İçeriğe atla

Esperanto hareketi

Esperanto hareketini temsil eden bayrak

Esperanto hareketi veya Esperantizm, uluslararası yapay dil olan Esperanto'nun kullanımını yaygınlaştırma hareketidir.[1] Hareket, sadece ulusal dillerin desteklenmesini değil, aynı zamanda Esperanto'nun da desteklenmesini amaçlar.[2][3] Esperantoyu temsil eden bayrak, sol üst köşede beyaz zeminde yerleştirilmiş yeşil bir yıldız içerir. Yeşil alan umudu, beyaz barış ve tarafsızlığı simgeler. Beş köşeli yıldız beş kıtayı (Avrupa, Amerika, Asya, Okyanusya, Afrika) temsil eder. Esperanto hareketini benimseyen kişiye Esperantist denir.

Politikada Esperanto hareketi

Esperanto hareketi kimi siyasi kuruluşların hedefleri arasına girdi. Bunlardan en bilineni, Esperanto'yu Avrupa Birliği'nin resmi dili yapılmasını amaçlayan "Avrupa - Demokrasi - Esperanto" adlı siyasi partidir. François Grin tarafından 2005 yılında yayınlanan Grin Raporu, İngilizce dilinin Avrupa Birliği içinde kullanılmasının yıllık milyarlarca dolara mal olduğunu ve İngilizce konuşulan ülkelere mali açıdan önemli ölçüde fayda sağladığını vurguladı. Rapor, Esperanto'nun kullanım dili olacağı bir senaryo kurguladı ve ideolojik olduğu kadar özellikle ekonomik olarak da birçok avantajı olacağını belirtti.

Esperanto işçi hareketi

Esperanto işçi hareketi (Laborista Esperanto-movado), Esperanto dilinden pratik olarak faydalanarak işçi hareketinin amaçlarını, özellikle de kapitalizme karşı mücadeleyi ilerletmek hedefine sahip uluslararası harekettir.[4][5][6] Esperanto işçi hareketi yalnızca politik bir hareket değil, aynı zamanda kültürel ve eğitsel bir harekettir.

Kaynakça

  1. ^ Deklaracio pri la Esenco de la Esperantismo 26 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." ("Bulonja Deklaracio", 1905)
  2. ^ Pierre Janton (1993). Esperanto: Language, Literature, and Community. SUNY Press. s. 33. ISBN 978-0-7914-1253-4. 4 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2020. 
  3. ^ * The Esperanto Book, Chapter 9: "The Literary Scene", Don Harlow. 1995.
  4. ^ Mollier, M. Jean-Yves. "LE MOUVEMENT INTERNATIONAL DES TRAVAILLEURS ESPĖRANTISTES 1918 – 1939" (PDF). Sat-amikaro.org. 14 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2019. 
  5. ^ Lins, Ulrich. "Esperantistoj en la Hispana Intercivitana Milito". Delbarrio.eu. 20 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2019. 
  6. ^ Mickle, Gary. "WHY IS THERE A WORKERS ' ESPERANTO MOVEMENT ?" (İngilizce). Nodo50.org. 23 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Esperanto (

<span class="mw-page-title-main">İdo dili</span> yapay bir dil

İdo, ana dilleri farklı olan insanlar arasında anlaşmayı kolaylaştırmayı amaçlayan bir yapay dildir. 1907'de icat edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Enternasyonal</span> anarşist, komünist, sosyalist, demokratik sosyalist ve sosyal demokrat hareketlerin marşı olarak benimsenmiş uluslararası bir marş

Enternasyonal çeşitli anarşist, komünist, sosyalist, demokratik sosyalist ve sosyal demokrat hareketlerin marşı olarak benimsenmiş uluslararası bir marştır. İkinci Enternasyonal'in onu resmi marşı olarak kabul ettiği on dokuzuncu yüzyılın sonlarından bu yana sosyalist hareketin bir standardı olmuştur. Ünvanı, 1864'te bir kongre düzenleyen işçi ittifakı olan Birinci Enternasyonal'den geliyor. Bu kongreye katılıp marşın sözlerinin yazan anarşist Eugène Pottier metni daha sonra Marksist Pierre De Geyter tarafından bestelenen orijinal bir melodiye göre düzenlendi. Marş tarihte en çok tercüme edilen marşlardan biridir.

<span class="mw-page-title-main">OST-Arbeiter</span>

OST - Arbeiter, II. Dünya Savaşının Doğu Cephesindeki topraklarda yaşayan ve bu toprakların Nazi Almanyası işgaline uğramasıyla beraber esir işçi olarak çalışmaya zorlananlara Naziler tarafından verilen isim. OST-Arbeiter çoğunlukla Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bölgesinden sağlanmaktaydı. Beyaz Ruslar, Ruslar, Tatarlar da bulunuyordu. Savaş döneminde OST-Arbeiter sayısının 3.5 ila 5 milyon dolayında olduğu öne sürülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Zelanda pasaportu</span>

Yeni Zelanda pasaportu Uluslararası seyahat amacıyla Yeni Zelanda vatandaşlarına verilir. Yeni Zelanda İçişleri Bakanlığı pasaportları çıkarmaktan sorumludur. İçişleri Bakanlığı 1948'de ilk kez Yeni Zelanda pasaportlarını çıkarmaya başlamıştır. Yeni Zelanda Pasaportuna Māori dili, 2000 yılında Fransızcanın yerine kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Franco İspanyası</span> İspanyanın 1939 yılında sona eren İspanya İç Savaşından 1975 yılında Francisco Franconun ölümüne kadar geçen dönemi

Franco İspanyası, İspanya'da kullanılan adıyla Franco Diktatörlüğü, resmî adıyla ise İspanyol Devleti 1939 yılında sona eren İspanya İç Savaşı'ndan 1975 yılında Francisco Franco'nun ölümüne kadar geçen dönemde İspanya'nın yönetildiği diktatörlük rejimidir.

<span class="mw-page-title-main">Esperanto Dünya Kongresi</span>

Esperanto Dünya Kongresi, Esperanto konuşan kişilerin bir araya geldiği yıllık kongredir. Neredeyse kırılamayacak kadar ve yüz yıldan fazla bir rekorla uluslararası Esperanto kongreleri arasında en uzun geleneğe sahiptir. Kongreler I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı haricinde 1905'ten beri düzenli olarak her sene yapılmaktadırlar. 1920'den beri de organizatör Esperanto Dünya Derneği olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Yeşil Burun Adaları bayrağı</span> Ulusal bayrak

Yeşil Burun bayrağı, ada ülkesinin Gine-Bissau ile olan ilişkileri bitirme kararı sonrası 22 Eylül 1992 yılında göndere çekilerek kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vatan Partisi (2015)</span> Türkiyede bir siyasi parti

Vatan Partisi, 15 Şubat 2015 tarihinde Doğu Perinçek liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren siyasi partidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması "Vatan Partisi" şeklindedir. Simgesi iki buğday başağının arasında yer alan yıldızdır. Genel başkanı Doğu Perinçek'tir.

<span class="mw-page-title-main">Demokratik merkeziyetçilik</span> sosyalist partilerin uyguladığı liderlik yöntemi

Demokratik merkeziyetçilik, siyasi bir partide çeşitli kararların alınması amacıyla yapılan tartışmalar sırasında, her konunun herhangi kısıtlama olmaksızın tartışılabileceğini fakat çoğunlukça hemfikir olunan bir kararın alınmasından sonra bu kararın uygulanmasında birlik sağlanması gerektiğini savunan Marksist-Leninist ilkeyi ifade eden terimdir. Bu ilke, dünyadaki pek çok komünist partinin parti genel çizgisi olarak kabul görmüştür.

Aşağıdaki liste, dünya genelinde siyasi partiler ve gruplar tarafından kullanılan sembol ve işaretlerin bir örneğidir. Bazı semboller, dünya genelinde belirli bir ideoloji ya da hareketi ifade etmek amacı ile, bazıları ise belirli ideolojileri destekleyen partilerce ortak olarak kullanılmaktadır. Diğer simgeler ise, bölgesel farklılıklar gösterebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Esperanto işçi hareketi</span>

Esperanto işçi hareketi, Esperanto dilinden pratik olarak faydalanarak işçi hareketinin amaçlarını, özellikle de kapitalizme karşı mücadeleyi ilerletmek hedefine sahip uluslararası harekettir. Esperanto işçi hareketi yalnızca politik bir hareket değil, aynı zamanda kültürel ve eğitsel bir harekettir. Günümüzde, Esperanto işçi hareketinde küresel düzeyde aktif olan başlıca Esperanto dernekleri, Sennacieca Asocio Tutmonda, Internacia Komunista Esperantista Kolektivo ve Monda Asembleo Socia'dır.

<span class="mw-page-title-main">Boulogne Bildirgesi</span>

Genellikle Boulogne Bildirgesi olarak anılan Esperantizmin Özü Bildirgesi, Esperanto hareketi için birkaç önemli çerçeve oluşturan tarihi bir belgedir. Bildirge Ludwik Lejzer Zamenhof tarafından yazılmış ve 1905 yılında Fransa'nın Boulogne-sur-Mer kentinde düzenlenen ilk Esperanto Dünya Kongresi katılımcıları tarafından onaylanmıştır.

LL Zamenhof 1870'lerde ve 80'lerde Esperanto'yu geliştirdi ve 1887'de bu dil hakkındaki ilk yayını Unua Libro'da yayınladı. Esperanto konuşmacılarının sayısı o zamandan beri kademeli olarak arttı, ancak hükûmetlerden ve uluslararası kuruluşlardan çok fazla destek görmedi ve bazen yasa dışı ilan edildi veya bastırıldı.

Esperanto dilbilgisi, kuralları aşırı şekilde düzenli olması için tasarlanmıştır. Eklemeli bir dil olan Esperanto'nun kelime dağarcığı Hint-Avrupa dil ailesi, özellikle de Latin, Slav ve Germen dilleri esas alınarak hazırlanmıştır. Esperanto serbest cümle dizimine sahiptir, cümledeki ögelerin yerleri değiştirildiğinde cümlenin anlamı değişmez.

Avrupa – Demokrasi – Esperanto Avrupa Parlamentosu seçimlerine katılan bir seçim listesidir. Partinin ana platformu, François Grin'in bir raporunun sonuçlarına dayanarak uluslararası iletişimi ekonomik ve felsefi açıdan daha verimli ve adil hale getirmek için Esperanto'nun AB'nin resmi dili olarak tanıtılmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Esperanto sembolleri</span>

Esperanto sembolleri, Esperanto Bayrağı başta olmak üzere Esperanto dilini temsil eden sembollerdir. Esperanto dilinin en ünlü sembolü olan bayrak Verda Stelo 1905'te Esperantistler arasında karşılıklı tanımanın bir sembolü olarak kullanılmak üzere kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Esperantujo</span> Esperanto dilinin konuşulduğu tüm yerler

Esperantujo ya da Esperantio Esperanto telaffuz: [esperanˈtio] Esperanto topluluğu, Esperanto dilini konuşanlar ve kültürünü yaşatanlar topluluğunun yanı sıra dilin kullanıldığı yerler ve kurumlardır. Terim "bir ülkeyi niteleme" amacıyla da kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa Yeşiller Partisi</span>

Bazen Avrupa Yeşilleri olarak anılan Avrupa Yeşiller Partisi (EGP), yeşil politikayı destekleyen siyasi partiler federasyonu olarak Avrupa çapında faaliyet gösteren bir Avrupa siyasi partisidir. Avrupa Serbest İttifakı (EFA), Avrupa Korsan Partisi ve Volt Europa ile birlikte 'Yeşiller/Avrupa Özgür İttifakı' adı altında Avrupa Parlamentosu'nda siyasi bir grup olarak ittifak kurarlar.

Kore'deki Esperanto dilinin kullanımı 20. yüzyılın başlarına kadar uzanır.