İçeriğe atla

Ebülhasan Nadir Üz-Zaman

Ebülhasan'ın Gülistan Sarayı'ndaki portresi (1610 civarı)

Ebülhasan Nadir Üz-Zaman (1589-1630 civarı), Babür İmparatorluğu'nda minyatür ressamı.[1]

Fars kökenli olup babası Heratlı Aka Rıza[2] Hindistan'a, Babür İmparatorluğu'na yerleştiğinden Şah Cihangir henüz şehzadeyken maiyeti içinde doğdu. Doğum yılı 1589 olarak geçse de 13 yaşındayken yaptığı ilk minyatüründeki imzası nedeniyle 1588 olduğunu belirten kaynaklar da vardır. Cihangir'in şahlığı döneminde sarayda babası gibi saray ressamı olmak için eğitim gördü. Babasının renk ve çizgi kullanımını devam ettirerek İranî unsurların Babür minyatüründe güçlenmesini sağladı.[1][3][4]

Cihangir'in sarayındaki eğitimi Babür İmparatorluğu'nun kültürünün kalbinde kendini geliştirmesini sağladı. Bilgelerin ve tellalların muhabbetine tanıklık etti, çizimlerinde yansıttığı üzere Sadi'nin Bostan'ı gibi klasikleri okudu. Bu nedenle akademisyenlere göre Babür minyatür ressamlarından imparatorluğun düşünsel dünyasını ve günlük yaşamını en iyi yansıtandır. Bununla beraber Avrupa'da üretilen resim ve gravürleri inceledi; bunları sanatına yansıttı. Etkilendiği eserler arasında özellikle Dürer'in ve Flaman maniyeristlerin gravürleri yer aldı. Henüz 13 yaşındayken Dürer'in bir eserinden Yuhanna'yı şaşırtıcı biçimde kopyaladı.[5] Bu sayede döneminin en iyi portre ressamı olarak tanındı. Çalışmalarından çok etkilenen Cihangir, Ebülhasan'a "Nadir Üz-Zaman", yani "Zamanının Harikası" sıfatını yakıştırdı.[1]

Ebülhasan pek az resmine imza atardı. Toplamda günümüze dek korunmuş yirmi kadar minyatürü olduğu düşünülür. Paris'te Guimet Müzesi'nde sergilenen en önemli eserlerinden birinde Şah Cihangir elinde babası Ekber Şah'ın resmini tutarken resmedilmiştir. Londra'da India Office Records'ta bulunan bir eseri Çınar Ağacında Sincaplar adını taşır. Bu minyatürün başka bir ressamca çizilmiş olabileceği de önerilmiştir. Diğer eserleri arasında Hristiyan ikonografisinden temalar, dervişlerin tasvirleri, hükümdar ve maiyetinin grup portreleri, Babürlü görevlilerin portreleri yer alır.[1] Aka Mirak'ın bir minyatürü üzerinde çalışarak Cihangir'in zevki doğrultusunda geliştirdi.[5]

Gülistan Sarayı'nda aynı dönemde yaşamış dört sanatçıyla beraber portresi yer alır.[4]

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b c d "ABU'L-ḤASAN NĀDER-AL-ZAMĀN". Encylopaedia Iranica. 1. 1983. ss. 311-312. 21 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 
  2. ^ Çağdaşı Rıza Abbasi ile karıştırılmamalıdır.
  3. ^ Nafisi, Nushin-dukht, Rezaee, Maryam ve Zand, Roxane, “Abū al-Ḥasan Nādir al-Zamān”, Encyclopaedia Islamica, Editörler: Wilferd Madelung ve Farhad Daftary. 20 Mart 2017 tarihinde çevrimiçi olarak erişilmiştir <http://dx.doi.org/10.1163/1875-9831_isla_SIM_0154>
  4. ^ a b "Ebülhasan Nadir Üz-Zaman". Büyük Larousse. 7. Milliyet Gazetesi Yayınları. s. 3504. 
  5. ^ a b The Emperors' Album. The Metropolitan Museum of Art. 1987. s. 103. 27 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Gentile Bellini, Rönesans döneminde Venedik'te yaşamış İtalyan bir ressamdır. 1478'de Venedik Cumhuriyeti tarafından Fatih Sultan Mehmet'in Portresini yapmak üzere İstanbul'a gönderilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Diego Velázquez</span> İspanyol ressam (1599-1660)

Diego Rodríguez de Silva y Velázquez, İspanyol ressamdır.

<span class="mw-page-title-main">Babürlüler</span> Bir zamanlar Hindistan alt kıtasının büyük kısımlarına uzananan hanedan imparatorluğu

Babürlüler veya Babür İmparatorluğu, günümüzdeki Hindistan ve çevresi üzerinde kurulmuş ve hüküm sürmüş Türk-Moğol kökenli devlet. Çağatay Türkü bir şef ve Timurlu Hanedanı'ndan olan Babür Şah tarafından 1526 yılında kurulan ve 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başında imparatorluğun gücünün zirvesinde olduğu dönemde, Hindistan'ın büyük bölümüne hakim olan imparatorluğun nüfusunun o tarihlerde 3,2 milyon kilometre karelik bir bölge üzerinde 110 milyon ila 150 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir. Babür İmparatorluğu'nun hakimiyet alanı, en geniş olduğu dönemde bugünkü Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Afganistan'ı kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Cihangir</span> Babür İmparatorluğunun 4. Hükümdarı (1569-1627)

Cihangir veya tam adıyla Ebü'l-Muzaffer Nûreddîn Muhammed Cihângîr b. Ekber,, Babür İmparatorluğu'nun 4. Hükümdârı (1605-1627).

Albrecht Dürer, Alman ressam, matematikçi ve matbaacı. Geç gotik Flaman sanatı uygular. Rembrant ve Goya ile birlikte eski basımların en önemli isimlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Minyatür</span> kendine has bir biçimi olan resim

Minyatür, kendine has bir biçimi olan resim çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Rıza Abbasi</span> nakkaş, hattat ve ressam (minyatür ustası)

Agha Reza Reza-e Abbasi, I. Şah Abbas yönetimindeki Safevi döneminin gözde okulu, İsfahan Okulu'nun en tanınmış nakkaş, ressam ve hattatıdır.

<span class="mw-page-title-main">Frédéric Bazille</span> Fransız ressam (1841 – 1870)

Jean Frédéric Bazille, Fransız izlenimci ressam. Eserleri genelde, ön planda figürlerin bulunduğu en plein air çizilmiş peyzajlardır.

<span class="mw-page-title-main">Mümtaz Mahal</span>

Mümtaz Mahal ya da Ercümend Banu Begüm, Hint-Türk-Moğol Babür İmparatorluğu'nun 5. Hükümdarı Şah Cihan'ın 3. ve en gözde eşi. Adına yapılan Tac Mahal anıt mezarı, tarihin en önemli mimari eserlerinden sayılmaktadır. 7 Temmuz 2007'de New7Wonders Vakfı tarafından düzenlenen oylama sonucunda Dünyanın Yeni Yedi Harikasından biri seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Jean-Baptiste Vanmour</span>

Jean-Baptiste Vanmour veya diğer kullanımıyla Jean-Baptiste van Mour, tür resimleri, portreleri ve tarihsel yapıları konu alan resimleriyle tanınan Flaman asıllı Fransız ressam.

<span class="mw-page-title-main">Alikulu Cabbadar</span>

Alikulu Cabbadar Gürcü asıllı İranlı ressam. 17. yüzyıl sonuyla 18. yüzyıl başlarında yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hans Baldung</span> Alman ressam (1484-1545)

Hans Baldung Grien (d. yak. 1484, Schwäbisch Gmünd, Svabya, Almanya – ö. Eylül 1545, Strazburg, Serbest İmparatorluk Şehri Alman yağlı boya ve karakalem resim ve gravür üzerinde isim yapmış bir ressam. Ünlü Rönesans Alman ressamı Albrecht Dürer'in en yetenekli ve hünerli öğrencisi olduğu kabul edilir. Sanat hayatı boyunca Hans Baldung, renkler, hisler ve hayal gücü dolu kandine has bir resim stili geliştirmiştir. Çok geniş alanlarda yetenekli olup alegorik ve mitolojik konulari işleyen tablolar, protreler, eskizler, tahta baskılar, dokuma duvar halılari hazırlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Zaman</span>

Muhammed Zaman İranlı ressam. 17. yüzyılda yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Kadim İrevani</span>

Mirza Kadim İrevani - 19. yüzyılda yaşamış Azeri portreci ve bezeme sanatçısı. Azerbaycan pano resminin temelini attı, yaratıcılığı Azerbaycan'ın modern görsel sanatında önemli bir değişiklik olarak hafızalarda kalmıştır.

Robert Edge Pine, İngiliz bir ressamdır. Oymacı ve tasarımcı olan John Pine'ın oğludur. İngiltere Kralı II. George, Northumberland Dükü ve David Garrick gibi birçok önemli şahsın portrelerini ve Shakespeare'in kimi eserlerinin sahnelerini çizmiştir. 1784 civarında Amerika'ya gidip Philadelphia'ya yerleşmiş ve tüm vaktini portre ressamlığına ayırmıştır. Bu dönemde portresini çizdiği kişiler arasında General Gates, Charles Carroll, Robert Morris, George Read, Thomas Stone, Mrs. Reid ve George Washington yer almıştır. Congress Voting Independence adlı tuval çalışması da Pine tarafından başlanılıp Edward Savage tarafından tamamlanmıştır. Ölümünden sonra eserlerinin önemli bir kısmı Boston'daki Columbian Museum'a taşınmıştır.

François Boucher, Fransız ressam, el-işi duvar halısı tasarımcısı, tiyatro kostüm ve mizansen desinatörü. Rokoko akımının önemli temsilcisi. Boucher gayet kaliteli çok sayıda hazırladığı resim eserleri ile 18. yüzyıl Batı Avrupa resim ve dekoratif sanatının en iyi tanınmış ressamı olduğu iddia edilir. Patronu Fransa Kralı XV. Louis'in resmi gözdesi olan Madam Pompadour olup Boucher bu ünlü kadının birçok portresini yapmıştır. Boucher tablolarının konuları genellikle antik klasik temalar, dekoratif alegoriler ve pastoral peyzajlardır ve cinsel hislere hitabeden gayet erotik nü Venüs tabloları ile de gayet çok tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vincent van Gogh eserleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Vincent van Gogh'un eserlerinin listesi Hollandalı ressam Vincent van Gogh (1853-1890) tarafından yapılmış tablo ve diğer eserlerinin tam olmayan bir listedir. Yaşamı süresince çok az değer verilmiş olan ressamın ünü ölümünden sonraki yıllarda giderek artmıştır. Bir rivayete göre van Gogh yaşamı boyunca yalnızca bir resmini satabilmiştir. Kırmızı Üzüm Bağı adlı bu tablo ressam ve sanat koleksiyoneri Anna Boch tarafından 400 franga satın alınmıştır. Günümüzde tarihin en büyük ressamlarından biri ve modern sanatın temellerini atanlardan biri olarak görülmektedir. Van Gogh yirmili yaşlarının sonuna kadar resme başlamadı ve en çok bilinen tablolarını yaşamanın son iki yılında yaptı. Aralarında 900 kadar yağlı boya tablo ve 1.100 çizim ve eskiz bulunan 2.000'den fazla sanat eseri üretti. 2013 yılında Montmajour'da Günbatımı adlı tablosu, 1928'den beri ressama ait olduğu belirlenen ilk büyük boyut eseri olmuştur.

<i>Vincent van Goghun yaptığı portreler</i> Vikimedya liste maddesi

Vincent van Gogh, izlenimcilik akımının yayıldığı zamanlarda yaşamıştır. Fotoğrafın ortaya çıkmasından sonra ressamlar artık fiziksel formları taklit etmek yerine resmettikleri kişiler, mekânlar ve nesnelerin ardındaki duygu ve düşünceleri aktarma yoluna girmişlerdir. İzlenimci ressamlar buna kuvvetli fırça darbeleri kullanarak, bazı renk tonlarını vurgulayarak ve ışıklandırmaya dikkat ederek ulaşmaya çalışmışlardı. Vincent van Gogh, bu ideolojiyi resimlerinde kullandığı özne ve nesnelerle olan ilişkisini ve onlara karşı duyduğu hisleri tasvir edebilmek için kullandı. Van Gogh’un yaptığı portreler, ressamın portresini yaptığı kişilerle olan ilişkilerini ve bu öznelerin iç özelliklerini yansıtmak için renk ve fırça darbelerinin kullanımına odaklanır.

<span class="mw-page-title-main">Pisanello</span>

Pisanello,, İtalyan Rönesansının ve Quattrocento döneminin seçkin ressamlarından biriydi. Guarino da Verona gibi şairler tarafından övülen Pisanello, döneminin hümanistlerince Cimabue, Fidias ve Praksiteles gibi ünlü isimlerle karşılaştırılmıştır.

Josef Manas (1835-1916), Osmanlı Ermenisi ressam, diplomat. Manas ailesi mensubudur.