İçeriğe atla

El-Khasawneh

Al-Khasawneh veya Khasawneh (Arapça: الخصاونه), Arapça bir isim olup Khassawneh, Khasoneh, Khassaweneh, Khasawinah, Khassawnih, Khasawnih, Khasawineh, Khassawineh, Khassawneh, Khasawne, Khasawna ve Khasawnah gibi farklı transliterasyonlara sahiptir. Ayrıca ismin başında 'Al' veya 'El' de gelebilir. Bu isim, önde gelen bir Arap klanı olan Cafer el-Sadık ve Hüseyin ibn Ali'nin soylu ailesinden gelmektedir. Al-Khasawneh kabilesi, özellikle Ürdün'deki Irbid vilayetindeki Bani Obeid Bölgesi'nde (بني عبيد) An Nuaiyymah, Aydoun ve Al Husn gibi yerlerde öne çıkmaktadır.

Kuzey Ürdün'de Al-Khasawneh

Osmanlı İmparatorluğu döneminde, Kuzey Ürdün Ajloun kasabası bir sancak olarak yönetiliyordu. El-Khasawneh, 16. yüzyılın ikinci yarısında Ajloun'un dağlık kesimindeki Eyn el-Şara'da ortaya çıktı. Bu süreçte, bedevi kabileler ve diğer yerel güçlerle sürekli çatışmalara girdiler ve bölgede Al- olarak bilinen bir grup haline gelmeden önce çeşitli mücadeleler yaşadılar. Asar bölgesi (nahiyah) Ajloun'a bağlı bir bölgedir.

1757 tarihli bir Osmanlı belgesi, El-Khasawneh'in şeyhi Musa El-Hamad'ın Banu Obaid grubunun lideri olduğunu ve yıllık hac kervanının veya Mekke'ye yapılan hac ziyaretlerinin güvenliğini sağlama sorumluluğuna sahip olduğunu kaydeder. Bu makam oldukça prestijli ve aranan bir konumdu. Daha sonra, Al-Asar semtinin bu bölgesi, yeni bir gelen grubun klasik bir örneği olan Banu Obaid bölgesi olarak yeniden adlandırıldı ve bu isim hala kullanılmaktadır. El-Khasawneh, bölgenin geleneksel kalıtsal şeyhleri olup Nuseirat klanı ile zaman zaman rekabet etseler de, ilçenin şeyhliği konusunda önde gelen bir konuma sahiptirler.

Celileli ve daha sonra Acreli tanınmış isyancı Zahir al-Umar, 18. yüzyılın ikinci yarısında oğlu Ahmed al-Zahir aracılığıyla egemenliğini Ajloun bölgesine kadar genişletti. Bu dönemde Osmanlı İmparatorluğu, Rusya'ya karşı yürüttüğü savaşlarla meşgul olduğundan Zahir'in toprak genişlemesine boyun eğmekten başka seçeneği yoktu. Bedevi müttefikleriyle birlikte Musa El-Hamad, Zahir ve oğlu Ahmed'e karşı bir dizi savaşta öncülük etti. Ancak Ahmed, Zahir'in oğlu olarak danışma şeyhler grubuna dahil edilmesine rağmen, hala onun niyetinden şüphelenilmekteydi. 1770'lerin başında Ahmed, Musa'nın kendisine karşı bir isyan çıkarmaya çalıştığını öğrendi ve Musa'yı Ajloun'un Koura semtindeki Tubna'daki kalesine davet etti. Ahmed, Musa'yı yemekten sonra öldürdü. 1775'ten sonra Osmanlılar, Zahir ile mücadele etmek için özgürdü ve Hüseyin Paşa'yı ve Ahmed beyi, Zahir'in öldürülen El-Cezzar'a göndererek, Ajloun'da Al-Khasawneh ve müttefiklerinin isyanının başladığını bildirdi. Olayda Zahir'in oğlu Ahmed, Filistin'e kaçtı ve kendisini İstanbul'a götüren Osmanlı yetkililerin insafına kaldı.

Al-Khasawneh, Osmanlılarla birlikte yer aldığı için bu durum, olayların olumlu bir sonucunu kanıtladı ve kısa süre sonra Musa'nın iki oğlu Salih ve II. bölgenin lider ailesi olarak devam etti.

Musa II, kuzey Filistin'deki Tabor Dağı savaşında Fransız general Kléber ve daha sonra bizzat Napolyon tarafından yönetilen orduya karşı savaştı.

1869 yılında, Osmanlı hükûmeti Hasavne'den Hüsn'ü terk etmelerini istedi. Bu durumu fırsat bilen Al-Khasawneh ailesi, Idoun ve Nu'eima köyleri ile birlikte altı veya yedi harap köyün mülkiyetini ele geçirdi. Bu topraklara sahip olarak, yağmacı göçebe kabilelere ve diğer güçlere karşı savunma sağladılar ve Kuzey Ürdün'deki en büyük toprak sahiplerinden biri olarak varlıklarını sürdürdüler.

1860'larda Osmanlılar, Ajloun'un eski önde gelen klanlarının temsil edildiği Ajloun Konseyi adı verilen bir yerel yönetim sistemi başlattı. Bu konseyde Al-Khasawneh ailesi her zaman seçilmiş bir üye olarak yer aldı. Bu, Osmanlı İmparatorluğu'nun tüm Ortadoğu'da yerel güçleri yerel ve merkezi hükûmete dahil ettiği daha geniş bir sürecin bir parçasıydı.

Klanın farklı kolları şunlardır Alhmood, Al-Nawasir, Al-Musa, Al Essa, Al Nasser, Al Barakat, Al Hindawi, Al Musleh, Al Halalsheh, Al-Yousuf. Ayrıca, İsrail'in Beit Guvrin köyüne yerleşmiş ayrı bir şube bulunmaktadır ve bugün "El-Azzah" olarak adlandırılmaktadır. El-Azzah klanının Irak'a yerleşmiş olan başka bir kısmı da Azzawi klanı olarak bilinmektedir.

Önemli insanlar

[1][2]

Kaynakça

  1. ^ "Ziad for the Defense". The Atlantic. June 2005. 23 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ "International Law Commission". legal.un.org (İngilizce). 1 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">I. Mehmed</span> 5. Osmanlı padişahı (1413–1421)

I. Mehmed veya Mehmed Çelebi, beşinci Osmanlı padişahı. Tarihî kaynaklarda ismi, Mehmed isimli diğer padişahlarınki gibi, Muhammed şeklinde geçer. Babası I. Bayezid, annesi cariye olan Devlet Hatun'dur.

<span class="mw-page-title-main">Ürdün</span> Orta Doğuda bulunan bir Arap ülkesi

Ürdün ya da resmî adıyla Ürdün Hâşimi Krallığı, Orta Doğu'da bulunan bir Arap ülkesidir. Asya, Afrika ve Avrupa'nın kesişiminde bulunan ülke, Levant bölgesine dahildir ve Şeria Nehri'nin doğu yakasında yer alır. Kuzeyinde Suriye, kuzeydoğusunda Irak, güneyinde ve doğusunda Suudi Arabistan, batısında İsrail ve Batı Şeria ile Lut Gölü yer almaktadır. Ülkenin güneybatıda bulunan 26 km kıyısı Akabe Körfezi yoluyla Kızıldeniz'e açılmaktadır. Akabe Körfezi Ürdün'ü Mısır'dan ayırır. Ürdün yarı kurak bir ülke olup yüz ölçümü 89 bin km², nüfusu yaklaşık 10 milyondur. Bu da Ürdün'ü 11. en kalabalık Arap ülkesi yapmaktadır. Halkının %95'i Sünni Müslüman olan Ürdün'ün resmî dini İslam'dır, ayrıca Hristiyan azınlık da bulunur. Başkenti ve en büyük şehri Amman'dır.

<span class="mw-page-title-main">Nogay Ordası</span> Türk devleti

Nogay Ordası, Altın Orda yıkıldıktan sonra 14. yüzyılın sonlarında Kafkasya ve Deşt-i Kıpçak bölgesinde Cengiz Han'ın sülalesinden olmayan Moğol Mangıt boyunun önderi Edige tarafından kurulmuş bir Türk devleti.

<span class="mw-page-title-main">Şeyh Bedreddin</span> Osmanlı şeyh ve filozof

Şeyh Bedreddin Mahmud, Bedreddin Simâvî veya Simavnalı Bedreddin, İslâm tasavvufunun Vahdet-i Vücud okuluna mensup mutasavvıf, filozof ve Osmanlı kazaskeri. Şeyh Bedreddin İsyanı diye bilinen dini ve siyasi ayaklanmanın lideri.

<span class="mw-page-title-main">Karakoyunlular</span> 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurduğu bir devlet

Karakoyunlular ya da Karakoyunlu Devleti, başkenti Tebriz olan ve 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurmuş olduğu bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Hicaz</span> Suudi Arabistanının batısında bir bölge

Hicaz, Arap Yarımadası'nda günümüz Suudi Arabistan'ının batısında bir bölgedir. Hicaz kelimesi Arapçada "engel, bariyer" anlamına gelir. Kızıldeniz boyunca kuzeydeki Ürdün'den güneydeki Asir bölgesine doğru uzanır.

<span class="mw-page-title-main">Trablusgarp Cumhuriyeti</span> Bugünkü Libya topraklarında kurulmuş eski bir devlet

Trablusgarp Cumhuriyeti, bugünkü Libya topraklarının batısında 1918-1922 yılları arası var olmuş kısa ömürlü devlettir. İslam dünyasındaki ilk cumhuriyetçi hükûmettir.

Barzani (بارزانی), Ahmed Barzani, Molla Mustafa Barzani, Mesud Barzani ve İdris Barzani'nin mensup olduğu Kuzey Irak'taki Kürt aile. Bu aile 19. yüzyılda Nakşibendi Şeyhlerinin halifeleri olarak Barzan köyüne yerleştikten kısa bir süre sonra aşiretleşti. Barzani Aşireti, Beroji, Mizorî, Şarvanî ve Dolemari olmak üzere dört aşiretten müteşekkil bir aşiret konfederasyonudur.

<span class="mw-page-title-main">Maku Hanlığı</span>

Maku Hanlığı Hoy, Karabağ, Nahçıvan, Erivan hanlıkları ve Osmanlı İmparatorluğu ile sınırları çevrili olan Güney Azerbaycan'daki Azerbaycan Hanlıkları'ndan biridir.

Hoşkadem tam ismiyle Melik Zahir Seyfeddin Hoşkadem Nasirí el-Muayyadí Bazı kaynaklar ismini Kuşkadam olarak verirler. 1461de bir komplo ile tahtan indirilen Memluk Sultanı Muavyed Ahmed'in yerine geçirilen ve 1461-1467'de saltanat süren, Anadolu Türkü kökenli, ama Çerkes Burci Hanedanı'ndan Memlûk Devleti hükümdarı.

Şeyh el-Mahmûdî ya da tam künyesiyle Ebü'n-Nasr Seyfüddîn el-Melikü'l-Müeyyed Şeyh el-Mahmûdî ez-Zâhirî 1412-1421 döneminde saltanat süren Çerkes kökenli Burcî Hanedanı'ndan Memlûk Devleti hükümdarı.

Mısır Türkleri olarak da anılan Mısır'daki Türkler, Tolunoğulları (868-905), İhşîdîler (935-969), Memlûk (1250-1517) ve Osmanlı da dahil olmak üzere çeşitli Türk hanedanlarının yönetimi sırasında bölgeye gelen yerleşimcilerin torunları olan kısmi veya tam Türk kökenli Mısır vatandaşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zâhir (Fâtımî halifesi)</span> 1021-1036 döneminde Fatimiler Halifeliği yedinci halifesi

Zahir veya Ali Az-Zahir Billah veya tam künyesi: Ebū'l Hasan aẓ-Zāhir Billāh Alī bin El-Hākim. . 1021-1036 döneminde Fatimiler Halifeliği yedinci halifesi.

<span class="mw-page-title-main">Sani Hanedanı</span>

Sani Hanedanı, Katar'ı yöneten hanedandır.

Ahmed Haznevi (Arapça: أحمد الخزنوي ;, Şeyh Ahmed Haznevi ve Şah-ı Hazne lakapları ile anılır. Haznevi ailesi ve Haznevi Cemaati'nin kurucusu, lideri ve şeyhi, Müslüman din adamı, mutasavvıf.

<span class="mw-page-title-main">Yemen imamları</span> Yemeni yönetmiş Zeydi imamlar

Yemen imamları ve daha sonra Yemen kralları, Yemen'de Zeydi Şii İslam'ının kutsanmış dini ve siyasi liderleridir. Tarihçi İbn Haldun imamlardan başa gelmelerini sağlayan kabileden, Banu Rassi veya Rassiler, telaffuza göre Banu Ressî veya Ressîler olarak bahseder. Orijinal Arap kaynaklarında Rassi terimi pek kullanılmaz. El-Mansur el-Kasım bin Muhammed'in kurduğu Rassidilerin alt kolu olan Kasımîler olarak da bilinir. 897'den itibaren Yemen'in bazı bölgelerinde dini ve siyasi yönetimini ellerinde tuttular. Bazen yönetim gücü imamlara değil, Memlûklerin, Osmanlıların valilerine aitti. İmamların; dini ilimler konusunda bilgili olması, savaşlarda Yemen'in reisi olduğunu kanıtlaması gerekiyordu. İmamlık iddiasında bulunanlar İslam'a çağrıda bulunurlardı. Bazen aynı anda iki imam olabiliyordu fakat bu durum çok nadirdir. Birçok İmami'nin aksine, Zeydiler İmamlarına ilahi veya insanüstü nitelikler atfetmezler. Zeydîler’in, kendine özgü bir sosyokültürel yapısı olan Yemen bölgesine intikal edip devlet kurmalarından itibaren günümüze kadar devam eden varlığı, siyasî bakımdan dönem dönem muğlak ve istikrarsız bir seyir izleyerek kesintilere uğramıştır.

<span class="mw-page-title-main">Basra'nın Zaptı (1546)</span> I. Süleyman döneminde Osmanlı Devleti tarafından gerçekleştirilen askerî harekât

Basra'nın Fethi, 1546 yılında Basra'nın Portekiz İmparatorluğu'nun eline geçme tehlikesine karşı Osmanlı İmparatorluğu tarafından ele geçirilerek doğrudan Türk idaresine alınışı.

Beni el-Atraş olarak da bilinen el-Atraş, Güneybatı Suriye'deki Cebel el-Dürzi merkezli bir Dürzi aşiretidir. Ailenin el-Atraş ismi Arapçada "sağır" anlamına gelmektedir ve ailenin sağır reislerinden birinden türemiştir. El-Atraş aşireti 19. yüzyılın başlarında Cebel el-Dürzi'ye göç etti ve şeyhleri İsmail el-Atraş'ın liderliğinde 19. yüzyılın ortalarında el-Hamdan'dan görevi devralarak Cebel el-Dürzi'nin en önemli yönetici Dürzi ailesi haline geldi. Savaş alanındaki ünü ve diğer Dürzi aşiretleri, Bedevi aşiretleri, Osmanlı yetkilileri ve Avrupalı konsoloslarla kurduğu siyasi entrikalar sayesinde İsmail el-Atraş gücünü pekiştirdi. 1880'lerin başlarında aile, aralarında Süveyda, Salkhad, el-Kureyya, Ira ve Arman'ın da bulunduğu on sekiz köyü kontrol ediyordu.

1757 Hac kervanı baskını, Hac kervanının Mekke'den Şam'a dönerken Bedevi aşiret mensupları tarafından yağmalanması ve katledilmesidir. Kervan, Şam valisi Mekkizade Hüseyin Paşa ve yardımcısı Musa Paşa tarafından yönetilen bir Osmanlı kuvvetinin koruması altındayken, Bedeviler Beni Sahr kabilesinden Ka'dan el-Faiz tarafından yönetiliyordu. Baskın sonucunda tahminen 20.000 hacı ya öldürüldü ya da açlık ve susuzluktan öldü.

<span class="mw-page-title-main">Dulaim Kabilesi</span>

Dulaim, yedi milyondan fazla üyesi olan bir Arap kraliyet kabilesidir. Kabilenin tarihi İslam öncesi zamanlara kadar uzanır ve kabile mensupları bugün Irak, Suriye, Kuveyt ve Ürdün gibi ülkelerde yaşamaktadır.