İçeriğe atla

Eduard Şevardnadze

Eduard Şevardnadze
ედუარდ შევარდნაძე
2. Gürcistan devlet başkanı
Görev süresi
26 Kasım 1995 - 23 Kasım 2003
Yerine geldiğiKendisi (Meclis Başkanı olarak)
Yerine gelenNino Burcanadze
Gürcistan Meclis Başkanı - Devlet Başkanı
Görev süresi
6 Kasım 1992 - 26 Kasım 1995
(4 Kasım 1992'de Meclis Başkanı tarafından)
Yerine geldiğiMakam kuruldu;
Kendisi (Gürcistan Devlet Konseyi Başkanı olarak)
Yerine gelenMakam kaldırıldı;
Zurab Zhvania (Gürcistan Meclis Başkanı olarak)
Gürcistan Devlet Konseyi Başkanı
Görev süresi
10 Mart 1992 - 4 Kasım 1992
Yerine geldiğiMakam kuruldu; Askeri Konsey (Geçici Devlet Başkanı olarak)
Yerine gelenMakam kaldırıldı; Kendisi (Gürcistan Meclis Başkanı olarak)
Sovyetler Birliği Dış İlişkiler Bakanı
Görev süresi
19 Kasım 1991 - 26 Aralık 1991
Hükûmet başkanıİvan Silayev
Yerine geldiğiBoris Pankin
Yerine gelenMakam kaldırıldı
Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı
Görev süresi
2 Temmuz 1985 - 20 Aralık 1990
Hükûmet başkanıNikolay Tihonov
Nikolay Rijkov
Yerine geldiğiAndrey Gromiko
Yerine gelenAleksandr Bessmertnykh
Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri
Görev süresi
29 Eylül 1972 - 6 Temmuz 1985
Yerine geldiğiVasil Mzhavanadze
Yerine gelenJumber Patiaşvili
Gürcistan SSC İçişleri Bakanı
Görev süresi
1967-1972
Yerine geldiğiVladimir Janjgava
Yerine gelenDilar Habuliani
Kişisel bilgiler
Doğum 25 Ocak 1928(1928-01-25)
Mamati, Guria, Gürcistan SSC, Sovyetler Birliği
Ölüm 7 Temmuz 2014 (86 yaşında)
Tiflis, Gürcistan
Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi
(1948-1991)
Bağımsız
(1991-1995)
Gürcistan Vatandaşlar Birliği
(1995-2003)
Evlilik(ler) Nanuli Şevardnadze
Çocuk(lar) 2
Dini Gürcü Ortodoks Kilisesi
Ödülleri Sosyalist İşçi Kahramanı
Lenin Nişanı Lenin Nişanı Lenin Nişanı Lenin Nişanı Lenin Nişanı Ekim Devrimi Nişanı Vatanseverlik Savaşı Madalyası (2. sınıf) Kızıl Bayrak İşçi Nişanı
İmzası
Askerî hizmeti
Bağlılığı  Sovyetler Birliği
Branşı MVD
Hizmet yılları 1964–1972
Rütbesi
General-mayor
General-mayor
Birimi Gürcistan SSC Kamu Düzeni Bakanı (1965-1968)
Gürcistan SSC İçişleri Bakanı (1968-1972)

Eduard Şevardnadze (Gürcüceედუარდ შევარდნაძე; d. 25 Ocak 1928 - ö. 7 Temmuz 2014), Gürcü siyasetçi ve diplomat. Eski SSCB Dışişleri Bakanı ve Gürcistan'ın Eski Devlet Başkanı'dır. İlk Devlet Başkanı Zviad Gamzahurdiya'nın devrilmesiyle iktidara gelmiş, Miheil Saakaşvili liderliğindeki muhalefet tarafından iktidardan ayrılmak zorunda bırakılmıştır.

Hayatı

Gürcü bir öğretmenin oğludur. Gürcistan Komünist Partisi'nin okulunda öğrenim gördü. 1960'ta Kutaisi Pedagoji Entitüsü'nde tarih öğrenimini tamamladı. 1946'da Komsomol'a girdi.1957-61 arasında Gürcistan Komsomolu Merkez Komitesi birinci sekreterliği görevini yürüttü. 1964'te Tiflis'e giderek parti yönetiminde çeşitli görevler üstlendi ve 1972'de Gürcistan Komünist Partisi birinci sekreteri oldu. 1976'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'ne, 1978'de de Politbüro aday üyeliğine seçildi. 1985'te Politbüro'ya alındı ve 1957'den beri dışişleri bakanı olan Andrey Gromiko'nun yerine dışişleri bakanlığına getirildi.

Daha önce hiç dış politika deneyimi olmadığı halde Şevardnadze, Gorbaçov'un dış politika çizgisini başarıyla uyguladı. Bu çerçevede Sovyet askerleri 1988'de Afganistan'dan çekildi; ABD'yle yeni silahsızlanma antlaşmaları hazırlandı; 1989-1990'da Doğu Avrupa ülkelerinin tümünde komünist yönetimlerin çöküşünü Sovyet hükûmeti sessizce onayladı. Şevardnadze, Gorbaçov'un en yakın çalışma arkadaşları ve glasnost (açıklık) ve Perestroyka (yeniden yapılanma) politikalarının en etkin savunucuları arasında yer aldı. Ama Aralık 1990'da, tutucu komünistlerin yönetim üzerindeki etkisinin artışını protesto amacıyla ansızın istifa etti. Tutucuların 1991'de giriştiği darbenin başarısızlığa uğramasından sonra Sovyet Dışişleri Bakanlığı görevine kısa süre (19 Kasım-25 Aralık) için döndü; SSCB'nin dağılmasıyla bu görevi de sona erdi.

Şevardnadze 10 Mart 1992'de Gürcistan'ın Devlet Konseyi başkanlığına (devlet başkanı) getirildi. 1995 ve 2000 yıllarında yapılan seçimlerde iki kez daha bu göreve getirildi. Ağustos 1995 ve Şubat 1998'de iki ayrı suikast girişimini atlattı. İktidar boyunca karşı karşıya kaldığı en büyük sorun Abhazya ve Güney Osetya'daki ayrılıkçı hareketlerdi. 2 Kasım 2003'te yapılan parlamento seçimlerine hile karıştırıldığı iddiasıyla başlayan toplu gösteriler sonucunda başta Mihail Saakaşvili ve diğer muhalefet liderlerinin çağrısına uyarak görevinden çekildi.

Ölümü

7 Temmuz 2014 tarihinde ölmüştür.[1] 13 Temmuz 2014 tarihinde Tiflis'teki Kutsal Üçlü Sameba katedralinde düzenlenen devlet töreninin ardından vasiyeti üzerine yaşadığı konuta götürüldü ve konutun bahçesinde, daha önce ölen eşinin yanında toprağa verildi.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Eduard Şevardnadze hayatını kaybetti". bbc.co.uk. 7 Temmuz 2014. 11 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2014. 
  2. ^ "Şevardnadze son yolculuğuna uğurlandı". NTVMSNBC.com. 14 Temmuz 2014. 15 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2014. 

Dış bağlantılar

  • Als der Eiserne Vorhang zerriss - Begegnungen und Erinnerungen. Metzler, Peter W., Duisburg 2007, [Aktualisierte, neu konzipierte und ergänzte Ausgabe von Pikri Tsarsulsa da Momawalze - Memuarebi] Die deutsche Ausgabe ist Grundlage für alle Übersetzungen und Ausgaben außerhalb der georgischen Sprache. ISBN 978-3-936283-10-5
  • Когда рухнул железный занавес. Встречи и воспоминания.Эдуард Шеварднадзе, экс-президент Грузии, бывший министр Иностранных дел СССР. Предисловие Александра Бессмертных. Übersetzung aus der deutschen in die russische Sprache. Russische Lizenzausgabe von "Als der Eiserne Vorhang zerriss"; Grundlage der russischen Ausgabe ist die deutsche Ausgabe. М.: Издательство "Европа", 2009, 428 с. ISBN 978-5-9739-0188-2
  • Kui raudne eesriie rebenes. Übersetzung aus der deutschen in die estnische Sprache. Estnische Lizenzausgabe von "Als der Eiserne Vorhang zerriss"; Grundlage der estnischen Ausgabe ist die deutsche Ausgabe. Olion, Tallinn, 2009. ISBN 978-9985-66-606-7
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Vasil Mjavanadze
Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri
1972-1985
Sonra gelen:
Jumber Patiaşvili
Siyasi görevi
Önce gelen:
Andrey Gromıko
Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı
1985-1991
Sonra gelen:
Aleksandr Bessmertnih
Önce gelen:
Boris Pankin
Sovyetler Birliği Dış İlişkiler Bakanı
1991
Sonra gelen:
Makam kaldırıldı
Önce gelen:
Zviad Gamzahurdiya
Gürcistan Cumhurbaşkanı
1995-2003
Sonra gelen:
Nino Burcanadze


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yuri Andropov</span> Sovyetler Birliği lideri (1982–1984)

Yuri Vladimiroviç Andropov, Rus devlet adamı. 1967 ile 1982 yılları arasında Sovyetler Birliği'nin istihbarat servisi olan Devlet Güvenlik Komitesi (KGB)'nin başkanı olarak görev yaptı. Brejnev'in ölümünden sonra ise 12 Kasım 1982'den ölümüne değin 15 ay süreyle Sovyetler Birliği Komünist Partisi (SBKP) Merkez Komitesi genel sekreterliği görevinde bulunarak SSCB'yi yönetti.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti , kısaca Gürcistan SSC olarak da bilinir, eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinden biriydi. 25 Şubat 1921'de, Kızıl Ordu'nun Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti'ni işgal etmesinin ardından Gürcistan SSC adıyla kuruldu. 12 Mart 1922'den 5 Ekim 1936 tarihine kadar, Ermenistan SSC ile Azerbaycan SSC ile birlikte Transkafkasya Federal Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası olarak kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Komünist Partisi</span> Sovyetler Birliğini yöneten parti

Sovyetler Birliği Komünist Partisi, Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin Bolşevik kanadınca kurulan ve 1917 Büyük Ekim Sosyalist Devrimi'nden sonra 1991 yılına dek Sovyetler Birliği'ni yöneten parti. Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi olarak iktidara gelen parti 1918 yılında Komünist Parti adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Nietzsche'nin kütüphanesi</span>

Alman filozof Friedrich Nietzsche, ölümünden sonra dahi korunmuş ve günümüze kadar ulaşmış geniş bir özel kütüphaneye sahipti. Bugün bu kütüphane, yaklaşık 170'i, çoğu önemli olmak üzere, onun tarafından yapılan açıklamalar içeren yaklaşık 1,100 ciltten oluşmaktadır. Lakin okuduğu kitapların ancak yarısından azı kütüphanesinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Miheil Saakaşvili</span> 3. Gürcistan devlet başkanı

Miheil Saakaşvili, Gürcü ve Ukraynalı siyasetçi ve hukukçudur. Gürcistan'ın 2004-2007, 2008-2013 yılları arasında iki farklı dönemde devlet başkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Bulganin</span>

Nikolay Aleksandroviç Bulganin Rus asker ve siyasetçi.

Stephan Luca, Alman oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Mihail Suslov</span> Sovyet siyasetçi

Mihail Andreyeviç Suslov Sovyet devlet adamı. Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi üyesi (1947-1982). 1965'te Brejnev döneminde Sovyetler Birliği Komünist Partisi ikinci sekreteri oldu. Stalin döneminden ölümüne kadar partinin en önemli ideoloğu olarak görev yaptı. Stalin ve Hruşçov dönemlerinde etkili olmakla birlikte özellikle Brejnev döneminde siyasi otoritesi arttı.

<span class="mw-page-title-main">Letonya Bağımsızlık Savaşı</span>

1918-1920 yılları arasında iki yıla yakın sürmüş Letonya bağımsızlık savaşı.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Kryuçkov</span>

Vladimir Aleksandroviç Kryuçkov, Sovyet devlet adamı. Sovyetler Birliği İstihbarat ve Devlet Güvenlik Komitesi KGB'nin 1988-1991 yıllarında görev yapmış başkanı. Politbüro üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Vasil Mjavanadze</span>

Vasil Pavloviç Mjavanadze, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde görev yapmış Sovyet politikacı. Eylül 1953'ten Eylül 1972'ye kadar Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri görevi yürüttü. 29 Haziran 1957 - 18 Aralık 1972 tarihleri arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu üyesi idi. Bir yolsuzluk skandalı sonrasında görevden alındı ve yerine Eduard Şevardnadze getirildi.

<span class="mw-page-title-main">Steffie Spira</span>

Steffie Spira Avusturya doğumlu Alman sinema ve televizyon oyuncusu, komünist aktivist. Spira kendisi gibi oyuncu olan Fritz ve Lotte Spira'nın kızıydı. Kız kardeşi Camilla Spira da oyuncu idi.

<span class="mw-page-title-main">Kommando 99</span>

Kommanda 99, Politik Departman üyelerinden oluşan Buchenwald toplama kampındaki bir infaz ekibinin iç adıydı. "99" adı bu ekibin dahili telefon numarasından gelmektedir. Bu ekip Genickschussanlage olarak bilinen "boyundan vurma tekniği" ile Sovyet mahkûmları Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında sistematik olarak öldürdü.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Hasanov</span> Azerbaycan Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Hasan Hasanov Azeri siyasetçi ve diplomat. Azerbaycan başbakanlığı ve dışişleri bakanlığı görevlerinde bulunmuş, Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra Azerbaycan'ın son komünist lideri.

<span class="mw-page-title-main">Alexander Schallenberg</span> 28. Avusturya şansölyesi

Alexander Georg Nicolas Schallenberg, Avusturyalı diplomat, hukukçu ve bağımsız siyasetçi. 11 Ekim- 6 Aralık 2021 arasında Avusturya Şansölyesi olarak görev yapmıştır. 2019 ile 2021 yılları arasında Avusturya dışişleri bakanı olarak görev yapmıştır. 6 Aralık 2021 tarihinden itibaren Dışişleri Bakanı olarak görev yapmaktadır.

Şarap bilimi şarap üretiminin bir çalışma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zurab Jvania</span>

Zurab Jvania, Gürcistan Başbakanı ve Gürcistan Parlamentosu Başkanı olarak görev yapan Gürcü bir politikacıydı. Jvania siyasi kariyerine genç yaşta başladı ve 90'ların başında Yeşil Parti üyesi olarak ilk siyasi adımlarını attı. 1992'de Doğu Avrupa Yeşilleri'nin başkanı seçildi ve bu görevde görev yapan ilk Doğu Avrupalı oldu. 1993 yılında Yurttaşlar Birliği Genel Sekreteri olarak seçilerek Gürcistan siyasetinde ilk ciddi adımları attı. Bu noktadan itibaren Jvania, 2005'teki ölümüne kadar Gürcistan siyasetinde önemli rol oynadı. 1995'te parlamento başkanı oldu ve ardından Jvania'nın yolsuzluktan şüphelendiği diğer bakanların görevden alınmasıyla süren 1999'daki istifasına kadar görevini sürdürdü. 1993'ten 2003'e kadar Şevardandze hükûmetine karşı mücadele eden muhalefette kaldı. 2003 yılında, başta Burdjanadze ve Saakaşvili olmak üzere diğer muhalefet liderleriyle birleşerek hükûmete karşı şiddet içermeyen protestolar düzenledi. Protestolar, Şevardnadze'nin istifası ve Saakaşvili'nin cumhurbaşkanı seçilmesiyle sona erdi. Jvania başbakan oldu ve 2005'teki ölümüne kadar görevde kaldı.

Karl Horst Schmidt, Alman dilbilimci, Kafkas ve Kelt dilleri uzmanı.

<span class="mw-page-title-main">İgor İvanov</span>

İgor Sergeyeviç İvanov, hem Yeltsin hem de Putin yönetimleri altında 1998'den 2004'e kadar Rusya Dışişleri bakanı olan bir Rus politikacıdır.

<span class="mw-page-title-main">Arzu Toker</span>

Arzu Toker, Türk asıllı Alman gazeteci ve çevirmen.