İçeriğe atla

Ege Seferi (1455)

Ege Seferi

Piri Reis'in Kitâb-ı Bahriye'sinde Rodos
TarihHaziran-Ekim 1455
Bölge
Taraflar
Osmanlı İmparatorluğu Midilli Lordluğu
Ceneviz Cumhuriyeti Sakız ve Foça Maonalığı
Rodos Şövalyeleri
Komutanlar ve liderler
Hamza Bey Dorino I Gattilusio
Ceneviz Cumhuriyeti ??
Jacques de Milly
Güçler
180 kadırga 20 kadırga (Sakız)
40-50 kadırga Rodos
Kayıplar
1 kadırga 100-150 esir

Ege Seferi, Kaptan-ı derya Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanmasının İstanbul'un Fethinden (1453) sonra Ege Denizi'nde hâkimiyetini yerleştirme hedefine yönelik seferlerinden ilki.

Harekâtın öncesi

Fatih Sultan Mehmed'in 1453'te İstanbul'u fethinin ardından (eski Doğu Roma İmparatorluğu toprakları olan) Midilli ve Sakız adalarının Cenevizli yöneticileri (sırasıyla) yıllık 3.000 ve 6.000 düka vergiyle Osmanlı tâbiyetini kabul ettiler.

Eşzamanlı olarak Rodos Şövalyeleri de İstanbul'a elçi göndererek Osmanlıların Rodos'ta ticaret yapabilmelerine karşılık Rodoslu tüccarların da Anadolu'da ticarî faaliyet icra edebilmelerini içeren bir teklifte bulundularsa da, sözkonusu teklif Osmanlıların yıllık vergi ödenmesi talebinin Rodos Şövalyeleri tarafından reddedilmesi sonucunda hayata geçirilemedi.[1]

Harekât

1547 tarihli Sakız adası çizimi (Benedetto Bordone)

Bu gelişmelerin üzerine Fatih Sultan Mehmed Sakız ve Midilli üzerindeki Osmanlı hukukunu fiiliyata dönüştürmek ve Rodos Şövalyelerini haraç vermeye zorlamak amacıyla 1455 yazında Kaptan-ı derya Hamza Bey komutasındaki 180 parçalık Osmanlı donanmasını Ege Denizi'ne sevketti.

Hamza Bey ilk olarak Haziran ayında Midilli'ye uğradı ve adayı 1355'ten beri yöneten Cenevizli Gattilusio ailesinden Lord Dorino I Gattilusio'nun (1428-1455), elçisi (tarihçi) Dukas'ı yıllık haracın yanı sıra zengin hediyelerle limana yollayan Lord Dorino'nun tâbiyetini kabul etti.[2]

Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanması ardından Sakız'a ilerleyerek San İsidoro kilisesi önüne demirledi. Eskiden Foça mültezimi olup Osmanlı sarayına sığınmış bulunan Francesco Drapperio'nun Sakız ve Foça Maona'sından (Sakız ve Foça'daki Ceneviz yöneticilerinin unvanı) 40.000 düka alacağının talep edildiği Sakızlı idareciler limandaki 20 gemilik kuvvetli Ceneviz filosundan da güç alarak talebi reddetti. Bu sırada çıkan ufak çaplı çatışmada da bir Osmanlı gemisi battı. Hamza Bey ise gerek limandaki Ceneviz donanmasını gerek Sakız kalesinin muhkem halini görünce taarruzdan vazgeçti ve karaya birlikler çıkararak köyleri yağmalamakla yetindi. Ardından Francesco Drapperio'yla İstanbul'da müzakere etmeleri için iki kişiyi rehin alarak adadan ayrıldı ve Rodos'a yelken açtı.[3]

Hamza Bey Rodos kalesinin Sakız'dan daha iyi tahkim edilmiş olduğunu gördüğünden buraya da taarruz etmedi ve köyleri yağmalamakla yetinerek İstanköy'e yöneldi.[4] İstanköy'ün ana kalesini terkedilmiş bulan Osmanlılar diğer kale Raşeya'yı kuşattılarsa da 22 günlük çatışmalardan sonra Osmanlı askerinde çıkan kanlı basur salgını nedeniyle kuşatma kaldırıldı.[5]

Olumsuz hava koşullarının yaklaşması nedeniyle Osmanlı donanması 1455 Ekim ayında Gelibolu'ya döndü. Midilli haricinde seferin hedeflerini yerine getiremeyen Kaptan-ı derya Hamza Bey Fatih Sultan Mehmed tarafından azledilerek Alanya'ya sürüldü. Yerine Has Yunus Bey atandı.

Kaynakça

  1. ^ "Fatihin Donanması ve Deniz Savaşları", Vl. Mirmiroğlu, İstanbul Belediye Matbaası (1946), s.86
  2. ^ "Doukas 43.5" (çev. Harry J. Magoulias), "Decline and Fall of Byzantium to the Ottoman Turks", Wayne State University, Detroit (1975), s.246
  3. ^ "Sakız'ın Türk Hakimiyeti Altına Alınması", Şerafettin Turan; Tarih Araştırmaları Dergisi, c.4, sy.6-7, (1966) s. 180
  4. ^ "Büyük Türkiye Tarihi", Yılmaz Öztuna, c.1, Ötüken Yayınları, İstanbul (1983), s.87
  5. ^ "Fatihin Donanması ve Deniz Savaşları", Vl. Mirmiroğlu, İstanbul Belediye Matbaası (1946), s.88

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aydınoğulları Beyliği</span> II. Dönem Anadolu Beyliği

Aydınoğlu Beyliği veya Aydınoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan Anadolu Beylikleri döneminde, 14. yüzyıl başlarında Güneybatı Anadolu’da Aydın ve çevresinde kurulmuş; döneminde hayli etkili olmuş bir Türkmen beyliğidir.

<span class="mw-page-title-main">Cerbe Deniz Muharebesi</span> 1560 yılında gerçekleşen deniz savaşı

Cerbe Deniz Muharebesi 1560 yılının Mayıs ayında Tunus'un Cerbe Adası açıklarında Kaptan-ı Derya Piyale Paşa kumandası altındaki Osmanlı Donanmasıyla İspanyol kuvvetlerinin başını çektiği bir Haçlı Donanması arasında yapılmış bir deniz savaşıdır. Osmanlıların büyük bir zafer kazandığı bu savaşta Haçlı gemilerinin yarısı batırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti</span>

Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti, 1864 yılında kurulan Osmanlı Devleti vilayeti.

Hamza Bey, Sultan II. Mehmed dönemi Osmanlı denizcisidir. Elçi olarak gönderildiği görev sırasında Kazıklı Voyvoda tarafından katledilmiştir.

Baltaoğlu Süleyman Bey, 15. yüzyılda yaşamış Osmanlı devlet adamı ve kaptan-ı derya.

Musahip Mustafa Paşa (1640-1686) Sultan IV. Mehmed'in musahibi, II. vezir ile kızı Hatice Sultan'ın eşi, Osmanlı kaptan-ı deryası (1683-1684).

<span class="mw-page-title-main">Sakız Adası'nın Fethi</span>

Sakız Adası'nın Fethi, Kaptanıderya Piyale Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması'nın 1566 yılında Sakız Adası'nı ele geçirerek Osmanlı topraklarına ilhak etmesiyle sonuçlanan deniz harekâtı.

(İkinci) Çanakkale Deniz Muharebesi, Kaptan-ı Derya Zurnazen Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı Donanması'nın 21 Haziran 1655'te Venedik Cumhuriyeti Donanması ile Çanakkale Boğazı önlerinde yaptığı deniz muharebesi, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın bir evresi.

<span class="mw-page-title-main">Midilli'nin Fethi</span>

Midilli'nin Fethi veya Midilli Kuşatması, 1462 yılının Eylül ayında Fatih Sultan Mehmet komutasındaki Osmanlı İmparatorluğu ile Midilli dukası Nicolas Gattilusio komutasındaki Ceneviz Cumhuriyeti ile yapılmış savaştır. Savaş 27 gün sürmüş ve genel hücum başlayacağı sırada kalenin direnemeyeceğini anlayan Nicolas Gattilusio teslim olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gattilusio ailesi</span>

Gattilusio ailesi, 1355 ile 15. yüzyılın arasında Kuzey Ege'de aralarında Semadirek, Taşoz, Limni, Midilli adaları ile Enez'in de bulunduğu toprakları yöneten bir Ceneviz ailesidir. Bizans İmparatorluğu'nun önemli ailelerinden olan Palaiologos ailesi ile yakın bağları ile bilinen tüccar ailesi, bir Palaiologos imparatoruna, iki de Palaiologos imparatorunun kızı ile evliliklerde bulunmuşlardır. Bu sebepten dolayı geç Bizans tarihinde ve siyasal çatışmalarda etkin rol oynamışlardır. 14. yüzyılın sonunda aile dağılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ege Seferi (1538)</span> 1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşında evre, Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Ege Denizinde Venedike ait adaları fethetmeye yönelik iki askerî harekâtından ikincisi (diğeri bir yıl önce)

Ege Seferi, 1537-1540 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre, Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Ege Denizi'nde Venedik'e ait adaları fethetmeye yönelik iki askerî harekâtından ikincisi.

<span class="mw-page-title-main">Hanya Kuşatması (1692)</span>

Hanya Kuşatması, 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Çanakkale Deniz Muharebesi (1657)</span>

(Dördüncü) Çanakkale Deniz Muharebesi, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nın bir evresi.

<span class="mw-page-title-main">Midilli Kuşatması (1501)</span>

Midilli Kuşatması, 1499-1503 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Enez Kuşatması</span>

Enez Kuşatması, Fatih Sultan Mehmed'in 1456 Ocak ayında Ceneviz Cumhuriyeti'ne bağlı Gattilusio Ailesi tarafından yönetilen Enez'i Osmanlı topraklarına katmasıyla sonuçlanan askerî harekât.

<span class="mw-page-title-main">Zeytinburnu Deniz Muharebesi</span>

Zeytinburnu Deniz Muharebesi, 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

<span class="mw-page-title-main">Abhazya Seferi</span> Deniz Harekâtı

Abhazya Seferi, Kaptan-ı Derya Hamza Bey komutasındaki Osmanlı donanmasının 1454 Haziran ayında Sohumkale'nin Osmanlı topaklarına katılması ve Abhazya Prensliği'nin tâbiyete alınmasıyla sonuçlanan başarılı deniz harekâtı.

Çavlı Bey ya da Çalı Bey, Türk denizcisi.

Bu sayfada 1455 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan olaylar yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Seferi (1475)</span>

Kırım Seferi, Gedik Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının 1475 yılında Kırım'daki Ceneviz kolonilerini ele geçirerek Kırım Hanlığı'nın Osmanlı himayesine almasıyla sonuçlanan deniz harekâtı.