İçeriğe atla

Esedullah Merdani Rahimi

Esedullah Merdânî Rahîmî

Esedullah Merdani Rahimi (Farsça: ‎اسدالله مردانی رحیمی Esedullah Merdânî Rahîmî), Kaşkay yazar, folklorcu, sözlükçü, araştımacı ve emekli öğretmen dir.

Hayatı

1952 yılında Şiraz'da Fars eyaletinin Kaşkay aşiretlerine bağlı Rahimi elinin Çadurnisin obasında doğmuştur. İran'ın güneyinde Kaşkay köylerinde öğretmenlik yapan Rahimi, Matematik ve Fars Dili ve Edebiyatı bölümlerini de tamamlamıştır. 30 yıl öğretmenlik hayatından sonra 2000 yılında emekli olmuştur.[1]

Eserleri

  • Kaşkayi Sözlügü (Ensari Yayınevi, Kum, 1384/2007)
  • Atalar Sözü (Kiyan Nesr-i Siraz, Siraz,1378/1999)
  • Ferheng-i Namhay-ı Asil-i İrani (Sahe-i Türki-i Kaskayi)
“İran Asil İsimler Sözlügü (Kaskay Kolu)” (Kaskay Yayınevi, Siraz, 1389/2010)[2]

Kaynakça

  1. ^ Ali Temizel, “Esadullah Merdani Rahimi, Qasqayi Sözlügü: Kaskay Türkçesi-Farsça Sözlük”, Türkiyat Arastırmaları Dergisi, Güz, 2008, Sayı 24, s. 474.
  2. ^ "Merdani Rahimi'nin, Kaşkay Türkçesi Sözlükleri/Dilek ERENOGLU" (PDF). 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2015. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Türkçe</span> Türk halkının Oğuz Türkçesi dili

Türkçe ya da Türk dili, Güneydoğu Avrupa ve Batı Asya'da konuşulan, Türk dilleri dil ailesine ait sondan eklemeli bir dildir. Türk dilleri ailesinin Oğuz dilleri grubundan bir Batı Oğuz dili olan Osmanlı Türkçesinin devamını oluşturur. Dil, başta Türkiye olmak üzere Balkanlar, Ege Adaları, Kıbrıs ve Orta Doğu'yu kapsayan eski Osmanlı İmparatorluğu coğrafyasında konuşulur. Ethnologue'a göre Türkçe, yaklaşık 90 milyon konuşanı ile dünyada en çok konuşulan 18. dildir. Türkçe, Türkiye, Kuzey Kıbrıs ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nde ulusal resmî dil statüsüne sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Azerice</span> Azerbaycanın resmî dili olan Türk dili

Azerice, Azerbaycanca veya Azerbaycan Türkçesi, Türk dilleri dil ailesinin Oğuz grubu içerisinde yer alan ve bir Türk halkı olan Azerilerin ana dilini oluşturan dil. En çok konuşucusu İran Azerbaycanı'nda bulunan dil, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmî dilidir. Rusya'ya bağlı özerk bir cumhuriyet olan Dağıstan'ın ise resmî dilleri arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Farsça</span> Bir batı İran dili

Farsça ya da Persçe, Hint-Avrupa dillerinin İran dilleri koluna ait bir batı İran dilidir. Başta İran olmak üzere, kuzeyde Rusya ve Azerbaycan, doğuda Afganistan ve Tacikistan, Orta Asya'da Özbekistan ve Basra Körfezi üzerinde Kuveyt ve Irak gibi ülkelerde 100 milyonun üzerinde kişi tarafından konuşulmaktadır. Antik Pers halkının konuştuğu dilden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaşkaylar</span>

Kaşkaylar, Güneydoğu İran'ın Fars Eyaleti'nde özellikle Şiraz çevresinde yaşayan ve hâlâ ağırlıklı olarak göçebe bir Türk halkıdır. Azerbaycanlılardan sonra İran'daki en kalabalık Türk grubudur.

<span class="mw-page-title-main">İranlılar</span>

İranlılar, İran vatandaşı ya da İran milletinden olan. İranlı, ülkedeki tüm etnik unsurları kapsayan bir terimdir. Farsça konuşanlara Farsi ya da Pers denilmekte iken tarihsel anlamda Arap-Fars ayrımını belirtmek için Acem sıfatı da kullanılmıştır. İranlı olarak tanımlanan halklar genellikle İran dillerini konuşmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Kaşkayca</span>

Kaşkayca, İran'da yaklaşık 1 milyon Kaşkay tarafından konuşulan Oğuz öbeğine ait bir Türk dilidir. Azericeye çok yakın olan bir dildir. Kaşkaycayı Azericeye dahil edip ağız sayanlar da olmuştur.

Farsça söz varlığı, Farsçanın sözcük hazinesidir.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlıca</span> Osmanlı İmparatorluğunda kullanılan dil

Osmanlıca veya Osmanlı Türkçesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk anayasası olan 1876 tarihli Kânûn-ı Esâsî'de geçtiği hâliyle Türkçe, 13 ile 20. yüzyıllar arasında Anadolu'da ve Osmanlı Devleti'nin yayıldığı bütün ülkelerde kullanılmış olan, Arapça ve Farsçanın etkisi altında kalan Türk dili. Alfabe olarak çoğunlukla Arap alfabesinin Farsça ve Türkçe için uyarlanmış bir biçimi kullanılmıştır. Halk arasında bazen bu dil dönemi için "Eski Türkçe" de kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Basra Körfezi</span> Arabistan Yarımadasının kuzeyi ile İranın güneybatısı arasında kalan Hint Okyanusuna bağlı koy

Basra Körfezi,, Arap Yarımadası'nın kuzeyi ile İran'ın güneybatısı arasında kalan Hint Okyanusu'na bağlı körfez. Dünyanın en önemli petrol ve doğalgaz yatakları bu bölgede bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bener Hakkı Hakeri</span>

Bener Hakkı Hakeri, Kıbrıslı Türk gazeteci, araştırmacı, tarihçi, şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">İran Türkleri</span>

İran Türkleri, İran'da yaşayan Türk halkları. Başta İran Azerileri olmak üzere Türkmenler, Kaşkaylar, Horasan Türkleri, Halaçlar, Sungurlar, Ebiverdiler, Kazaklar ve Özbekler gibi Türk dilli halklar İran’ın belirli bölgelerinde yaşamaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Ramin Rızayiyan</span>

Ramin Rızayiyan, Al-Shahania takımında orta saha pozisyonunda görev yapa İranlı millî futbolcudur.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Algar</span>

Hamid Algar, İran ve Nakşibendilik üzerine çalışmalar yapan İngiliz akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Ruhani</span> 7. İran cumhurbaşkanı

Hasan Ruhani, İranlı siyasetçi, din adamı, hukukçu ve İran'ın 7. cumhurbaşkanı.

<span class="mw-page-title-main">Vahanca</span>

Vahanca ya da Vahi, Doğu İran dillerinin Pamir alt grubuna ait bir dildir. Esas olarak Afganistan, Çin, Pakistan ve Tacikistan sınırlarının bir araya geldiği Vahan Koridoru civarlarında yaşayan Vahanlılar tarafından konuşulur.

İran'ın etnik çeşitliliği, İran'da konuşulan dilleri de etkiler. İran İslam Cumhuriyeti Anayasası, Farsçanın tek başına okul eğitimi ve tüm resmi hükûmet iletişimleri için kullanılması gerektiğini ileri sürmektedir. Anayasa ayrıca Arapçayı İslam'ın dili olarak tanır ve resmi statüsünü dinin dili olarak atar. Çok dillilik teşvik edilmese de, azınlık dili edebiyatı öğretimi sırasında azınlık dillerinin kullanımına izin verilmektedir. Farklı yayınlar İran dilleri için farklı istatistikler bildirmiştir, ancak konuşulan ilk üç dil sürekli olarak Farsça, Azerice ve Kürtçe olarak bildirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Eram Bahçesi</span>

Eram Bahçesi Şiraz, İran'da yer alan tarihi bir Pers bahçesidir. Merkezi hükûmet tarafından el konulmadan önce Kaşkay kabilesinin liderlerine aitti. Bahçe ve içindeki bina, Fars Eyaleti'ndeki Hoşk Nehri'nin kuzey kıyısında yer almaktadır.

Tahsin Yazıcı, Fars dili ve edebiyatı uzmanı.

<span class="mw-page-title-main">Çaharmahal Türkçesi</span>

Çaharmahal Türkçesi, İran'ın Çaharmahal ve Bahtiyari eyaleti ile İsfahan eyaletinde konuşulan bir Oğuz Türkçesi çeşididir. Dilbilimciler tarafından "İsfahan Eyaleti Türkçesi" olarak tanımlanır. Oğuz Türkçesinin üzerinde az çalışılmış ve genel olarak sınıflandırılmamış bir çeşidi olup Azerbaycan ve Kaşkay dillerinden farklı, ikincisine daha yakın olan bir dildir. Çaharmahal Türkçesi, aynı bölgede konuşulan bir Fars lehçesi olan "Chārmāhāli " ile karıştırılmamalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şiraz halısı</span>

Şiraz halısı, İran'ın Fars eyaletindeki Şiraz şehri çevresindeki köylerde dokunan bir İran halısı türüdür.