İçeriğe atla

Erk hayvanı

Erk hayvanı, şamanizme göre her insanın sahip olduğu, koruyucu ve yönlendirici bir tür rehber ruhtur. Şamanizmde ruhlar ile iletişim kuvvetinin güçlü olduğu bir evren mevcuttur. Evren, dünya, hayvan, insan ve bitki alemini bir bütün gibi düşünmüşlerdir. Şamanlar "Erk" kavramı ile bir bütündürler. "Erk" kelimesi; kudret, sözü geçerlilik, istediğini yaptırabilme bir işi yapabilme anlamları taşımaktadır.[1]

Şaman inancında, yaşam yolculuğunda insanlara eşlik eden ruhların varlığına inanılmaktadır. Rehber ruhlar birer hayvandır ve ölüme kadar kişiye eşlik ettiklerine inanılmaktadır.[2] Erk hayvanı inancına göre, her insanın erk hayvanı vardır fakat onu keşfetmesi gerekmektedir. Erk hayvanını tespit eden kişilerin hayatı, erk hayvanları sayesinde kolaylaşır, gücünü yönetebilen huzurlu kişiler olurlar.

Kişi, doğduktan hemen sonra bir erk hayvanına sahip olur fakat hayatı boyunca tek bir erk hayvanı olmamaktadır. Erk hayvanları, kişinin zayıf yönünü tamamlamaya, tolere etmeye ve güçlendirmeye yarayan hayvanlardır. Dolayısıyla bir kişi hayatının farklı dönemlerinde, farklı erk hayvanlarına sahip olabilir.


Tarihçesi

Spiritüel Hayvanlar veya "Animizm" bazı kültürlerde yaşatılarak günümüze kadar gelmiş olan temel bir inanç sistemidir.[3] Yüz binlerce yıl öncesine kadar bu inanışın izlerini görmek mümkündür. Bazı inanışlara göre, bu inanç dine atılan ilk adımdır ve inanç tarihinden önce varlığını sürdürmektedir. Bu inanış, insanlık tarihinden bu yana var olan bir inanç olsa da hala birçok kültürde varlığını sürdürmeye devam etmektedir. Hemen hemen her kültürde erk hayvanı inancı mevcuttur.

Animizm kelimesi, Latincede “ruh” anlamına gelen “animus” kelimesinden gelmektedir.

Bu inanca sahip olduğu bilinen eski halklardan biri Iroquois yerli halkıdır. Bir Iroquois yerlisi, halkının sahip olduğu bu geleneği başka milletlere aktarabilmek için İngilizce öğrenerek bu geleneği anlatan bir kitap yazmıştır. Yazdığı kitap sayesinde Animizm, 18.yüzyılda Avrupa'da duyulmaya başlanmıştır. Bu kitapta yazılanlar çok eski bir masal gibidir. Fakat kitapta anlatılanlardan verilmek istenen bir ana mesaj vardır, hayvanların saygı görmesi gerekmektedir. Kuzey Amerika yerlilerinin kültürü aracılığıyla spiritüel hayvanlar, erk hayvanları gibi isimlerle hala varlığı sürdürülmektedir.

Kızılderililerde de olan bu inanışta herkesin erk hayvanına, yani rehber ruha ihtiyacı olduğuna inanılır. Bu sebeple, yeni doğmuş her çocuğa bir erk hayvanı bulunur. Yeni doğan çocuklar bir ormana götürülür ve onu götüren Kızılderili, erk hayvanlarına seslenerek bu yeni doğan çocuğa rehberlik yapacak bir erk hayvanı olup olmadığını sorar. Böylece yeni doğan her çocuk bir erk hayvanına sahip olmuş olur.

Erk Hayvanları

Erk Hayvanı herhangi bir hayvan olabilir. Kişilerin ihtiyaçlarına göre bir erk hayvanına sahip olduğu düşünülür. Erk hayvanını bulan ve erk hayvanının hangi hayvan olduğunu bilen bir kişi bu hayvanı herhangi bir yerde gördüğünde, o hayvanın ona bir mesaj getirdiğini düşünür. Bu sebeple erk hayvanını gören bir kişi ona güvenir ve o hayvanın hareketlerini yorumlayarak hayatını şekillendirir.

Başlıca erk hayvanları ve anlamları şunlardır:[4]

  • Antilop: Eylem ve çeviklik
  • Armadillo: Emniyet ve sınırlar ve İlaç
  • Aslan: Enerji ve güç
  • At: Hareketlilik ve Dayanıklılık
  • Ayı: Güç ve Şifa
  • Balina: Bilgelik
  • Baykuş: Geleceği görme, aldatma ve anlayış
  • Çakal: Kurnazlık ve düzenbazlık
  • Dağ Aslanı: Liderlik, cesaret ve önsezi
  • Deniz Atı: Zerafet ve güven
  • Domuz: Güneşin yaşam kaynağını, güney'i ve ateşi sembolize eder
  • Ejderha: Uzun ömür, sonsuzluk, bilgelik
  • Elk (Geyik): Çeviklik ve güç
  • Fare: Araştırmak, buyurganlık ve organize etmek
  • Gelincik: Yaratıcılık, gizlilik, enerji ve dayanıklılık
  • Geyik: Şefkat, iyilik ve güzellik
  • Hindi: Yaşam kaynağı, cömert ve paylaşımcı
  • Kaplumbağa: Koruyucu, anaç, terbiye edici
  • Karga: Şekil değiştirme, değişiklik ve kanun
  • Karınca: Sabır, toplumsal zihin ve eylem
  • Kartal: Yaratıcı ile bağlantı, ilahi ruh
  • Kedi: Özgürlük ve bağımsızlık
  • Kelebek: Değişim ve başkalaşım
  • Kertenkele: Tutuculuk
  • Kokarca: Huzur, güçlendirme ve şeref
  • Köpek: Sadakat, öğretmen ve soyluluk
  • Köpekbalığı: Kurtuluş ve avcı
  • Kuğu: Masumiyet, zerafet ve denge
  • Kunduz: Koruyucu ve inşa eden
  • Kurt: Başarı, azim ve sadakat
  • Kuzgun: Cesaret, kendini bilmek ve iç gözlem
  • Moose (Geyik): Uzun ömür, azim ve inatçılık
  • Kirpi: Güven, masumiyet ve arkadaş canlısı
  • Örümcek: Yaratıcı ve ağ örücü
  • Sincap: Toplayıcı ve düzenleyici
  • Şahin: Sezgiler, anlayış ve haberci
  • Tavşan: Sinirlilik, alçakgönüllüllük, korku ve çekingenlik
  • Tilki: Kurnazlık, zeka ve çeviklik
  • Turna: Bağımsızlık ve yalnızlık
  • Vaşak: Kılavuzluk eden, koruyucu ve sır tutan
  • Yarasa: Gizem ve yeniden doğuş
  • Yılan: Yeniden doğuş ve kurnazlık
  • Yunus: Şefkat ve enerji
  • Yusufçuk: Üstünlük ve hayalperest

Kaynakça

  1. ^ "Erk Öğretisi: İçinizdeki Hayvanı Bulmak". DUNYALITE. 19 Temmuz 2020. 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2021. 
  2. ^ Çoban, Hande (24 Nisan 2020). "Erk Hayvanları: Şamanik Totem Hayvanlarının Rehberliği". Genç Sanat. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2021. 
  3. ^ "Erk Hayvanları: Hayvanların Spiritüel Anlamları". blog.mitr.com.tr. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2021. 
  4. ^ "Erk Hayvanları". Galaksi Arşivi. 16 Aralık 2020. 19 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şamanizm</span> ruhlarla iletişim kurabilmek için vecde amaçlı ritüel

Şamanizm, bir şamanın çeşitli bilinç durumları aracılığıyla ruh dünyası ile etkileşime girdiği dini bir uygulamadır. Uygulama genelde kâhinlik ya da iyileştirme gibi amaçlarla yapılır.

<span class="mw-page-title-main">Elf</span> cermen mitolojisinde yer alan doğaüstü varlık türü

Elf, Cermen mitolojisi′nde ve folklorunda yer alan doğaüstü varlık türüdür.

Deizm veya yaradancılık, din, peygamber veya vahiy aracı olmaksızın bireyin akıl, gözlem, sezgi gibi yollarla Tanrı'nın varlığına inanmasına dayalı bir felsefi görüştür.

Monoteizm veya tek tanrıcılık, tek bir tanrının varlığına ya da Tanrı'nın birliğine duyulan inanç olarak tanımlanır. Monoteizm sözcüğü, etimolojik açıdan Yunanca mono (tek) ve theoi (tanrı) sözcüklerinden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tengricilik</span> Türk ve Moğol halkları tarafından inanılan çok tanrılı ve daha sonra tek tanrılı din

Tengricilik veya Tengrizm, Avrasya stepleri'nde ortaya çıkan, şamanizm ve animizme dayanan dinî bir inançtır. Türk ve Moğol toplumlarının inandığı dinlerden biridir. Tengri'ye tapınmanın yanında Animizm ve Totemlik bu inancın ana kısımlarını oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Cadılık</span>

Cadı, birçok din ve mitolojide kötü amaçlara hizmet ettiğine ve doğaüstü güçleri olduğuna inanılan kişidir. Popüler kültürde siyah pelerinli, sivri başlıklı, süpürgesiyle uçan bir kadın figürü resmedilir. Türkiye'de farklı ağızlarda "cazı", "cazi" ya da "cazi kari" olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Animizm</span> Nesnelerin, yerlerin ve yaratıkların hepsinin ayrı bir ruhani öze sahip olduğuna dair dini inanç

Animizm ya da Canlandırmacılık, doğanın bir bütün olarak ve her varlığın teker teker maddi varlığının ötesinde bir de ruha sahip olduğunu kabul eden görüş. Animizm, hayvanları, bitkileri, kayaları, nehirleri, hava sistemlerini, insan eserlerini ve bazı durumlarda sözcükleri canlı, fail ve özgür iradeye sahip olarak kabul eder. Animizm bir din olmaktan öte bir din sistemidir. Animizm, mantıksal temellerin ve prosedürlerin ötesinde doğaüstü evrene odaklanan metafizik bir inançtır ve özellikle maddi olmayan ruh kavramına odaklanır.

Vika, kendi içinde çeşitli kollara ayrılan, doğa tabanlı, dogmatik olmayan çağdaş bir pagan dinidir. Vika inanışına sahip olanlar, kendilerini Vikan olarak adlandırır. Hristiyanlık öncesi Batı ve Kuzey Avrupa geleneklerine dayanan Vika, 1950'lerde İngiltere'de yayılmaya başlamış ve zamanla özellikle Avrupa ve ABD'de taraftar bulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ruh</span> yaşayan bir varlığın manevi özü

Ruh, can ya da tin; din ve felsefede, insan varlığının fiziksel olmayan yönü ya da özü olarak tanımlanır ve genellikle bireysellikle eşanlamlı olarak ele alınır. Teolojide ruh kişinin tanrısallığa ortak olan kısmı olarak tanımlanır ve genellikle bedenin ölümünden sonra kişinin varlığını sürdüren kısmı olarak ele alınır.

<span class="mw-page-title-main">Yer-Su</span>

Yer-Su, Türk ve Altay mitolojisinde bir doğa katmanı. Aynı zamanda eski Türk İnancı Tengricilik'te bir ruh kategorisidir. Yar-Sub veya Yar-Suv olarak da söylenir. Karşıtı Gök-Kal'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ongun</span>

Ongun, Eski Türklerin Tengricilik inancında, içinde bir ruhu barındıran bir cisme verilen isimdir. Diğer eski inanç sistemlerinde de bulunan totem ile karşılaştırılabilir. Aynı Amerika yerlilerin totemleri gibi, eski Türk boylarının da her birisinin kendine özel bir ongunu vardır. Bu genellikle kendi boylarını koruduğuna inandıkları kutsal bir hayvan türü ya da büyük bir atalarının ruhunu barındırdığına inandıkları bir cisimdir.

Kut; Türk, Moğol ve Altay şamanizminde ve halk inancında kutsal enerji, yaşam gücü. Hut, Kud, Gut da denir. Moğollar Kutag, Hutag derler.

Kayberen, Kırgızlar'ın iyiliksever ruhlar arasına dahil ettikleri ve "kayıp eren" adıyla andıkları ruhlardır, dağlarda yaşarlar ve geviş getiren hayvanları korurlar.

<span class="mw-page-title-main">Neopaganizm</span> İlkel paganizmden türeyerek modern dünyada var olan yeni nesil dinsel inanış

Çağdaş paganizm, modern paganizm veya neopaganizm, modern çağ öncesi Avrupa'daki pagan inanışları başta olmak üzere tarihi pagan inanışlarının devamı olduğunu ya da bu inanışlardan türediklerini iddia eden çağdaş dini hareketlere verilen genel ad. Kendi içlerinde birçok benzerlik barındırmalarına rağmen çağdaş Pagan inanışları tek bir inanç, ibadet şekli ya da kutsal metin etrafında toplanmayıp çeşitlilik gösterirler.

Aran İyesi - Türk ve Tatar halk kültüründe ahırın koruyucu ruhu. Damız İyesi veya Kitre İyesi veya Ahır İyesi olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Ev iyesi</span> inanç

Ev İyesi – Türk halk kültüründe evin koruyucu ruhu. Üy İyesi / Eğesi / Ezi / Issı / İççisi olarak da tanınır. Moğollar Ger (Ker) Ezen derler.

<span class="mw-page-title-main">Eşik İyesi</span>

Eşik İyesi – Türk halk inancında eşiğin koruyucu ruhu. Eşgik İyesi veya Esik İyesi olarak da söylenir. Eşanlamlı olarak Astana İyesi veya Bosağa İyesi ifadeleri de kullanılır. Moğollar Bohogo Ezen derler.

İrşi – Türk ve Altay halk inancında ve halk kültüründe peri (perikızı). Cisimsiz dişil varlık.

<span class="mw-page-title-main">Vahşi Av</span>

Vahşi Av, Avrasya'daki pek çok kültürde görülen fenomenik bir inanç.

<span class="mw-page-title-main">Sami mitolojisi</span>

Geleneksel Sámi ruhani uygulamaları ve inançları bir tür animizm, çok tanrıcılık ve antropologların şamanizm olarak düşünebilecekleri geleneklere dayanır. Dini gelenekler, Laponya'da bölgeden bölgeye önemli ölçüde değişebilir.