İçeriğe atla

Eldar Çamı Devlet Tabiatı Koruma Alanı

{{{alan_adı}}}
AzericeEldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğu
Eldar Çamı Pinus elderica subsp. eldarica . Dağlık Parkı, Bakü, Azərbaycan
Alan türü Tabiatı koruma alanı
DevletAzerbaycan
Bölge Samuh Rayonu
İlSamuh Rayonu, Elleroyuğu
Kapladığı alan 5 bin ha
Kuruluş tarihi 2004
Kontrol kuruluşu Ekoloji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Azerbaycan)

Eldar Çamı Devlet Tabiatı Koruma Alanı Azerbaycan'ın kuzeybatısında, Samuh Rayonu içerisinde yer alan bir tabiat koruma alanıdır.

Eldar Çamı 1910 gibi erken bir tarihte 3.500 hektarlık bir alanda koruma altına alındı.[1] Azerbaycan Hükûmeti Samuh Rayonu arazisinde yer alan dünyadaki tek doğal Eldar Çam Ormanını korumak amacıyla 5 Mayıs 1948 tarihinde "Eldar Çamı" koruma alanını kurdu. Eldar Çamı Azerbaycan'ın ve yabancı ülkelerin çeşitli bölgelerindeki kurak alanlara dikildi. Eldar Çamı ile kurak ve az verimli toprakların yeşillendirilmesi ünü her tarafa yayıldı.[2] Koruma alanı sonradan tabiat koruma alanı ilan edildi. 1961'de, 300 hektarlık alan ile Turyançay tabiat koruma alanının bir kolu haline geldi, 1967'de Göygöl Millî Parkı bir kolu oldu. 1978'de koruma alanına 92 hektar daha ilave edildi. Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in 16 Aralık 2004 tarih[3] ve 550 sayılı kararı[4] ile 1686 hektarlık[5] bir alan üzerinde koruma ve bilimsel araştırma dairesi statüsünde Eldar Çamı Devlet Tabiatı Koruma Alanı kuruldu.

Eldar Çamı Devlet Tabiatı Koruma Alanı kuzeybatıdan güneydoğuya uzanan 600 metre yüksekliğindeki alçak dağlık bir arazide yer alır. Koruma alanının ana kısmı orman, geri kalanı ise vadiler ve dik yamaçlardan oluşur.[6] Arazi örtüsü, erozyona uğramış kahverengi kurak orman toprağıdır. Burada yarı çöl ve kuru bozkırların yazı kurak geçen ılıman sıcak iklim tipi hüküm sürer. Olumsuz şartlara büyüme özelliğine sahip Eldar Çamı, kurak ve az verimli toprakların yeşillendirilmesi için paha biçilemez bir ağaç türüdür. Kurak arazilerde orman kurulmasında, tarla koruyucu orman şeritlerinin kurulmasında, dere ve vadilerin erozyona karşı korunmasında, kumların güçlendirilmesinde, dekoratif düzenlemelerde Eldar Çamı kullanılmaktadır. Koruma alnındaki Eldar Çamı ağaçları 100-120 yaşında, 2-6 metre yüksekliğinde ve 10–28 cm çapındadır.[7] Eldar Çamının adı Azerbaycan'da nesli tükenmekte olan ve koruma altına alınan nadir türlerin açıklamalarının ve resimlerinin olduğu; Azerbaycan Cumhuriyeti'nin "Kırmızı Kitabında" yer almaktadır.[8] Koruma alanı hayvan bakımından zengin değildir. Bölgede genel olarak tavşan ve keklik yaşamaktadır.[9]

Kaynakça

  1. ^ "Eldar Şamı Dövlət Təbiət Qoruğunun sanitariya-mühafizə zonası təsdiq edilib » Ovqat.com". Ovqat.com. Erişim tarihi: 31 Ekim 2023. 
  2. ^ "Biomüxtəlifliyin qorunub saxlanılması gələcəyimiz üçün çox vacibdir". anl.az. Erişim tarihi: 31 Ekim 2023. 
  3. ^ "ELDAR ŞAMI DÖVLƏT TƏBİƏT QORUĞUNA DİQQƏT ARTIRILMALIDIR". Azertac. 27 Aralık 2006. Erişim tarihi: 31 Ekim 2023. 
  4. ^ "QORUQLAR" (PDF). Azərbaycan Respublikası Prezidentinin İşlər İdarəsinin PREZİDENT KİTABXANASI. 23 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Ekim 2020. 
  5. ^ "Dövlət Təbiət Qoruqları". nationalparks.az (Azerice). 29 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2023. 
  6. ^ "AZƏRBAYCAN MİLLİ ENSİKLOPEDİYASI". ensiklopediya.gov.az. Erişim tarihi: 31 Ekim 2023. 
  7. ^ "Eldarşamı Dövlət Təbiət Qoruğu". 30 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2020. 
  8. ^ "Azərbaycan qoruq və yasaqlıqları - dövlətin qoruduğu sərvət..." 26 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2020. 
  9. ^ "DÖVLƏT QORUQLARI". 3 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Millî park</span>

Millî Park veya Ulusal Park, doğa koruma amaçlı kullanılan park. Genellikle, egemen bir devletin sahibi olduğu doğal, yarı-doğal veya gelişmiş bir arazi üzerine kurulur. Her devlet kendi millî parklarını farklı şekilde belirlese de, ortak fikir "vahşi doğanın" gelecek nesil için korunması ve ulusal gururu sembolü olarak betimlenmesidir. Millî Park kavramı ve uygulaması dünyada ilk kez, 1872 yılında ABD'nde 899100 hektar büyüklüğündeki Yellowstone Millî Parkı ilanını sağlayan özel bir kanunla başlatılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'daki millî parklar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Azerbaycan'daki millî parklar, bilimsel ve estetik bakımdan, millî ve milletlerarası ender bulunan tabiî ve kültürel kaynak değerleri ile koruma, dinlenme ve turizm alanlarına sahip tabiat parçalarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Göygöl Millî Parkı</span>

Göygöl Millî Parkı, Azerbaycan'da millî park. Yüzölçümü 127.55 km²'dir.

<span class="mw-page-title-main">Zengezur Millî Parkı</span>

Zengezur Millî Parkı, Azerbaycan'da, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nde millî park. Yüzölçümü 427.97 km²'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ilısu Devlet Doğa Koruma Alanı</span> Koruma Alanı

Ilısu Devlet Tabiatı Koruma Alanı, 1987 yılında Azerbaycan SSC döneminde Büyük Kafkas Dağları'nın güney yamaçlarının doğal kompleksini korumak ve geliştirmek, nadir ve nesli tükenmekte olan fauna ve florayı korumak, ormanları eski durumuna döndürmek, 9.300 hektar alanda toprak erozyonunu ve selleri önlemek için kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mariamcvari Tabiatı Koruma Alanı</span>

Mariamcvari Tabiatı Koruma Alanı, Gürcistan'ın Kaheti rayonundaki Sagareco Belediyesi'nde, Gombori Sıradağları'nın güney yamaçlarında yer alan bir koruma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Sataplia Tabiatı Koruma Alanı</span>

Sataplia Tabiatı Koruma Alanı Gürcistan'ın Imereti bölgesinde, Kutaisi kasabasına 10 km mesafede yer alan bir koruma alanıdır. Ziyaretçi merkezi, Aşağı Alkani ile Ahmeta Belediyesi sınırları içinde, sönmüş yanardağ - Sataplia Dağı eteklerinde yer almaktadır. Sataplia "bal alanı" olarak tercüme edilebilir. Temel olarak arılar küçük delikler ve mağaraları doğal yaşam alanı için kullanılıyordu ve yerel halk tarafından arıların ürettiği bal hasat ediliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Burabay Millî Parkı</span> Kazakistanda millî park

Burabay Millî Parkı, Kazakistan'ın Akmola Eyaleti, Burabay Bölgesi'nde bulunan bir tabiat parkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zilim Tabiatı Koruma Alanı</span>

Zilim Tabiatı Koruma Alanı, yerel öneme sahip korunan bir tabiat anıtıdır. Tabiat parkı 2005 yılında kaynakları restore etmek, turizmi geliştirmek ve mevcut biyolojik türleri korumak amacıyla kurulmuştur. Park, Başkurdistan'ın özellikle korunan statüsüne sahip bir doğa koruma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zakatala Devlet Tabiatı Koruma Alanı</span>

Zagatala Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Azerbaycan'da Kafkas Dağları'nın güney yamaçlarının orta kesiminde, Zagatala ve Balakan ilçeleri sınırları içinde yer alan bir tabiatı koruma alanıdır. 252 kilometrekarelik üzerine kurulmuştur. Koruma alanı, Kafkasya karma ormanları ekolojik bölgesi içinde yer almaktadır. Koruma alanının sınırları birkaç kez değiştirildi.

Şirvan Devlet Tabiatı Koruma Alanı, su kuşlarının sayısını korumak ve artırmak amacıyla 1969 yılında Bendovan Devlet Av Sahası'nın bir kısmının 177.45 kilometrekarelik alanında kurulmuş olan bir tabiatı koruma alanıdır. Koruma alanının alanı 1982 yılında 258 kilometrekareye genişletildi.

<span class="mw-page-title-main">Kızılağaç Devlet Tabiatı Koruma Alanı</span>

Kızılağaç Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Azerbaycan'ın güneydoğusundaki Lenkeran Rayonundaki Kızılağaç Körfezi'nde 884 km2'lik bir alanda Azerbaycan Antik ve Sanat Eserlerini Koruma Komitesi tarafından 3 Temmuz 1929'da kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Kireç Taşı Florası Tabiatı Koruma Alanı</span>

Kireç Taşı Florası Tabiatı Koruma Alanı, Ukrayna'da, Donets Nehri kenearında, nehir tepelerinin açık kireç taşı yamaçlarında bulunan bir tabiatı koruma alanıdır. Koruma alanı, Donetsk Oblastı'nın idari Lyman ve Sloviansk bölgelerinde bulunmaktadır. 1.134 hektarlık alan kaplar ve Ukrayna Bozkır Tabiatı Koruma Alanı'nın bir alt birimidir.

<span class="mw-page-title-main">Çamur Volkanları Devlet Tabiatı Koruma Alanı</span>

Çamur Volkanları Devlet Tabiatı Koruma Alanı veya tam adıyla Bakü ve Abşeron Yarımadası Çamur Volkanları Grubu Devlet Tabiatı Koruma Alanı, Azerbaycan'ın Abşeron bölgesinde bulunan bir devlet koruma alanıdır. Koruma alanı 12.322,84 hektardır ve burada 43 çamur volkanı korunmaktadır. Dünyanın en büyük çamur volkanı olan Toragay da bu alanda korunmaktadır.

Vakıf Çamlığı, Türkiye’de bulunan tabiat koruma alanlarından biridir. Kütahya ilinin Tavşanlı ilçesinde yer alır. Bölge Kütahya iline 45 kilometre, Tavşanlı ilçesine 30 kilometre mesafede bulunmaktadır.

Akdoğan ve Rüzgarlar Ebe Çamı, Türkiye’de bulunan tabiat koruma alanlarından biridir. Akdoğan ve Rüzgarlar Ebe Çamı, Bolu ilinin Yenigüney köyünde bulunmaktadır.

Sırtlandağı Halep Çamı, Türkiye’de bulunan tabiat koruma alanlarından biridir. Sırtlandağı Halep Çamı, Muğla ilinin Milas ilçesinde yer alır.

Akgöl, Konya'nın Ereğli ve Karapınar ilçeleriyle, Karaman'ın Ayrancı ilçesi sınırları içinde yer alan bir sulak sahadır. Bu bölge, sazlık, bataklık, çamur adacıkları, çayırlar ve çorak düzlüklerden oluşmaktadır.

Kavaklı Tabiat Koruma Alanı, Karabük il merkezinin güneybatısında bulunan ve 353 hektarlık bir alanı kapsayan önemli bir doğal sitedir. Karabük, Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer almasına rağmen, kıyıdan içeride kalması nedeniyle, tam anlamıyla Karadeniz ikliminin nemli özelliklerinden yararlanamaz. Bunun yerine, iklim daha çok karasal özellikler gösterir, ancak İç Anadolu'daki gibi aşırı kış soğukları ve yazın kurak sıcakları bu alanda hissedilmez.

Eldar Çamı, Pinus eldarica, kızılçama ait bir alttürdür. Olumsuz şartlara büyüme özelliğine sahip Eldar Çamı, kurak ve az verimli toprakların yeşillendirilmesi için paha biçilemez bir ağaç türüdür. Kurak arazilerde orman kurulmasında, tarla koruyucu orman şeritlerinin kurulmasında, dere ve vadilerin erozyona karşı korunmasında, kumların güçlendirilmesinde, dekoratif düzenlemelerde Eldar Çamı kullanılmaktadır. Azerbaycan ve Gürcistan'a özgüdür ve Afganistan ve Pakistan'da doğal olarak yetişmiştir. Daha küçük kozalaklar, 5–8 cm. Kuraklığa ve fakir toprağa dayanıklılığı nedeniyle, hem güneybatı ABD'de hem de Avrupa'da süs bitkisi olarak yaygın olarak ekilir.