İçeriğe atla

Esma Ocak

Esma Ocak
Doğum5 Haziran 1928(1928-06-05)
Diyarbakır
Ölüm25 Mayıs 2011 (82 yaşında)
Diyarbakır
Meslekyazar

Aydın Esma Ocak,[1] (d. 5 Haziran 1928 Diyarbakır - ö. 25 Mayıs 2011 Diyarbakır) Atıf Yılmaz'ın ödüllü filmi Berdel'in kitabıyla tanınan yazardır. Yazarlığı dışında uzun yıllar çiftçilik de yapmıştır.

Yaşamı

Şevkiye Ocak ile Tarım İl Müdürü Osman Şahap Yıldırım'ın kızı olarak Diyarbakır'da dünyaya geldi. Şair ve milletvekili Osman Ocak Nakiboğlu’nun yeğenidir.[2] İlkokulu burada mahalle mektebinde okudu. Babasının tayini sebebiyle Mardin'de eğitimine devam etti ve ortaokulu burada tamamladı. Lise eğitimine Diyarbakır'da Ziya Gökalp Lisesi'nde başladı. Lise ikinci sınıfta dayısının oğlu ile görücü usulüyle evlendi ve erken yaştaki bu evliliği sebebiyle öğrenimini tamamlayamadı.[3] Evliliği nedeniyle Diyarbakır'dan Bismil’in Kazancı köyüne taşınarak burada Kürtçe öğrendi. 33 yaşında iken eşi vefat etti. Bunun üzerine kocasının işlerinin başına geçerek çiftçilik yapmaya, aynı zamanda yazı çalışmalarını sürdürdü. Gündüzleri tarlada çalışmaya devam ederken, akşamları çevresindeki kadınların hikâyelerini dinledi. Bu hikâyelerden yola çıkarak ilk öykü kitabı Berdel’i yazdı.

Yazmaya başladığı ilk yıllarda öykülerini Şair Ahmet Arif'e gönderiyordu. Esma Ocak, Ahmet Arif'ten kendisini yazmaya teşvik eden övgü dolu bir mektup alde ve kitap şairin de teşvikiyle yayımladı. Ahmet Arif ayrıca kitap için yazdığı önsözünde şunu yazdı:[2]

Berdel, halkımızın bir kesiminin ve özellikle anaların, kızların yaşadığı iç gerçeği suratımıza vuruyor. Bu açıdan yazar, kolay olanı değil, zor olanı seçmiş. Halkına sahip çıkmak, ağlarken de gülerken de onunla birlikte olmak kararında. Yüreği yoksul ve namuslu olmaktan hiçbir suçu bulunmayan kardeşlerimizin çektiği acılarla dolu bir yazarın, bu tavır alışına elbette saygı duyarız. Bir de şunu belirtmem gerek. Özellikle senaryo yazarları ve film yönetmenleri için bu kitap zengin bir kaynak olabilir.

"Berdel", onun tanınmasını sağladı ve 1990 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya uyarlandı. Film pek çok ulusal ve uluslararası ödül aldı. Berdel, Almancaya çevrildi ve "Berdel" ve "Yeni Çardak" öyküleri tiyatroya uyarlandı. Yazarın yayımlanmış 13 eseri vardır. 2006 yılında Ziya Gökalp’in yaşamını kaleme aldığı Bir Filozofun Özel Yaşamı: Ziya Gökalp adlı biyografi kitabını yayımladı.[2]

Sağlığında, Dört Ayaklı Minare civarındaki tarihî bir Diyarbakır Ermeni evi satın alınarak "Esma Ocak Müzesi­" adıyla müzeye dönüştürüldü. Ancak burası vefatından sonra ilgisizlikten harabeye dönmüştür.

Diyarbakır'ı Tanıtma Kültür ve Dayanışma Vakfı'nın başkanlığını yaptı. TYS ve Edebiyatçılar Derneği üyesidir.

Eserleri

  • Berdel (1981)
  • Kırlar Dağının Düzü (1982)
  • Kervan Servan (1983)
  • Sara Sara (1987)
  • Kuyudaki Ses (1990)
  • Muş Gürcüsü Destanı (1991)
  • Surlu Kentin Sır Suyu (1994)
  • Kadınlar Mektebi (1995)
  • Duvar İçindeki Diyar (Diyar-be-kir) (1998)
  • Münire (2005)
  • Bir Filozofun Özel Yaşamı Ziya Gökalp (2006)
  • İçerdeki Avcı (2008)

Kaynakça

  1. ^ "biyografya.com - Esma Ocak - 13 Mart 2021'de erişildi". 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2021. 
  2. ^ a b c "Writers of Turkey - Esma Ocak prosili". 16 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2021. 
  3. ^ Gürhan Çopur (2018). "Ahmet Yesevi Üniversitesi - Türk Edebiyatı İsimleri Sözlüğü". Erişim tarihi: 13 Mart 2021. []

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cahit Sıtkı Tarancı</span> Türk şair

Cahit Sıtkı Tarancı Türk şair, yazar ve çevirmendir. Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önde gelen şairlerinden biridir. "Otuz Beş Yaş" şiiriyle özdeşleşen Tarancı, "sanat için sanat" anlayışına bağlı kaldı. Şiirlerinde en çok yaşama sevinci ve ölüm temalarına yer verdi; ayrıca yitik aşklar, mutlu sevdalar, yalnızlık, yaşadığı bohem hayatın buruklukları, çocukluk özlemi konulu şiirler yazdı. Birçok şiiri, farklı bestekârlar tarafından bestelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ziya Gökalp</span> Türk yazar ve toplum bilimci

Ziya Gökalp, Türk yazar, toplum bilimci, şair ve siyasetçidir. Meclis-i Mebûsanda ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde milletvekilliği yapmıştır. "Türk milliyetçiliğinin babası" olarak da anılır.

<span class="mw-page-title-main">Arif Nihat Asya</span> Türk şair

Mehmet Arif Nihat Asya, Türk şair, öğretmen ve siyasetçidir.

Yaşar Nabi Nayır, Türk şair, yazar ve yayıncıydı.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Seyfi Orhon</span> Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı

Orhan Seyfettin Orhon, Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı.

Ahmet Oktay asıl adı ile Ahmet Aktay Börtecene Türk şair, yazar, gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Süleyman Nazif</span> Osmanlı şair, yazar ve bürokrat

Süleyman Nazif, Osmanlı İmparatorluğu ve cumhuriyet döneminde yaşamış Türk şair, yazar ve bürokrattır.

<span class="mw-page-title-main">Halit Fahri Ozansoy</span> Türk şair, gazeteci, oyun yazarı ve öğretmen (1891-1971)

Halit Fahri Ozansoy, Türk şair, gazeteci, oyun yazarı ve öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Ümit</span> Türk yazar ve şair

Ahmet Ümit, Türk şair ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Ziya Ortaç</span> Türk yazar

Yusuf Ziyaettin Ortaç, Türk şair, yazar, edebiyat öğretmeni, yayımcı ve siyasetçidir.

Osman Attilâ, Cumhuriyet dönemi Türk şair, yazar ve Folklor araştırmacısı. TBMM 13. Dönem Afyon milletvekili.

Ziya Osman Saba, cumhuriyet dönemi şair ve yazarı. Yedi Meşaleciler Hareketi'nin kurucularındandır. Şair olarak ün kazanan edebiyatçı, küçük hikâye türünde de eserler verdi.

<span class="mw-page-title-main">Kemal Tahir</span> Türk roman yazarı ve senarist (1910–1973)

Kemal Tahir, asıl adıyla İsmail Kemalettin Demir, Türk romancı, yazar, senarist.

<span class="mw-page-title-main">Selim İleri</span> Türk yazar, senarist, eleştirmen

Ali Selim İleri, Türk yazar, senarist, eleştirmen.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Arif</span> Türk şair ve gazeteci

Ahmed Arif, Türk şair ve gazetecidir.

<span class="mw-page-title-main">Ziya Gökalp Müzesi</span> Diyarbakırda bir müze

Ziya Gökalp Müzesi, Diyarbakırlı sosyolog, yazar Ziya Gökalp’ın doğduğu evdir. 23 Mart 1956 tarihinde müze olarak ziyarete açılmıştır. Yazarın kişisel eşyaları ve belgelerinden oluşan koleksiyonlar ile yörenin etnografik eserleri sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Muzaffer İzgü</span>

Muzaffer İzgü, Türk yazar ve öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Peride Celal</span> Türk yazar

Emine Peride Yonsel Türk yazardır.

Sevengül Sönmez, A’dan Z’ye Sabahattin Ali ve A’dan Z’ye Sait Faik gibi biyografik eserleri hazırlamasıyla tanınan Türk akademisyen, yazar ve kuratör. Editörler Platformu kurucu üyelerindendir. Birçok Türk yazar için çalışmalar yapıp editörlük yapmıştır. 2009- 2015 yılları arasında İstanbul Bilgi Üniversitesi'nde farklı görevlerde bulunmuş ve dersler vermiştir.

Ali Enver Ercan, Türk şair, eski Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanı. Varlık dergisinin genel yayın yönetmeni, Yasak Meyve Yayınları ve Eşik Cini dergisinin imtiyaz sahibiydi.