İçeriğe atla

Duff aygıtı

Berimsel bilimlerde Duff aygıtı, Assembly Dilinde yüksek başarıma izin veren döngü çözme tekniğini kullanan seri kopyalama yordamına ait bir uygulamadır. Tom Duff'ın Lucasfilm'de görev yaptığı Kasım 1983'te bulguladığı yöntem, C programlama dilindeki switch yapısının en ilginç kullanımlarından birini oluşturmaktadır. Duff, yalnızca bu yöntemi bulguladığını savunmakta ve genel döngü çözme yöntemi üzerinde herhangi bir hak iddia etmemektedir.

Özgün sürüm

Seri kopyalama işleminin olağan uygulaması aşağıdaki gibidir.

do { /* count > 0 koşulunun sağlandığı varsayılıyor */
    *hedef = *kaynak++;       /* ''hedef'' imleci artırılMAmaktadır */
} while (--toplam > 0);

hedef imlecinin artırılmamasının nedeni Duff'ın kopyalama için tek yazmaç kullanıyor olmasıdır. Bu işlem, hedef imlecinin volatile ifadesiyle tanımlanmasıyla da yerine getirilebilir.

Duff, bu betiğin başarımını artırmaya çalışırken bunun switch ve döngü yapılarını iç içe geçirmekle de sağlanabileceğini görmüştür.

dsend(hedef, kaynak, toplam)
char *hedef, *kaynak;
int toplam;
{
    int n = (toplam + 7) / 8;
    switch (toplam % 8) {
    case 0: do { *hedef = *kaynak++;
    case 7:      *hedef = *kaynak++;
    case 6:      *hedef = *kaynak++;
    case 5:      *hedef = *kaynak++;
    case 4:      *hedef = *kaynak++;
    case 3:      *hedef = *kaynak++;
    case 2:      *hedef = *kaynak++;
    case 1:      *hedef = *kaynak++;
               } while (--n > 0);
    }
}

Bir kopyalama işlemi sırasında gerekli karşılaştırma sayısını en aza indirgemeye yarayan assembly yordamını temel alan Duff aygıtı, C'de uygulandığında açık bir fark yaratmıştır. Switch ifadesinin dildeki esnek tanımı bu yöntemin C'nin tüm kurallarıyla uyuşmasına yardımcı olmuştur. Aygıtın bulgulanması C Programlama Dili'nin ilk baskısından hemen sonraya rastlamakta ve aygıtın sözdizimi kitapta öngörülen switch kullanımıyla örtüşmektedir. Break ifadesinin bulunmadığı switch betiklerinde akışın kesintisiz biçimde sürdüğü göz önüne alındığında Duff aygıtının sıralı kaynaklardan çıktı yazmaçlarına toplam kopyaları aktardığı görülür. Burada, toplam değişkeninin 0'dan büyük olması zorunludur.

Çoğu derleyici switch'i bir sıçrama tablosuna çevirecektir. C'nin case ifadesindeki öntanımlı akış yordamı dilin en çok tartışılan özelliklerindendir. Duff bu konuda şunları söylemiştir: "Bu betik, tartışmaya bir yerden giriyor ancak bunun olumlu mu olumsuz mu olduğu konusunda emin değilim."[1]

Hızı artıran ana etken bir döngü içinde yapılan karşılaştırmaların sayısını azaltan döngü çözme yöntemidir. Switch/case ifadesi toplam verinin çözülen işlem sayısına bölümünden kalan kısmını işlemektedir (8'li döngü çözmenin uygulandığı örnekte switch/case ifadesi kalan 1–7 baytlık bölümü hedef almaktadır).

Kalan bölümün bu biçimde işlenmesi tüm sistem ya da derleyicilerde aynı başarımı göstermeyebilir. Kimi durumlarda iki ayrı döngü (ilk döngü ana kopyalamayı yaparken ikinci döngü kalan veriyi işler) kullanmak daha iyi sonuç verebilir. Sorun, derleyicinin aygıtı doğru bir biçimde hızlandırmasına indirgenebilir ancak bu kullanımın kimi sistemlerde ardışıklama ve sıçrama tahminini olumsuz etkileyebileceği düşünülmektedir. Bu nedenle, bu aygıtın birlikte kullanılacağı sistem, hızlandırma değişkenleri ve derleyicinin iyi seçilmesi gerekmektedir.

Stroustrup uyarlaması

Bir konumdan diğerine kopyalama yapabilmek için hedef imlecinin aşağıda gösterildiği gibi sürekli artırılması gerekmektedir.

  *hedef++ = *kaynak++;

Aygıtın bu sürümü Bjarne Stroustrup'un C++ Programlama Dili adlı kitabının "Bu Kod Ne Yapıyor?" bölümünde, dille yeni tanışan programcılara çıktı yazmaçlarının işlevleri hakkında bilgi vermek amacıyla gösterilmiştir. Ne var ki, C kütüphanesinde bulunan memcpy işlevi tam olarak bu işi yapmaktadır. Farklı sistemler için başarım artırıcı teknikler içeren bu işlev yukarıda gösterilen betikten daha hızlı çalışmaktadır.

Kaynakça

Bibliyografya

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">C (programlama dili)</span> programlama dili

C, yapısal bir programlama dilidir. Bell Laboratuvarları'nda, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından UNIX işletim sistemini geliştirebilmek amacıyla B dilinden türetilmiştir. Geliştirilme tarihi 1972 olmasına rağmen yaygınlaşması Brian Kernighan ve Dennis M. Ritchie tarafından yayımlanan "C Programlama Dili" kitabından sonra hızlanmıştır. Günümüzde neredeyse tüm işletim sistemlerinin yapımında %95'lere varan oranda kullanılmış, hâlen daha sistem, sürücü yazılımı, işletim sistemi modülleri ve hız gereken her yerde kullanılan oldukça yaygın ve sınırları belirsiz oldukça keskin bir dildir. Keskinliği, programcıya sonsuz özgürlüğün yanında çok büyük hatalar yapabilme olanağı sağlamasıdır. Programlamanın gelişim süreciyle beraber programlamanın karmaşıklaşması, gereksinimlerin artması ile uygulama programlarında nesne yönelimliliğin ortaya çıkmasından sonra C programcıları büyük ölçüde nesne yönelimliliği destekleyen C++ diline geçmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Bjarne Stroustrup</span>

Bjarne Stroustrup C++ programlama dilini yaratması ve geliştirmesiyle bilinen Danimarkalı bir bilgisayar bilimcisidir. Columbia Üniversitesi'nde misafir öğretim üyesi ve Morgan Stanley'de Yönetici Direktör olarak çalışmaktadır.

Komut kümesi mimarisi, CPU'nun yazılım tarafından nasıl kontrol edileceğini tanımlayan bilgisayar soyut modelinin bir parçasıdır. ISA, işlemcinin ne yapabileceğini ve bunu nasıl yapacağını belirterek donanım ve yazılım arasında bir arayüz gibi davranır.

<span class="mw-page-title-main">C♯</span> programlama dili

C#; Microsoft tarafından .NET Teknolojisi için geliştirilen modern bir programlama dilidir. Sözdizimi C-like bir deneyim sunar.

<span class="mw-page-title-main">C++</span> bir programlama dili

C++, Bjarne Stroustrup tarafından 1979 yılında Bell Laboratuvarları'nda geliştirilmeye başlanmış, C'yi kapsayan ve çok paradigmalı, yaygın olarak kullanılan, genel amaçlı bir programlama dilidir.

Fortran, özellikle sayısal hesaplama ve bilimsel hesaplama için uygun olan genel amaçlı, yordamsal, zorunlu programlama dilidir.

Kenneth Lane Thompson Amerikalı bir bilgisayar bilimcisi.Thompson, kariyerinin büyük bir bölümünde orijinal Unix işletim sistemini tasarlayıp uyguladığı Bell Labs'ta çalıştı. Ayrıca C programlama dilinin doğrudan selefi olan B programlama dilini de icat etti. Bununla beraber Plan 9 işletim sisteminin yaratıcılarından ve ilk geliştiricilerinden biriydi. Thompson, 2006'dan beri Go programlama dilini birlikte icat ettiği Google'da çalışmaktadır.

Python, nesne yönelimli, yorumlamalı, birimsel (modüler) ve etkileşimli yüksek seviyeli bir programlama dilidir.

<span class="mw-page-title-main">Derleyici</span> kaynak kodunu bilgisayarın işleyebileceği koda dönüştüren program

Derleyici, kaynak kodu makine koduna dönüştüren yazılımdır. Bir programlama dilinin derleyicisi, o programlama dili kullanılarak yazılmış olan kodu hedef işlemci mimarisine göre uygun şekilde makine koduna derler ve genellikle çıktı olarak yürütülebilir dosyanın oluşturulmasını sağlar. Bu eyleme derleme denir. Bir başka ifadeyle derleyici, bir tür yazı işleyicidir; girdi olarak yazı alır ve çıktı olarak yazı verir.

<span class="mw-page-title-main">ALGOL</span> programlama dil ailesi

ALGOL(; adı ALGOrithmic Language'in kısaltmasından gelmektedir), ilk olarak 1958 yılında geliştirilen bir zorunlu bilgisayar programlama dili ailesidir. ALGOL diğer birçok dili büyük ölçüde etkilemiş ve Association for Computing Machinery (ACM) tarafından otuz yıldan uzun bir süre ders kitaplarında ve akademik kaynaklarda kullanılan algoritma tanımlaması için standart yöntem olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Ada (programlama dili)</span> programlama dili

Ada, yapısal, statik tipli, zorunlu, geniş spektrumlu ve nesne yönelimli bir üst düzey bilgisayar programlama dilidir. Pascal ve diğer dillerin genişletilmiş halidir. Gömülü design-by-contract (DbC), güçlü yazımı, açık eşzamanlı, senkronize mesaj geçişi, korunmuş objeli ve belirsiz bir dildir. Ada kod güvenliğini ve sürdürebilirliğini derleyicide hataları bularak geliştirdi.

<span class="mw-page-title-main">Bellek yönetimi</span>

Ana belleğin işlemler arasında paylaştırılmasına ana bellek yönetimi ya da bellek yönetimi adı verilir. İşletim sisteminin bu amaçla oluşturulan kesimine de bellek yöneticisi adı verilir.

ARM mimarisi RISC tabanlı bir işlemci mimarisidir. Genel itibarıyla düşük güç tüketimi, diğer RISC tabanlı işlemcilere göre yüksek performanslı oluşu ve x86-x64 işlemcilere göre daha hesaplı olmasından dolayı gömülü sistemlerde, taşınabilir aygıtlarda kullanılan yongasetlerinin dizaynında tercih edilir. 32 ve 64 bit modelleri bulunur.

Verilog elektronik sistemleri modellemek için kullanılan bir donanım tanımlama dilidir. Verilog analog, sayısal ve karışık işaretli devrelerin tasarımını, doğrulanmasını ve yürütülmesini değişik düzeylerde desteklemektedir. Verilog dilinin tasarımcıları dilin C programlama diline yakın bir söz dizimine sahip olmasını istemişlerdir. Böylece bu dile yatkın olan mühendislerin dili kolayca kullanmasını amaçlamışlardır. Dil küçük/büyük harf duyarlılığına sahiptir ve temel denetim akışının “if” ve “while” gibi anahtar kelimeleri, C'ye benzemektedir. Verilog birkaç temel yönde C’den farklıdır. Verilog bir blok kodu tanımlamak için kıvrık parantezler yerine Begin/End kullanmaktadır. Verilog 95 ve 2001 işaretçi veya yinelemeli alt yordamlar yapılarına sahip değildir fakat SystemVerilog bu özelliklere sahiptir. Son olarak Donanım Tanımlama Dilleri için çok önemli olan zaman kavramı C dilinde bulunmamaktadır. Verilog geleneksel programlama dilleri gibi basamaklarını tam olarak ardışık bir şekilde yürütmez. Verilog tasarımı modüller arasında bir hiyerarşi bulundurur. Modüller bir takım giriş, çıkış ve çift yönlü portlar şeklinde tanımlanır. Bir modül içinde yazmaç ve kablo listesi bulunur. Eş zamanlı ve ardışık ifadeler modülün davranışını; portların, kabloların ve yazmaçların arasındaki ilişki ile tanımlar. Ardışık ifadeler bir begin/end bloğuna konur ve blokla beraber ardışık olarak yürütülür. Tüm eş zamanlı ifadeler ve begin/end blokları koşut olarak yürütülür. Bir modül aynı zamanda diğer bir modülün bir veya daha çok örneğini içererek bir alt-davranışı belirtebilir. Eğer tasarımdaki modüller sadece sentezlenebilir ifadeler içeriyorsa bu tasarımın donanımda gerçekleştirilecek temel bileşenlerini ve bağlantılarını içeren netlist, yazılım sayesinde sentezlenebilir. Elde edilen bu netlist bir tümleşik devreyi tanımlamak amacıyla kullanılabilir.

Programlama dili teorisi (PDT), programlama dilleri olarak bilinen biçimsel dillerin ve bunların bireysel özelliklerinin tasarımı, uygulanması, analizi, karakterizasyonu ve sınıflandırılması ile ilgilenen bir bilgisayar bilimleri dalıdır. Matematik, yazılım mühendisliği, dilbilim ve hatta bilişsel bilime bağlı ve onu etkileyen bilgisayar bilimi disiplinine girer. PDT'ye adanmış çok sayıda dergide ve genel bilgisayar bilimi ve mühendisliği yayınlarında yayınlanan sonuçlarla tanınmış bir bilgisayar bilimi dalı ve aktif bir araştırma alanı haline gelmiştir.

Döngü açma, programın çalışmasını hızlandıran döngü dönüştürme yöntemlerinden biridir. Bu yöntem yazılan programın kod satır sayısını artırmaktadır. Döngülerdeki dönüşüm manuel olarak programcı tarafından yapılabileceği gibi kodlar derleyiciler tarafından da düzenlenebilmektedir.

Dart, ilk kez Google tarafından geliştirilen ve daha sonraları ECMA tarafından standart (ECMA-408) haline getirilen açık kaynaklı ve genel-amaçlı bir programlama dilidir. Dart dili kullanılarak web, sunucu, mobil uygulamalar ve IoT cihazları geliştirilebilir.

Gömülü yazılım, denetim makineleri ve bilgisayar sayılmayan aygıtlar için yazılmış yazılımlardır. Gömülü yazılımlar genellikle çalıştırılacakları donanıma göre özelleştirilir, zaman ve bellek kısıtlamalarına sahiptir. "Gömülü yazılım" terimi bazen firmware terimi ile beraber kullanılır, fakat firmware bir bilgisayardaki, üstünde bir işletim sisteminin çalıştığı ROM tabanlı koda uygulanabilir. Oysaki, gömülü yazılım genellikle aygıttaki tek yazılım olarak bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Ayrıştırıcı (yazılım)</span>

Ayrıştırıcı, girdi verilerini alır ve girdinin yapısal bir temsilini vererek, süreçte doğru sözdizimini kontrol eden bir veri yapısı oluşturan bir yazılım bileşenidir. Ayrıştırma öncesinde veya sonrasında başka adımlar izlenebilir veya bunlar tek bir adımda birleştirilebilir. Ayrıştırıcı, genelde girilen karakter dizisinden belirteçler oluşturan ayrı bir sözcük tabanlı analiz motorunu takip eder. Ayrıştırıcılar elle programlanabilir veya bir ayrıştırıcı üreteci tarafından otomatik olarak veya yarı otomatik olarak oluşturulabilir. Ayrıştırma, biçimlendirilmiş çıktı üretimlerini tek bir şablonda tamamlama görevi görür. Bunlar, farklı etki alanlarına uygulanabilir, ancak bir derleyicinin girdi ve çıktı aşamaları gibi genellikle bir arada sunulur.

<span class="mw-page-title-main">KDE Partition Manager</span>

KDE Partition Manager, ilk olarak Volker Lanz tarafından KDE Platformu için yazılmış bir disk bölümleme uygulamasıdır. İlk olarak KDE SC 4.1 için yayınlandı ve merkezi KDE yayın döngüsünden bağımsız olarak yayınlandı. Nisan 2014'te Volker Lanz ölünce, Andrius Štikonas geliştirmeye devam etti ve bakım sorumluluğunu üstlendi.