İçeriğe atla

Ellen Terry

Dame Ellen Terry
Ellen Terry 16 yaşındayken.
DoğumAlice Ellen Terry
27 Şubat 1847(1847-02-27)
Coventry, İngiltere
Ölüm21 Temmuz 1928 (81 yaşında)
Small Hythe, Kent, İngiltere
Diğer ad(lar)ıEllen Alice Terry
İmza

Dame Ellen Terry, GBE (27 Şubat 1847[1] – 21 Temmuz 1928) bir İngiliz sahne aktrisidir. Daha çok Shakespeare'in oyunlarındaki rolleriyle tanınır.

Ellen Terry aktörlerle dolu bir ailenin içinde doğdu. Aktörlüğe çocukluğunda oynadığı Shakespeare oyunlarıyla başladı ve bu durum gençlik dönemine kadar devam etti. Gençliğinde Londra'da bazen de turnelerde oyunculuk yaptı. 16 yaşında kendisinden yaşlı bir ressam ve heykeltıraş olan George Frederick Watts ile evlendi ama daha bir yılı doldurmadan ayrıldılar. Ayrılığından kısa süre sonra Ellen tekrar oyunculuk yapmaya başladı ama bu sıralarda Edward William Godwin adlı bir mimarla bir ilişkiye başladı ve kariyerine tekrar -ama bu sefer altı yıl süren- bir ara verdi. 1874 yılında Ellen tekrar oyunculuk yapmaya başladı ve coşkulu bir şekilde tekrar Shakespeare ve diğer klasiklerde oynamaya başladı.

1878'de Ellen Henry Irving'in topluluğuna başrol kadın oyuncu olarak katıldı ve sonraki 20 yıl boyunca Ellen Büyük Britanya'da birçok Shakespeare ve diğer eserlerde baş rolü üstlendi. En ünlü iki rolü The Merchant of Venice 'deki Portia rolü ve Much Ado About Nothing'daki Beatrice rolüdür. Ellen ve Irving birlikte, ABD ve İngiltere'de birçok başarılı turneler yapmışlardır.

1903 yılında Terry Londra'da bulunan Imperial Theatre'in idaresini ele almıştır ve bu tiyatroda George Bernard Shaw'ın ve Henrik Ibsen'in oyunlarına odaklanmıştır. Bu riskin sonucu büyük bir finansal başarısızlıkla bitmiştir ama buna rağmen Terry turneye çıkmış ve oyunlar yazmıştır. Terry 1920'ye kadar birçok başarılı rolde oynadı ve 1922'ye kadar filmlerde gözükmeye devam etti. Terry'nin kariyeri neredeyse yetmiş yıl sürdü.

İlk yılları ve kariyeri

Charles Kean (sol) ve Ellen Terry The Winter's Tale 'de, 1856

Alice Ellen Terry tiyatroyla iç içe olan bir ailenin hayatta kalan üçüncü çocuğu olarak Coventry, İngiltere'de hayata gözlerini açtı.[2] Babası Benjamin (1818–96) İrlanda kökenli, annesi Sarah (née Ballard, 1819–92) ise İskoçya kökenliydi. İkisi de Portsmouth bazlı bir toplulukla beraber turneye çıkan iki komedi aktörüydü.[3] ve çiftin 11 çocuğu vardı. Bu çocuklardan en az beşi oyuncu oldu; Kate, Ellen, Marion, Florence ve Fred.[4] Diğer çocuklardan ikisi, George ve Charles ise tiyatro yönetimi ile ilgili oldular.[5] Ellen'ın kardeşi Kate evlenip emekli olduğu 1867 yılına kadar oldukça başarılı bir sahne oyuncusuydu. Marion ise uzun kariyeri boyunca yaklaşık 125 oyunda başrol olarak yer aldı.[6]

Terry ilk kez sekiz yaşındayken Charles Kean'in karşısında sahneye çıktı. Bu rol Shakespeare'in The Winter's Tale adlı eserindeki Mamillius karakteriydi ve bu oyun 1856' da Londra'da bulunan Princess's Theatre'da oynandı.[7] Ellen Princess's Theatre'da, Charles Kean'nin 1859'daki emekliliğine kadar "A Midsummer Night's Dream (1856)" 'de Puck karakterini, "King John" 'da Prens Arthur'u ve "Macbeth" 'de Fleance karakterini canlandırdı. Ellen'ın çalıştığı tiyatro yazın kapalı oluyordu, bu sırada Terry'nin babası Royal Colosseum, Regent's Park, London ve turnesinde çizim-odası eğlencelerini sunuyordu. 1859'da Terry Nine Points of the Law adlı komedide gözüktü. Bu komedi Olympic Theatre'da oynanıyordu ve Tom Taylor tarafından yazılmıştı.[4] Bundan sonraki iki yıl için Terry ve kardeşi Kate birçok skeçte ve oyunda yer aldılar, turneye çıktılar. Bu süreçte onlara anne-babaları ve bir müzisyen eşlik etti.[3]

1861 ve 1862 yılları arasında Terry Londra'da bulunan Royalty Theatre ile anlaştı. Royalty Theatre Madame Albina de Rhona tarafından yönetiliyordu ve Terry burada W. H. Kendal, Charles Wyndham gibi birçok tanınmış aktörle birlikte oyunculuk yaptı. 1862'de Terry kardeşi Kate'e katılarak Theatre Royal, Bristol'da bulunan J. H. Chute'nin topluluğuna katıldı. Terry burada burlesque'in de dahil olduğu çok geniş çeşitlilikteki oyunlarda yer aldı, Terry burada şarkı söylemek ve dans etmek zorunda olduğu rollerde oynadı. Bu rollere örnek olarak Much Ado about Nothing, Othello ve The Merchant of Venice verilebilir.[8] 1863'te Theatre Royal, Bath'de oynuyordu ve artık neredeyse 15 yaşına gelmişti. Bu yıl A Midsummer Night's Dream 'daki Titania rolünü canlandırdı ve bundan sonra Haymarket Theatre'da yer alan J. B. Buckstone'nin topluluğuna katılmak için Londra'ya döndü. Terry burada Sheridan gibi rollerde, modern komedilerde ve özellikle Shakespeare'in oyunlarında roller aldı.[3]

Tiyatro

  • 1875 : Le Marchand de Venise, veya Prince of Wales's Theatre,
  • 1878 : The lady of Lyons, Terry, Edward George Bulwer-Lytton tarafından yazılan Pauline rolünü oynadı.
  • 1888 : Macbeth, Lady Macbeth rolünde,
  • 1892 : King Arthur : Guenievre rolünde,

Filmleri

  • 1917 : Her Greatest Performance : Julia Lovelace
  • 1918 : Victory and Peace : Widow Weaver
  • 1918 : The Invasion of Britain
  • 1918 : Denny from Ireland : Eileen O'Connor
  • 1920 : Pillars of Society : Widow Bernick
  • 1922 : Potter's Clay : Lady Merrall
  • 1922 : The Bohemian Girl : Buda, the Nurse

Kaynakça

  1. ^ "Birth certificate is dated 1847". 6 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2012. 
  2. ^ "Biography and reviews of Terry". 28 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2012. 
  3. ^ a b c "Biography of Terry at the Stage Beauty website". 22 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020. 
  4. ^ a b Booth, Michael R. "Terry, Dame Ellen Alice (1847–1928)", 24 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, Eylül 2004; online edn, Ocak 2008, accessed 4 Ocak 2010
  5. ^ Hartnoll, syf. 815–17.
  6. ^ Obituary 25 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Time Magazine, 1 Eylül 1930
  7. ^ The photograph of Terry as Mamillius and Kean as Leontes, was taken by Martin Laroche.
  8. ^ "Terry Biography at Answers.com". 22 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2012. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">William Shakespeare</span> İngiliz oyun yazarı ve şair (1564–1616)

William Shakespeare, İngiliz şair, oyun yazarı ve oyuncu. Genellikle İngilizce dilinin en büyük yazarı ve dünyanın en iyi dram oyunu yazarı olarak anılır. İngiltere'nin ulusal şairi ve "Avon'un Ozanı" olarak da bilinir. Günümüze ulaşan eserleri, bazı ortaklaşa yazılanlarla birlikte 38 oyun, 154 sone, iki uzun öykü şiir ve birkaç kaynağı belirsiz şiirden oluşur. Oyunları bütün önemli dillere çevrildi ve diğer bütün oyun yazarlarından daha çok sergilendi.

<span class="mw-page-title-main">Laurence Olivier</span> İngiliz yapımcı, yönetmen, oyuncu (1907–1989)

Laurence Kerr Olivier, Baron Olivier, Oscar, Altın Küre, BAFTA ve dört Emmy ödüllü İngiliz tiyatro ve sinema yönetmeni, oyuncusu ve yapımcısı. Birçok kişi tarafından Anglofon dünyada, 20. yüzyılın en büyük oyuncusu olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Southwark</span> Londra semti

Southwark Birleşik Krallık'ın başkenti Londra'da bulunan bir semttir. William Shakespeare'in kurmuş olduğu Globe Theatre bu semttedir. 1666 yılında çıkan ve Londra'nın % 75'ini yakan Büyük Yangında zarar görmemiş olan semtte, 10 yıl sonra bir yangın çıkmış ve 17 saat içinde kenti kül etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Maggie Smith</span>

Dame Margaret Natalie Smith, CH DBE, İngiliz tiyatro ve sinema oyuncusu. Geniş ve çeşitli bir kariyere sahip olan oyuncu altmış yılı aşkın bir süredir sahne, film ve televizyonda yer almıştır. Smith, 50'nin üzerinde filmde görünmüş ve İngiltere'nin en çok tanınan oyuncularından biri olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">David Bradley</span>

David John Bradley, İngiliz oyuncudur. Harry Potter film serisinde Argus Filch, HBO fantastik dizisi Game of Thrones'ta Walder Frey, FX korku dizisi The Strain'de Abraham Setrakian rolleriyle ve Guillermo del Toro'nun Netflix animasyon dizisi Tales of Arcadia'da Merlin'i seslendirerek Televizyon Dizilerinde En İyi Seslendirme Sanatçısı dalında Annie Ödülü kazanmasıyla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tom Stoppard</span>

Sir Tom Stoppard, Akademi Ödülü sahibi senarist ve Tony ödülü sahibi Britanyalı oyun yazarı. Zlín, Çekoslovakya doğumludur. The Coast of Utopia, Arcadia, Rosencrantz & Guildenstern Are Dead, Rock 'N' Roll gibi tiyatro oyunları Brazil ve Shakespeare in Love gibi sinema filmleri ile tanınır.The Coast of Utopia, The Real Thing, Travesties, Rosencrantz and Guildenstern Are Dead gibi oyunlar ile En İyi Oyun dalında Tony ödülünü, Shakespeare in Love filmiyle En İyi Özgün Senaryo Oscarı'nı kazanmıştır. Venedik Film Festivali'nde verilen büyük ödül olan Altın Aslan'ı 1990 yılında Rosencrantz & Guildenstern Are Dead filmiyle kazanmıştır. Hâlen Londra Kütüphanesi başkanlığını yürütmektedir.

Mehmet Ergen, Türk tiyatro oyuncusu, yönetmen, çevirmendir.

<span class="mw-page-title-main">Ciarán Hinds</span> İrlandalı oyuncu

Ciarán Hinds, İrlandalı aktör.

<span class="mw-page-title-main">Edith Evans</span> İngiliz oyuncu (1888-1976)

Dame Edith Mary Evans, DBE İngiliz sinema ve tiyatro oyuncusudur. Özellikle İngiltere'deki sahne performansları ile tanınmaktadır. Bunun yanı sıra pek çok filmde rol almış, üç kez Akademi Ödülleri'nde aday gösterilmiş ve birer kez BAFTA ve Altın Küre Ödülleri'nin sahibi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Henry Irving</span>

Sir Henry Irving, Viktorya döneminde yaşamış İngiliz sahne oyuncusudur. Daha çok oyuncu-yönetici olarak bilinir. Çünkü katıldığı tiyatrolarda sırf oyunculukla ilgilenmemiş setin tasarımı, ışık, yönetim, kadro gibi teknik konularda da ilgilenmiştir. Lyceum Theatre'da geçirdiği uzun yıllar ve birçok sezon sonucunda Irving ve ekibi döneminin klasik İngiliz tiyatrosunun temsilcileri haline gelmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Ralph Richardson</span> 1902 doğumlu İngiliz aktör (1902-1983)

Sir Ralph David Richardson İngiliz aktör. Altmışın üstünde sinema filminde rol almıştır. John Gielgud ve Laurence Olivier'le birlikte, 20. yüzyılın büyük bölümünde İngiliz sahnesine hakim olan üç erkek oyuncudan biriydi. Kariyerinin büyük bölümünde filmlerde oynadı. Teatral olmayan ama sanatsal bir geçmişe sahip olan Richardson'ın, Brighton'daki Hamlet prodüksiyonu ona oyuncu olma konusunda ilham verene kadar sahne kariyeri hakkında hiçbir fikri yoktu. Zanaatını 1920'lerde bir turne şirketinde ve daha sonra Birmingham Repertuar Tiyatrosu'nda öğrendi. 1931'de Old Vic'e katıldı ve çoğunlukla Shakespeare rolleri oynadı. Bir sonraki sezon, kendisine sahne tekniği hakkında çok şey öğreten Gielgud'un yerine geçerek şirketi yönetti. Şirketten ayrıldıktan sonra bir dizi başrol oynayarak West End ve Broadway'de yıldızlığa yükseldi.

<span class="mw-page-title-main">Mark Ravenhill</span>

Mark Ravenhill, İngiliz oyun yazarı, oyuncu ve gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Lynn Redgrave</span> İngiliz sinema oyuncusu (1943 – 2010)

Lynn Rachel Redgrave, OBE, Dünyaca ünlü İngiliz aktris.

<span class="mw-page-title-main">Harriet Walter</span> İngiliz aktris

Dame Harriet Mary Walter ,Londra doğumlu İngiliz kadın oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Theodore Komisarjevsky</span> İtalyan tiyatro yönetmeni (1882-1954)

Fyodor Fyodorovich Komissarzhevsky veya Theodore Komisarjevsky, Rus, daha sonra İngiliz tiyatro yönetmeni ve tasarımcısıdır. Kariyerine Moskova'da başladı, ancak en büyük etkisi Londra'da oldu. Chekhov ve Shakespeare'in oyunlarının çığır açan prodüksiyonlarıyla dikkat çekti.

Desdemona ( ) William Shakespeare’in Othello. isimli oyununda yer alan bir hayali karakter. Desdemona, çok güzel bir Venedikli genç kızdır ve Venedik senatörü babasını hayal kuraklığına uğratarak Othello ile evlenir. Othello, bir Mağribi’dir ve Desdemona’dan yaş olarak büyüktür. Kocası Venedik Cumhuriyeti'nin hizmetinde Kıbrıs'a gönderildiğinde Desdemona da ona eşlik eder. Orada, kocası, Iago tarafından Desdemona’nın onu aldattığına inandırılır ve son perdede, eşi tarafından öldürülür.

<span class="mw-page-title-main">Royal Shakespeare Company</span>

Royal Shakespeare Company (RSC), merkezi Stratford-upon-Avon, Warwickshire, İngiltere'de bulunan büyük bir İngiliz tiyatro topluluğudur. Şirket 1.000'den fazla personel istihdam etmekte ve yılda yaklaşık 20’den dazla yapıma imza atmaktadır. RSC düzenli olarak Londra, Stratford-upon-Avon'da ve Birleşik Krallık'ta ve uluslararası turlarda oynuyor.

Sir Ronald Harwood, Güney Afrikalı doğumlu İngiliz yazar ve senaristti. Çalışmalarından biri olan Kostümcü, Oscar'a aday gösterildi. Piyanist'in senaryosunu yazdı ve 2003 En İyi Uyarlama Senaryo Akademi Ödülü'nü kazandı. Kelebek ve Dalgıç ile En İyi Uyarlama Senaryo Oscar'ına aday gösterildi.

<span class="mw-page-title-main">Lady Macbeth</span>

Lady Macbeth, William Shakespeare'in trajedisi Macbeth'in (c.1603-1607) baş karakterlerinden biridir. Oyunun trajik kahramanı Macbeth’in eşi olarak Leydi Macbeth kocasını cinayet işlemeye teşvik eder. Bundan sonra, İskoçya kraliçesi olur. Son perdede sahne dışında, bariz bir şekilde intihar ederek ölür,

<span class="mw-page-title-main">Shylock</span>

Shylock, William Shakespeare’in Venedik Taciri adlı oyununda yer alan kurgusal bir karakterdir. Venedikli ve Yahudi bir tefeci olan Shylock, oyunun baş kötüsüdür. Yenilgisi ve Hristiyanlığa dönüşümü hikayenin doruk noktasını oluşturur.