İçeriğe atla

Eski Sinagog (Kraków)

Koordinatlar: 50°03′05″K 19°56′55″D / 50.05139°K 19.94861°D / 50.05139; 19.94861
Eski Sinagog
Synagoga Stara w Krakowie
Eski Sinagog'un içi
Eski Sinagog'un içi
Harita
Temel bilgiler
KonumKazmiers, Kraków
PolonyaPolonya
Koordinatlar50°03′05″K 19°56′55″D / 50.05139°K 19.94861°D / 50.05139; 19.94861
İnançYahudilik
MezhepAşkenaz Ortodoks
Açılış1407 veya 1492
DurumMüzeye dönüştürüldü
Mimari
Mimari türKale Sinagog
Eski Sinagog

Ortodoks sinagog olan Eski Sinagog Polonya'nın Kraków şehrindeki Kazimierz ilçesinde bulunur. Bu bina Polonya'da ayakta kalan en eski sinagog olup Avrupa'daki Yahudi mimarisi açısından en değerli yapılardan biridir. 1939'da Almanlar Polonya'yı istila edene kadar şehirdeki en önemli sinagog olma özelliğini taşıyan bina ayrıca Krakow Yahudi cemaatinin sosyal ve örgütsel merkeziydi. 1794'te General Tadeusz Kościuszko, Polonya'nın bağımsızlığını kazanması için verdiği mücadelede Yahudilerin desteğini almak için bu sinagogda konuşma yapmıştır:

"Yahudiler, insanlığın kazancı için ellerinden geleni ardlarına koymayacaklarını tüm dünyaya ispatlamıştır" – General Tadeusz Kosciuszko[1]

II. Dünya Savaşı sırasında Krakow Eski Sinagogu

Çeşitli kaynaklara göre sinagog ya 1407'de ya da 1492'de inşa edilmiştir. Orijinal bina, İtalyan mimar Mateo Gucci idaresinde 1570'te tekrar inşa edilmiştir. Yeniden inşa edildiğinde binaya mazgallar, yer seviyesinin üzerinde camlar ve kuşatmalara karşı dayanıklı olması için kalın duvarlar ilave edilmiştir.[2] Eski Sinagog, ayakta kalan ender Polonya kale sinagoglarından biridir.[2]

II. Dünya Savaşı sırasında sinagog Almanlar tarafından altüst edilip yıkıma uğradı. Sanat eserleri ve Yahudi kalıntılar yağmalandı. İsgal sırasında sinagog cephanelik olarak kullanıldı. 1943'te 30 Polonyalı tutuklu, binanı duvarında kurşuna dizildi.[3] 1956 ile 1959 yılları arasında renove edilen bina bugün müze olarak kullanılmaktadır. Krakow Tarih Müzesi'nin bir parçası olan bu müze özellikle Krakow Yahudilerine odaklanmaktadır. Sergiler, doğum, ibadet, diet, boşanma ve ölüm temalarına ayrılmıştır. "17.yy'a dayanan güzel kadınların dua odası genelde geçici sergiler için kullanılmaktadır."[1][4]

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ^ a b The Jewish Krakow, The Old Synagogue: ul. Szeroka 24. Page stored at Internet Archive
  2. ^ a b Ismail Serageldin, Ephim Shluger, Joan Martin-Brown, Historic Cities and Sacred Sites: Cultural Roots for Urban Futures, by World Bank Publications, 2001, pp. 307-8.
  3. ^ Sacred Destinations, Old Synagogue, Krakow 18 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  4. ^ Rebecca Weiner, The Old Synagogue 15 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Virtual Jewish History Tour

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yeni Sinagog (Berlin)</span>

Neue Sinagogu 1856-1866 yılları arasında inşa edilmiş, Berlin Yahudi cemaatinin ana sinagogudur. Magribi stiliyle El Hamra Sarayına benzeyen bu yapı 19. yüzyılın ikinci yarısının önemli mimari eserlerindendir.

Çekya'nın başkentindeki Prag Yahudi cemaati Avrupa'nın en eski ve en bilinen cemaatlerinden biridir.

Tacikistan'daki Yahudilerin tarihi uzun ve çeşitli bir geçmişe sahiptir. Tacikistan Yahudilerinin çoğu köken olarak Buhara Yahudisidir.

<span class="mw-page-title-main">Gaziantep Sinagogu</span>

Gaziantep Sinagogu,, Gaziantep'te terkedilmiş bir sinagogdur. 1970'lerde Gaziantep'in son Yahudileri şehri terkedince sinagog bakımsızlıkla karşı karşıya kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Yahudi Müzesi</span>

Berlin Yahudi Müzesi Almanya'nın Berlin şehrinde yer alan ve ikibinyıllık Alman Yahudileri anısına adanmış bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Duşanbe Sinagogu</span>

Buhara Sinagogu olarak da bilinen Duşanbe Sinagogu, Tacikistan'ın başkenti Duşanbe'deki iki Yahudi mahallesinden birinde 19. yüzyılda inşa edilmiştir. Yahudi cemaati sitesinde bu sinagog dışında diğer dinî binalar ve bir de okul bulunmaktaydı. Şubat 2006'da Tacikistan Hükûmeti şehir yapılanması ve başkanlık sarayı inşası sebebiyle yıkıma başladı. Sinagogun yıkımı uluslararası protestolar sebebiyle ve bir seri mahkeme kararlarıyla Haziran 2008'e kadar durduruldu fakat bu tarihte sinagog yerle bir edildi.

Yusef Abad Sinagogu İran'ın başkenti Tahran'daki en büyük sinagoglardan biridir. Sinagogun resmi adı Sukat Şalom Sinagogudur. Sinagoga ev sahipliği yapan ilk bina 1950'lerin başında tamamlanmıştı. Yusef Abad bölgesi başta olmak üzere başkentteki Yahudi nüfusu artınca yeni bir binaya ihtiyaç duyuldu. Avraham Yusian önderliğindeki yerel cemaat liderlerinin yardımlarıyla yeni bina Ekim 1965'te tamamlandı. Sinagogun kapıları, İbrani takvimine göre 5726 yılına girilen Roş Aşana bayramında açıldı.

<span class="mw-page-title-main">Dohány Sokağı Sinagogu</span> Budapeştede sinagog

Dohány Sokağı Sinagogu ya da diğer adlarıyla Büyük Sinagog veya Tabakgasse Sinagogu, Budapeşte'nin 7. idari bölgesi olan Erzsébetváros'ta yer almaktadır. Avrupa'nın en büyük ve dünyanın beşinci büyük sinagogudur. 3000 sandalyeli tapınak Neolog Yahudiliği'nin merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Merkez Sinagog</span>

Merkez Sinagog, Manhattan New York'ta 652 Lexington Avenue ile 55th Street sokaklarının kesiştiği yerde bulunur. Moor stiliyle 1872'de inşa edilen ve Budapeşte'deki Dohany Sinagogu'nun bir kopyası olan sinagog Moor İspanyası'ndaki Yahudi varlığının onuruna dikilmiştir. Şehirde kesintisiz olarak en uzun süreyle kullanılan sinagogdur.

<span class="mw-page-title-main">Birinci Rumen-Amerikan cemiyeti</span>

Birinci Rumen-Amerikan cemiyeti veya Şaarey Şomayim cemiyeti, 89-93 Rivington Street, Manhattan, New York'taki tarihi bir binada 100 yılı aşkın süreyle yer almış Ortodoks Yahudi cemiyetidir.

<span class="mw-page-title-main">Bet Hamidraş Hagadol</span>

Bet Hamidraş Hagadol, Lower East Side, Manhattan, New York'ta bulunan 120 yıllık tarihi Ortodoks Yahudiliğin bulunduğu 60-64 Norfolk Street adresinde bulunan sinagogdur. Bu cemiyet, Doğu Avrupalı Yahudilerin New York'taki ve Rus Yahudilerinin ABD'deki ilk cemiyetidir.

<span class="mw-page-title-main">Canton Sinagogu</span>

Canton Sinagogu, İtalya'nın Venedik kentindeki Yahudi gettosunda bulunan beş sinagogdan biridir. Yakınındaki Büyük Alman Sinagogu'ndan (1528) sadece dört yıl sonra tamamlanmıştır ve Venedik'in en eski ikinci sinagogudur. Venedik'e yeni gelen Provence Yahudilerince ya da zengin bir aile tarafından yaptırıldığı düşünülmektedir. Tarihi boyunca defalarca yeniden tasarlanan kilisenin iç dizaynı, ağırlıklı olarak barok ve rokoko tarzlarındadır.

<span class="mw-page-title-main">Eski Yeni Sinagog</span>

Eski Yeni Sinagog, Çekya'nın başkenti Prag'ın Josefov semtinde bulunan bir sinagogdur. 13. yüzyılda inşa edilmiş olup Avrupa'nın en eski kullanılan sinagogu ve ikiz nefli tasarıma sahip en eski Orta Çağ sinagogudur.

<span class="mw-page-title-main">Stadttempel</span> Viyana şehrinin ana sinagogu

Stadttempel, Seitenstettengasse Tapınağı olarak da adlandırılan, Avusturya'da bulunan Viyana şehrinin ana sinagogudur. Seitenstettengasse 4 adresinde, Innere Stadt 1. bölgesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Oni Sinagogu</span>

Oni Sinagogu Gürcistan'ın Oni şehrindeki VI. Vakhtang Caddesi 53 numarada yer alan bir sinagogdur. Sinagog, Gürcistan'ın Raça bölgesinde yer almaktadır. Oni sinagogu, Gürcistan cumhuriyetindeki hala faal olan en eski sinagogdur.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Sinagog (Varşova)</span>

Varşova Büyük Sinagogu 19. yüzyıl Polonya'sında inşa edilen en büyük binalardan biriydi ve açılışıyla dünyanın en büyük sinagogu oldu. Varşova'daki Tłomackie caddesinde yer alıyordu.

<span class="mw-page-title-main">St. Anne Kilisesi</span>

St. Anne Kilisesi İtalya'da Trani, Apullia bölgesinde bulunur. Yapı eskiden Scolagrande Sinagogu olarak inşa edilmiştir. Yapı şimdi Piskoposluk Trani Müzesi'nin Yahudi Bölümü'ne ev sahipliği yapıyor.

<span class="mw-page-title-main">Dağ Yahudileri Müzesi</span>

Dağ Yahudileri Müzesi Azerbaycan'ın Guba şehrinde Dağ Yahudilerine adanmış bir müzedir. 2020'de açılmıştır ve 19. yüzyıldan kalma Karzhog Sinagogu'nda yer almaktadır. Dağ Yahudilerine adanmış dünyadaki ilk ve tek müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Kraków Etnografya Müzesi</span>

Kraków Seweryn Udziela Etnografya Müzesi Polonya'da, Kraków Kazimierz'de bir müzedir. 1902 yılında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol Sinagogu (Prag)</span>

İspanyol Sinagogu, Çekya'nın başkenti Prag'da bulunan bir sinagogdur. Sinagog, 1868 yılında inşa edilmiş olup eski Yahudi mahallesinde yer almaktadır.