İçeriğe atla

Dulaim Kabilesi

Dulaim, yedi milyondan fazla üyesi olan bir Arap kraliyet kabilesidir. Kabilenin tarihi İslam öncesi zamanlara kadar uzanır ve kabile mensupları bugün Irak, Suriye, Kuveyt ve Ürdün gibi ülkelerde yaşamaktadır .

Dulaim
Nuri el-Maliki'yi protesto eden kabile üyeleri.
Toplam nüfus
7.000.000[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
 Irak 4.000.000[1]
 Suriye 800.000-1.000.000(kaynak gerekiyor)
 Ürdün
Diller
Din
Çoğunluk Sünni İslam Azınlık Şii İslam
İlgili etnik gruplar
Araplar, Kahtaniler, Beni Mezhic, Zübeyd

Dulaim kabilesi 7 milyondan fazla insanla Irak'ın en büyük kabilesidir.

Kökenler

Kabile, Irak'taki en büyük Sünni Arap kabilesidir ve mensupları Fırat Nehri üzerinde, El Hillah'ın hemen aşağısındaki bir noktadan ve güney Bağdat'tan Felluce, Ramadi , El-Kaim, Samarra ve Musul'a kadar olan bölgede yaşar. Bazı tarihçilere göre 7.yüzyıldaki Arap fetihlerin'den beri bölgede bulunuyorlardı.

Iraklı tarihçi Muhammed bin Hamad El-Bassam El-Tamimi (1831), Dulaim kabilesinin dört gruba (El-Bu Ridaini, El-Bu Fahd, El-Bu Alwan ve El-Mahamda kolları) ayrıldığını belirtmiştir.

Tarih

Dulaim üyeleri aslen Ramadi ve El-Kaim arasında yaşayan bedevilerdi, ancak on beşinci yüzyılın sonlarına doğru Dulaim klanları doğuya doğru göç etmeye başladılar ve Felluce ve Bağdat'ın güneyine ulaştılar. Dulaim kabilesinin prensliği (أمارة الدليم) neredeyse bağımsız bir devletti. Dulaim kabilesi on sekizinci yüzyılda gelişti, Dicle ve Fırat kıyılarındaki tarım ve pastoral alanlarda göç ve yerleşimlerine devam etti. Bölgedeki diğer kabileleri kontrol etti ve onları kendisine tabi tuttu.

18. yüzyılın başlarında Dulaymiler, Osmanlı Devleti'ne düşman kabileler ve İranlılarla mücadelede rol oynadılar.

Kabile, yaklaşık bir 150 yıl boyunca Osmanlı Halifeliğine vergi ödemekten kaçınınca , 1790, 1824 ve 1890 yıllarında bir dizi çatışma yaşandı.

Birinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında, Dulaim kabilesinin klanlarının çoğu iyi silahlanmış idi. Çöle yakınlıkları, silah ve mühimmat edinmelerinde kolaylık sağlıyordu. Dulaim kabilesi, Birinci Dünya Savaşı'ndan önce hem diğer kabilelere hem de Osmanlı İmparatorluğu'na karşı iyi savaş becerileri gösteren savaşçılar olarak tanındı. Osmanlı memurları her yıl Dulaim klanlarının mahsullerini değerlendirmeye çalıştığında, Dulaim birlikleri Osmanlı birlikleriyle çatışmaya girdi. Çatışmaların çoğunda, kabile birlikleri Osmanlı birliklerini yenilgiye uğrattı.

1.Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ordusu Ramadi ve kabile topraklarının çoğunu işgal etti. Fakat kabile, İngilizlere karşı savaşlarında Osmanlıya yardım etti. Bu durum, İngilizlerin Eylül 1917'de Osmanlı birliklerini kabile topraklarından zorla çıkarmasıyla değişti, o sırada kabile lideri Şeyh Ali Süleyman İngilizlere "teslim oldu". Fakat toprakları hâlâ Osmanlı birlikleri tarafından kontrol edilen kabile'nin birçok klanı, toprakları İngilizler tarafından işgal edilene kadar Osmanlı Devletine yardım etmeye devam etti.

Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Dulaim klanlarının çoğu dağıldı ve İngilizlerle savaştı. Özellikle Al-Bu Nimr, Al-Bu Qartan, Al-Bu Alwan ve Al-Bu Mahal, Zoba' kabilesiyle birlikte. Ebu Nimr, Al-bu Mahal, Al-Bu Ubaid, Al-Bu Risha ve Al-Mahamda da 1920 ayaklanması sırasında İngilizler'e karşı savaşmak için Jaghaifa ve Aqidat kabilelerine katıldı.

Irak Cumhuriyeti

Kabile, modern Irak devletinin kurulmasında büyük bir rol oynadı. Özellikle monarşi döneminde ve cumhurbaşkanı Abdul Salam Arif Al-Jumaili döneminde ordu, polis ve diğer hizmetlerden oluşan modern devlet kurumlarının ortaya çıkmasına katkıları oldu.

Saddam Hüseyin döneminde kabile üyeleri , Irak ordusunun %20 ila %30'unu oluşturuyordu.

Dulaim ve Irak Savaşı

Dulaim, Irak'ta ABD güçlerine karşı isyanın merkezini oluşturan Anbar eyaletinin en büyük kabilesidir.

Savaş sırasında yaşanan olaylar, Felluce'nin bombalanması, Bağdat ve Basra'daki Sünnilerin hedef alınması ve daha pek çok neden, Sünni Dulaim aşiretlerini Irak hükümetine ve ABD güçlerine karşı silahlanmaya itti.

Silahlı ayaklanma 2013-2014

Kabile üyeleri, 21 Aralık 2012'den 29 Aralık 2013'e kadar bir yıl boyunca hükümet karşıtı mitinglere ve gösterilere katıldı. Nuri el-Maliki onlara baskı yaparak kabilenin isyan etmesine yol açtı.

ABD birliklerinin çekilmesinden sonra, Irak Şii hükümet güçleri ile Anbar'daki Sünniler arasında çatışma çıktı. Dulaim kabilesi de dahil olmak üzere yüz binlerce Sünni, Felluce ve Ramadi'deki onur ve haysiyet meydanında haftalık gösteriler düzenleyerek, Sünni tutukluların serbest bırakılmasını ve ordunun Anbar eyaletinden çekilmesini talep etti. Fakat Aralık 2013'te hükümet, Sünni milletvekili Ahmed el-Alwani'yi tutuklayarak ve kabilesinden bazı yakınlarını öldürerek yanıt verdi. Bu olaydan kısa bir süre sonra, kabile üyelerinin büyük bölümü silahlı ayaklanmaya geri döndü.

Kabile Bölgesi

Kabile, çoğunlukla Irak ve Suriye'de yaşayan 1.000'den fazla koldan oluşur. Kabilenin çoğu Sünni Müslümanlardır ve Irak'taki Sünnilerin çoğunluğunu oluştururlar. Necef, Kerbela , Basra, Babil ve Bağdat'ta kabilenin Şii üyeleri vardır . Şiilerin çoğu Al-Mahamda, Al-Bu Alwan, Al-Bu Sultan ve Al-Fatlah kollarındandır.

Kabile, esas olarak Anbar Valiliği'nde bulunmaktadır. Kabilenin diğer üyeleri, Selman-ı Pak ile güneyde Babil'e batıda Ramadi'ye ve kuzeyde Taji, Samarra ve Musul'a kadar uzanan alanda yaşamaktadır.

Kolları

Kabile kollara ayrılmıştır ve günümüzde 1.000'den fazla kolu vardır.

Al-Fattlah

    • Al-Bu Risha
    • Al-Bu Fahd
    • Al-Bu Ridaini
      • Al-Bu Assaf
      • Al-Bu Dhiyab
      • Al-Bu Ali al-Jaasim
      • Al-Bu Jaabir
      • Al-Bu Aitha
      • Al-Bu Dirnaj
      • Al-Bu Matroud
      • Al-Bu Ali
      • Al-Bu Pali
      • Al-Bu Ghnam
      • Al-Bu Zidan
      • Al-Bu Mahhal
      • Al-Bu Ubaid
      • Al-Karabla
      • Al-Bu Nimr
      • Al-Bu Khalifah
      • Al-Bu Mar'i
      • Al-Luhaib
      • Al-Bu Sodah
      • Al-Ghrer
      • Al-Bu Hussein Al-Ali
      • Al-Bu Ghanm
      • Al-Bu Shihab
      • Al-Bu Sakr
      • Al-Bu Salim
      • Al-Bu Chilaib
      • Al-Malahma
      • Al-Jrysat
      • Al-Maadeed
      • Al-Bu Hardan
      • Al-Bu 'Aamr
      • Al-Bu Qartan
      • Al-Bu Mfarag
      • Al-Bu Farraj
      • Al-Bu 'Asoha
      • Al-Bu Raba'ah
      • Al-Bu Hazeem
      • Al-Bu Thayab
      • Al-Bu Jaoojsh
      • Al-Bu Troky
      • Al-Bu Haian
      • Al-Bataha
      • Al-Jaghaifa
      • Al-'Aqaidat
    • Al-Mahamda
      • Al-Falahat
      • Al-Halabsa
      • Al-Fatla
      • Al-Bu Hamzah
      • Al-Bu Musa
      • Al-Bu Arab
      • Al-Bu Shaeeb
      • Al-Bu Sultan
      • Al-Bu Bilal
      • Al-Bu Younis
      • Al-Bu Salim
      • Al-Bu Khald
      • Al-Jawaanh
      • Salman
    • Al-Anbari
    • Al-Fattlah
    • Al-Bu Issa
    • Al-Jumeilat

Kaynakça

  1. ^ a b Hamad Al-Jassir, "Hizzan", Compendium of the Lineages of the Settled Families of Iraq, pt. II, p. 889 (Arabic)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Irak</span> Batı Asyada bir ülke

Irak, resmî adıyla Irak Cumhuriyeti, Batı Asya'da bir ülkedir. Kuzeyde Türkiye, doğuda İran, güneydoğuda Kuveyt, güneyde Suudi Arabistan, güneybatıda Ürdün, batıda ise Suriye ile sınır komşusudur. Başkenti ve en büyük şehri Bağdat olan federal parlamenter cumhuriyet ile yönetilen bir ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Ebû Bekir</span> İslam Devletinin ilk halifesi, sahabe

Ebû Bekir ya da tam adıyla Ebû Bekir Abdullah bin Ebî Kuhâfe Osmân bin Âmir el-Kureşî et-Teymî, İslam peygamberi Muhammed'in sahâbesi ve Dört Halife'nin ilki. Muhammed sonrası Müslüman toplumda 632-634 arası liderlik ve yöneticilik yapması, bu sebeple Muhammed'in halefi olması kendisine ilk halife unvanını kazandırmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kureyş</span> Muhammedin de mensubu olduğu Arap kabilesi

Kureyş, rivayet kültüründe İslam peygamberi Muhammed'in mensup olduğu Arap kabilesidir.

Ebu Abdullah Sabah bin Cabir el-Sabah Kuveyt'in Es-Sabah ailesinden ilk Şeyhiydi. Kuveyt'in resmi tarihine göre, Abu Abdullah müttefik oy birliği yöntemiyle Şeyh olarak seçilmişti.

Pazuki, farklı bölgelerde harflerle telaffuz edilen bir Türk kabilesinin adıdır. Pazuki, zamanla farklı kelimeler haline gelen Türkçe kelimeleri Bezuki, Bozuk, Bozuki, Pizuk, Bizik'e benzer, ancak genel olarak fonetik kökenleri Türkçedir. Türkçe Buzuk kelimesi aynı zamanda kabile bölünmelerinden biri olan Oğuz Türklerinin adıdır. Tarihin iniş ve çıkışları nedeniyle, bu kabile farklı bölgelere göç etmiş ve birçok dili kabul etmiştir ve uzak iklim ve topraklardaki bu göçler bu insanların zaman içinde birçok farklı kültür ve dili kabul etmesine neden olmuştur. Ve zamanla, bu insanların orijinal kimlikleri bir belirsizlik döneminde kalıyor, ancak bu kabilenin ana dili bu insanların çoğunun bu dili unuttuğu Türkçe idi.

<span class="mw-page-title-main">Enbar (il)</span>

El-Enbar ili, Irak Cumhuriyeti'nin yüzölçümü bakımından en büyük ili. Ülkenin batısında yer alır Suriye, Ürdün ve Suudi Arabistan ile çevrilidir. Nüfusunun büyük çoğunluğunu Sünni Araplar oluşturur: Başkenti Ramadi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Irak'taki Kuzey Kafkasyalılar</span>

Irak'taki Kuzey Kafkasyalılar, Çerkesler, Çeçenler ve Dağıstanlılar da dahil olmak üzere Irak'ta yaşayan Kuzey Kafkasya kökenli insanlardır.

<span class="mw-page-title-main">Irak İç Savaşı (2013-2017)</span>

Irak İç Savaşı (2013-2017), IŞİD'in Musul'a saldırmasıyla başlayan iç çatışmaları kapsamaktadır. IŞİD ve IŞİD'e destek veren eski Baas partisi mensupları, Sünni Arap aşiretleri ve diğer radikal örgütler ile Irak Ordusu, Peşmerge, İran destekli Şii milisler, Süryani/Asuri/Yezidi azınlık savaşçıları ve merkezi hükûmete destek veren Sünni ve Şii Arap, Kürt ve Türkmen aşiretleri arasındaki çatışmalar günümüzde de devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Felluce Kuşatması</span>

Felluce Kuşatması, Irak Ordusu'nun IŞİD'i Felluce şehir merkezinde kuşattığı çatışmalardır.

Mücahit Şura Meclisi, Irak Direnişi sırasında ortaya çıkan, en az altı Sünni cihatçı Selefi ayaklanmacı grubun oluşturduğu yasa dışı silahlı çatı örgüt.

<span class="mw-page-title-main">Amiriyah Felluce</span>

El-Amiriyah veya Amiriyah Felluce ya da Ameriyah, Amiriyyah, Ameriya, Amiriyat, Ameriyat ve benzeri, Irak'ın Felluce kentinin yaklaşık 30 km güneyinde olan Anbar bölgesinin Felluce Sınırlarında yer alan bir semttir. Ameriyah sakinleri, Dulaim aşiretine bağlı bilhassa Albu Issa alt-aşiretindendirler.

<span class="mw-page-title-main">Ayn'ül Esad Hava Üssü</span>

Ayn'ül Esad Hava Üssü, Irak'ın Anbar Eyaleti'nde bulunan ve Irak Silahlı Kuvvetleri ile ABD Silahlı Kuvvetleri tarafından ortaklaşa kullanılan hava üssü. Üs, Irak'taki Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri tarafından da kullanılmaktadır.

Felluce Muharebesi veya Felluce'nin düşüşü, 30 Aralık 2013'te başlayıp 4 Ocak 2014'te sona eren, IŞİD'e bağlı militanların ve bölgedeki isyancı sünnilerin Felluce'yi ele geçirmesiyle sonuçlanan muharebedir. Muharebenin başladığı 30 Aralık 2013, Felluce şehrinin Anbar iline bağlı olması sebebiyle IŞİD ile Irak ordusu arasında uzun süre sürecek Anbar çatışmalarının başlangıcı olarak kabul edilmektedir.

Gatafan, Necid kökenli bir Arap kabilesi.

Halidoğulları veya Benî Halid bir Arap kabile konfederasyonudur. Kabile, Irak'ın güney bölgesini ve Doğu Arabistan'ı ve el-Kasım'ı 15.yüzyıldan 18.yüzyıla kadar ve yine 19. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu'nun himayesinde yönetti. Büyük ölçüde, kabilenin etki alanı kuzeyde Irak'tan güneyde Umman sınırlarına kadar uzanıyordu ve Orta Arabistan'da Necid bölgesini yöneterek siyasi nüfuz sahibi oldu. Kabilenin üyelerinin çoğu şu anda doğu ve orta Arabistan'da ikamet ederken diğerleri Kuveyt, Katar, Bahreyn, Filistin, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde yaşamaktadır. Benî Halid, hem Şii hem de Sünnidir. Kabilenin kökeni, Halid bin Velid'in mensup olduğu Beni Mahzum kabilesine dayanır.

Mezhic, Yemen kökenli bir Kahtani Arap kabilesi.

Kays Aylân, genellikle sadece Kays olarak anılan, Mudar grubundan ayrılan bir Arap kabile konfederasyonudur. Kabile, İslam öncesi dönemde bir birim olarak işlev görmüş görünmemektedir. Bununla birlikte, Emevi döneminin başlarında (661-750), onu oluşturan aşiretler halifeliğin ana kabile-siyasi hiziplerinden birinde konsolide oldular.

Beni Bekir bin Va'il veya kısaca Beni Bekir, Adnani kabilelerinin büyüklerinden olan Rebia koluna ait bir Arap kabilesiydi.

<span class="mw-page-title-main">El-Muntafik</span>

El-Muntafik ya da Arapçasıyla Al-Muntafiq, güney Irak ve Kuveyt'in büyük bir Arap aşiret konfederasyonuydu. Osmanlı'ya bağlı yarı egemen konumdaydı. Konfederasyonun aşiretleri ağırlıklı olarak Irak'ın güney vilayetlerine ve Kuveyt'in kuzeyine yerleşmiştir. Konfederasyon mezhep/din açısından homojen değildir. Yüzyıllar boyunca süren evlilikler ve iç içe geçmeler Sünni ve Şii aşiretlerin bir karışımını oluşturmuştur. Bu nedenle, konfederasyon içindeki bireysel kabilelerin azınlığı Sünni'dir. Genel olarak, kimin Muntafık'ın bir parçası olduğunu ve kimin olmadığını belirlemek neredeyse imkansızdır.

Benu Hemdan Yemen'in kuzeyinde yaşayan kadim, büyük ve önemli bir Arap kabilesidir.