
Peynir, süt proteini kazeinin pıhtılaştırılmasıyla çeşitli tat, doku ve formlarda üretilen bir süt ürünüdür. Genellikle inek, manda, keçi veya koyun sütünden elde edilen proteinler ve yağdan oluşur. Üretim sırasında süt genellikle asitlendirilir ve kazeinin pıhtılaşmasını sağlamak için peynir mayası enzimleri veya benzer aktiviteye sahip bakteriyel enzimler eklenir. Katı lorlar, daha sonra sıvı peynir altı suyundan ayrılır ve preslenerek bitmiş peynir haline getirilir. Bazı peynirlerin kabuğunda, dış katmanında veya tamamında aromatik küfler bulunur.

Küp peyniri, İç Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu bölgesinde, hemen hemen tüm illerde geleneksel olarak üretilen bir peynir türü. Bir kısım bölgelerde çömlek peyniri adıyla bilinir.

Kemalpaşa tatlısı, Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesinde, küçük süthanelerde üretilmeye başlanan bir peynir tatlısıdır. Halen 15'e yakın tesiste, günde 1 milyon adete varan üretim miktarlarına erişmektedir. Ramazan aylarında tüketim artmaktadır. Kemalpaşa Tatlısı, Mustafakemalpaşa Peynir Tatlısı veya Mustafakemalpaşa Tatlısı 18.06.2021 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Mücver bir pişirme tekniğinin adıdır.Yaklaşık 20 değişik mücver yemeğinden kayıtlara dayanarak bahsedebiliriz.

Çeçil veya civil peynir, Erzurum, Kars, Ardahan ve Iğdır genelinde üretilen yağı alınmış sütten yapılan ve iplik şeklinde olmasından dolayı tel peynir de denilen yumuşak, tuzlu bir peynir çeşididir. Bazı yörelerde "Çeçil, Sacak, Tel, Dil ve Örgü" Peynir olarak da anılır. Yağlı bir peynirdir. Sodyum oranı diğer peynirlere oranla daha yüksektir, küflendikten sonra da yenilebilir.

Künefe, kıyılmış filo hamuru, veya alternatif olarak ince irmik hamuruyla yapılan, şeker bazlı şurupla beslenen ve tipik olarak peynir veya pıhtılaşmış krema, fıstık veya fındık gibi diğer malzemelerin dahil edilmesiyle yapılan, geleneksel bir Ortadoğu tatlısı. Arap Ligi'nde, özellikle Levant ve Mısır'da, Filistinliler arasında popülerdir. Buna ek olarak Türkiye, Yunanistan, Balkanlar ve Güney Kafkasya'da varyantları ve popülerliği bulunmaktadır.

Kaşkaval sarı renkli, özel bir koyun peyniridir. İtalyanca caciocavallo kelimesinden türemiştir. TDK Sözlükte tanımı "Tekerlek biçiminde, sarı renkte, kaşara benzeyen bir tür peynir" olarak verilmiştir. Osmanlı şenlik ziyafetlerinde tüketilen bir peynir çeşididir. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde İstanbul’da peynir üretimi yapan 400 tane esnafın olduğunu ve Kaşkaval Peyniri ile birlikte kesme peyniri ve Teleme peyniri ürettiklerinden bahsetmektedir.Evliya Çelebi Seyahatnamesinde ayrıca Çatalca'da kaşkaval peyniri üretildiğinden bahsedilmektedir.

Kaşar, koyun, inek veya keçi sütünden yapılan sarı renkli sert bir peynirdir. Türkiye ve Yunanistan'da yenir.

Tulum peyniri, tulum içinde saklanarak olgunlaştırılan, Türkiye'nin çeşitli yörelerine özgü peynirlere verilen ad.

Krem peynir, krema ya da krema ile sütün karışımı ile elde edilen yumuşak ve aynı zamanda pürüzsüz peynirdir. Rengi krem ile beyaz arasında olmakla beraber klasik yumuşak peynirlerin yapısına sahiptir. Hollanda tipi süzme peynire az çok benzemektedir. Kaymaksız ve yağsız peynir kullanılarak elde edilen elde edilen peynirden daha fazla yağ içerir.. Fransa'da Neufchâtel adıyla buna benzer bir peynir bilinir.

Kolot peyniri, Türkiye kökenli, muhlama yapımında kullanılan ve yağsız sütten üretilen bir peynir çeşidi. Peynir, genellikle Trabzon, Rize ve Bayburt illerinde üretilir.

Örgü peyniri genellikle Diyarbakır yöresinde yapılan, Türk mutfağına ait bir peynirdir. Görüntü olarak çeçile benzer. Diyarbakır Örgü Peyniri bileşim yönünden beyaz peynire, üretim teknolojisi açısından ise kaşar peynirine benzemektedir. Söz konusu peynirin yağ oranı yüksek, homojen, plastik telemeli, elastik yapıda yarı sert, kendine özgü karakteristik tat-aromaya sahip, besin değeri yüksek ve tüketici beğenisini kazanan tipik saç örgüsü şeklinde bir peynir çeşididir. Diyarbakır Örgü Peynirinin rengi, krem beyaz veya hafif sarımsıdır, kendine özgü karakteristik hoşa giden tataromaya sahiptir. Elle iplik şeklinde ayrılabilir, parlak bir görünüme ve esnek bir yapıya sahiptir. Diyarbakır Örgü Peyniri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.
Teleme peyniri bir çeşit peynirdir. Gaziantep ilinde yapılır. Koyunlardan bazen de keçilerden sağılan süt, ham incir ve dallardan yararlanarak kısa bir süre mayalanması ile teleme peyniri yapılır. Ortalama olarak 25 dakikada hazır olur.

Üçgen Peynir veya Eritme Üçgen Peynir bir çeşit eritme peyniridir. Türkiye’de eritme üçgen peynirinin ilk üreticisi olan Karperdir. En çok simit ile yenilmektedir.

Eritme peyniri bir çeşit işlenmiş peynirdir. Eritme peyniri sert yarı sert veya yumuşak peynirlerden elde edilir. Eritme peyniri, eritme tuzu kullanılarak yapılır. Peynir artıklarını değerlendirmek için üretilir. Çeşitleri tost peyniri, dilimli tost peyniri, üçgen peynir, eritme krem peynir, eritme örgülü peynir,eritme telli peynir, eritme dilli peynir, eritme kuymak peyniri, kahvaltılık peynir dir.

Tost peyniri veya blok tip işlenmiş peynir, bir çeşit eritme peyniridir. Tost peynirini gerek renk, gerek tat gerekse koku noktasında kaşar peynirinden ayırmak bir hayli zordur. Kaşar peynirine nazaran daha yumuşak ve yağlı bir üründür. Kaşar peynirinden tamamıyla farklıdır.

Eritme krem peynir bir çeşit eritme peyniridir. Tost peynirine göre daha yumuşak ve sürülebilir kıvamdadır. Krem peynir farklı bir peynirdir.
Eritme telli peynir bir çeşit eritme peyniridir. İsim ve şekil olarak telli peynire benzese de telli peyniri değildir. İşlenmiş eritme peyniridir.

Pasta filata , peynir üretiminde kullanılan bir tekniktir. Bu teknik ile üretilen peynirlerin temel özelliği, telemenin belirli düzeyde asitleştirilmesinin ardından sıcak suda haşlanıp yoğrulmasıdır. Bu teknik İtalya, Yunanistan, Balkanlar, Türkiye ve Doğu Avrupa'yı kapsayan Kuzey Akdeniz bölgelerinde ortaya çıkmıştır. Türkiye'de Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde geleneksel yöntemlerle dil, örgü, lavaş ve yaprak peynirleri gibi çeşitli pasta filata tipi sert ve yarısert peynirler üretilmektedir. Ayrıca Abhaz peyniri ve kaşar peyniri bu teknikle üretilir.