesidir. Açık küme, aynı dev moleküler bulut içinde oluşan ve yerçekimsel olarak birbirlerine bağlı olan birkaç bin yıldızın oluşturduğu bir gruptur. Samanyolu gökadasında 1,000'den fazla açık küme bilinmektedir ancak gerçekte bu rakam on katına kadar çıkabilir.

<span class="mw-page-title-main">Eta Scorpii</span>

Eta Scorpii, Akrep takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 73 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi sarı-beyaz bir altdev yıldızdır. 3,33 kadir görünen büyüklüğüyle Akrep'in en parlak üyelerinden birisidir

<span class="mw-page-title-main">Beta Ursae Majoris</span>

Beta Ursae Majoris, Büyük Ayı takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Geleneksel adı Merak'dır.

<span class="mw-page-title-main">Alcyone (yıldız)</span>

Alcyone, Boğa takımyıldızında yer alan bir yıldız sistemidir. Güneş'ten yaklaşık 440 ışık yılı uzaklıkta, yaklaşık 100 milyon yaşında genç bir küme olan Ülker açık kümesinin en parlak yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Lalande 21185</span>

Lalande 21185, Ursa Major takımyıldızında yer alan bir kırmızı cücedir. Yaklaşık olarak 8.31 ışık yılı. uzaklıkta yer almakta olup Güneş'e en yakın yıldızlardan biridir. Yıldız, küçük bir teleskopla görülebilir.

<span class="mw-page-title-main">Alphard</span>

Alphard, Hydra takımyıldızında yer alan bir yıldızdır. Alphard, Hydra takımyıldızının en parlak yıldızıdır. Adını Arapçada yalnız anlamına gelen el-Ferd (الفرد) kelimesinden almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Epsilon Eridani</span>

Epsilon Eridani, Irmak takımyıldızında yaklaşık olarak 10,5 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. 3,73 kadir görünür büyüklüğüyle çıplak gözle görülebilen üçüncü en yakın bireysel yıldız veya yıldız sistemidir.

<span class="mw-page-title-main">Iota Aurigae</span>

Iota Aurigae veya Hassaleh, Arabacı takımyıldızında bulunan bir yıldızdır. Dünya'dan 490 ışık yılı uzaklıkta yer almakta olup 2,7 görsel büyüklüğü ile çıplak gözle kolayca görülebilecek kadar parlaktır.

<span class="mw-page-title-main">Beta Pegasi</span>

Beta Pegasi veya Scheat, Kanatlıat takımyıldızında bulunan bir yıldızdır. Dünyadan 196 ışık yılı uzaklıkta yer almakta olup Kanatlıat takımyıldızındaki ikinci en parlak yıldızdır. Dikdörtgen bir yıldız işareti olan Kanatlı Büyük Karesi'nin sağ üst köşesini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Büyük kütleli yıldızlar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Güneş kütlesine (M) göre keşfedilen en büyük yıldızların listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Teta Eridani</span> Irmak takımyıldızındaki ikili yıldız sistemi

Teta Eridani Irmak takımyıldızında yer alan ve birleşik görünür büyüklüğü 2,88 kadir olan ikili yıldız sistemidir. Sistemin iki bileşeni, θ1 Eridani ve θ2 Eridani olarak belirtilir. θ1 Eridani'nin resmi adı Acamar'dır. Paralaks ölçümlerine göre sistemin Güneş'e olan uzaklığı yaklaşık 165 ışık yılıdır.

<span class="mw-page-title-main">Alfa Corvi</span>

Alfa Corvi, aynı zamanda Alchiba olarak da adlandırılan, F-tipi ana kol yıldızı ve Karga takımyıldızındaki beşinci en parlak yıldızdır. Hipparcos görevi sırasında yapılan paralaks ölçümlerine göre Güneş'ten yaklaşık olarak 49 ışık yılı uzaklıktadır.

<span class="mw-page-title-main">Eta Serpentis</span> yıldız

Eta Serpentis, Yılan takımyıldızında yaklaşık olarak 60,5 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızdır. Yılanın kuyruğu olan Serpens Cauda'da yer alır. Görünür büyüklüğü 3,260 kadir olan yıldız, çıplak gözle gözlenebilir.

<span class="mw-page-title-main">Tau Boötis</span> yıldız

Tau Boötis, Çoban takımyıldızı içinde yer alan ve yaklaşık olarak 51 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi ana kol yıldızıdır. İkili yıldız sistemidir ve sistemin ikincil yıldızı bir kırmızı cücedir. 1999 yılında birincil yıldızın yörüngesinde bir ötegezegen tespit edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Eta Piscium</span> Balıklar takımyıldızındaki ikili yıldız sistemi

Eta Piscium, Balıklar takımyıldızında yaklaşık olarak 350 ışık yılı uzaklıkta bulunan ikili yıldız sistemidir. 3,6 kadir görünür büyüklüğüyle takımyıldızının en parlak yıldızıdır.