İçeriğe atla

Dost Muhammed

Dost Muhammed (asıl adı Muhammad ibn Süleyman Dost; d. 15. yüzyıl, Herat, Afganistan - ö. 1560 dolaylarında, Kazvin, İran), Fars ressam, hattat ve sanat tarihçisi.

Yaşamı

Ûnlü minyatür sanatçısı Bihzâd'ın bir öğrencisi olan Dost Muhammed, Herat kütüphanesindeki hocaların yanında çalıştı. Yeteneğini gören Prens Bahram Mirza, onu stüdyosunda çalışmaya davet etti. 1520 civarında Bihzâd ile birlikte Herat'tan Tebriz'e taşındı. Şah I. İsmail'in ölümünden sonra Şah I. Tahmasp'ın hizmetinde kaldı ve meşhur Şehnâme'nin resimlenmesinde katkıda bulundu. Hocası Behzad'ın ölümünden sonra bilinmeyen bir nedenden dolayı Tahmasp kütüphanesini terk etti. Kimi araştırmacılara göre doğası göçebe olan Dost Muhammed, aynı yerde uzun süre kalamıyordu. 1530'ların sonlarından 1554-55'e kadar Babür İmparatoru Hümayun'un kardeşi Mirza Kamran'ın yanında Kâbil hükümdarının sarayında çalıştı. Sonrasında imparatorun davetiyle Hindistan'a gitti. 1560'ların başlarında İran'a geri döndü ve ömrünün geriye kalan kısmını Kazvin'de geçirdi. Tam ölüm tarihi bilinmiyor.

Galeri

İlgili kitaplar

  • Welch, Stuart Cary. Persian Painting: Five Royal Safavid Manuscripts of the Sixteenth Century. New York. 1976.
  • Welch, Stuart Cary. Wonders of the Age: Masterpieces of Early Safavid Painting, 1501-1576. Cambridge: Fogg Art Museum, Harvard University. 1979.
  • Dickson, Martin Bernard & Welch, Stuart Cary. The Houghton Shahnameh. Cambridge, Massachusetts. 1981. Vol. 1.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Safevîler</span> 1501–1736 arasında İranda varlığını sürdürmüş devlet

Safevî İmparatorluğu, Safevîler veya Safevî Devleti, 1501 ve 1736 yılları arasında varlığını sürdürmüş, sıkça modern İran tarihinin başlangıcı olarak kabul edilen, İran tarihindeki en önemli hanedanlıklardan biri olan Türk kökenli Safevi Hanedanı tarafından yönetilmiş devlet. Bugünkü İran, Azerbaycan, Ermenistan, Irak, Afganistan, Türkmenistan ve Türkiye'nin doğu kesiminde varlığını sürdürmüş, Şiî Onikiciliği resmî mezhep olarak kabul etmiş ve İran'ın varisi olduğu Safevî Hanedanı'nın devletidir.

<span class="mw-page-title-main">I. İsmail</span> Safevî Devletinin kurucusu ve ilk hükümdarı

I. İsmail, bilinen adıyla Şah İsmail veya tam unvanıyla Ebu'l-Muzaffer Bahadır el-Hüseynî, Safevî Tarikatı'nın lideri, Safevî Devleti'nin kurucusu ve ilk hükümdarıdır. Alevilik ve Bektaşilikte Yedi Ulu Ozan'dan birisi olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Nadir Şah</span> 1. Afşar Devleti Şahı

Nadir Şah Afşar, Afşar İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı olan Türkmen şahtır. İran tarihinin en güçlü hükümdarlarından biri kabul edilip, 1736'dan 1747'deki suikastına kadar Afşar İmparatoru ve İran şahı olarak hüküm sürmüştür. Batı Asya, Güney Kafkasya, Orta Asya ve Güney Asya'da birçok seferde savaşmıştır. Askeri dehası nedeniyle, bazı tarihçiler onu İran'ın Napolyonu veya İkinci İskender olarak tanımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Uluğ Bey</span> Türk hükümdar, gökbilimci ve matematikçi (1394–1449)

Uluğ Bey, Timur İmparatorluğu'nun 4. sultanı Türk matematikçi ve astronomi bilgini.

<span class="mw-page-title-main">I. Tahmasb</span> 2. Safevî şahı

I. Tahmasb, Safevî Devleti'nin ikinci hükümdarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bihzâd</span>

Bihzâd ya da tam sanıyla Üstâd Kemâleddin Bihzâd, geç Timurlular ve erken Safevîler dönemlerinde yaşamış İranlı minyatür sanatçısı ve Herat ve Tebriz'deki sultanlara ait minyatür atölyelerinin başı.

<span class="mw-page-title-main">Feth Ali Şah</span>

Feth Ali Şah, Kaçar Hanedanı'ndan olup 1797-1834 yılları arasında İran'da hüküm süren ikinci şah. Yönetimi sırasında Kuzey Kafkasya'yı Gülistan ve Türkmençay Antlaşması'yla geri alınamayacak şekilde Rusya'ya bırakmıştır. Feth Ali Şah Tarihçi Joseph M. Upton'a göre, "uzun sakalıyla, ince beliyle, evlatlarıyla İranlılar arasında meşhurdur." Feth Ali Şah'ın saltanatının sonlarında, ekonomik sıkıntılar, askeri ve teknolojik yükümlülük İran'ı parçalanmanın eşiğine getirdi, ölümünden sonra yaşanan taht mücadelesiyle çözülme hızlandı.

Muhammed Hüdabende veya Hudabende, Muhammed Şah, Sultan Muhammed, 1578 ve 1587 yılları arasında hükümdarlık yapmış Safevî Devletinin 4. şahı.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı-Safevî Savaşı (1548-1549)</span> 1548-1549 yılları arasında Osmanlı ve Safevîler arasında gerçekleşmiş savaş

1548-1549 Osmanlı-Safevî Savaşı, 29 Mart 1548 tarihinde I. Süleyman ordusuyla İstanbul'dan hareket edip bir yıl boyunca sürdürdüğü seferin adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Ali</span>

Mirza Ali İranlı ressam. 16. yüzyılda yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Elkas Mirza</span> İranlı şair

Elkas Mirza, Safevi şahzadesi ve Şirvan Beylerbeyi, Şah Tahmasb'a karşı isyanın lideri. Elkas Mirza, Şah İsmail'nin hayatta kalmış dört oğlundan biridir.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Said Mirza</span> Timurlu hükümdarı

Ebu Said Mirza, 1451-1469 yılları arasında Timurlular hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Siyavuş Beg Gurci</span> İranlı illüstratör

Siyavuş Beg Gurci, Siyavuş ya da Siyavuş Beg, Gürcü kökenli İranlı minyatürcüdür. Dramatik peyzaj unsurları içeren ve iyi tasarlanmış minyatürleriyle tanınır.

'Abdullah Mirza, bugünkü İran, Afganistan, Pakistan ile Hindistan, Mezopotamya ve Kafkasya'nın önemli bir bölümünü kapsayan Timur İmparatorluğu'nun kısa ömürlü hükümdarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kamran Mirza</span>

Kamran Mirza, Babür İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk Babür İmparatoru Babur'un ikinci oğluydu. Kamran Mirza, Kabil'de doğmuştur. Babür'un tahtını miras alacak olan Babür'ün en büyük oğlu Hümâyun Şah'ın üvey kardeşiydi, Babür'ün üçüncü oğlu Askari'nin erkek kardeşiydi. Farsça ve Çağatay dilinde yazılmış bir divan ona atfedilir.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Mirza</span>

Prens İbrahim Mirza, Sultan İbrāhīm Mīrzā, Ebu'l Fat'h Sultan İbrahim Mirza, amcası ve kayınpederi Şah Tahmasb'ın gözdesi olan Safevi hanedanı prensiydi. Kütüphanesinin ve sanat koleksiyonunun çoğu cinayete kurban gittikten sonra karısı tarafından yok edilmiştir. Yine de koleksiyonundan günümüze kadar gelen eserler vardır ve bunların arasında şair Molla Cami'nin şu anda Washington DC'deki Freer Sanat Galerisi'nde bulunan Haft Awrang'ın el yazması da yer almaktadır.

I. Tahmasb'ın Gürcistan seferleri - Safevi imparatorluğunun ikinci hükümdarı I. Tahmasb'ın Günümüz Gürcistan topraklarında bulunan Kartli ve Kaheti krallıklarının topraklarına yaptığı seferler olarak bilinir.

Ebu'l Kasım Babür Mirza, Horasan'da Timurlu hükümdarıdır (1449-1457). Şahruh'un oğlu Gıyasettin Baysungur'un oğlu ve dolayısıyla Emir Timur'un büyük torunuydu.

Mehinbanu Sultan (1519-1562), İran Şahı I. İsmail ile Taçlı Begüm'ün küçük kızıydı. Şah Tahmasb'ın en küçük kız kardeşiydi. Kardeşinin hükümdarlığı sırasında büyük etkisi oldu ve onun siyasi danışmanlığını yaptı.

Hamza sultan Kazah'ın oğlu Şahkulu Sultan Ustaçlı (?-1568), Kızılbaş komutanı, Astrabad ve Çukur Saad eyaletinin Beylerbeyi (1551-1568), olan Azerbaycan ve Horasan emiri el-umarası.