İçeriğe atla

Dzeraşşe

Dzeraşşe (Osetçe: Дзерассæ), Oset mitolojisinde bir figürdür. Su tanrıçası Donbettır'ın kızı ve[1] Nart destanındaki bazı karakterlerin annesi olarak bilinmektedir.[2] Dzeraşşe, Aexsaertaeg'ın karısıydı.[2] Aexsaertaeg ve Dzeraşşe'nin, Uryzmaeg ve Xaemyts adında kahraman ikizleri olmuştur.[2] Aynı zamanda Syrdon ve Gaetaeg'in de annesiydi.[3][4] Ölümünden sonra baş melek Uastyrdji onu yeniden canlandırdı ve mezarında sevgili oldular. Kızı Satanaya ise bu olaydan sonra doğdu.[5]

Altın saçları olan Dzeraşşe, balık veya geyik şeklini alabilirdi.[6] Antropolog Kevin Tuite, Dzeraşşe ve Dali arasında benzerlikler olduğunu kaydetmiştir.[6] İki tanrıça da altın saçlıydı ve hayvanların şeklini alabiliyordu.

Venüs'teki Dzeraşşe Planitia'sı, Dzeraşşe'nın ardından isimlendirilmiştir.[7]

Kaynakça

  1. ^ Paris, Catherine (1992). Caucasologie Et Mythologie Comparée: Actes Du Colloque International Du CNRS, IVe Colloque de Caucasologie, Sèvres, 27-29 Juin 1988 (Fransızca). Peeters Publishers. ISBN 9782877230421. 7 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2020. 
  2. ^ a b c Petrosyan, Armen (2002). The Indo-european and ancient Near Eastern sources of the Armenian epic: myth and history (İngilizce). Institute for the Study of Man. 7 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2020. 
  3. ^ "Cie Izidoria Les Héros: La Légende des Nartes" (PDF). 22 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2020. 
  4. ^ "Осетинская мифология". www.ossetia.ru. 4 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2018. 
  5. ^ Juan-Galan, Santiago. Terra Barda - Tome 1: Les Indo-européens (Fransızca). Editions Publibook. s. 261. ISBN 9782748373134. 7 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2020. 
  6. ^ a b Tuite, Kevin (1998). "Achilles and the Caucasus" (PDF). Journal of Indo-European Studies. 26 (3). s. 27. 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2020. 
  7. ^ "Dzerassa Planitia". Gazetteer of Planetary Nomenclature. International Astronomical Union Working Group for Planetary System Nomenclature. 4 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Biyolojik sınıflandırmada alt tür, bir türün dağılım alanı içinde farklı bölümlenmelerde yaşayan ve birbirlerinden morfolojik özelliklerinin farklılıkları ile ayrılan iki ya da daha fazla popülasyondan her biri için kullanılan terimdir. Tek bir alt tür kendi başına tanınamaz: Bir türün ya hiç alt türü yoktur ya da soyu tükenmiş dahi olsa en az iki alt türü olabilir. Bilimsel literatürde alt tür için subsp. ya da ssp. kısaltması kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Sanskrit</span>

Sanskrit, Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran koluna bağlı bir dildir. Sanskrit ve lehçeleri, Antik Hindistan'da lingua franca statüsüne sahip olmuştur. Dil aynı zamanda Hititçe ve Miken Grekçesinden sonra kaydedilmiş en eski Hint-Avrupa dili olmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sırpça</span> Sırbistanın resmi dili

Sırpça, Slav dillerinin güney grubuna ait, çoğunlukla Sırplar tarafından konuşulan dil. Hırvatça, Karadağca ve Boşnakçanın da dahil olduğu Sırp-Hırvat dili'nin standart bir formu olarak kabul edilmektedir. Sırpça, Sırbistan'ın ve Kosova'nın resmî dilidir. Ayrıca Bosna-Hersek'in 3 resmî dilinden biridir. Dil aynı zamanda Karadağ, Hırvatistan, Makedonya, Romanya, Slovakya ve Çekya'da azınlık dili olarak tanınmaktadır. Yaklaşık 10 milyon Sırp tarafından konuşulmaktadır. Dil, Türkçeden kelimeler almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Boşnakça</span>

Boşnakça, Boşnaklar tarafından kullanılan Sırp-Hırvatçanın standartlaştırılmış bir çeşidi. Boşnakça, resmiyette Bosna Hersek'in ana dili kabul edilen üç dilden birisidir, diğer iki dil ise Hırvatça ve Sırpçadır. Ayrıca Sırbistan, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Kosova'da da azınlıkça bilinen bir dildir.

<span class="mw-page-title-main">Afanasiyevo kültürü</span> Sibiryanın kalkolitik arkeolojik kültürü

Afanasiyevo kültürü Altay Dağları ve Minusinsk ovası civarında görülen, MÖ 3300 ile MÖ 2500 yılları arasında Kalkolitik Çağ'da var olmuş, Güney Sibirya'da bulunmuş olan en eski arkeolojik kültür. Kültürün ismi bölgede bulunan Afanasiyeva Dağı'ndan gelmektedir. Altay ve Sayan Dağları'nın kuzeybatısındaki bozkırlarda gelişmiştir. Avcılık, hayvancılık, taştan ve bakırdan eşyalar yaptıkları kazılar sonucu ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni hipotezi</span>

Ermeni hipotezi, Proto-Hint-Avrupa halkının anavatanın "Anadolu'nun doğusu, Kuzey Mezopotamya ve Kafkaslar'ın güney kısımlarında" yer aldığını ve Proto-Hint-Avrupa dilinin (PHA) MÖ 5.-4. milenyum civarında bu bölgelerde konuşulduğunu öne süren bir hipotezdir. Varsayım, Gürcü Tamaz V. Gamkrelidze ile Rus dilbilimci Vyaçeslav İvanov tarafından 1985 yılında öne sürülmüştür. Terimde geçen "Ermeni" ismi, bir toponim olan Ermeni Yaylaları'na atıfta bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kurgan hipotezi</span>

Kurgan hipotezi (teorisi) erken Hint-Avrupa kökenlerinin, Karadeniz-Hazar stepleri'nde bulunan arkeolojik "Kurgan kültürüne" dayandığını öne süren teorilerden biridir. Kurgan Türkçe "korugan" sözcüğünden türetilmiş höyük mezar anlamına gelen bir terimdir.

Incertae sedis ilişkileri bilinmeyen ya da tanımlanmamış olan bir taksonomik grubu tanımlamak için kullanılan kavram. Bu tür gruplar sıkça "gizemli takson" olarak da adlandırılır. Belli taksonomik seviyelerdeki belirsizlikler için incertae familiae, incerti subordinis, incerti ordinis ve benzer kavramlar kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Epimetheus (uydu)</span> Satürn uydusu

Epimetheus, Satürn'ün düzensiz uydularından biridir ve çapı 119 km genişliğindedir. Satürn XI olarak da bilinir. Satürn'ün en büyük 11'inci uydusudur. Adını bir mitolojik karakter olan Prometheus'un kardeşi Epimetheus'dan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Georges Dumézil</span> Fransız tarihçi ve dilbilimci (1898-1986)

Georges Dumézil, Fransız tarihçi ve dilbilimci.

<span class="mw-page-title-main">Tip tür</span>

Tip tür, zoolojik adlandırmada, ait olduğu cinsin sınıflandırmada gözlemlenen önemli, belirleyici özelliklerin atfedilen türde birebir gözlemlenmesi durumudur. Benzer bir kavram, tip cins adı verilen suprajenerik gruplar için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Françoise Hardy</span> Fransız şarkıcı (1944–2024)

Françoise Madeleine Hardy (Fransızca telaffuz: [fʁɑ̃swaːz aʁdi];, Fransız şarkıcıdır.

<span class="mw-page-title-main">Proto Hint-Avrupalılar</span> Tarih öncesi etnik grup

Proto-Hint-Avrupalılar veya Ön Hint-Avrupalılar, dilsel yeniden yapılandırmalara göre Hint-Avrupa dillerinin atası olan Proto-Hint-Avrupa dilini konuşmuş Avrasya'nın tarih öncesi insanları.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu hipotezi</span> Hipotez

,

<span class="mw-page-title-main">Didamangisa</span> Laz Mitolojisinde bir Figür

Didamangisa, Laz mitolojisinde bir cadı figürüdür. Didamangisa günümüzde çocukları korkutmak için anlatılan hikâyelerde geçmektedir. Geçmişte Didamangisa'nın başka anlamları da vardı. Lazcanın Dutxe lehçesinde Didamangisa adının karanlık ve kötülükle ilgili olduğuna dair göstergeler bulunmaktadır. Murat Murğulişi, Didamangisa adlı kitabında bu karakterden bahsetmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Dali (tanrıça)</span> Güney Kafkas mitolojisindeki bir tanrıça

Dali, Güney Kafkas halklarının mitolojisindeki bir tanrıçadır. Özellikle Svan efsanelerinde görülmekle beraber, Megreller gibi diğer Güney Kafkas halklarında da Dali'ye eş değer kabul edilen figürler bulunmaktadır. Dali, dağ keçisi ve geyik gibi vahşi dağ hayvanlarının koruyuculuğunu yapan bir av tanrıçasıdır. Dali'nin yasaklarına itaat eden avcılar avlarında başarıya ulaşırken kurallarına uymayanlar cezalandırılır.

Apsatı veya Apsat Gürcistan'daki Kafkas halklarının mitolojisinde kuş ve hayvan tanrısıdır. Apsat kelimesi, Abhazcada "kuş" anlamına gelen a-psaåf sözcüğünden türemiş olabileceği gibi, Apsat ile ilişkilendirilen Aziz Eustathios'tan da türemiş olabilir. Bazı kaynaklar, Apsat'ın tüm av hayvanlarının tanrısı olduğunu söylerken diğer kaynaklar özellikle kuş ve balıklara göz kulak olduğunu yazmaktadır. Bazı kaynaklarda başlıca avcılık tanrılarından biri olarak geçerken diğerlerinde avcılık tanrılarının panteonunun bir parçasıdır. Birkaç kaynakta gök gürültüsü ve şimşekle ilişkilendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ermeni-Frig</span>

Ermeni-Frigler Bronz Çağı ve Bronz Çağı Çöküşü dönemlerinde, Batı Asya'nın varsayımsal insanlarıdır. Terim, hem Friglerin hem de Proto-Ermenilerin dilsel ve ortak soy atasını tanımlar. Dolayısıyla Ermeni-Frigler; Ön-Yunanların, Antik Makedonların, Friglerin ve ayrıca Ermenilerin de ortak ataları olan çok daha eski Greko-Frigler'in aynı zamanda da torunları olacaklardır.

<span class="mw-page-title-main">1940 Sovyetler Birliği'nin Letonya'yı işgali</span>

1940 Sovyetler Birliği'nin Letonya'yı işgali, Nazi Almanyası ile Ağustos 1939'da imzalanan Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı ve Gizli Ek Protokol hükümleri uyarınca Letonya Cumhuriyeti'nin Sovyetler Birliği tarafından askeri işgali anlamına gelir. İşgal, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Letonya Hükûmeti, Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı ve Avrupa Birliği'ne göre gerçekleşti. 1989'da Sovyetler Birliği ayrıca Nazi Almanyası ile Letonya da dahil olmak üzere üç Baltık ülkesinin istila ve işgaline yol açan 1939 gizli protokolünü kınadı.

<span class="mw-page-title-main">Tarsus (krater)</span> Mars krateri

Tarsus, Mars'ın Oxia Palus dörtgeninde bulunan bir çarpma krateridir. 1976 yılında ismini Türkiye'nin Tarsus ilçesinden almıştır.