İçeriğe atla

Esmâ İbret Hanım

Esmâ İbret Hanım (1780 doğumlu) Osmanlı döneminde yaşamış bir hattat ve şairdi. Zamanının en başarılı kadın hattatı olarak kabul edilmiştir.[1]

Hilye-i şerif, Esmâ İbret Hanım'a ait sülüs-nesih mısrasıyla yazılmıştır. Türk ve İslam Eserleri Müzesi

18. yüzyıl Osmanlı döneminde hat sanatı erkek egemen bir meslekti. Ancak Esmâ İbret ve Şerife Fatma gibi az sayıda kadın hattat, başarılı bir şekilde yetişmiş ve değerli katkılarda bulunmuştur.[2]

Esmâ İbret Hanım, 1194 (1780) yılında İstanbul'da doğdu.[3] Babası, Saltanat Sarayı'nda görevli olan Serhasekiyan-i hassa Ahmed Ağa'dır. Tek çocuktu ve eğitimine özel önem verildi. Küçük yaşlardan itibaren hat sanatına ilgi gösterdi. Sülüs-nesih ve icâzet yazmaya ve Mahmud Celâleddin Efendi'nin eserlerini kopyalamaya başladı.

III: Selim ve annesine hediye edilen bir hilye yazdı. Bunun üzerine 500 Kuruş ve günlük 500 Akçe ödenek ayarlandı.[4]

İbret Hanım'ın eserlerinden bazı örnekler Topkapı Sarayı Müzesi'nde bulunabilir.[5] Çalışmalarının örnekleri şunlardır:[6]

  • Hilye-i Şerif, Valide Sultan'a hediye, şimdi Topkapı Sarayı Müzesi'nde
  • 1209/1795 tarihli Hilye-i Şerif, şimdi Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde
  • Elif cüz, 1213/1798-99 tarihli Ekrem Hakkı Ayverdi Koleksiyonu
  • Delāil-i Hayrāt şimdi İstanbul Üniversitesi Kütüphanesinde
  • 1222/1807 tarihli Kıt'a, şimdi Ekrem Hakkı Ayverdi Koleksiyonu'nda
  • Kıt'a, tarihsiz, şimdi Saffet Tanman Koleksiyonunda

Kaynakça

  1. ^ Türkischer Biographischer Index (Almanca). De Gruyter. 2011. s. 362. ISBN 978-3-11-096577-3. Erişim tarihi: 25 Ekim 2018.  Yazar |ad1= eksik |soyadı1= (yardım)
  2. ^ Emel Doğramacı Status of Women in Turkey Meteksan, 1984, p. 168
  3. ^ Turkish Biographical Index, Walter de Gruyter, 2011, p. 362
  4. ^ Davis, F., Gurun, S. andc Esch, M.E., The Ottoman Lady: A Social History from 1718 to 1918, Bruce Van Leer Greenwood Publishing Group, 1986 p, 225; Selçuk Mülayim, İlhan Akşit, Turkish Art and Architecture in Anatolia & Mimar Sinan Akşit, 2005, p. 264
  5. ^ Tezer Taşkıran, Women in Turkey, Redhouse Yaylnevi, 1976, p. 21
  6. ^ Kazan, H., Dünden Bugüne Hanım Hattatlar (Female Calligraphers Past And Present), Istanbul: İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 2010

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Abdülhamid</span> 27. Osmanlı padişahı (1774–1789)

I. Abdülhamid, 27. Osmanlı padişahı ve 106. İslam halifesidir. III. Ahmet'in oğlu ve III. Mustafa'nın kardeşidir.

<span class="mw-page-title-main">Mevlânâ Müzesi</span>

Mevlânâ Müzesi, Konya'da bulunan, eskiden Mevlâna'nın dergâhı olan yapı kompleksinde 1926 yılından beri faaliyet gösteren müzedir. "Mevlana Türbesi" olarak da anılır.

<span class="mw-page-title-main">Şeyh Hamdullah</span> Resul Küttab

Şeyh Hamdullah veya bir Türk hattatıdır. Sühreverdiyye tarikatı şeyhlerinden Mustafa Dede Efendi’nin oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Sadberk Hanım Müzesi</span>

Sadberk Hanım Müzesi, Sarıyer, İstanbul'un Sarıyer ilçesindeki Büyükdere semtinde bir müzedir.

Elif Naci, Türk ressam, yazar ve müzeci. D Grubu'nun kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Sakıp Sabancı Müzesi</span> Türkiyede bir müze

Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi, zengin bir hat ve resim koleksiyonunu bünyesinde barındıran ve düzenlediği geçici sergilerle birçok ünlü sanatçının eserlerine ev sahipliği yapan bir sanat müzesidir. 2002 yılında ziyarete açılan müze, İstanbul'da Boğaziçi'nin en eski yerleşimlerinden Emirgan'da bulunan Atlı Köşk'te hizmet vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Feyhaman Duran</span> Türk ressam ve hattat

Feyhaman Duran, Türk ressam ve hattat. Türk Resim Sanatı'nda, portre sanatının ilk ve en önemli temsilcisi sayılır. 1914 Çallı Kuşağı ressamlarındandır. Özellikle Atatürk ve İnönü portreleriyle ünlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Ziya Akbulut</span> Türk asker, ressam ve hattat

Ahmet Ziya Akbulut, Türk ressam ve hattat.

<span class="mw-page-title-main">Kazasker Mustafa İzzet Efendi</span> Osmanlı hattatı (1801-1876)

Adaşı ve ustası olan bir diğer ünlü hattat Yeserizade Kazasker Mustafa İzzet Efendi ile karıştırılmamalıdır.

Zeynep Hanım Konağı, İstanbul’un Eminönü ilçesinde 1865 yılında yapılmış, 1942 yılında çıkan yangında yok olmuş üç katlı tarihi yapıdır. Konağın yerinde bugün İstanbul Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakülteleri bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Rakım Efendi</span> Osmanlı hattat

Mustafa Rakım Efendi, Osmanlı hattat, ressam.

<span class="mw-page-title-main">Hattat Aziz Efendi</span> Osmanlı hattat

Hattat Aziz Efendi, Şeyh Mehmet Abdülaziz (Aktuğ) Efendi, Türk hattat.

<span class="mw-page-title-main">Hâfız Osman</span> Osmanlı hattat

Adaşı ve sonra gelen Kayışzade Hafız Osman ile karıştırılmamalıdır.

Melek Celal (Sofu) (d. 1896 İstanbul- ö. 1976, Münih) Türk ressam, heykeltıraş, yazardır.

Mehmed Necmeddin Okyay, Türk hattat, ebru sanatçısı, kemankeş, gül yetiştiricisi, tuğrakeş ve is mürekkebi imali, aharcılık, mücellidlik gibi kitap sanatları ustası, imam ve hatip. Pek çok sanat dalında bilgisi, yetkinliği ve ustalığı ile Hezârfen unvanıyla da tanınmaktadır. Ebru sanatında Necmeddin üslubu'nu oluşturmuştur.

Güzin Duran, Türk ressam ve hattat.

Filiz Çağman, Türk tarihçi ve müzecidir.

Yahya Hilmi Efendi, 19-20. Yüzyıl Hattatlarındandır. Nesih yazıda gerçekten başarılı bir hattat olan Yahya Hilmi Efendi’nin ismi, dönemin iki büyük nesih hocası olan Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Şevkî Efendi’den sonra anılır. Onların günümüzdeki üslûbu karşısında, kendine özgü bir şiveyle dikkati çeker.

<span class="mw-page-title-main">Mahmud Celaleddin Efendi</span>

Mahmud Celaleddin Efendi bir Osmanlı hattatıydı.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Refet Efendi</span> Türk Hattat.

Ahmet Refet Efendi, Türk hattat.