İçeriğe atla

Erman Artun

Erman Artun
Doğum4 Mart 1948
Tekirdağ, Türkiye
Ölüm10 Şubat 2016
Adana
MilliyetTürk
Vatandaşlık Türkiye
ÖdüllerTürk Folkloruna Hizmet Ödülü (1996)
İçel Folkloruna Hizmet Ödülü
Halkbilim Hizmet Ödülü (2000)
Kariyeri
DalıFolklor, Halkbilim
Çalıştığı kurumlarÇukurova Üniversitesi
Priştine Üniversitesi

Prof. Dr. Erman Artun (d. 4 Mart 1948, Tekirdağ; 10 Şubat 2016, Adana), Folklor araştırmacısı, halkbilimci, akademisyendir.[1][2]

Yaşamı ve eğitimi

Tekirdağ İnönü İlkokulu (1959), Namık Kemal Lisesi (1966) ve Edirne Erkek Öğretmen Okulu'nun (1966) ardından lisans öğrenimini 1971 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde tamamladı. Lisans tezinin konusu “Tekirdağ ve Balkan Göçmenleri Ağız İncelemesi”idi. 1988’de Yugoslavya Priştine Üniversitesi Doğu Dilleri Filolojisi Enstitüsü’nde bitirdi. Bu merkezde doktora tezini 1988 yılında “Tekirdağ Seyirlik Köy Oyunlarından Cemal Ritüeli ve Balkanlardaki Varyantları” konusunda yaptı. 1991 yılında Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüne öğretim üyesi olarak başladı. Doçentlik tezinin konusu ise “Günümüzde Adana Âşıklık Geleneği ve Âşık Feymani” idi. Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünde doçent (1997) ve profesör (2003) oldu.[3]

10 Şubat 2016 Çarşamba günü öldü.

Çalışmaları

Prof. Dr. Erman Artun uzun yıllar Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Türk Halk Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanlığı, aynı üniversitede Türk Dili Bölümü Başkanlığı, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Başkanlığı, Türkoloji Araştırmaları Merkezi Müdürlüğü görevini yürüttü. Çok sayıda yüksek lisans ve doktora tezi yöneticiliğinin yanı sıra, Türk Halk Edebiyatı ve Türk Halk bilimine ilişkin yirmi iki bilimsel kitap; yüzü aşkın makale ve bildiriye imza attı.[4] Halk edebiyatında önemli eserlerden biri olan "Adana Âşıklık Geleneği ve Âşık Feymani" isimli kitabı 1966 yılında yayımlandı.[5]

1996’da Folklor Araştırmaları Kurumunun Türk Folkloruna Hizmet Ödülünü, İçel Folkloru dergisinin İçel Folkloruna Hizmet Ödülünü, 2000’de Motif Folklor dergisinin 2000 Yılı Halkbilim Hizmet Ödülünü aldı.[1]

Eserleri

  • Tekirdağ Folklor Araştırması (1978),
  • Tekirdağ Folklorundan Örnekler (1983),
  • Vezbanja ız Savremenog Turskog Jezıka sa Tekstovıma (çev., M. Teodosijeviç, 1988),
  • Tekirdağ Halk Oyunları Araştırması (1992),
  • Tekirdağ Çocuk Oyunları Araştırması (1992),
  • Cemal Ritüeli ve Balkanlardaki Varyantları (1993),
  • Adana Âşıklık Geleneği ve Âşık Feymani (1996),
  • Tekirdağ Halk Kültürü Araştırmaları (1998),
  • Adana Mutfak Kültürü ve Adana Yemekleri (1998),
  • Adana Halk Kültürü Araştırmaları I (2000),
  • Adana Köprü Başı (M. Sabri Koz’la birlikte, 2000),
  • Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı (2001),
  • Dini Tasavufi Halk Edebiyatı (2002),
  • Türk Halk Edebiyatına Giriş (2004).

Kaynakça

  1. ^ a b "Prof. Dr. Erman ARTUN vefat etti". 11 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021. 
  2. ^ "Erman Artun". 29 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021. 
  3. ^ "DEĞERLİ ÜYEMİZ PROF. DR. ERMAN ARTUN". 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021. 
  4. ^ "Çukurova Üniversitesi Akademik Veri Yönetim Sistemi". 29 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021. 
  5. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çukurova Üniversitesi</span> Adanada kurulu devlet üniversitesi

Çukurova Üniversitesi (ÇÜ), Adana şehir merkezine 15 kilometre uzaklıkta Seyhan gölü kıyısındaki kampüsünde eğitim-öğretim veren bir devlet üniversitesidir. Üniversitenin rektörlüğünü, 14 Ağustos 2020'den beri Meryem Tuncel yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ninni</span>

Ninni, çocukları büyüten kişilerin, çocukları uyutmak için belli bir ezgiyle söyledikleri manzum veya mensur sözler. Ninniler, çocuk edebiyatına malzeme olacak halk kültürü ürünlerindendir. Aynı zamanda ninniler, çocuğun uzun ömürlü olması, nasibinin bol olması, nazar ve hastalıklardan korunması, bebeğin ağlamaması, uslu olması, çabuk büyümesi, gelin ya da damat olması çocuğun gelecekte mutlu olması gibi dilekleri içeren doğaçlama söyleyişlerdir. Ninnilerde yerel öğeler, gelenek ve görenekler, tarihî ve toplumsal pek çok konu bulunmaktadır.
Diğer bir tanımı: Annelerin veya diğer yakınların genellikle bebeği uyuturken bazen de onu sevip oyalarken, kendilerine has ezgi ile söyledikleri, çoğu kez söyleyenin çocuk hakkında dilek ve umutlarını yansıtan, ayrıca çocuğun ve söyleyenin o andaki durumlarını yansıtan, genellikle dörtlüklerden oluşan, başlarında ve sonlarında ahengi tamamlayan, dolgu ve klişe sözler ihtiva eden halk edebiyatı mahsulleridir.
Genel anlamıyla ninniler, annelerin veya diğer yakınların genellikle bebeği uyuturken bazen de onu sevip oyalarken, kendilerine has ezgi ile söyledikleri, çoğu kez söyleyenin çocuk hakkında dilek ve umutlarını yansıtan, ayrıca çocuğun ve söyleyenin o andaki durumlarını yansıtan, genellikle dörtlüklerden oluşan, başlarında ve sonlarında ahengi tamamlayan, dolgu ve klişe sözler ihtiva eden halk edebiyatı mahsulleridir.
Ninniler, sade bir dille ezgili olarak söylenen şiirlerdir. Söyleyeni belli olmayan bu ürünlerin neredeyse tamamı kadınlar tarafından üretilmiştir. Hem yaşanan önemli olaylar hem de annenin ninni söyleme anında fiziksel durumu ve buna bağlı duygusal durumu ninninin konusunu, işlevini ve yapısını belirlemektedir. Sözlü kültür ortamında ve geleneksel aile yapısı çerçevesinde yer alan kadının içinde bulunduğu sosyal ve fiziksel mekânlar, annenin söylediği ninnileri etkilemektedir. Sözlü gelenekte uzun yıllar içerisinde ortaya çıkan ve aktarılan ninniler, annenin kendi çevresini algıladığı şekilde biçimlenmektedir. Ninniler; anne ile çocuğun ahengini, birliğini, yakınlığını ve uyumunu sağlayan, tarih boyunca hemen her toplumda var olmuş müzik değeri taşıyan edebi örnektir. Ninniler, çok yönlü işleve sahip oldukları için konuları da çeşitlilik göstermektedir. Ninnilerin konusu bebek veya çocukla, çocuğun yakınlarıyla, evde bulunan kişilerle, o anda evde oluşan durumlarla veya olaylarla ilgili olabilmektedir.
Ninnilerin kültür aktarımında önemli rolleri vardır. Bu roller hem toplumsal yaşamın süreğenliğinin sağlanmasında hem de çocukların bireysel gelişimleri anlamında da önemli etkilere sahiptir. Ninniler, topluma ait değerlerin de nesilden nesile aktarılmasını sağlamaktadır. Bir dili iyi öğrenebilmek ya da öğretebilmek için, o dille ortaya konan ve o dilin konuşulduğu topluma ait kültürü yansıtan eserlerden yararlanmak gerekmektedir. Türk aile yapısı, örf, âdet ve gelenekleri, dini inanış, yaşam şartları, aile içindeki ilişkiler, bebeğe duyulan sevgi ve daha pek çok şey ninniler aracılığıyla çocuklara aktarılmaktadır. Bütün kültürlerde ninnilerin çocukları sakinleştirici etkisi bilinmektedir. Ancak çocuklar için ninnilerin daha farklı anlamları vardır. Ninniler, çocuklar için gözleri kapatmadan önce dinlenilen ve öğrenilen bir sestir. Yavaş ilerleyen ritmi, tekrarlayan yapısı ve duygusal sözleriyle çocukta stresi azaltmakta ve uykuyu kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle çocuğun gelişimini olumlu yönde etkilemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Harran Üniversitesi</span> Şanlıurfada kurulu devlet üniversitesi

Harran Üniversitesi, Şanlıurfa'da bulunan devlet üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">İnönü Üniversitesi</span> Malatyada kurulu devlet üniversitesi

İnönü Üniversitesi 3 Nisan 1975 tarihinde Malatya'da kurulan bir devlet üniversitesidir. İlk olarak Temel Bilimler Fakültesi ve Eğitim Fakültesi olarak kuruldu. 28 Şubat 1977 tarihinde Temel Bilimler Fakültesi'nin Fizik, Kimya ve Matematik bölümlerine öğrenci alınmasıyla fiilen eğitim ve öğretime başlandı.

Âşık halk edebiyatı, halk diliyle ve hece vezniyle meydana getirilen, saz eşliğinde söylenen şiirlerden oluşan geleneksel Türk edebiyatı dalıdır. âşıkların oluşturduğu eserlerin bütününe verilen isimdir.Halk edebiyatı içerisinde yer alır. Anonim ürünlerin dışında kalan şiirlerin oluşturduğu edebi ürünler toplamıdır. Kimi âşıkların başından geçen ve yaygınlaşıp ünlenen hikâyeler de âşık edebiyatı içinde incelenir.

<span class="mw-page-title-main">Çukurova</span> Çoğunluğu Adana şehrinde bulunan verimli topraklara ve köklü geçmişe sahip bölge

Çukurova, tarihi adıyla Cilicia Pedias; Adana, Mersin, Osmaniye ve Hatay illerini içine alan Güney Anadoludaki coğrafi, ekonomik ve kültürel bir bölgedir. 6.4 milyon nüfusuyla, Türkiye'deki en büyük nüfus yoğunluğuna sahip bölgelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kenan Gürsoy</span> Türk akademisyen ve filozof

Kenan Gürsoy, Türk akademisyen ve filozof.

<span class="mw-page-title-main">Şükrü Halûk Akalın</span>

Şükrü Halûk Akalın,, 15 Nisan 2001 - 12 Ocak 2012 tarihleri arasında Türk Dil Kurumu Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Kurumda düzenlenen basın toplantısında, görevinden kendi isteği ile ayrıldığını belirten Akalın, Hacettepe Üniversitesi'ndeki asli görevine geri dönmüştür.

Fikret Türkmen akademisyen, Türk Dünyası Araştırmaları profesörüdür. 1992 yılında kurulan Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsünün kurucu müdürüdür.

Âşık Feymani, ünlü Türk halk şairidir.

Prof. Dr. Metin Özarslan, Türk akademisyen.

Pertev Naili Boratav ya da asıl adıyla Mustafa Pertev, Türk halk bilimci, halk edebiyatı araştırmacısı.

Gülseren Akalın, Emekli Öğretim Üyesi, yazar.

<span class="mw-page-title-main">İncirci, Feke</span> Feke, Adana, Türkiyede mahalle

İncirci, Adana ilinin Feke ilçesine bağlı bir köydür.

Âşık, Anadolu, Güney Kafkasya ve İran'da sürdürülen, genellikle bağlama veya başka bir telli müzik aleti eşliğinde söylenen sözlü halk müziği geleneğini icra eden kişidir. Aşıklık geleneği, Türk kökenli ve Türkler arasında yaygın olan Anadolu, Ortadoğu ve Orta Asya'ya özgü bir halk şairliği türüdür. Türkçe "Ozan" kavramı ile de ifade edilir.

Şükrü Elçin, Türk şair, folklorcu, araştırmacı, akademisyen ve yazardır.

Bayram Durbilmez, Türk akademisyen, şair, yazar ve Türkolog'dur.

<span class="mw-page-title-main">Özkul Çobanoğlu</span> Türk akademisyen, yazar, halkbilimci

Özkul Çobanoğlu, Türk akademisyen ve yazar.

Tülay Uğuzman; sosyolog, halkbilimci.

Filiz Kılıç, Türk edebiyat profesörü, eski rektör ve siyasetçi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi kurucu rektörüdür. 2008-2017 arasında rektörlük yaptı. 2023 genel seçimlerinde MHP Nevşehir milletvekili olarak meclise girdi. Cumhuriyet tarihinde Nevşehir'i temsil eden ilk kadın milletvekilidir.