İçeriğe atla

Ekrem Karadeniz

Ekrem Karadeniz
Doğum14 Şubat 1904(1904-02-14)
Rize, Osmanlı Devleti
Ölüm17 Ekim 1981 (77 yaşında)
İstanbul, Türkiye
TarzlarKlasik Türk müziği

M. Ekrem Hulûsi Karadeniz (14 Şubat 1904 – 17 Ekim 1981), Türk besteci ve Türk mûsikisi nazariyatçısıdır.

Hayatı

Karadeniz, avukat ve kitapçı Mustafa Hulusi Bey ve Zehra Hanım'ın oğlu olarak 14 Şubat 1904'te Rize'de doğdu.[1] Rize'deki eğitimini tamamladıktan sonra İstanbul Erkek Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Sigara Denetim Muhasebesi'nde müfettiş olarak çalıştı, ancak geçirdiği iş kazası sonucu görme yeteneğini kaybettiği için erken emekli oldu.[1] Hayatının geri kalanını İstanbul'un Sahaflar Çarşısı'nda kitapçı olarak geçirdi ve hukuk dersleri verdi.[1] 17 Ekim 1981 tarihinde geçirdiği beyin kanaması sonucu İstanbul'da öldü ve Kozlu Mezarlığı'nda gömüldü.[1]

Ekrem Karadeniz, Türk müziği teorisi açısından önemli bir figür idi. İlk müzik bilgilerini Sotiri adlı bir öğretmenden öğrendi ve daha sonra kanun ve keman dersleri aldı, ancak kanun alanında uzmanlaşmayı seçti. 1930 yılında müzisyen Abdülkadir Töre ile tanıştı ve ikili arasındaki mentor-öğrenci ilişkisi 1946 yılında Töre'nin ölümüne kadar sürdü.[1] Karadeniz, ayrıca Cerrahpaşa'daki Gülşen-i Mûsikî okuluna da katıldı ve 1941 yılında Şehzadebaşı'daki Letafet binasında kurulan Türk Müzik Kültürünü Koruma Derneği'nin kurucularından biri oldu. Töre ile birlikte çalışması sonucu müzik teorisi konusunda ün kazandı.

Karadeniz, 1965 yılında Töre ile beraber yazmaya başladıkları "Esâsât-ı Mûsikiyye ve Türk Mûsikisinde Terakkî ve Tekâmül" adlı kitabı tamamladı. "Türk Müziği İlkeleri ve Teorisi" (Ankara 1983) adıyla yayınlanan eser, Arel-Ezgi sisteminden farklı olarak Töre'nin kırk bir aralık sistemine dayanmaktadır. Kitabın Töre'ye ithaf edilen önsözünde Karadeniz, kitabın Töre'nin planına göre hazırlandığını ve özünün Töre'ye ait olduğunu kabul eder. Karadeniz'in geniş nota koleksiyonu 1984 yılında Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi'ne bağışlandı.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e İnal, İbnülemin Mahmut Kemal (Ekim 2019). Hoş Sadâ: Son Asır Türk Musikişinasları. İstanbul: Ketebe Yayınları. ss. sayfa 288. 
  2. ^ "KARADENİZ, M. Ekrem Hulûsi". TDV İslâm Ansiklopedisi. 10 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Adnan Saygun</span> Türk Beşleri arasındaki klasik müzik bestecisi, müzik eğitimcisi ve etnomüzikolog

Ahmed Adnan Saygun, Türk Beşleri arasında yer alan Klasik müzik bestecisi, müzik eğitimcisi ve etnomüzikologdur.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Cevdet Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Ahmed Cevdet Paşa veya Lofçalı Ahmed Cevdet Paşa, Osmanlı Devleti'nde on dokuzuncu asırda yetişen Türk devlet ve ilim adamı, tarihçi, hukukçu, şair.

<span class="mw-page-title-main">Müzeyyen Senar</span> Türk sanat müziği sanatçısı (1918–2015)

Müzeyyen Senar Türk Sanat Müziği sanatçısı. "Cumhuriyetin Divası" olarak da anılır.

<span class="mw-page-title-main">Necdet Yaşar</span> Klasik Türk müziği sanatçısı, tanburi (1930-2017)

Necdet Yaşar,. Klasik Türk müziği sanatçısı, tanburi.

Erol Güngör, Türk sosyal psikoloji profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Dârülelhan</span>

Dârülelhan, Osmanlı Devleti’nin ilk resmi müzik okulu olarak İstanbul’da 1917-1927 arasında faaliyet gösteren dört yıllık eğitim kurumu. Osmanlı Devleti’nde Maarif Nezareti’ne bağlı okullarda öğretmenlik yapmak üzere hem Türk hem Batı müziğinin bilen öğretmenler yetiştirmek amacı ile kurulmuştur. Günümüzde İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tatyos Efendi</span> Ermeni asıllı Osmanlı keman sanatçısı ve besteci (1855-1913)

Tateos Ekserciyan, , Osmanlı Ermenisi müzisyen ve bestekar.

Selahattin İçli,. Türk müziği bestecisi, müzisyen, tıp doktoru. Bestekâr Şerif İçli, babasının amca oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Reşit Rey</span> Türk besteci (1904–1985)

Cemal Reşit Rey, Türk besteci, piyanist, eğitimci ve orkestra şefidir.

<span class="mw-page-title-main">Münir Nurettin Selçuk</span> Türk bestekar ve ses sanatçısı

Münir Nurettin Selçuk, Klasik Türk müziği şarkıcısı ve bestecisidir.

Musahipzade Celal, Türk oyun yazarı.

Mehmed Fahri Kopuz, Türk müziği bestecisi ve ud virtüözü.

<span class="mw-page-title-main">Abdülkadir Töre</span> Türk besteci

Seyyid Abdülkadir Töre

<span class="mw-page-title-main">Suphi Ezgi</span> Türk müzikolog ve besteci

Mehmet Suphi Ezgi, Türk hekim, müzik bilimci ve besteci. Ezgi, Türk musikisinin ses sistemini bilimsel bir temele dayandırmaya çalışmış ilk kuramcılardan birisi olarak kabul edilmektedir.

Santurî Ethem Bey Santur müziğinin son dönem Osmanlı döneminin en önemli isimlerinden biri olarak kabul edilen Türk bestekâr.

Ali Rıza Şengel yahut Eyyubî Ali Rıza Bey, Klasik Türk müziği bestekârı ve hocası, nevbezen.

Emin Ongan, keman üstadı klasik Türk müziği bestecisi, Üsküdar Musikî Cemiyeti'ne ismi verilen eski başkanlarından.

Salih Zeki Ataergin,, Türk musikişinas, bestekâr ve hukukçu. Kanun virtüözü Hacı Arif Bey'in oğludur. Asıl ismi Salih Zeki olmasına rağmen, babasına izâfetle Zeki Ârif adıyla tanınmıştır. Annesi Hatice Huriye Hanım’ dır.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Hakkı Bey</span> Bestekar

İsmail Hakkı Bey, (Muallim), Türk bestecisi ve müzik eğitimcisi.

<span class="mw-page-title-main">Rauf Yekta</span> Türk müzikolog

Râuf Yektâ Bey,, Türk bestekâr, müzikolog ve neyzen. Asıl adı Mehmet Rauf'tur. Hat hocası Nasûhî Efendi tarafından kendisine yekta unvanı verildi. 1917 yılında Dârülelhan'ın kuruluşunda yer alan isimlerden biri oldu. Araştırma ve çalışmalarıyla Türk müziğinin temelini oluşturdu. Mevlevî tarikatına girerek önemli mevlevihanelerde baş neyzenlik yaptı. Tifo nedeniyle hayatını kaybetmesi sonrasında Cemal Reşit Rey tarafından "musikî şehidi" olarak nitelendirildiği yönünde söylentiler de mevcuttur.