İçeriğe atla

Eski UNESCO Dünya Mirası Alanları

Listeden çıkarılan Dresden Elbe Vadisi

Dünya Miras Alanı'nın belirlenmesi oldukça prestijli bir işlemdir.[1][2] Böyle bir listeleme sadece onur vermekle kalmaz, aynı zamanda turizmi geliştirdiği için ekonomik sonuçları da vardır.

UNESCO Dünya Miras Komitesi, listelenen alanın düzgün bir şekilde yönetilmediğini veya korunmadığını belirlediğinde, Dünya Mirası Alanları statülerini kaybedebilir. Ancak ilk olarak komite, ilgilendiği bir bölgeyi Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi'ne ekler ve durumu düzeltmek için yerel makamlarla müzakere etmeye çalışır. İyileştirme başarısız olursa, komite listelemeyi iptal eder.

Bir ülke mevcut alanlarından birinin sınırlarının küçültülmesini talep edebilir ve bu tür alanları kısmen veya tamamen kaldırabilir. Dünya Mirası yönergelerine göre, bir ülke, "Dünya Mirasları Listesi'nde listelenen varlıklarından biri ciddi şekilde bozulduğunda veya gerekli düzeltici önlemler alınmadığında" komiteye rapor vermelidir.[3]

İki alan Dünya Mirası Listesi'nden tamamen çıkarıldı: Umman'daki Arabistan Oriksi Barınağı ve Almanya'daki Dresden Elbe Vadisi.

Listeden kaldırılan alanlar

Umman, 2007

2007'de Umman'daki Arabistan Oriksi Barınağı, UNESCO'nun Dünya Mirası Listesinden kaldırılan ilk alandı.[4] Barınak, 1994 yılında bir Dünya Mirası Alanı olarak listelendi. Kaçak avlanma ve habitat bozulması, neredeyse Oriks nüfusunu yok etmişti. Listeden çıkarma işlemi, bölgede petrol bulunmasının ardından barınağı yüzde 90 oranında küçülten hükûmetin istekleri doğrultusunda yapıldı.[5] Listelemenin kaldırılması sırasında barınak alanı içinde üreyen sadece dört oriks çifti görüldü.[6]

Almanya, 2009

25 Haziran 2009'da UNESCO komitesi, 2007'den beri yapım aşamasında olan Waldschlösschen Köprüsü'nün vadiyi ikiye böleceği gerekçesiyle Dresden Elbe Vadisi'nin Dünya Miras Alanı statüsünün kaldırılması yönünde oy kullandı.[7] 20 km uzunluğundaki alan 2004 yılında Dünya Mirası olarak seçilmişti. Listeden çıkarma işleminin öncesinde, yerel Dresden yetkilileri arasında köprü taraftarları ve karşıtları arasında uzun süreli bir mücadele gerçekleşti. Seçmenlere UNESCO atamasının tehlikede olduğu bilgisi verilmeden, köprünün yapımı konusunda 2005 yılında bir referandum gerçekleştirildi.[8] Dünya Mirası Alanı 2006 yılından 2008 yılına kadar Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi'nde yer aldı ve 2008 yılında bir yıllık uzatma verildi. Köprünün inşası devam ettiği için, ikinci bir uzatma reddedildi ve 2009 Sevilla'daki toplantıda komite alanı listeden çıkarmak için oy kullandı ve 14 kabul oyuna karşı 5 ret oyu verildi. Bu, bir Dünya Mirası Alanı'nın ikinci listeden çıkarılması anlamına geliyordu.[9][10] Ankete katılan yerel halkın çoğunluğu Dresden'in UNESCO unvanının gereksiz olduğunu belirtirken, listeden çıkarma, alanı kalkındırmak için verilen fonları kaldırdı ve "utanç" olarak adlandırıldı. Waldschlösschen Köprüsü resmi olarak 2013 yılında açıldı.[11]

Kısmen listeden kaldırılmış alanlar

Gürcistan, 2017

UNESCO, Bagrati Katedrali'ni 2017 yılında, yeniden yapılanmasının bütünlüğüne ve özgünlüğüne zarar verdiğini düşünerek Dünya Mirasları Listesi'nden çıkardı. Hem Bagrati hem de Gelati Manastırı, 1994 yılında ortak bir Dünya Mirası Alanı olarak listelenmiş, ardından 2010 yılında Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi'ne eklenmişti. Dünya Miras Komitesi, 2017'de Gelati Manastırı'nı listede tutmak, ancak Bagrati Katedrali'ni listeden çıkarmak yönünde oy kullandı.[12]

Kaynakça

  1. ^ "UNESCO strips Dresden of World Heritage site title". Reuters. 25 Haziran 2009. 27 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "Mexico to propose San Luis Potosi as UNESCO World Heritage Site". Sina.com. 18 Haziran 2009. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2009. 
  3. ^ "The Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention". UNESCO. 14 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2017. Section IV.C.193 
  4. ^ "Arabian Oryx Sanctuary: UNESCO World Heritage Centre". UNESCO World Heritage Centre. 27 Haziran 2009. 28 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2009. 
  5. ^ "Germany's Dresden deleted from UNESCO's World Heritage List". 26 Haziran 2009. 9 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2009. 
  6. ^ "UNESCO removes Oman oryx sanctuary from heritage list". Reuters. 30 Haziran 2007. 8 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2009. 
  7. ^ "Dresden Elbe Valley: UNESCO World Heritage Centre". UNESCO World Heritage Centre. 27 Haziran 2009. 2 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2009. 
  8. ^ Winter (26 Haziran 2009). "Aberkennung des Welterbe-Titels: Faustrecht und Barock" [Withdrawal of World Heritage Title: Bullying and Baroque]. Spiegel Online (Almanca). 5 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2009. 
  9. ^ "Bridge takes Dresden off Unesco world heritage list". 25 Haziran 2009. 6 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2009. 
  10. ^ "Dresden is deleted from UNESCO's World Heritage List". UNESCO World Heritage Centre. 25 Haziran 2009. 9 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2009. Dresden is only the second property ever to have been removed from the World Heritage List. The Oman's Arabian Oryx Sanctuary was delisted in 2007. 
  11. ^ (Almanca) "Umstrittene Waldschlößchenbrücke eröffnet" 23 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Spiegel Online, 24 August 2013
  12. ^ UNESCO World Heritage Centre (10 Temmuz 2017). "Gelati Monastery, Georgia, removed from UNESCO's List of World Heritage in Danger". unesco (İngilizce). 15 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'de yirmi bir tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1985'te İstanbul'un Tarihî Alanları, Göreme Millî Parkı ve Kapadokya ile Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, son olarak da 2023'te Gordion ile Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri listeye dâhil edildi. Listedeki varlıklardan on dokuzu kültürel, ikisi karma alandır. Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde ise yetmiş dokuz tane varlığı bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bulunduğu ülkelere göre Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

2024 yılı sonu itibarıyla, 195 "Taraf Devlet"te 1.223 Dünya Mirası Alanı bulunmaktadır. 1,223 Dünya Mirası Alanının 952'si kültürel, 231'i doğal, 40'ı karma özelliktedir. Bu Dünya Mirası Alanlarının 49'u sınıraşırı alan olup, birden fazla ülke tarafından paylaşılmaktadır. Sınıraşırı alanları paylaşan toplam 72 ülke bulunmaktadır. Ülkeler Dünya Miras Komitesi tarafından Afrika, Arap Devletleri, Asya ve Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika ve Latin Amerika ve Karayipler olmak üzere beş coğrafi bölgeye ayrılmıştır.

Dresden Elbe Vadisi, Almanya'nın Dresden kentinde bulunan vadidir. 2009 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası listesi listesinden çıkarılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Azerbaycan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşmeyi 16 Aralık 1993'te onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dünya Mirası</span> kültürel veya fiziksel önemi nedeniyle UNESCO tarafından listelenen yer

Dünya Mirası, UNESCO tarafından listelenen, özel kültürel veya fiziksel öneme sahip yerlerden her birine verilen addır. Genel Kurul tarafından seçilen 21 UNESCO üyesi ülkenin oluşturduğu Dünya Miras Komitesi tarafından yönetilen uluslararası Dünya Mirası Programı bu listeyi güncellemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Kıbrıs Cumhuriyeti'nde üç tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1980'de Baf, son olarak da 1998'de Hirokitya listeye dâhil edildi. Listedeki tüm varlıklar kültürel alandır.

<span class="mw-page-title-main">Güney Kore'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Güney Kore'nin, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 14 Eylül 1988'de onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yunanistan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Yunanistan'da on sekiz tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1986'da Bassae'deki Apollon Epikurios Tapınağı, son olarak da 2016'da Filippi listeye dâhil edildi. Listedeki varlıklardan on altısı kültürel, ikisi karma alandır.

<span class="mw-page-title-main">Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından 1972 yılında yayımlanan Dünya Mirası Sözleşmesi'nin 11.4 maddesine uygun olarak Dünya Miras Komitesi tarafından Dünya Mirası Alanları'nı belirlemek ve yönetmek amacıyla derlenmiştir. Listelenen alanlar, korunması için büyük operasyonların gerekli olduğu ve "yardım talep edilen" Dünya Mirası Alanları'ndan oluşmaktadır. Listenin amacı uluslararası farkındalığı artırmak ve tehditlere karşı önlemler almaktır. Alana yönelik tehditler arasında yakın zamanlı, gerçekleşmesi kesinleşmiş tehditler veya alanda olumsuz etkilere neden olabilecek potansiyel tehlikeler sayılabilir.

UNESCO, Batı Asya'nın 18 ülkesinde 82 Dünya Mirası bölgesi belirledi: Ermenistan, Azerbaycan, Bahreyn, Kıbrıs, Gürcistan, İran, Irak, İsrail, Ürdün, Lübnan, Umman, Filistin, Suudi Arabistan, Suriye, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Yemen. Mısır kısmen Batı Asya'da iken Mısır'daki Dünya Mirası alanları Afrika altında listelenmiştir. Kudüs'te bir site bulunmaktadır. Kuveyt, Dünya Mirası alanı olmayan tek ülkedir. Arap Oriks Barınağı 1994 yılında Dünya Mirası olarak listelenmişse de 2007 yılında listeden çıkarılmıştır. Koruma alanının %90'lık kısmı Umman tarafından kaldırıldı için, UNESCO alanı listeden çıkardı.

Aşağıdaki liste UNESCO tarafından Güney Amerika'da ilan edilmiş Dünya Mirası listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Cornwall ve Batı Devon Madencilik Peyzajı</span> İngilterede bir Dünya Mirası alanı

Cornwall ve Batı Devon Madencilik Peyzajı, İngiltere'nın güneybatısındaki Cornwall ve West Devon'da yer alan maden sahalarını içeren bir Dünya Mirası alanıdır. Alan, Temmuz 2006'da Vilnius'taki UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 30. Oturumunda Dünya Mirası listesine eklendi. 2011'de South Crofty'de madenciliği yeniden başlatmak ve Hayle Harbor'da bir süpermarket inşa etmek için planlar yapıldı ve Dünya Miras Komitesi, 2014 yılında, Dünya Mirası alanını Tehlike altındaki Dünya Mirasları listesi'ne dahil etme kararı aldı ancak bu karar reddedildi.

<span class="mw-page-title-main">Bagrati Katedrali</span> Kutaisi, Gürcistanda 11. yüzyıla ait katedral

Yaygın olarak Bagrati Katedrali olarak bilinen Dormition Katedrali ya da Kutaisi Katedrali, Gürcistan'ın İmereti bölgesindeki Kutaisi şehrinde yer alan 11. yüzyıldan kalma bir katedraldir. Orta Çağ Gürcü mimarisinin başyapıtı olan katedral, yüzyıllar boyunca ağır bir hasar gördü; 1950'ler itibaren kademeli bir şekilde yeniden yapılandırıldı ve 2012 yılına kadar önemli koruma çalışmaları yapıldı. Kutaisi'nin merkezinde, Ukimerioni Tepesi üzerinde yer almaktadır. 1994 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası olarak ilan edilmiştir. 2017 yılında, katedralin bütünlüğüne ve özgünlüğüne zarar veren yeniden inşa çalışmaları nedeniyle Dünya Mirasları listesinden çıkarılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Arnavutluk'taki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

1972 yılında imzalanan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi ile Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerler olan Dünya Mirasları kavramını tanımladı. Doğal özellikler, jeolojik ve fizyografik oluşumlar ve bilim, koruma veya doğal güzellik açısından önemli olan doğal alanlar doğal miras olarak tanımlanır. Arnavutluk'un, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına İlişkin Sözleşmeyi 10 Temmuz 1989'da onaylamasıyla ülkedeki alanlar listeye dahil edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Litvanya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası Alanları, 1972'de kurulan UNESCO Dünya Mirası Konvansiyonu'nda açıklandığı gibi kültürel veya doğal miras için önemli yerlerdir. Litvanya sözleşmeyi 31 Mart 1992 tarihinde kabul ederek doğal ve tarihi yerlerini listeye dahil etmeye uygun hale getirdi. Listeye eklenen ilk site, 1994 yılında Vilnius Tarihi Merkezi idi. 2000, 2004 ve 2005'te üç bölge daha eklendi. Toplamda listede dört site var, hepsi kültürel. İki site ulus ötesi: Curonian Spit Rusya ile ve Struve Jeodezik Ark diğer dokuz ülke ile paylaşılıyor. Litvanya, Dünya Mirası Alanlarına ek olarak, geçici listesinde iki mülkü de muhafaza etmektedir.

Arabistan Oriksi Barınağı, Umman Orta Çölü ve Kıyı Tepeleri'ndeki bir hayvan barınağıdır. 1972'de vahşi doğada türlerin yok oluşundan bu yana ilk kez serbest dolaşan bir Arabistan oriksi sürüsü ve 1982'de bu bölgede yeniden ortaya çıkması da dahil olmak üzere nadir bir fauna içerir.

<span class="mw-page-title-main">Avusturya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası, 1972'de kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde açıklandığı gibi

<span class="mw-page-title-main">Amami-Ōshima Adası, Tokunoshima Adası, Okinawa Adası'nın kuzey kesimleri ve Iriomote Adası</span>

Amami-Ōshima Adası, Tokunoshima Adası, Okinawa Adası'nın kuzey kesimleri ve Iriomote Adası (奄美大島、徳之島、沖縄島北部及び西表島), Ryukyu (Nansei) ada zincirindeki Japon adaları içinde yer alan ve beş bileşenden oluşan bir dizi UNESCO Dünya Mirası alanıdır. Bölge, bölgeye özgü farklı bitki ve hayvan türleri ekosistemine sahip biyoçeşitliliği gerekçe gösterilerek Dünya Mirası seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Ermenistan, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 5 Eylül 1993'te onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Almanya'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kurulan UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Batı ve Doğu Almanya, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi sırasıyla 23 Ağustos 1976 ve 12 Aralık 1988'de onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi. 3 Ekim 1990 tarihinde her iki Almanya birleşti.