İçeriğe atla

Duarte Fernandes

Duarte Fernandes (16. yüzyıl) Portekizli bir diplomat ve kaşifti, ayrıca 1511'de Portekiz'in Malakka'yı fethi sonrası Ayutthaya Krallığı'nda (Siam Krallığı) diplomatik bir misyon yönettiği sırada Tayland ile diplomatik ilişkiler kuran ilk Avrupalıydı. Kızı Maria Nunes aynı zamanda filozof Baruch Spinoza'nın anneannesiydi.[1]

Tarih

Duarte Fernandes Portekizli bir terziydi. 15. yüzyılın sonlarında doğan Fernandes, Yeni Hıristiyan'dı ki bu terim Mağribi veya Yahudi kökenli insanları tanımlamak için kullanılan bir sınıflandırmaydı.[2] 1500'lerin başında Fernandes, Eylül 1509'da Diogo Lopes de Sequeira'nın ilk seferinin[3] parçası olarak Malakka'ya gitti.[4] Denizciler, keşif gezisinin Portekiz'e dönüşü geciktirdiğinden kaygılanmaya başlayınca, birkaç denizci, de Sequeira'yı gemilerin eve dönmesini emretmeye zorlamaya çalıştı. Keşif gezisini yok etmeye yönelik başarısız bir komplo sırasında Fernandes, Malakka'da tutuklanan on dokuz Portekizli arasındaydı. Onun dost canlısı doğası onu diğer komplocuların kaderinden kurtardı. Fernandes, Rui de Araújo ile birlikte bölgenin kültürü hakkında bilgi topladı ve Afonso de Albuquerque'nin fiili elçisi oldu. Bu süre zarfında biraz Malayca konuşmayı da öğrendi.

1511'de Portekizliler, Güneydoğu Asya'daki geleneksel güç dengesini bozan bir eylem olan Malakka'yı fethetti. Siyam Krallığı'nın Malakka'da toprak talebinde bulunduğunu bilen Albuquerque, Portekiz'in Malakka'yı neden ele geçirdiğini açıklamak, Portekiz imparatorluğunun gücünü göstermek ve Portekiz ile Ayutthaya arasında ticari ilişkiler başlatmak için Fernandes'i diplomatik bir görevle Siyam Kralı II. Ramathibodi'nin sarayına gönderdi.[2][5] Fernandes, iki Çinli kaptanla birlikte gönderildi ve Siam'a gelen ilk Avrupalı oldu; burada Portekiz Krallığı ile Siam Krallığı arasında dostane ilişkiler kurmayı başardı ve Albuquerque ve Portekiz kralına hediyeler ve mektuplar taşıyan bir Siam elçisiyle geri döndü.[6] Bu ilk temastan beş yıl sonra Ayutthaya ve Portekiz, Portekiz'e krallıkta ticaret yapma izni veren bir anlaşma imzaladı.

Fernandes, Malakka'ya dönüş yolculuğunda bir Çin jonguyla seyahat ederken eski bir terzi olarak jongun yelkenlerine hayran kaldığı için Çin gemi inşasına ilgi duyan ilk Avrupalılardan biri oldu.[6]

Kaynakça

  1. ^ Jonathan I. Israel, "Spinoza, Life and Legacy", pp. 113, Oxford University Press, 2023, 978-0-19-885748-8
  2. ^ a b Halikowski-Smith, Stefan (2006). "'The Friendship of Kings was in the Ambassadors': Portuguese Diplomatic Embassies in Asia and Africa during the Sixteenth and Seventeenth Centuries". Portuguese Studies. 22 (1): 101-134. doi:10.1353/port.2006.0009. 20 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2024. 
  3. ^ Asian review, Volume 13 by Čhulālongkō̜nmahāwitthayālai. Sathāban ʻĒchīasưksā, p.39
  4. ^ Manuel Teixeira, The Portuguese missions in Malacca and Singapore (1511-1958), Agência Geral do Ultramar, 1963 pp. 38, 54
  5. ^ Chakrabongse, C., 1960, Lords of Life, London: Alvin Redman Limited
  6. ^ a b Donald Frederick Lach, Edwin J. Van Kley, "Asia in the making of Europe", pp. 520-521, University of Chicago Press, 1994, 978-0-226-46731-3

Bibliyografya

  • Donald Frederick Lach, Edwin J. Van Kley, "Asia in the making of Europe", s. 520-521, Chicago Üniversitesi Yayınları, 1994,978-0-226-46731-3
  • Jonathan I. Israel, "Spinoza, Life and Legacy", s. 113, Oxford University Press, 2023,978-0-19-885748-8

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Portekiz</span> Güneybatı Avrupada bir ülke

Portekiz, resmî adıyla Portekiz Cumhuriyeti, Avrupa'nın güneybatısında İber Yarımadası üzerinde yer alan, Avrupa Kıtası'nın en batısındaki ülkedir. Portekiz kuzeyden ve doğudan İspanya ile, güneyden ve batıdansa Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Atlas Okyanusu'nun kuzey yarım küredeki bölümünde bulunan Azorlar ve Madeira takımadaları özerk yönetimleriyle birlikte Portekiz'in birer parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Malezya</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Malezya, Güneydoğu Asya’da yer alan, doğu ve batı olarak iki kara parçasına ayrılmış, 13 eyaletten oluşan ve parlamenter monarşi ile yönetilen bir ülkedir. Malezya'da toplam 878 adet ada bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Mozambik</span> Güneydoğu Afrikada bulunan bir ülke

Mozambik, resmî adıyla Mozambik Cumhuriyeti, Afrika'nın güneydoğusunda yer alan bir ülkedir. Mozambik kuzeyde Tanzanya, Malavi, kuzeybatıda Zambiya, batıda Zimbabve, güneybatıda ise Güney Afrika Cumhuriyeti ve Esvatini ile komşudur. Doğudaki Mozambik Kanalı ülkeyi Madagaskar, Mayotte ve Komorlar'dan ayırır. Başkenti ve en büyük şehri Maputo'dur.

<span class="mw-page-title-main">Angola</span> Güneybatı Afrikada bulunan bir ülke

Angola, resmî adıyla Angola Cumhuriyeti, Afrika kıtasının güneybatı bölümünde yer alan bir ülkedir. Kimbundu, Umbundu ve Kikongo dillerinde Ngola olarak adlandırılan ülkenin komşularını güneyde Namibya, kuzeydoğuda Kongo DC, doğuda Zambiya oluşturmakta olup, ülkenin batısında Atlas Okyanusu yer almaktadır. Angola'ya bağlı olmasına rağmen anakara ile fiziki bağlantısı bulunmayan ve ülkenin kuzeyinde Atlas Okyanusu kıyısında yer alan Cabinda bölgesi de Kongo Cumhuriyeti'nin yanı sıra yine Kongo DC ile sınıra sahiptir. Resmi dili Portekizcedir.

<span class="mw-page-title-main">Avrupa</span> kıta

Avrupa, kuzeyde Arktik Okyanusu, batıda Atlantik Okyanusu, güneyde Akdeniz ve doğuda Asya ile çevrili bir kıtadır. Avrupa'nın Asya'dan Ural Dağları, Ural Nehri, Hazar Denizi, Büyük Kafkaslar, Karadeniz ve Türk Boğazlarının su yolları ile ayrıldığı kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Tayland</span> Güneydoğu Asyada bir ülke

Tayland, resmî adıyla Tayland Krallığı, eski adıyla Siyam, Hindiçin yarımadasının orta kısmında bulunan Güneydoğu Asya ülkesi. Batıda Myanmar (1.800 km), doğuda Kamboçya (803 km), kuzeyde Laos (1.754 km) ve güneyde Malezya (506 km) ile sınırları bulunmaktadır. Güney kısmında Tayland Körfezi, batı kısmında ise Andaman Denizi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Güneydoğu Asya</span> Asya kıtasının doğu kısmının güneyinde yer alan bölge

Güneydoğu Asya, Asya kıtasının bir parçasıdır ve Hindistan'ın doğusunda ve Çin'in güneyinde yer almaktadır. Güneydoğu Asya, Asya kıtasıyla Okyanusya arasında bulunan bölgeye verilen isimdir. Kesin sınırlarını çizmek oldukça zordur. Politik olarak batıya doğru Hint alt kıtası, kuzeye doğru Çin arasında uzanan bir kara parçası olarak görünür.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye tarihi</span> Anadolu, Doğu Trakya, Güneybatı Kafkasya ve Yukarı Mezopotamya tarihi

Türkiye Cumhuriyeti'nin topraklarını oluşturan bölgenin tarihi olarak anlaşılan Türkiye tarihi, hem Anadolu'nun hem de Doğu Trakya'nın tarihini içerir. Daha önce siyasi olarak farklı olan bu iki bölge, MÖ 2. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun kontrolü altına girdi ve sonunda Bizans İmparatorluğu'nun çekirdeği haline geldi. Osmanlı döneminden önceki zamanlar için, Türk halklarının tarihi ile şimdi Türkiye Cumhuriyeti'ni oluşturan toprakların tarihi arasında da bir ayrım yapılmalıdır. Türkiye'nin bazı bölümlerinin Selçuklu Hanedanı tarafından fethedildiği zamandan bu yana, Türkiye tarihi Selçuklu İmparatorluğu'nun Orta Çağ tarihini, Osmanlı İmparatorluğu'nun Orta Çağ'dan modern tarihini ve 1920'lerden bu yana da Türkiye Cumhuriyeti'nin tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">İspanyol İmparatorluğu</span> Beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğu

İspanyol İmparatorluğu, beş kıtada toprağı olan, dünyanın ilk küresel imparatorluğudur. İspanyol İmparatorluğu, İspanya veya İspanya hükümdarları tarafından fethedilen, miras kalan veya el konan arazileri kapsar. Bu arazilere Kuzey ve Güney Amerika'nın geniş kesimleri de dahildir. Hak iddia edilen ancak hiç ele geçirilemeyen topraklar da mevcuttur. Toplam arazilerin yüzölçümü 18. yüzyılın sonunda 18 milyon kilometre kare civarındadır. 16. ve 17. yüzyıllardaki kıtalararası yapısına rağmen koloni imparatorluğu deyimi 1768 yılı itibarıyla kullanılmaya başlanmıştır. 19. yüzyılda ise devlet yapısı tamamen kolonisel bir yapıya dönüşmüştür.

Yeni Çağ veya Erken Modern Çağ, Avrupa tarihinde Orta Çağ'ın sonu ile Yakın Çağ ve Sanayi Devrimi arasındaki dönemdir. Bu bağlamda Erken Modern Dönem, 15. yüzyılın ikinci yarısından 18. yüzyılın ikinci yarısına kadar geçen yaklaşık üç asırlık dönemi kapsar. Çağın başlangıcı farklı tarih olaylarına bağlanmıştır. Yeni Çağ, 1453 senesinde Fatih Sultan Mehmed liderliğindeki Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkenti Konstantinopolis'in fethi ile başlamıştır. Avrupa'da Rönesans'ın başlaması veya coğrafi keşifler dönemi de çağın başlangıç noktalarından kabul edilmektedir. Çağ, sınıf ayrılılıkları sebebiyle patlak veren ve daha sonra bütün Avrupa ile dünya ülkelerinin tarihini değiştiren Fransız İhtilali ile bitmiştir.

Osmanlı hâkimiyeti ve himayesi altında kalmış ülkeler ve Osmanlı'ya bağlı kalma süreleri aşağıda belirtilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz coğrafi keşifleri</span> Avrupada Portekiz öncülüğünde başlatılan coğrafî keşifler

Portekiz Coğrafi Keşifleri (1415-1542), 15. ve 16. yüzyılda Portekizliler tarafından dünya çapında özellikle denizde yapılan coğrafi keşifleri tanımlar. Bu dönemde Portekiz, Afrika kıtasının etrafını Ümit Burnu yoluyla dolanıp Hindistan'a giden doğu yolunu keşfetmiş, bu sayede Güneydoğu Asya'nın neredeyse tamamıyla temas kurmuş, Afrika'nın bazı bölgelerini sömürgeleştirmiş, Brezilya'yı keşfetmiş ve Çin'e, Avrupa'dan giden ilk ticari ve diplomatik elçileri göndermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nanban Ticareti Dönemi</span>

Nanban ticareti veya Nanban ticareti dönemi, Japonya tarihinde bir dönemdir. 1543'te Portekizlilerin Tanegashima Adası'na çıkmasından itibaren, 1614'te Sakoku "İnziva Fermanı" ilan edilinceye kadar devam eder.

<span class="mw-page-title-main">Anna Leonowens</span>

Anna Harriette Leonowens, İngiliz-Hint veya Hint doğumlu İngiliz seyahat yazarı, eğitimci ve sosyal aktivisttir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz Restorasyon Savaşı</span> Savaş

Portekiz Restorasyon Savaşı, Portekiz ile İspanya arasında 1640'da Portekiz Devrimi ile başlayan ve 1668'de Lizbon Antlaşması ile sona eren ve İber Birliği’ni resmen bitiren bir savaştı. 1640'tan 1668'e kadar dönemde, Portekiz ve İspanya arasında ara ara çatışmalar yaşandı. Savaş büyük oranda İspanya ve Portekiz'in İberya'da bulunmayan güçlerle olan daha ciddi mücadelelerinin bir parçası olarak görüldü. İspanya, 1648'e kadar Otuz Yıl Savaşı’na ve 1659'a kadar Fransız-İspanyol Savaşı’nda, Portekiz ise 1663'e kadar Hollanda-Portekiz Savaşı’nda savaştı.

<span class="mw-page-title-main">Jorge Álvares</span>

Jorge Álvares Portekizli bir kaşifti. Keşif Çağı'nda Çin'e deniz yoluyla ulaşan ilk Avrupalı olarak kabul ediliyor. Şu anda Hong Kong olan bir adada yerleşimleri başlatması, "Çinlilerle ticari anlaşmalar yapmak [ve] barışı sürdürmek için" hala önemli bir başarı olarak görülüyor.

<span class="mw-page-title-main">António de Abreu</span>

António de Abreu, 16. yüzyılda Portekizli bir denizci ve deniz subayıydı. Afonso de Albuquerque komutasında 1507'de Ormus'un ve 1511'de Malakka'nın fethine katıldı ve burada yaralandı. Kasım 1511'de dört gemiyle Maluku'nun 'Baharat Adaları'na keşif gezisinde Malakka'dan yola çıkarak, Endonezya'daki Timor ve Benderaçe'ye ulaşan ilk Avrupa seferine öncülük etti.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Mascarenhas</span>

Dom Pedro Mascarenhas, Portekizli bir kaşif ve sömürge yöneticisiydi. 1512'de Hint Okyanusu'ndaki Diego Garcia adasını keşfeden ilk Avrupalıydı. Ayrıca 1512'de Hint Okyanusu'ndaki Mauritius adasıyla da karşılaştı, ancak bunu yapan ilk Portekizli kaşif olmayabilir; Diogo Dias ve Afonso de Albuquerque ile Diogo Fernandes Pereira'nın daha önceki keşif gezileri adalarla karşılaşmış olabilir. 1528'de kaşif Diogo Rodrigues Réunion, Mauritius ve Rodrigues adalarına Mascarenhas'a atfen Mascarene Adaları adını verdi.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Serrão</span>

Francisco Serrão Portekizli bir kaşifti ve Ferdinand Magellan'ın olası kuzeniydi. Onun 1512'deki yolculuğu, Malakka'yı geçerek modern Endonezya ve Doğu Hint Adaları üzerinden doğuya doğru yapılan bilinen ilk Avrupa yolculuğuydu. Ternate hükümdarı Sultan Bayan Sirrullah'ın sırdaşı ve onun kişisel danışmanı oldu. Ternate'de kaldı ve Magellan'ın öldüğü sıralarda orada öldü.

<span class="mw-page-title-main">I. Manuel</span> 1495 ile 1521 arasında Portekiz kralı

I. Manuel, Şanslı olarak bilinir, 1495'ten 1521'e kadar Portekiz Kralıydı. Avis Hanedanı'nın bir üyesi olan Manuel, hükümdar olarak kuzeni Portekiz Kralı II. João'nun yerine geçmeden önce Beja ve Viseu Düküydü. Manuel, hükümdarlığı sırasında yapılan çok sayıda Portekiz keşfi nedeniyle Portekiz İmparatorluğu'nun yoğun bir şekilde genişlediği bir dönemi yönetmiştir. Vasco da Gama'ya sponsorluğu, Portekiz'in 1498'de Hindistan'a giden deniz yolunu keşfetmesine yol açmış ve bu, Portekiz'in baharat ticaretinde tekelini garanti eden Portekiz Hindistan Armadalarının kurulmasıyla sonuçlanmıştır. Manuel, Amerika kıtasında ve Portekiz Hindistanı'nda Portekiz kolonizasyonuna başladı ve Afrika ve Asya'da geniş bir ticaret imparatorluğunun kurulmasına nezaret etmiştir.