İçeriğe atla

Doğu Min Çincesi

Doğu Min Çincesi
Bàng-uâ/平話
Ana dili olanlarGüney Çin, Tayvan, Vietnam, Amerika Birleşik Devletleri (başta New York olmak üzere
Konuşan sayısı9,5 milyon  (2007)[1]
Dil ailesi
Çin-Tibet
Resmî durumu
Resmî dilyok
BölgeselDoğu Fujian (Fuzhou ve Ningde), Matsu; Taishun ve Cangnan'ın bazı bölgeleri, Wenzhou, Zhejiang
Tanınmış azınlık diliÇin Cumhuriyeti-Matsu Adaları'nda toplu taşıma duyuruları için yasal dillerden biri[2]
Dil kodları
ISO 639-3cdo

Doğu Min Çincesi ya da Min Dong (Çince (basitleştirilmiş): 闽东语; Çince (geleneksel): 閩東語; pinyin: Mǐndōngyǔ; BUC: Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄), Min Çincesinin bir dalıdır. Doğu Min'in prestij formu ve en çok temsil edilen formu, Fujian eyaletinin başkenti ve en büyük şehri Fuzhou'da konuşulan "Fuzhou lehçesi"dir.

Konuşulduğu bölgeler

Min Çincesi'nin çeşitli lehçelerinin konuşulduğu bölgeler:

  Doğu Min

Kaynakça

Vikipedi
Vikipedi
  1. ^ Parkvall, Mark (2007). Världens 100 största språk 2007 (2007'de Dünyanın En Büyük 100 Dili (İsveççe). Nationalencyklopedin). 
  2. ^ 大眾運輸工具播音語言平等保障法

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çince</span> Çin ve çevresinde konuşulan bir dil

Çince, Çin anakarası ve çevresinde yaşayan bir milyardan fazla kişi tarafından konuşulan Eski Çinceden türemiş dillerin oluşturduğu diller grubudur. Dünyadaki her beş kişiden birinin anadili olarak konuştuğu Çince, lehçeleriyle birlikte dünyada en çok konuşulan dildir. Çince ve lehçeleri Büyük Çin olarak adlandırılan Çin anakarası, Hong Kong, Makao, Tayvan ve Malezya, Endonezya, Tayland, Singapur, Myanmar, Vietnam, Güney Kore gibi Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinde konuşulmaktadır. Çince, dünyanın en çok konuşulan dil olmasına bağlı olarak Birleşmiş Milletler'in altı resmî dilinden biridir. Aynı zamanda Çin, Tayvan, Singapur, Hong Kong ve Makao'nun resmî dilidir.

Min Nan 閩南語/闽南语-Bân-lâm-gú ya da Güney Min, Min Çincesi'nin bir koludur. Çin, Tayvan, Singapur, Malezya, Endonezya ve Filipinler'de konuşulur. Toplam 49 milyon konuşucusu vardır. Latin harfleri ile yazıldığı da olur.

<span class="mw-page-title-main">İnsani Gelişme Endeksi</span> Yaşam beklentisi, eğitim ve gelir endekslerinin birleşik istatistiği

İnsani Gelişme Endeksi, Dünya'daki ülkeler için yaşam uzunluğu, okur yazar oranı, eğitim ve yaşam düzeyi doğrultusunda hazırlanan bir ölçümdür. İnsanların düzgün yaşaması, özellikle çocuk hakları için bir ölçün teşkil eder. Bu araştırma sonucunda bir ülkenin gelişmiş, gelişmekte olan ya da gelişmemiş bir ülke olduğu; bunun yanı sıra ekonomisindeki etkinin yaşam niteliği ne düzeyde etkilediğini gösterir. Dağılım ilk olarak 1990 yılında Pakistanlı ekonomist Mahbub ul Haq tarafından geliştirilmiştir ve 1993 yılından bu yana Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yıllık Gelişme Raporu'nda sunulur.

<span class="mw-page-title-main">İç Moğolistan</span> Çinin kuzeydoğusunda özerk bölge

İç Moğolistan ya da resmî adıyla İç Moğolistan Özerk Bölgesi, Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı bir özerk bölge. Ülkenin kuzey ve kuzeydoğusunda bulunur. Kuzeyde Moğolistan, doğuda Heilongjiang, Jilin ve Liaoning, güneyde Hebei, Şansi ve Şensi yönetim bölgeleri ile Ningxia özerk bölgesi, batıda da Gansu yönetim bölgesi ile çevrilidir. Yüzölçümü 1.183.000 km², yönetim merkezi Huhhot'tur. Nüfus; 24.049.155 (2020).

Wade-Giles, Pekin'de kullanılan Mandarin formu üzerinde kurulu Çince romanizasyon sistemidir. 19. yy. ortalarında Thomas Wade tarafından üretilen bir sistem üzerine gelişmiştir ve Herbert Giles'e ait 1892 basımı Çince-İngilizce sözlük ile son haline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kantonca Vikipedi</span> Vikipedinin Kantonca sürümü

Kantonca Vikipedi, Vikipedi'nin Kantonca sürümüdür. 25 Mart 2006'da başlatıldı. Madde sayısına göre, 65. en büyük Vikipedi sürümüdür.

<span class="mw-page-title-main">Fujian</span>

Fujian'in büyük bir kısmı Çin Halk Cumhuriyeti tarafından idare edilmektedir. Ancak Kinmen ve Matsu olmak üzere iki takım ada Çin Cumhuriyeti'nin (Tayvan) idaresi altındadır. Bu nedenle Çin Cumhuriyeti idari bölümlenmesinde de bir Fujian eyaleti bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Çin dilleri</span> Doğu Asyada ki Sinitik diller

Çin dilleri ya da Çin dil ailesi, Çin'de yaşayan Hanların konuştuğu dillerin tümüne verilen addır. Çin-Tibet dil ailesine dahil kollardan birini oluşturmaktadır. Bu diller ayrıca Sinitik diller olarak da adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Fuzhou</span>

Fuzhou Çin'in eyaletlerinden Fujian'ın başkenti ve en büyük şehirlerinden birisidir. Ningde şehrinin birçok ilçesi ile birlikte Fuzhou'nun; Mindong dilsel ve kültürel alanını oluşturduğu kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Putian</span>

Putian, Çin'in Fujian eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, kuzeyde eyalet merkezi Fuzhou ve güneyde Quanzhou il düzeyi şehirleri ile komşu olup doğuda Tayvan Boğazı'na da kıyısı bulunmaktadır. Yüzölçümü 4,119 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 2,778,508'dir.

<span class="mw-page-title-main">Fuzhou, Jiangxi</span>

Fuzhou, Çin'in Jiangxi eyaletinde bulunan bir il düzeyi şehirdir. Şehir, kuzeybatıda eyalet başkenti Nanchang, kuzeydoğuda Yingtan ve Shangrao, batıda Ji'an ve Yichun ve güneybatıda Ganzhou il düzeyi şehirleri ile doğuda Fujian eyaleti ile komşudur. Yüzölçümü 18.817 km² olan şehrin nüfusu 2010 yılı itibarı ile 3.912.307'dir.

Min ya da Miin, 70 milyondan fazla kişi tarafından konuşulan Çin dilidir. Güneydoğu Çin Fujian eyaletinin yanı sıra Guangdong 'da, Hainan'da, Zhejiang'in güneyindeki üç ilde, Ningbo'nun dışındaki Zhoushan takımadasında, Liyang'daki bazı kasabalarda, Jiangsu-Jiangyin şehrinde ve Tayvan'da yaşayan Fujianli göçmenler tarafından konuşulur. Dilin ismi Fujian'deki Min Irmağı'ndan türetilmiştir. Min lehçelerinin diğer Çin dilleriyle karşılıklı anlaşılabilirliği yoktur.

<span class="mw-page-title-main">Xiang Çincesi</span>

Xiang ya da Hsiang, Hunan dili olarak da bilinir, dilbilimsel açıdan birbirine benzeyen ve tarihi olarak birbiriyle ilişkili bir grup Çince lehçesi. Başta Hunan eyaleti olmak üzere, ayrıca kuzey Guangksi ve komşu Guizhou ve Hubei eyaletlerinin bazı bölgelerinde konuşulur. Araştırmacılar bu dili, beş ayrı alt gruba ayrıştırır: Chang-Yi, Lou-Shao, Hengzhou, Chen-Xu ve Yong-Quan. Xiang Çincesi, 2007 verilerine göre 38 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Çin şiiri</span>

Çin şiiri, Çince dilinde yazılan ya da okunan şiir. "Çince" kapsamına Klasik Çince, Standart Çince, Mandarin Çincesi, Yue Çincesi ve dilin sayılı diğer tarihi ve çağdaş çeşitlerine girmesine rağmen, Çin şiiri genel olarak iki kategorinin birine girer: Klasik Çin şiiri ve Çağdaş Çin şiiri.

Han Ulusu'nun alt grupları, Çin lehçe grupları olarak da bilinir, dilbilimsel, kültürel, genetik ve bölgesel özelliklere dayanarak belirlenmektedir. Mandarin dilinde bu grupları tanımlamak için kullanılan terminoloji; Çin anakarasında "minxi", Tayvan'da ise "zuqun". Çinli Müslümanlar için kökeni göz önüne almaksızın Hui tanımının kullanılması dışında, Çin Halk Cumhuriyeti'nin resmi olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biri olarak tanınan herhangi bir Han alt grubu yoktur.

"Min", aşağıdaki anlamlara gelebilir:

<span class="mw-page-title-main">Fujian mutfağı</span>

Fujian mutfağı ya da Çin'de daha yaygın kullanımda olan kısa ismi ile Min mutfağı, Çin'in Fujian Eyaleti'nin bölgesel mutfağıdır. Çin'in "Sekiz Büyük Mutfağı" 'ndan birini oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Min Çincesi Vikipedi</span> Vikipedinin Doğu Min Çincesi sürümü

Doğu Min Çincesi Vikipedi, Vikipedi'nin Doğu Min Çincesi sürümüdür. 15 Ekim 2024 tarihi itibarıyla, Doğu Min Çincesi Vikipedi'nin 16.551 maddesi ve 0 dosyası bulunmaktadır. Doğu Min Çincesi Vikipedi'nin, 22.514 kayıtlı kullanıcısı (aktif kullanıcı:23 ) ve 4 hizmetlisi vardır. Açıldığı günden beri 102.116 kez katkıda bulunulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">She halkı</span>

She halkı, Çin'in resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çince</span>

Orta Çince, ilk olarak MS 601'de yayınlanan ve ardından birkaç gözden geçirilmiş ve genişletilmiş baskının izlediği bir rime sözlüğü olan Qieyun 'da kayıtlı Çincenin tarihsel çeşididir. Yazı sisteminin doğası gereği, telaffuzun kendisi ve fonetik yeniden yapılandırılmak zorunda kaldı. Daha önceki Eski Çincenin aksine, Orta Çince dört tonlu bir ton sistemi geliştirmişti. Mevcut Çin lehçelerinin çoğu Orta Çinceden evrimleşmiş olup bununla birlikte Min Çincesi gibi bazı istisnalar bulunmaktadır.