İçeriğe atla

Elmalı turta

Elmalı turta
BölgesiAvrupa
TürüTatlı
Servis şekliSıcak ya da soğuk
Ana malzemelerElma, un, şeker, süt
Kalori236 kcal

Elmalı turta (İngilizce: Apple pie) dünyanın en popüler turtalarından biridir. Bir elmalı turtanın ana maddesi elma ve hamurdur. Bunun dışında bazen krema ya da dondurma koyulur veya çedar peyniri yanında servis edilir. Elmalı turta genellikle "à la Mode" tarzında (tepesinde dondurma ile) servis edilir. Pastada genellikle çift taraflı pasta yapımı ile üst ve altta hamur kullanılır; üst taraf çapraz şeritler dokunmuş dairesel veya pasta kafesi olabilir. Turtada esas kullanılan Bramley, İmparatorluk, Kuzey Spy ya da Granny Smith gibi elma türleri (mutfak elması), daha sade ve normal elmalardan daha asidiktir. Pasta meyvesi taze, konserve veya kurutulmuş elma olabilir.

Elmalı turta 1381 yılı tarifi

Hollanda'da elmalı turtanın tarihi Orta Çağ'a kadar gider. İlk kez 1514 yılında bir Hollanda yemek kitabında tarifi verildiği belgelenmiştir. İlkel tarifte bir kez pişmiş elmalar kabukları soyulup atılarak, önce tahta kaşıkla karıştırılır, bundan sonra elma dilimleri pota bir elekten geçirildikten sonra pastaya konacaktı. Bu noktada kitap pastaya, birkaç baharat eklemeyi önerir: kakule, zencefil, tarçın, küçük hindistan cevizi, karanfil ve pudra şekeri. Son olarak, krema ile turta içinde malzemeleri karıştırdıkdan sonra, bir kez daha pişmeye fırına konur. Geleneksel Hollanda elmalı turtası iki çeşitte, kıtırlı (appelkruimeltaart) ve kafes (Appeltaart) stilinde olmaktadır.[1]

Fransız elmalı turtası Tarte Tatin
Amerikan kültüründe elmalı turta

İngilizce elmalı turta tarifleri daha önceye, Geoffrey Chaucer zamanına kadar geri gider. 1381 tarifinde elma, baharat, incir, kuru üzüm ve armut gibi ürünler listelenir. Safran pasta dolumunu renklendirmek için kullanılırdı. İngilizce konuşulan ülkelerde, elmalı turta tek başına ya da dondurma, çifte krema veya custard (muhallebi) ile sıcak veya soğuk yenilen ve popülerliğini koruyan bir tatlıdır. Fransa'da ise turtanın özel olarak yerel versiyonu Tarte Tatin tercih edilmekdedir. İsveç tarzlı elmalı turta ağırlıkla geleneksel bir pasta yerine elma crumblesi ile bir çeşittir. Çoğu zaman un ve bazen yulaf yerine galeta unu kullanılmıştır (tamamen ya da kısmen). Genellikle tarçın aroması ve vanilyalı krema ya da dondurma ile servis edilir.[2]

Elmalı turta 17. ve 18. yüzyıllarda İngiliz, Hollandalı ve İsveçliler tarafından Amerikaya kolonilere getirildi. Ancak elmalı turta, Avrupa elma çeşitlerinin Atlantik üzerinden getirilerek dikimi için beklemek zorunda kaldı. Elmalı turta 18. yüzyılda Delaware'de ortak bir yemek oldu. Amerikan İç Savaşı zamanı gıda sıkıntısı yaşayan güney ülkelerinde hareket öncüleri tarafından krakerden yapılan sahte elmalı turta icat edilmiştir. 1930'larda ve daha sonra uzun yıllar sonra, Ritz Crackers (Mondelēz Internationalın kolu) şeker ve çeşitli baharatlar ile birlikte, kendi ürününü kullanarak sahte elmalı turta için bir tarif verdi. Elmalı turta Amerikan kolonilerinden önce uzun zamandan beri yenmiş olmasına rağmen ABD'de "tipik Amerikan" anlamında "Elmalı turta gibi Amerikalı" sözü söylenmektedir.[3] On dokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda, elmalı turta Amerikan refah ve ulusal gururun sembolü haline geldi. 1902 yılında yayınlanan bir gazete haberinde "pasta yiyen insanların sürekli olarak yenilemeyeceği." belirtilmiştir. Günümüzde elmalı turtanın dünyanın farklı yerlerinde farklı lezzet ve görünüşde türleri mevcuttur. En fazla yaygın türlerinden biri de Fransız tatlıları Tarte Tatin ve Charlottedir.

Kaynakça

  1. ^ "Dutch Apple Pie". Brown Eyed Baker. 7 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2013. 
  2. ^ "Product Highlight: Apple Pie, Sharp Cheddar, and A Nice Cup of Coffee". Hunger Mountain Coop. 1 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2012. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2016. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aşçılık</span> yemek yapma

Aşçılık, besinlerin çeşitli yöntemlerle yemeye hazır duruma getirilmesine denir. Ahçılık olarak da bilinir. Ev ekonomisi'nin temel bileşenlerinden biridir. Şef, aşçı, yardımcı şef, pasta şefi, mutfak şefi, fırıncı, gastronomcu, çikolatacı gibi mesleklerle sıkı ilgilidir. Birçok ülkelerde aşçılık mesleği öğrenmek için aşçılık okulu, aşçılık fakültesi, aşçılık akademileri bulunmaktadır. Aşçılığın en temel yöntemi pişirmedir. Ama "aşçılık" terimi, pişirmenin yanı sıra kurutma, isleme, dondurma ya da salamura gibi başka yöntemleri de kapsar. Besinler birkaç nedenden dolayı pişirilir. Bazı besinleri çiğ yeme düşüncesinden hoşlanmayız. Belirli besinleri pişirerek yemeye alışık olduğumuzdan, pişirmenin besinlere iyi bir tat kazandırdığına inanırız. Öte yandan pişirildiklerinde besinlerde değişiklikler oluşur ve bu da bazı besinlerin yenmesini ve sindirilmesini kolaylaştırır. Moleküler gastronomi, fizik ve kimya perspektifinden beslenmenin bilimsel yaklaşımıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dondurma</span> dondurulmuş tatlı

Dondurma, içine şeker katılmış çeşitli meyve suları ya da sütten soğutmak suretiyle elde edilen soğuk bir tatlıdır. Eş anlamlısı buzkaymak sözcüğüdür. Ayrıca meyveli buz ve freezie türleri de vardır. El ile ya da elektrikli makinelerde yapılabildiği gibi dondurma buzdolapları ile de hazırlanabilir. 100 g dondurma 100-200 kalori verir. A, B, D vitaminleriyle, kalsiyum, yağ, protein ve fosfor yönünden zengin bir gıdadır. Artık piyasada hemen her çeşidi olan dondurmaları servise hazır paket şeklinde her mevsimde bulmak oldukça kolaydır. Yaz kış yenilmesi tavsiye edilir. Her çeşit kuru ve yaş meyve ile hazırlandığı gibi cevizli, fıstıklı, çikolatalı, karamelli vb. olan çeşitleri piyasada sıklıkla tüketilmektedir. Dondurmalar elle, makine yardımıyla ya da döverek yapılabilir. Bazı yörelere has dondurmalar vardır örneğin Kahramanmaraş Dondurması. Kendine has dondurması olan ülkeler vardır. Birleşik Krallık, Japonya, Finlandiya, Yunanistan, Yeni Zelanda, Avustralya, Almanya ve İtalya'nın yanı sıra Türkiye'de de Kahramanmaraş, dondurması ile ünlüdür.

<span class="mw-page-title-main">Pasta</span>

Pasta, içine katılmış çeşitli maddelerle özel bir tat verilmiş, fırında veya başka bir yolla pişirilerek hazırlanmış hamur işi tatlı. Türkçede pasta sözcüğü ile genellikle "yaş pasta" kastedilir.

<i>Waffle</i> iki desenli, şekilli tabak arasında pişirilen hamur veya hamur bazlı yiyecekler

Waffle, Belçika asıllı bir hamur tatlısıdır. Üzerinde erimiş çikolata (pralin), krem şanti ve taze meyveler ile servis yapılan waffle, Belçika'da "Brüksel usulü" olarak adlandırılır. Yine Belçika'nın bir kenti olan Liège ise waffle hamurunun tek başına fırından çıktığı haliyle yenmesine verilen addır. Hamuru biraz daha altın sarısındadır, kremalize olan şekerin gevrekliği hamurun üstünde tadılabilir. Belçika usulü waffle hamuru dikdörtgen, Liège usulü ise uçları erimiş dikdörtgen görünümündedir. Her ikisi de kare şeklindeki derin çukur gözenekleri ile meşhurdur. Bu gözeneklerin derinlikleri 1 cm'yi bulur.

<span class="mw-page-title-main">Alman mutfağı</span> Alman ulusunun yemek tarzı

Alman mutfağı, Alman ulusunun yemek tarzından ileri gelmektedir. Yüzyıllar boyunca bölgeden bölgeye gerçekleşen sosyal ve politik değişiklikler etkisiyle mutfak gelişimini sürdürmüştür. Almanya'nın güney bölgeleri olan Bavyera ve Svabya, birçok ortak yemek kültürünü paylaşmaktadır. Malzeme ve yemekler eyaletlere göre değişmektedir. Hem ulusal, hem bölgesel nitelikte birçok önemli yöresel yemek bulunmaktadır. İlk zamanlar yöresel haldeki birçok yemek, günümüzde değişiklikler geçirerek ülke çapına yayılmışlardır. Alman mutfağı heterojen toplum yapısı ve karışık kültürü ile çeşitlilik göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Endonezya mutfağı</span>

Endonezya mutfağı 17.000'den fazla adadan oluşan Endonezya üzerinde yaşayan binlerce kültürün çeşitliliğinden meydana gelir. Bu nedenle tek bir çeşit Endonezya mutfağı yoktur fakat bölgesel yemek çeşitleri vardır. Endonezya mutfağı Endonezya kültürünün bir yansımasıdır. Yemek pişirme tarzı ve stili bölgeden bölgeye farklılıklar gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Etimek</span>

Etimek, (rusk) kıtır ekmek, Zwieback ; yumurta ile yapılan ve iki kez pişmiş, şekerli ekmek türüdür. Sert, kuru bisküvi veya iki fırında pişmiş ekmekdir. Bazen bebek dişleri yiyecek olarak kullanılır. Bazı kültürlerde, rusk ekmek yerine pastadan yapılır: buna bazen pasta rusk denir. Birleşik Krallık'ta, isim aynı zamanda buğday bazlı bir gıda katkı maddesini ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Chalupa</span>

Chalupa Meksika'nın özellikle Puebla, Guerrero ve Oaxaca bölgelerinde yaygın olan özel bir çeşit yiyecek.

Hamur işi, un, su ve katı yağdan oluşan bir hamurdur. Şekerli hamur işleri genellikle şekerleme ürünü olarak da tanımlanır. "Hamur işleri" sözcüğü, un, şeker, süt, tereyağı, katı yağ, kabartma tozu ve yumurta gibi maddelerden yapılmış birçok pişirilmiş ürünleri bildirir. Küçük tartlar ve diğer tatlı pişmiş ürünler de hamur işleri olarak adlandırılır. Fransızca kelime pâtisserie de aynı yiyecekler için kullanılır. Ortak hamur işleri turta, tart, kiş hamuru ve etli börek türlerini içerir.

<span class="mw-page-title-main">Çikolatalı krema</span>

Çikolatalı krema çoğunlukla ekmek, tost veya waffle, krep, muffin ve pita gibi benzer tahıl ürünlerine yayılan tatlı bir çikolata aromalı pastadır. Fındıklı çikolata pastasına gianduya denir.

<span class="mw-page-title-main">Düğün pastası</span>

Bir düğün pastası, akşam yemeğinin ardından düğün resepsiyonlarında servis edilen geleneksel kek veya pasta. İngiltere'nin bazı bölgelerinde, düğün pastası düğün kahvaltısında servis edilir. Modern Batı kültüründe, pasta genellikle sergileniyor ve konuklara resepsiyonda servis ediliyor. Geleneksel olarak, düğün pastası tüm konuklara ve çifte iyi şanslar getirmek için yapılmıştır. Bununla birlikte, modern olarak, onlar düğün için bir merkez niteliğindedir ve her zaman konuklara bile hizmet edilmez. Bazı kekler, gelin ve damatın paylaşabilmesi için sadece tek bir yenilebilir katmanla üretilmiştir, ancak sahte ve gerçek katman arasındaki maliyet farkı çok az olduğu için bu nadirdir.

<span class="mw-page-title-main">Cheesecake</span> tatlı

Cheesecake, bir veya daha fazla katmandan oluşan bir tatlıdır. Ana ve en kalın katman, yumuşak, taze peynir, yumurta ve şeker karışımından oluşur. Alt tabaka varsa, genellikle ezilmiş kurabiyelerden, graham krakerlerinden, hamur işlerinden, sünger kek veya bazen pandispanyadan yapılan bir kabuk veya tabandan oluşur. Pişirilebilir veya pişmemiş olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Tatar mutfağı</span> Tatarlara özgü yemek kültürü

Tatar mutfağı, başta Rusya içindeki Tataristan olmak üzere farklı ülkelerde ve coğrafi bölgelerde yaşamakta olan Tatarların yemek kültürüdür.

<span class="mw-page-title-main">Tatlı patatesli turta</span>

Tatlı patatesli turta, Amerika'nın güney eyaletlerin geleneksel tatlılarından biridir. Bu turta küçük hindistan cevizi gibi baharatla tatlandırılmış tatlı patates püresi, buharlaştırılmış süt, şeker ve yumurtadan yapılan harcını tart hamuruna doldurularak yapılır. Vanilya veya limon özleri de harcına eklenebilir. Patates harcı patates püre, süt ve yumurta oranına bağlı olarak farklı kıvamlarda hazırlanabilir. Özellikle Amerika'da Şükran Günü ve Noel bayramlarında hazırlanır.

<span class="mw-page-title-main">Cevizli turta</span>

Cevizli turta yapımında kavrulmuş bütün ve doğranmış ceviz kullanılabilir. Kremalı turta olarak hazırlanabilir ve içerik olarak akçaağaç şurubu, melas ve tarçın eklenebilir. Cevizli turtanın harcı ise benzer şekilde mısır şurubu, şeker ve yumurta ile pekan turtaya benzer şekilde hazırlanabilir. İsteğe bağlı olarak çikolata ve bal da kullanılabilir Kuru üzüm, incir, erik ve kızılcık gibi meyveler da eklenebilir. Cevizli turta oda sıcaklığında veya ılık servis edilebilir. Krem şanti veya dondurma ile servis edilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Rikwato</span> tatlı türü, çörek

Rikwato, genellikle pişmiş bir tatlı yiyecek ve kek türüdür. En eski formlarında, rikwatolar çörek ve ekmeklerin modifikasyonuydu. Ancak basit veya ayrıntılı hamur işleri, turnover, bundt kek, beze, koyu krema, tart ve turtalar gibi tatlılarla özellikleri paylaşan çok çeşitli preparatları kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Adobada</span> Et ile yapılan Meksika mutfağındaki bir yemek

Adobada, adovada adı da kullanılır, Meksika mutfağında tacolara benzer şekilde yaygın olan birçok yemek için bir hazırlıktır. Adobada, genellikle sirke ve kekik ile kırmızı acı sosuyla marine edilmiş domuz etidir, ancak farklı et türlerini ve al pastor'a daha yakın marine edilmiş sosları ifade edebilir. Genellikle küçük, esnek mısır tortillasında sotelenmiş sebzeler ve peynirle birlikte servis edilir.

<span class="mw-page-title-main">Picadillo</span>

Picadillo birçok Latin Amerika ülkesinde ve Filipinler'de geleneksel bir yemektir. Kıyma, domates, kuru üzüm, zeytin ve bölgeye göre değişen diğer malzemelerle yapılır. Genellikle pirinçle servis edilir veya taco, tuzlu hamur işleri veya kroket gibi yemeklerde dolgu olarak kullanılır. İsim, "kıymak" anlamına gelen İspanyolca picar kelimesinden gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Gnocchi</span> İtalyan makarna türü

Gnocchi, İtalyan mutfağında çeşitli bir hamur tatlısı ailesidir. En geleneksel şekilde buğday unu, yumurta, tuz ve patatesin basit bir kombinasyonundan oluşan küçük hamur topaklarından yapılırlar. Kişilerin basit tarifi irmik unu, peynir, galeta unu, mısır unu veya benzer malzemeler, ve muhtemelen otlar, sebzeler ve diğer bileşenler dahil. Temel malzemeler, patatesler için tatlı patates veya buğday unu için pirinç unu gibi alternatiflerle değiştirilebilir. Bu gibi değişiklikler genellikle geleneksel olmayan olarak kabul edilir.

Hatay bayram kömbesi, Hatay iline özgü, özellikle bayramlarda yapılan geleneksel bir kurabiyedir. Bölgenin zengin kültürel mirasının bir parçası olarak bilinen bu kurabiye bayramlar dışında özel günlerde de yapılır. Un, tereyağı veya margarin, şeker, süt, mahlep, kabartma tozu veya karbonat, susam, tarçın, yenibahar ve karanfil gibi baharatlar ile hazırlanır. Ayrıca, bazı tariflerde ceviz veya fındık da eklenebilir.