İçeriğe atla

En yaşlı ağaçlar listesi

Titrek kavak kolonisi olan Pando, bilinen en yaşlı klonal ağaçlardan biridir. Yaş aralığının tahminleri 14.000 (hatta 80.000) yaşındadır. Utah, Amerika Birleşik Devletleri'nde yer almaktadır.

Bu liste, güvenilir kaynaklar tarafından teyit edilen, bilinen en yaşlı ağaçların bir listesidir. Tek bir ağacı neyin oluşturduğuna ilişkin tanımlar değişir. Ek olarak, ağaç yaşları, belgelenmiş "ağaç halkası" (dendrokronolojik) sayım çekirdek numuneleri ve tahminler dahil olmak üzere çeşitli kaynaklardan elde edilir. Bu nedenlerle, bu makale, her biri farklı kriterler kullanan üç "en yaşlı ağaç" listesi sunmaktadır.

Aşağıda yaş ve türlere göre sıralanmış üç ağaç tablosu bulunmaktadır. İlk tablo, ağaç halkalarının sayılması veya çapraz referanslandırılması veya radyokarbon tarihlemesi yoluyla, minimum yaşı doğrudan belirlenen ağaçları içerir. Bu ağaçların çoğu, listelenen yaşlardan bile daha yaşlı olabilir, ancak ağaçtaki en eski odun kısmı çürümüş durumdadır. Bazı yaşlı ağaçlar için, iç kısım o kadar çok yok olmuştur ki ağaçların yaşları doğrudan tespit edilememektedir. Bu gibi durumlarda, ağacın boyutuna ve varsayılan büyüme hızına dayalı olarak tahminler yapılır. İkinci tablo, bu tahmini yaşlara sahip ağaçları kapsar. Son tablo, hiçbir tek ağaç gövdesinin dikkate değer ölçüde yaşlı olmadığı ancak organizmanın bir bütün olarak çok yaşlı olduğu düşünülen klonal kolonileri listeler.

Bireysel, klonal olmayan ağaçlar için bilinen rekor sahipleri, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki California ve Nevada'daki Büyük Havza bristlecone çam ağaçlarıdır. Ağaç halkalı çapraz referanslama yoluyla, bu bölgedeki ağaçların neredeyse beş bin yaşında oldukları ortaya konulmuştur.

Klonal bir koloni, tek bir ağaçtan çok daha uzun süre hayatta kalabilir. Utah'ın Fishlake Ulusal Ormanı'nda 106 dönümlük (43 hektar) alanı kaplayan 48.000 titrek kavak ağacından (Pando lakaplı) oluşan bir koloni, dünyanın en eski ve en büyük organizmalarından biri olarak kabul edilir. Son tahminler koloninin yaşını birkaç bin (14.000'e kadar) yıl olarak belirledi, ancak ağaç halkası örnekleri tek tek incelendiğinde gövdelerin nadiren 130 yıldan yaşlı olduğunu göstermektedir.[1][2][3][4][5] Read Dağı'nda (Tazmanya) 2.5 dönümlük (1.0 hektar) alanı kaplayan bir Huon çam ağacı kolonisinin, yakındaki bir gölün tortusundan toplanan polenlerden alınan DNA örnekleriyle belirlendiği üzere yaklaşık 10.000 yaşında olduğu tahmin edilmektedir. Bu gruptaki ağaçlar ağaç halkası örnekleriyle tek tek incelendiğinde 4.000 yıldan daha yaşlı değildir.[6]

Doğrulanmış yaşlara sahip ağaçlar

Adı Yaşı

(yıl)
Tür Konum Ülke Notlar
Prometheus

(WPN-114)
4,900+Büyük Havza bristlecone çamı

Pinus longaeva
Wheeler Peak, NevadaAmerika Birleşik DevletleriDonald Rusk Currey tarafından 1964 kesildi.
Methuselah&0000000000004856.0000004.856[8]Büyük Havza bristlecone çamı

Pinus longaeva
White Mountains (California) Amerika Birleşik DevletleriDünyanın bilinen en eski yaşayan (klonal olmayan) ağacıdır..[9]
Gran Abuelo&0000000000003653.0000003.653 Patagonian cypress

Fitzroya cupressoides
Cordillera Pelada, Los RíosChileCanlı.[9][10] Alerce Costero Millî Parkı'nda yaşıyor.[11]
CBR26 3,266Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.[9]
D-21 3,220Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.[9]
D-23 3,075Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.[9]
CMC 3 3,033Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.[9]
Scofield Juniper 2,675Sierra juniper

Juniperus grandis[12]
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.[9]
BLK227 &0000000000002649.0000002.649 Bald cypress

Taxodium distichum
Three Sisters Cove, Black River (North Carolina) Amerika Birleşik Devletleri[13]
CB-90-11 &0000000000002467.0000002.467 Rocky Mountain bristlecone pine

Pinus aristata
Central ColoradoAmerika Birleşik Devletleri[9][14]
Panke Baobab 2,419African baobab

Adansonia digitata
Matabeleland North Zimbabwe2011'de öldü; belgelenen en yaşlı kolonal olmayan kapalı tohumlu.
Jaya Sri Maha Bodhi &0000000000002310.0000002.310 Sacred fig

Ficus religiosa
Anuradhapura, North Central Province Sri LankaBuda'nın aydınlandığı söylenen efsanevi ağaç olan Bodhi ağacından olduğu iddia edilen bir fidan. M.Ö. 288 civarında bugünkü yerine getirildi ve İmparator Asoka'nın kızı Sanghamitra tarafından dikildi. Bilinen bir dikim tarihine sahip, dünyanın yaşayan en eski insan dikili ağacıdır.[15]
? 2,230Qilian juniper

Juniperus przewalskii
Delingha, Qinghai ProvinceChina[9]
? 2,200Coast redwood

Sequoia sempervirens
Northern CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.[9]
Bennett Juniper 2,200Sierra juniper

Juniperus grandis[12]
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri[9]
SHP 7 2,110Foxtail pine

Pinus balfouriana
Sierra Nevada CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri[9]
BLK232 2,089Bald cypress

Taxodium distichum
Three Sisters Cove, Black River (North Carolina) Amerika Birleşik Devletleri[13]
? &0000000000001950.0000001.950 Subalpine larch

Larix lyallii
Kananaskis, AlbertaCanada[9][16]
CRE 175 1,889Rocky Mountain juniper

Juniperus scopulorum
Kuzey New MexicoAmerika Birleşik Devletleri[9]
Miles Juniper &0000000000001836.0000001.836 Sierra juniper

Juniperus grandis[]
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri[9][17]
Jōmon Sugi &0000000000001813.0000001.813 Sugi

Cryptomeria japonica
Yakushima IslandJapan[18]
KET 3996 &0000000000001726.0000001.726 Limber pine

Pinus flexilis
Ketchum, Idaho Amerika Birleşik Devletleri[9][19]
BFR-46 1,697Limber pine

Pinus flexilis
Wasatch Mountains, UtahAmerika Birleşik Devletleri[9]
FL117 &0000000000001686.0000001.686 Northern whitecedar

Thuja occidentalis
OntarioCanada[9][20]
ERE 1,670Limber pine

Pinus flexilis
Northern New MexicoAmerika Birleşik Devletleri[9]
RCR 1 1,666Foxtail pine

Pinus balfouriana
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri[9]
? 1,661Limber pine

Pinus flexilis
South Park (Park County, Colorado)Amerika Birleşik Devletleri[9]
BBL 2 1,649Foxtail pine

Pinus balfouriana
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri[9]
BCK 69 &0000000000001658.0000001.658 Bald cypress

Taxodium distichum
Bladen County, North Carolina Amerika Birleşik Devletleri[9][21]
? 1,636Nootka cypress

Callitropsis nootkatensis
Vancouver IslandCanada[9]
FL101 1,567Northern whitecedar

Thuja occidentalis
OntarioCanada[9]
? 1,542Limber pine

Pinus flexilis
Central ColoradoAmerika Birleşik Devletleri[9]
Italus &0000000000001236.0000001.236 Heldreich’s pine

Pinus heldreichii
Pollino National Park ItalyCanlı. Yaşı doğrulanmış Avrupa'nın en eski ağacı (radyokarbon kalibre edilmiş ağaç halkası prosedürü).[22]

Tahmini yaşları olan ağaçlar

Not: Bu listedeki ağaçların yaşları spekülatiftir ve muhtemelen güvenilmezdir.

Adı Yaşı

(yıl)
Tür Konum Ülke Notlar
"Kız Kardeşler" ya da "Nuh'un Kız Kardeşleri Zeytin Ağaçları" 6,000 Zeytin

Olea europaea
Bchaaleh, North Governorate LebanonEfsanede, Kız Kardeşleri, Nuh Tufanı'nın etkisini kaybetmesiyle Nuh'un Gemisi'nden alınıp dikildiği üzerine söylentiler bulunmaktadır.[23][24][25] Ağaç günümüzde de zeytin vermektedir.
?[26]&0000000000005076.0000005.076 Great Basin bristlecone pine

Pinus longaeva
Ak Dağlar (Kaliforniya) Amerika Birleşik DevletleriAğacın içi kayıptır ve yaşı kesin olarak belirlenememiştir.[9]
Llangernyw Yew 4,000–5,000 Common yew

Taxus baccata
Llangernyw, Conwy WalesÇevresi 10.75 metredir. Llangernyw köyündeki St. Dygain Kilisesi'nin kilise bahçesinde yer almaktadır. 50 Büyük İngiliz Ağacından birisidir.
Aberkuh Servisi4,500 Mediterranean cypress

Cupressus sempervirens
Abarkuh, Yazd IranAyrıca"Zoroastrian Sarv" olarak da bilinir.[27]
Gümeli Porsuğu 4,115 Yew

Taxus baccata
ZonguldakTurkeyCanlı, 2016'da keşfedildi.[28][29]
The Ancient Yew 4,000 Yew

Taxus baccata
Tisbury, WiltshireUnited KingdomÇevresi 37 feet. Tisbury, St. John's Kilisesi'nde yer almaktadır. Karbon tarihlendirilmesi David Bellamy tarafından yapılmıştır.[30]
Hundred Horse Chestnut 2,000–4,000 chestnut

Castanea sativa
Sant'Alfio ItalyCanlı.
The Senator 3,500 Pond cypress

Taxodium ascendens
Longwood, FloridaAmerika Birleşik Devletleriİnsan kaynaklı bir yangından sonra 2012 yılının Ocak ayında öldü..[31][32]
Oliveira do Mouchão (KNJ1/601) 3,350 European olive tree

Olea europea L. var. europaea

Mouriscas, AbrantesPortugalCanlı.[33][34]
The President 3,200Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Sierra Nevada, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriCanlı
Fortingall Yew 3,000 Common yew

Taxus baccata
Fortingall, Perthshire United KingdomCanlı. Muhtemelen Britanya'daki en yaşlı ağaç.[35][36][]
Alishan Sacred Tree 3,000 Formosan cypress

Chamaecyparis formosensis
Alishan National Scenic Area, ChiayiTaiwanŞiddetli fırtınalara dayanamayarak 1 Temmuz 1997'de yıkıldı.[37]
S'Ozzastru 3,000–4,000 Olive

Olea europaea
Luras, SardiniaItaly[38]
Patriarca da Floresta [pt]3,020 Jequitibá-rosa

Cariniana legalis

Santa Rita do Passa Quatro, São PauloBrazilCanlı. Muhtemelen Brezilya'daki en eski kozalaklı-olmayan ağaçtır. Adı "Ormanın Atası" olarak tercüme edilir. Vassununga Eyalet Parkı'nda yer almaktadır.[39]
Raintree 3,000 Great Basin bristlecone pineSpring Mountains, NevadaAmerika Birleşik DevletleriBüyük Havza bristlecone çamı, Güney Nevada, ABD'deki Spring Sıradağları'ndaki Kyle Kanyonu'nun yakınında yer almaktadır. Tahmini yaşı 3000 civarındadır ancak ilgi görmemiştir.
Oliveira de Santa Iria de Azóia []2,850 Olive

Olea europaea
Santa Iria de Azóia [pt], Loures, LisbonPortugalMuhteşem Zeytin ağacı, muhtemelen büyük bir zeytinlikten geriye kalan son ağaç. Üzerindeki çalışmalar UTAD Üniversitesi tarafından gerçekleştirildi ve günümüzde Portuguese National Forest Authority; Tree ID tarafından "kamu yararına ağaç" olarak tanımlanmaktadır.[40]
Mother of the Forest 2,520Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Sierra Nevada, California, Amerika Birleşik Devletleri |Calaveras Big Trees State Park, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriÖlü.
Sarv Zibad 2,500 Mediterranean cypress

Cupressus sempervirens
Sarv Zibad, Khorasan Iran"Kutsal Sarv" olarak da adlandırılır.[27]
General Sherman 2,300–2,700 Giant sequoia

Sequoiadendron giganteum
Giant Forest, Sequoia National Park, CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri83.8 metre (275 ft) yüksekliği, tabanında 11 m (36 ft) çapı ve 1.487m³ (52.513 cu ft) tahmini gövde hacmi ile yaşayan, bilinen en büyük yaşayan tek gövdeli ağaçtır ve gezegendeki tüm ağaçların en uzun, en geniş ve en uzun ömürlüleri arasındadır..[41][42]
Kayano Ōsugi 2,300 Japanese cedar

Cryptomeria japonica
Yamanaka Onsen, Ishikawa JapanGirth of 9.6 m. One of the four trees believed to be sacred in the precincts in a Shinto shrine. Its name translates as "Great Sugi of Kayano".
Oliveira de Santa Luzia 2,210 Olive

Olea europaea
Santa Luzia, Tavira, AlgarvePortugalCanlı.[43]
Jōmon Sugi 2,170–7,200 Japanese cedar

Cryptomeria japonica
YakushimaJapanÇevresi 16.4 metredir. Gövdenin çürümüş çekirdeği tarafından kesin tarihlendirme zordur. Adı, Japon tarihöncesinin Jōmon dönemine bir referanstır.[44][45]
Koca Katran2,022Lebanon cedar

Cedrus libani
AntalyaTurkeyCanlı.[46]
Ballyconnell Yew 2,000–5,000 Yew

Taxus baccata
Ballyconnell, Annagh Irelandİrlanda'daki en yaşlı ağaç.[]
Elia Vouvon 2,000–5,000 Olive

Olea europaea
Kolymvari, CreteGreeceAdı "Vouves'in Zeytin Ağacı" olarak tercüme edilir.[47]
Castagnu dê Centu Cavaddi 2,000–4,000 Sweet chestnut

Castanea sativa
SicilyItalyAdı "Yüz At Kestanesi" olarak tercüme edilir.
Ulleungdo Hyangnamu 2,000–3,000 Chinese juniper

Juniperus chinensis
Ulleung-gun, GyeongbukSouth KoreaÇevresi 4.5 metredir. Ana dallarından biri 1985 yılındaki "Brenda" kasırgası tarafından kırıldı.
Lady Liberty 2,000 Bald cypress

Taxodium distichum
Longwood, FloridaAmerika Birleşik DevletleriBazen "Senatör"e "Eşlik Ağacı" denir.
Tnjri 2,000 Oriental plane

Platanus orientalis
Martuni RegionArtsakh (de facto) / Azerbaijan (de jure)Gövdesinin içi boştur. "Sose'nin Ağacı" olarak da bilinir.
Stara Maslina 2,000 Olive

Olea europaea
Stari Bar, BarMontenegro
The Pechanga Great Oak Tree 2,000 Coast live oak

Quercus agrifolia
Temecula, CaliforniaAmerika Birleşik DevletleriAmerika Birleşik Devletleri'ndeki ve muhtemelen dünyadaki en eski meşe ağacı.
Tejo Milenario 2,000+ Yew

Taxus baccata
Cazorla, JaénSpainİspanya'daki en yaşlı ağaç.[48]
? 2,000 Olive

Olea europaea
Exo Hora, Zakynthos Greece[49]
? 2,000 Yew

Taxus
Sochi, Krasnodar KraiRussia2000 yıllık birkaç örneğe sahip olduğu bilinen bir koruda yer alır.[50]
Houkisugi at Nakagawa 2,000 Japanese cedar

Cryptomeria japonica
Nakagawa Settlement, Yamakita town, Ashigarakami District, Kanagawa Prefecture Japan
Methuselah 1,800 Coast redwood

Sequoia sempervirens
Woodside, CaliforniaAmerika Birleşik Devletleri[51]
Araucaria Madre 1,800 Araucaria araucanaAraucaníaChileParque Nacional Conguillío'da yer almaktadır. 1.800 halkası göz önüne alındığında en az 1.800 yaşındadır.[52]
Granit oak 1,700 Pedunculate oak

Quercus robur
Granit Bulgaria
Kongeegen 1,500–2,000 Pedunculate oak

Quercus robur
Jægerspris Nordskov, ZealandDenmark[53]
Stelmužė Oak 1,500–2,000 Pedunculate oak

Quercus robur
Stelmužė, Zarasai LithuaniaBaltık ülkelerindeki en eski ağaç. Avrupa'da muhtemelen en yaşlı meşedir.
Aubépines 1,500 Common hawthorn

Crataegus monogyna
Saint-Mars-sur-la-Futaie, MayenneFranceFransa'daki en yaşlı ağaç.[]
Jardine Juniper 1,500 Rocky Mountain juniper

Juniperus scopulorum
Logan Canyon, UtahAmerika Birleşik Devletleri[54]
Árbol del Tule 1,433–1,600 Montezuma cypress

Taxodium mucronatum
Santa María del Tule, OaxacaMexicoDünyanın en sağlam ağaç gövdesi. Adı "Tule Ağacı" olarak çevrilir.
Te Matua Ngahere 1,200–4,000 Kauri

Agathis australis
Waipoua Forest, NorthlandNew ZealandYeni Zelanda'daki en eski ağaç. Adı "Ormanın Babası" olarak tercüme edilir.

Klonal ağaçlar

Tüm uzun ömürlü bitki ve mantar türlerinde olduğu gibi, klonal koloninin hiçbir parçası (aktif metabolizma anlamında) tüm klonun ömrünün çok küçük bir bölümünden daha uzun süre canlı değildir. Bazı klonal koloniler, kök sistemleri aracılığıyla birbirlerine tamamen bağlı olabilir, ancak çoğu aslında birbirine bağlı değildir, ancak vejetatif üreme yoluyla bir alanı dolduran genetik olarak özdeş klonlardır. Klonal kolonilerin yaşları, genellikle mevcut büyüme oranlarına dayanan tahminlerdir.

AdYaş
(yıl)
TürKonumÜlkeNotlar
bilinmiyor43,600–130,000King's lomatia
Lomatia tasmanica
Southwest National Park, TasmaniaAvustralyaLomatia tazmanica, birkaç yüz genetik olarak özdeş bireyden oluşan, yalnızca bir nüfusu olan nesli tükenmekte olan bir türdür. Ara sıra çiçek açmasına rağmen, meyve üretimi hiç gözlenmemiştir ve vejetatif olarak çoğalır. Fosilleşmiş yapraklar en az 43.600 yaşında olup, maksimum yaşı 130.000 olan çökellerde bulunur.[55]
Pandoless than 14,000[2]–80,000[56] (outdated)Quaking aspen
Populus tremuloides
Fishlake National Forest, UtahAmerika Birleşik Devletleri107 akre (0,43 km²) kapsar ve sürekli olarak ölen ve kökleri tarafından yenilenen yaklaşık 47.000 gövdeye (130 yaşına kadar) sahiptir. Aynı zamanda 6.000 ton ağırlığı ile bilinen en ağır organizmadır.
Jurupa Oak[57]13,000[58]Palmer oak
Quercus palmeri
Jurupa Mountains, KaliforniyaAmerika Birleşik DevletleriQuercus palmeri Engelm. = Quercus dunnii Kellogg.[58]
Old Tjikko9,550Norway spruce
Picea abies
Fulufjället National Park, DalarnaİsveçAğacın sapları 600 yıldan fazla yaşamaz, ancak kök sisteminin yaşı[59][60] karbon tarihleme ve genetik eşleştirme kullanılarak belirlenmiştir.[61] Fulu dağları'nın başka yerlerinde, 8.000 yıldan daha eski 20 ladin bulundu.[62]
Old Rasmus9,500Norway spruce
Picea abies
Sonfjället, Härjedalenİsveç[63]
Mongarlowe mallee3,000–13,000Mongarlowe mallee
Eucalyptus recurva
Mongarlowe, New South WalesAvustralyaCanlı. Sadece 6 vahşi bireyden bilinen kritik tehlike altındaki bir tür, ilk olarak 1980'lerde tanımlanmıştır. Lignotuberinin büyüklüğüne ve büyüme hızına dayanarak, en büyük tek numunenin 3.000 yaşında olduğu tahmin edilmektedir. Bununla birlikte, diğer iki örneğin aslında orijinal anaçtaki bir bölünmenin sonucu olması ve 26m yayılımlarına dayanarak, potansiyel olarak dünyadaki en yaşlı tek ağaç olan yaklaşık 13.000 yaşında olduğu tahmin edilebilir.[64]
unknown3,000[65]–10,000[66]Huon pine
Lagarostrobos franklinii
Mount Read, TasmaniaAvustralyaVejetatif olarak çoğalan genetik olarak özdeş birkaç erkek. Bu bölgedeki tek ağaçlar 3-4 bin yaş civarında olabilse de koloninin kendisi tek bir organizma olarak 10.000 yıldır varlığını sürdürmektedir.[6]

Ayrıca bakınız

Notlar

Kaynakça

  1. ^ Rogers (17 Ekim 2018). "Mule deer impede Pando's recovery: Implications for aspen resilience from a single-genotype forest". PLOS ONE (İngilizce). 13 (10): e0203619. doi:10.1371/journal.pone.0203619. ISSN 1932-6203. PMC 6192553 $2. PMID 30332420. 
  2. ^ a b Ding (5 Temmuz 2017). "Post-glacial biogeography of trembling aspen inferred from habitat models and genetic variance in quantitative traits". Scientific Reports (İngilizce). 7 (1): 4672. doi:10.1038/s41598-017-04871-7. ISSN 2045-2322. PMC 5498503 $2. PMID 28680120. 
  3. ^ "The Trembling Giant". Discover Magazine. 1 Ekim 1993. 2 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2008. 
  4. ^ "Botanical Record-Breakers". W.P Armstrong. 19 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2008. 
  5. ^ "SPECIES: Populus tremuloides". USDA - Amerika Birleşik Devletleri Forest Service. 2 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2008. 
  6. ^ a b "Native Conifers of Tasmania". Paks and Wildlife Service, Tasmania. 2 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2008. 
  7. ^ "Pinus longaeva". Gymnosperm Database. 17 Ocak 2020. 8 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2021. 
  8. ^ It is uncertain when Methuselah's age was determined, but "it seems likely the tree had 4,789 rings (crossdated) in the summer of 1957".[7] The age given here is based on this reference point.
  9. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa "OldList, A Database Of Old Trees". Rocky Mountain Tree-Ring Research. May 2019. 2 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2019. 
  10. ^ Lara (21 Mayıs 1993). "A 3620-Year Temperature Record from Fitzroya cupressoides Tree Rings in Southern South America". Science. 260 (5111): 1104-1106. doi:10.1126/science.260.5111.1104. PMID 17806339. 
  11. ^ "Parque Nacional Alerce Costero". Conaf.cl (İspanyolca). National Forest Corporation. 6 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2014. 
  12. ^ a b "Juniperus grandis". Gymnosperm Database. 17 Ocak 2020. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2021. 
  13. ^ a b Stahle (16 Mayıs 2019). "Longevity, climate sensitivity, and conservation status of wetland trees at Black River, North Carolina". Environmental Research Communications. 1 (4): 041002. doi:10.1088/2515-7620/ab0c4a. 
  14. ^ Brunstein (Aug 1992). "The Oldest Known Rocky Mountain Bristlecone Pines (Pinus aristata Engelm.)". Arctic and Alpine Research. 24 (3): 253-256. doi:10.2307/1551666. 
  15. ^ "Oldest-known human-planted tree". Guinness world records. 2011. 31 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  16. ^ Worrall (1990). "Subalpine Larch: Oldest Trees in Canada?". The Forestry Chronicle. 66 (5): 478-479. doi:10.5558/tfc66478-5. 
  17. ^ Juknys, R., (Ed.) (17–21 Haziran 1998). "Sonora Pass junipers from California USA: construction of a 3,500-year chronology". Dendrochronology and Environmental Trends - Proceedings of the International Conference. Kaunas, Lithuania: Vytautas Magnas University Department of Environmental Sciences.  r eksik |soyadı1= (yardım)
  18. ^ Suzuki (1987). "Age structure and regeneration of old growth Cryptomeria japonica forests on Yakushima Island". Journal of Plant Research. 100 (3): 223-241. doi:10.1007/BF02492832. 
  19. ^ Dendroclimatic Changes in Semiarid America. Tucson: Univ. of Ariz. Press. 1956. 
  20. ^ Larson (1991). "The extent of old-growth Thuja occidentalis on cliffs of the Niagara Escarpment". Canadian Journal of Botany. 69 (7): 1628-1636. doi:10.1139/b91-206. 
  21. ^ Stahle (10 Haziran 1988). "North Carolina Climate Changes Reconstructed from Tree Rings: A.D. 372 to 1985". Science. 240 (4858): 1517-1519. doi:10.1126/science.240.4858.1517. PMID 17798982. 
  22. ^ Piovesan (2018). "The oldest dated tree of Europe lives in the wild Pollino massif: Italus, a strip-bark Heldreich's pine". Ecology (İngilizce). 99 (7): 1682-1684. doi:10.1002/ecy.2231. ISSN 1939-9170. 
  23. ^ "Epic Olive Trees - Olive Oil Times". www.oliveoiltimes.com. 14 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2021. 
  24. ^ "The World's Oldest Living Olive Trees Are Lebanese « Time Olive Trees" (İngilizce). 15 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2021. 
  25. ^ "Olive trees of Bchaaleh are the oldest olive trees in Lebanon – LebanonUntravelled.com" (İngilizce). 30 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2021. 
  26. ^ Not named yet
  27. ^ a b "Trees in ancient Iran". Earthwatchers. 17 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  28. ^ "Oldest yew tree found in Turkey's north". 20 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2016. 
  29. ^ "Karadeniz Teknik Üniversitesi". www.ktu.edu.tr. 24 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020. 
  30. ^ "The ancient yew tree". St Johns Tisbury. 10 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2019. 
  31. ^ "'The Senator' Catches Fire". Orlando Sentinel. Times Newspaper. 31 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2012. 
  32. ^ "Florida's Big Tree". Floridata.com. 20 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2008. 
  33. ^ "Archived copy" (PDF). 4 Kasım 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2016. 
  34. ^ "FLORESTAS — ICNF" (Portekizce). 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2016. 
  35. ^ The ancient yew: a history of Taxus baccata. Bollington: Windgather Press. 2004. ss. 38-39. ISBN 978-0-9545575-3-9. 
  36. ^ "Addressing the claim that the Defynnog yewsin Powysmay be 5,000 years old" (PDF). Ancient Yew Group. 2014. 24 Aralık 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2019. 
  37. ^ "Alishan Forest Recreation area has new "tree king"". Taipei Times. 2 Temmuz 2006. 17 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  38. ^ "A Luras il patriarca degli olivastri millenari d'Europa" (PDF) (İtalyanca). COMUNE DI LURAS. 11 Ocak 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  39. ^ Botosso (November 2002). "Conhecer a Idade das Árvores: Importância e Aplicação" (PDF). Embrapa Florestas. Documentos 75: 25. 26 Ekim 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2017. 
  40. ^ "UTAD classificou oliveira com 2.850 anos!" (Portekizce). CienciaPT. 8 Temmuz 2011. 19 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  41. ^ "The General Sherman Tree". Sequoia National Park. U.S. National Park Service. 27 Mart 1997. 18 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2011. 
  42. ^ "The General Sherman Tree - Sequoia & Kings Canyon National Parks (U.S. National Park Service)". www.nps.gov (İngilizce). 17 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018. 
  43. ^ "Árvores Monumentais de Portugal". ICNF. 9 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2020. 
  44. ^ Niwaki: Pruning, Training and Shaping Trees the Japanese Way. Timber Press. 2007. s. 86. ISBN 978-0-88192-835-8. 17 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ağustos 2008. 
  45. ^ "The old men of the mountains". The Yomiuri Shimbun. 16 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2008. 
  46. ^ "Locals want quarries out of Çığlıkara Forest". 7 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2016. 
  47. ^ "The Olive Tree and Olive Oil". Sfakia-crete.com. 12 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  48. ^ "Andalucía alberga el árbol más longevo de toda España". Cambio16. 4 Mayıs 2018. 14 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2019. 
  49. ^ "the-oldest-olive-tree pictures, videos and albums". Webshots.com. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  50. ^ "О Кавказе". Wwf.ru. 24 Temmuz 2008. 16 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  51. ^ ""Methuselah" Redwood - Woodside, California". Waymarking.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  52. ^ ""Parque de Araucarias Araucanas" - Chile: La edad milenaria e indefinida de las Araucarias Araucanas". parquedearaucarias.blogspot.cl. 11 Ağustos 2013. 8 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2015. 
  53. ^ "Kong Frederik den Syvendes Stiftelse Paa Jægerspris". Kongfrederik.dk. 21 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  54. ^ "Jardine Juniper Trail". Utahmountainbiking.com. 31 Ağustos 2001. 10 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  55. ^ Lynch, A. J. J.; Barnes, R. W.; Vaillancourt, R. E.; Cambecèdes, J. (1998). "Genetic evidence that Lomatia tasmanica (Proteaceae) is an ancient clone" (PDF). Australian Journal of Botany. 46 (1). ss. 25-33. doi:10.1071/BT96120. 11 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 11 Kasım 2013. 
  56. ^ "Quaking Aspen". Bryce Canyon. National Park Service. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  57. ^ Connor, Steve (23 Aralık 2009). "At 13,000 years, tree is world's oldest organism". The Independent. United Kingdom. 22 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  58. ^ a b May, Michael R; Provance, Mitchell C; Sanders, Andrew C; Ellstrand, Norman C; Ross-Ibarra, Jeffrey (December 2009). "A Pleistocene Clone of Palmer's Oak Persisting in Southern California". PLOS ONE. 4 (12). ss. e8346. Bibcode:2009PLoSO...4.8346M. doi:10.1371/journal.pone.0008346Özgürce erişilebilir. PMC 2796394 $2. PMID 20041136. 
  59. ^ "Swedes find 'world's oldest tree'". BBC News. 17 Nisan 2008. 21 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2008. 
  60. ^ Owen, James (14 Nisan 2008). "Oldest Living Tree Found in Sweden". National Geographic. 18 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2008. 
  61. ^ "World's oldest living tree discovered in Sweden". Swedish Research Council. 16 Nisan 2008. 2 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2008. 
  62. ^ Roger Highfield (17 Nisan 2008). "World's oldest tree discovered in Sweden". Londra: The Daily Telegraph. 26 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2019. 
  63. ^ "9 500 år gammal gran i Härjedalen". dn.se (İsveççe). 23 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  64. ^ "Eucalyptus recurva (a mallee) Draft Recovery Plan" (PDF). Sydney, Australia: National Parks and Wildlife Service NSW. 2002. 8 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  65. ^ "The Oldest Living Tasmanian: The Huon Pine". Australian Broadcasting Company. 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  66. ^ "Oldest Living Tree Found in Sweden". National Geographic News. 8 Nisan 2008. 1 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ağaç</span> meyve verebilen, gövdesi odun veya kereste olmaya elverişli bulunan ve uzun yıllar yaşayabilen bitki

Ağaç, botanikte çoğu türünde dalları ve yaprakları destekleyen uzun bir sürgüne ya da gövdeye sahip çok yıllık bir bitkidir. Ağaç tanımı, bazı kullanımlarda sadece ikincil büyüme gösteren odunsu bitkileri, kereste olarak kullanılabilen bitkileri ya da belirli bir yüksekliğin üzerindeki bitkileri kapsayacak şekilde daha dar olabilir. Daha geniş tanımlarda ise uzun palmiyeler, eğrelti ağaçları, muz ağaçları ve bambular da birer ağaç olarak kabul edilir. Ağaçlar taksonomik bir grup değildir ancak güneş ışığı için rekabet etmek adına diğer bitkilerden daha fazla yükseğe çıkmanın bir yolu olarak birbirinden bağımsız şekilde evrimleşip gövde ve dalları olan çeşitli bitki türlerini içermektedir. Ağaçlar uzun ömürlü olma eğilimindedir ve bazıları birkaç bin yıl yaşar. Ağaçlar 370 milyon yıldır dünya üzerindeki varlığını sürdürmektedir. Dünyada yaklaşık üç trilyon olgunluğa erişmiş ağacın olduğu tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ağaç serçesi</span> Ilıman bölgede üreyen bir serçe türü

Ağaç serçesi, serçegiller (Passeridae) familyasından Avrasya ve Güneydoğu Asya'nın ılıman çoğu bölgesinde üreyen bir serçe türü. Orman serçesi ya da dağ serçesi de denir. Doğal olarak bulunduğu bölgenin dışında bulunan bazı bölgelere de sokulmuş bir kuş türüdür. Birbirine benzeyen erkek ve dişinin tepesi ve ensesi kızıl kahverengi, göğsündeki siyah leke küçüktür. Ayrıca beyaz yanaklarında da birer siyah benek bulunur. Alt türleri arasında farklılık çok azdır.

<span class="mw-page-title-main">Zeytin</span> Zeytin familyasından bir bitki türü

"Avrupa zeytini" anlamında Olea europaea botanik adlı zeytin, zeytingiller Oleaceae familyasından meyvesi yenen ve geleneksel olarak Akdeniz iklimine özgü bir ağaç türüdür. Tür, tüm Akdeniz ülkelerinin yanı sıra Güney Amerika, Güney Afrika, Çin, Avustralya, Yeni Zelanda, Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yetiştirilir. Olea europaea, Olea cinsi için tip türüdür.

<span class="mw-page-title-main">En yaşlı insanlar listesi</span>

Bu liste dünyanın en yaşlı insanlarının belli kategorilere göre sıralandığı listesidir. Yanlış ya da doğrulanmamış iddialarını dahil etmekten kaçınmak için bu listede, yaşları özellikle Gerontoloji Araştırma Grubu (GRG) ve Guinness Dünya Rekorları (GWR) gibi uzun ömürlü araştırmalarla ilgilenen uluslararası kuruluşlar tarafından doğrulanan kişilerle sınırlıdır. Onlar dışındakiler güvenilir bir şekilde kaynaklanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Filogenetik ağacı</span> evrimsel ilişkileri gösteren bir grafik ağacı

Bir filogenetik ağaç veya evrim ağacı farklı biyolojik türler veya ortak bir atası olan diğer varlıkların arasındaki evrimsel ilişkileri gösteren bir grafik ağaçtır. Bir filogenetik ağaçta, iki dalın ayrıldığı her bir düğüm noktası altsoyların ortak atasını temsil etmektedir. Bazı ağaçların dal uzunlukları alt türlerin birbirinden evrimsel olarak ayrışma zamanı ile ilişkilidir. Her düğüm bir takson, yani bir taksonomi birimidir. İç düğümler geçmişte var olmuş taksonlara ait olup doğrudan gözlemlenemeyeceği için hipotetik taksonlar olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Barbara McClintock</span> Amerikalı bilim insanı ve sitogenetikçi (1902-1992)

Barbara McClintock, 1983 yılı Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Amerikalı bilim insanı. Dünyanın en önemli sitogenetikçilerinden kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Old Tjikko</span>

Old Tjikko, İsveç'in Dalarna ili'nin Fulufjället Dağı sınırlarını içerisinde bulunan bir Norveç Ladini. 9.558 yaşındaki ladin halen dünyanın en yaşlı ağacı olarak kabul edilmektedir. Ancak Old Tjikko, büyük yaştaki tekil bir ağaçtan ziyade binlerce yıl boyunca gövdesi, dalları ve kökleri yenilenen klonal bir ağaçtır. Old Tjikko yaşayan en eski Norveç ladini ve bilinen en eski üçüncü klonal ağaç olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Actinobacteria</span>

Actinobacteria bir Gram-pozitif bakteri şubesi. Toprakta ve suda bulanabilirler. Toprak sistemine yaptıkları katkıdan ötürü insanlar için tarım ve orman yönünden önem ifade eder. Toprakta, daha çok mantar gibi davranıp organik maddenin bir bitkinin alımı için parçalanmasını sağlarlar. Bu rolde koloniler mantarlarında yaptığı gibi genişçe miselyumlar oluştururlar. İçerdiği Actinomycetales takımının yıllarca bir mantar grubu olduğu düşünülmekteydi ve bu yüzden isminde miselyum anlamını barındıran "mycetales" vardır. Bazı toprak actinobacteria üyeleri(Frankia gibi) bitkilerle simbiyotik ilişki içinde yaşarlar. Bitki kökleri ile bakterinin bulunduğu toprağı işgal eder, bakteri nitrojeni tutar ve kullanabileceği bitkinin kullanabileceği biçimde bitkiye sunar. Bunun yanında bitki bakteriye bazı sakkaritler sağlar. Mycobacterium'un birçok üyesi gibi diğer türleri önemli patojenlerdir.

<span class="mw-page-title-main">İnsan Y-DNA haplogrubu</span>

İnsan genetiğinde, bir insan Y kromozomu DNA haplogrubu, Y kromozomundaki DNA'nın rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir haplogrup sınıflandırması terimidir. Birçok insan tarafından paylaşılan mutasyonlara tek nükleotid polimorfizmi (SNP) denir.

<span class="mw-page-title-main">Kladogram</span> ortak kökene sahip organizma grupları arasındaki ilişkileri göstermek için kullanılan diyagram

Kladogram, canlılar arasındaki evrimsel ilişkileri göstermek için kladistikte kullanılan diyagramlardır. Atalar ile soyundan gelenlerin nasıl ilişkili olduklarını ve ne kadar değiştiklerini göstermediğinden ötürü bir kladogram evrim ağacı değilse de birçok evrim ağacı tek bir kladogramdan çıkarılabilir. Kladogram farklı yönlerde dallanarak uzayan ve en son ortak atası olan bir grup organizma olan kladlarda sonlanan ve dal adı verilen çizgilerden oluşur. Çok çeşitli kladogram şekilleri olsa da hepsinin ortak özelliği diğer çizgilerden dallanan çizgilerdir. Çizgiler dallandıkları noktaya kadar izlenebilirler. Bu bağlantı noktaları üstündeki taksonlar tarafından paylaşılan ortak özellikleri gösterdiği sonucuna varılmış varsayımsal ataları temsil eder. Bu varsayımsal ata farklı özelliklerin, adaptasyonların ve diğer evrimsel özelliklerin evrimleşme sırası hakkında ipuçları verebilir. Her ne kadar böyle kladogramlar geleneksel olarak morfolojik özellikler temelinde şekillendirildiyse de DNA ve RNA dizileme verileri ile birlikte işlemsel filogenetik artık kladogramların oluşturulmasında tek başına ya da morfolojik özelliklerle bir arada kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Gilboa Fosil Ormanı</span>

Gilboa Fosil Ormanı, New York, ABD'de yer alan bir taşlaşmış ormandır ve dünyanın en eski ormanlarından birine ev sahipliği yapmaktadır. New York'taki, Schoharie County yakınlarındaki Gilboa Barajı yakınında bulunan alan, yaklaşık 380 milyon yıl önce meydana gelen Devoniyen Dönemi'ne ait ağaç gövdelerine ev sahipliği yapmaktadır. Dünyada kendi türünden hayatta kalan tek fosiller, Dünya'nın en eski ormanlarının kalıntılarıdır. Bu alan, New York City'nin bir su projesi ve bir baraj kazısı başlattığı 1920'lerden beri paleobotanistler tarafından büyük ilgi görmektedir. Proje sonucunda, bazıları Gilboa Barajı sahasında ve Schoharie County'deki New York Güç Kurumu Blenheim-Gilboa Ziyaretçi Merkezi'nde ve New York Eyalet Müzesi'nde sergilenen bir fosil ormanından büyük dik ağaç kütükleri ortaya çıkarıldı.

<span class="mw-page-title-main">Opisthokont</span>

Opisthokontlar, hem hayvan hem de mantar alemlerini içeren geniş bir ökaryot grubudur. Daha önce "Fungi / Metazoa grubu" olarak adlandırılan opisthokontlar, genellikle bir sınıf olarak tanınır. Opisthokontlar, Apusomonadida ve Breviata ile birlikte daha büyük Obazoa kladını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Yeryüzündeki ilk yaşam</span> Yeryüzünde ortaya çıkmış ilk canlılar

Yeryüzündeki ilk yaşam, en az yaklaşık 3,5 milyar yaşında olduğu düşünülen hidrotermal baca çökeltilerinde bulunan fosilleşmiş mikroorganizmalardır. Yaşamın varlığı üzerine en eski kanıtlar 3,77 ila 4,28 milyar yıl öncesi arasında değişkenlik gösterir. En erken tahminlere göre 4,5 milyar yıl önce okyanusların oluşmasından kısa süre sonra yaşam ortaya çıkmıştır. Yeryüzündeki yaşamın en eski doğrudan kanıtı, 3,47 milyar yıllık Avustralya Apex chert kayalarında çökelmiş mikroorganizmaların mikrofosilleridir.

<span class="mw-page-title-main">Pinus longaeva</span>

Pinus longaeva, Kaliforniya, Nevada ve Utah'ın yüksek dağlarında bulunan uzun ömürlü bir bristlecone çamı türüdür. Metuşelah, bir bristlecone çamıdır ve4.855 yaşı ile Dünya'da bilinen en eski yaşayan klonal olmayan organizma olarak kabul edilmektedir. Ağacın korunması amacıyla yeri gizli tutulmaktadır. 1987'de, bristlecone çamı Nevada'nın eyalet ağaçlarından biri olarak belirlendi.

Metuşelah 4.855 yaşındaki bir Büyük Havza bristlecone çamı ağacıdır ve doğu Kaliforniya'daki Inyo County'deki Beyaz Dağlar'da yaşamaktadır. Dünyada onaylanmış en yaşlı klonal olmayan ağaç olarak kabul edilmektedir. Ağacın adı, 900 yıldan fazla yaşamış olduğu kabul edilen ve bu nedenle uzun ömür ile eş anlamlı olarak kullanılan İncil'deki ata Metuşelah'a atfen verilmiştir.

Apidima Mağarası, Güney Yunanistan'da, Mani Yarımadası'nın batı kıyısında yer alan ve dört küçük mağaradan oluşan bir komplekstir. Mağaranın sistematik olarak incelenmesi sonucunda Paleolitik çağa ait Neandertal ve Homo sapiens fosilleri ortaya çıkarıldı.

<i>Zeytin Ağaçları</i> (Van Gogh serisi)

Vincent van Gogh, çoğu 1889'da Saint-Rémy-de-Provence'da olmak üzere en az 15 zeytin ağacı resmetti. 1889 yılı Mayıs ayından 1890 yılı Mayıs ayına dek kendi isteğiyle burada bulunan bir akıl hastanesine yattı; burada hastanenin bahçesini ve duvarlarının dışına çıkma izni olduğunda, yakındaki zeytin ağaçları, selviler ve buğday tarlalarını resmetti.

<span class="mw-page-title-main">Alerce Milenario</span>

Alerce Milenario, Şili'deki Alerce Coster Ulusal Parkı'nda yer alan en büyük ağaçtır. Bir Alerce ağacı olan Alerce Milenario, 2000'li yılların ilk çeyreğinde en yaşlı ağaçlar listesinin ilk sıralarında yer almaktayken, yapılan güncel araştırmalardan elde edilen veriler onun dünyadaki en yaşlı ağaç olabileceğini ortaya koymaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nuh'un Kız Kardeşleri Zeytin Ağaçları</span>

Kız Kardeşler, Lübnan'ın Bcheale kasabasında yer alan ve on altı zeytin ağacından oluşan bir korudur.

<span class="mw-page-title-main">Uzun ömür</span> insanların uzun yaşaması

Uzun yaşam, bir nüfusun özellikle uzun ömürlü üyelerine atıfta bulunabilirken, yaşam beklentisi istatistiksel olarak belirli bir yaşta kalan ortalama yıl sayısı olarak tanımlanır. Örneğin, bir nüfusun doğumda beklenen yaşam süresi, aynı yıl içinde doğan tüm insanların ortalama ölüm yaşıyla aynıdır.