İçeriğe atla

Erich Prunč

Erich Prunč (2008)

Erich Prunč (15 Ekim 1941, Klagenfurt - 28 Mayıs 2018, Graz), Avusturyalı bir dilbilimci, Slavistik uzmanı ve çeviribilimci, edebiyat tarihçisi ve şairdir. 1988'den 2010'a kadar Graz Üniversitesi Kuramsal ve Uygulamalı Çeviribilim Enstitüsü'nde (ITAT) çeviri çalışmaları için üniversite profesörü olarak ders verdi.

Hayatı ve çalışmaları

1960 yılında Tanzenberg / Klagenfurt'taki liseden mezun olduktan sonra, Prunč başlangıçta kendini Klagenfurt'taki Felsefe-Teoloji Üniversitesinde teoloji bölümünü okumaya adadı. 1961'de Graz'da Karl-Franzens Üniversitesi Slavistik ve Karşılaştırmalı Dilbilim bölümlerine kaydoldu. Graz / Ljubljana'da üniversite eğitimine ek olarak, mahkeme tercümanı olarak çalışmaya başladı ve 1960'larda, Niko Darle edebi takma adıyla yazılar yayınladığı Sloven edebiyat ve kültür dergisi mladje'nin kurucularından biri oldu. Aynı dönemde tiyatro grubu "oder mladje"yi kurdu ve yönetimini üstlendi.

Üniversiteyi bitirdikten sonra 1968'de Das innere Lehngut im Slowenischen tezi ile doktorasını aldı ve KFU Graz'daki Slavistik Enstitüsü'nde asistan olarak çalışmaya başladı. 1984'teki doçent olduktan sonra Slav filolojisi öğretme lisansını aldı. 1987'de Klagenfurt'ta, Urban Jarnik adlı doçent tezinde, metindilbilimsel ve sözcükbilim araştırmalarıyla ilgilenmiştir. (Cilt 1: Eleştiri, Cilt 2: Urban Jarnik'in kelime bilgisi, Cilt 3: Şiir ve çeviri arasındaki uyum) .

1988'de Tübingen Üniversitesi Güney Slav Filolojisi bölümüne ve KFU Graz'da Çeviribilim bölümüne hocalık için teklifler aldı. Graz'daki üniversiteye karar verdi ve 30 eylül 1988'de Çeviribilim bölümüne profesör olarak atandı. KFU Graz'ın Kuramsal ve Uygulamalı Çeviribilim Enstitüsü'nde (ITAT) 20 yıldan fazla çalıştı ve geçici olarak yönetimini devraldı.

1997'de Çeviri Kültürü kavramını Çeviribilim'e kazandırdı ve bu alandaki diğer araştırmaları da etkiledi. Slavistik ve Çeviribilim alanlarındaki yayınları çeviri kültürü ve etiğinin yanı sıra Çeviribilim tarihini de ele alır.

Ekim 2010'da emekli olduktan sonra 2011 yılında Mainz Johannes Gutenberg Üniversitesi'nde misafir profesörlük ve 2012'de Viyana Üniversitesi'nde de aynı şekilde misafir profesörlük yaptı. Prunč, ölümüne kadar Graz yakınlarındaki Thal'da yaşadı ve orada öldü.

Statü ve ödülleri

  • 1988–2005 KFU Graz'da Mütercim-Tercümanlık Eğitimi Enstitüsü yönetim kurulu üyesi
  • 2007 Slovenya Bilim Akademisi yazışan üyesi
  • 2007–2009 KFU Graz'da Kuramsal ve Uygulamalı Çeviribilim Enstitüsü başkanı
  • 2009 Ljubljana Üniversitesi Fahri Senatörü

Yayınları

Bilimsel yayınları

    • 1984: Urban Jarnik: textologische Grundlagen und lexikologische Untersuchung seiner Sprache. Studia Carinthiaca Slovenica 3. Doçentlik tezi. ITAT, Graz
    • 2002: Einführung in die Translationswissenschaft. Bd.1 Orientierungsrahmen. 2., erw. und verb. Aufl. ITAT, Graz
    • 2012: Entwicklungslinien der Translationswissenschaft. Von den Asymmetrien der Sprachen zu den Asymmetrien der Macht. 3., erw. und verb. Aufl. Frank und Timme, Berlin

Edebi yayınları

  • 2006: Still-Leben: Gedichte – Tihožitja: pesmi; Slowenisch-Deutsch.Fabjan Hafner tarafından Slovenceden çevrilmiştir . Wieser, Klagenfurt.

Editörlükler

  • Claudia Kainz ve Rafael Schöngler ile (2011): Modelling the Field of Community Interpreting: questions of methodology in research and training. LIT, Münster
  • Hannelore Lee-Jahnke ile (2010): Am Schnittpunkt von Philologie und Translationswissenschaft: Festschrift zu Ehren von Martin Forstner. Peter Lang, Bern
  • Sonja Pöllabauer ile (2003): Brücken bauen statt Barrieren. Sprach- und Kulturmittlung im sozialen, medizinischen und therapeutischen Bereich. ITAT, Graz
  • Stanislaus Hafner ile (2009): Thesaurus der slowenischen Volkssprache in Kärnten. Band 6: kd-kv. Österreichische Akademie der Wissenschaften OAW, Wien

Kaynakça

  • Larisa Schippel: Erich Prunč – Slawist und Translationswissenschaftler – Der Translationsphilosoph. In: Chronotopos – A Journal of Translation History. Jg. 1, 2019, Heft 1, ISSN 2617-3441 S. 198–203.

Dış bağlantılar

  • Das Übersetzerportal: Erich Pr 9 Ağustos 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
    • Johanna Bietau: Erich Prunč: Gastprofessur in Mainz. In: Mitteilungsblatt Universitas, 01/2010. UEPO.de, 17. April 2011.
      • Johanna Bietau: Erich Prunč: Gastprofessur in Mainz. In: Mitteilungsblatt Universitas, 01/2010. UEPO.de, 17. April 2011.
      • Peter Wieser: Erich Prunč. In: slolit.at. Slowenische Literatur in Kärnten
      • Alexandra Jantscher-Karlhuber: Interview: „Das Anforderungsprofil für das Kommunaldolmetschen ist in vielerlei Hinsicht anspruchsvoller ist als jenes für das Konferenzdolmetschen“. (pdf, 2,4 MB) In: Universitas 1/10. 16. Februar 2010, S. 4–10.
      • Curriculum Vitae – em. Univ.-Prof. Dr. Erich Prunč. Universität Wien, Zentrum für Translationswissenschaft, archiviert vom Original am 20. September 2013.
      • Marlon Poggio: Vom Wort zur Tat. Ein Weg durch die Translationswissenschaft. Über Entwicklungslinien der Translationswissenschaft, von Erich Prunč. In: ReLÜ, 10. 2010.
      • Prunč, Slawist und Translationswissenschaftler. Der Translationsphilosoph 12 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., von Larisa Schippel, Online-Zs. Chronotopos, Nr. 1, 2019, S. 199ff (anschl. auch in Engl.)

Dipnot

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hans Magnus Enzensberger</span>

Hans Magnus Enzensberger, Alman yazar, şair, çevirmen ve editördür. Yazılarını, bir zamanlar yaşadığı Münih'ten Andreas Thalmayr müstear adı ile yazmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Margret Kreidl</span>

Margret Kreidl, nesir, şair, radyo oyunu, libretto ve tiyatro oyunu yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Hugo von Hofmannsthal</span> Avusturyalı deneme yazarı ve şair (1874-1929)

Hugo von Hofmannsthal, Avusturyalı roman yazarı, opera libretto yazarı, şair, oyun yazarı, anlatıcı ve deneme yazarı.

Nasyonal sosyalizm döneminde tehdit altındaki yüzlerce kişi Nazi Almanyası'ndan Türkiye'ye sığınmacı olarak geldi. Naziler tarafından yurttaşlıktan atılanlar veya başka nedenlerle vatansız olanların pasaportlarına kısmen "heimatlos" damgası vuruldu. Bu da sığınmacı statüsüyle eş anlamlıydı ve Türkçeye "haymatlos" terimi olarak girdi.

Gert Hofmann Alman yazar.

Ludwig Waldmann gazlarda taşınım olayları konusunda uzmanlaşmış Alman fizikçi. Waldmann-Snider denklemini türetmiştir.

Felix Ehrenhaft elektrik yüklerinin ölçümü ve metal kolloidlerin optik özellikleri ile atom fiziğine katkıda bulunan Avusturyalı bir fizikçidir. Ehrenhaft başına buyruk ve tartışmacı tarzı ile bilinir. Onun korkusuzca geleneklere karşı çıkması büyük ölçüde filozof Paul Feyerabend tarafından takdir edildi.

Johannes Benzing, Çuvaşça ve Tunguzca üstüne çalışmalarıyla tanınan Alman Türkolog ve diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Galsan Çinag</span> Almanca roman, deneme ve şiir kaleme alan Tıva asıllı Moğol yazar

Çinagiyn Galsan – Şınıkbay oglu Çuruk Uvaa, Almanca roman, deneme ve şiir kaleme alan Tıva Türkleri asıllı Moğolistanlı yazar. Kam olarak da bilinir. Aynı zamanda bir öğretmen ve aktördür.

<span class="mw-page-title-main">Melika Foroutan</span> Alman aktris

Melika Foroutan, İran doğumlu Alman oyuncu.

Urs Peschlow, Hristiyan arkeolojisi ve Bizans sanatı tarihi konusunda uzman Alman bilim insanı.

Erbil Vakayinamesi, Süryani dilinde yazılmış, günümüzde Erbil yakınlarında bulunan Adiabene şehrinde yaşayan Hristiyanların tarihi hakkında bilgi veren bir belgedir.

<span class="mw-page-title-main">Ayşe Selen</span> Türk oyuncu, tiyatro sanatçısı, çevirmen

Ayşe Selen doğum adıyla Gül Ayşe Selen, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu, tiyatro sanatçısı, çevirmen.

Christiane Nord, Alman çeviribilim araştırmacısı.

<span class="mw-page-title-main">Klaus Ebner</span> Avuturyalı yazar

Klaus Ebner, Avusturyalı yazar, deneme yazarı, şair ve çevirmendir. Viyana'da doğup büyüdü, küçük yaşlarda yazmaya başladı. 1980'lerde dergilere hikâyeler göndermeye başladı ve ayrıca 1989'dan sonra yazılım konularında makaleler ve kitaplar yayımladı. Ebner'in şiirleri Almanca ve Katalanca yazılmıştır; ayrıca Ebner, Fransız ve Katalan edebiyatını Almancaya çevirmiştir. Grazer Autorenversammlung da dâhil olmak üzere birçok Avusturyalı yazar derneğinin üyesidir.

Katharina Reiss, metin türleri ve çeviri yöntemleri üzerine yaptığı çalışmalarla çeviribilim alanında öncü çalışmalar yapmış bir Alman çevirmen ve çeviribilimciydi.

Georg Rohde Alman klasik filologdur. Rohde mütevazı bir geçmişe sahipti. Babası Berlin'de bir tramvay kondüktörüydü, aile Katolikti. Ailesi tarafından rahip olması istenen Rohde, ancak eski çağa ve klasik dillere olan ilgisinin uyandığı Berlin'deki Gri Manastır'daki ünlü gramer okuluna devam edebildi.

Karl Horst Schmidt, Alman dilbilimci, Kafkas ve Kelt dilleri uzmanı.

<span class="mw-page-title-main">Felician Myrbach</span>

Felician Myrbach Avusturyalı bir ressam, grafik tasarımcı ve illüstratördü. Viyana Secession'un kurucu üyesi ve Viyana'daki Uygulamalı Sanatlar Okulu'nun direktörüydü.

Studien zu den Bogazköy-Texten, 1965'ten beri Alman Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz tarafından düzenlenen, Hitit metinlerinin edisyonları ve Anadolu dillerinin konuları üzerine monografilerden oluşan bir seridir. Serinin amacı Hattuşa'da kazılmış olan Hititçe metinleri yayımlamaktır.