İçeriğe atla

Dorota Kłuszyńska

Dorota Kłuszyńska

Dorota (Dora) Kłuszyńska, née Pilcer (1 Ocak 1876 - 22 Kasım 1952), Polonyalı sosyalist politikacı, aktivist ve feministti.[1][2][3] 1925–1935'teki birinci, ikinci ve üçüncü dönem boyunca senatör, 1947–1952 yıllarında birinci dönemde Yasama Sejmi ve Polonya Halk Cumhuriyeti Sejm'inin üyesiydi.

Yaşamı

Yahudi asıllı olan Ignacy Pilcer ve Barbara'nın kızı olarak Tarnów'da doğdu ve Dora Pilcer adını aldı. Halk okulundan ve ardından Tarnów'daki fakülte okulundan mezun oldu. 1893-1895 yıllarında Viyana Üniversitesi İktisat Fakültesi'nde öğrenciydi. 1896'da bir doktor ve sosyalist bir aktivist olan Henryk Kłuszyński ile evlendi. 1900'de Galiçya Polonya Sosyal Demokrat Partisi'ne katıldı ve 1911-1919'da partinin yönetim kurulu ve Merkez Yürütme Komitesi üyesiydi. Polonya'da sosyalist kadın hareketini örgütledi ve yaydı. Głos Kobiet'in (1907-1914) editörlüğünü yaptı. 1908'de Polonya'da ilk Dünya Kadınlar Günü kutlamalarını organize etti. 1912'de Kopenhag'daki 2. Uluslararası Kadın Sosyalistler Konferansı'nın katılımcısı oldu. "Kadınlar Neden Siyasi Haklar İçin Savaşıyor" adlı broşürü yazdı (1912).

Birinci Dünya Savaşı sırasında, 1915'ten itibaren Galiçya ve Silezya Kadınlar Birliği'nde aktif olarak görev yaptı ve 1916-1918 yıllarında Genel Kurulunun bir üyesiydi. 1914-1919 yıllarında Polonya Sosyalist Partisi Merkez Kadınlar Dairesi başkanıydı. 1918-1920 yıllarında Cieszyn Dükalığı Ulusal Konseyi'nin bir üyesiydi. 23 Ocak 1919'da, ilerleyen Çekoslovak ordusuna karşı Bogumin'deki istasyonun savunmasına katıldı. Ayrıca Paris'teki konferansa Ulusal Konsey heyetiyle birlikte katıldı.

Savaşlar arası dönemde, kocasıyla Łódź'da (1921–1927) ve Varşova'da yaşadı. Polonya Sosyalist Partisi'nde Yüksek Konsey üyesi ve 1928-1939 yıllarında Polonya Sosyalist Partisi Merkez Komitesi üyesi olarak aktifti. Rajmund Jaworowski'nin bölünmesinden sonra, PPS'nin Varşova organizasyonunu yeniden inşa etti. 1919-1939 yıllarında Polonya Sosyalist Partisi Merkez Kadın Dairesi başkanı ve başkan yardımcısıydı. Aynı zamanda "Kadının Sesi" ve "Mesleki Sosyal Yardım" dergilerinin editörlüğünü yaptı. Kłuszyńska, 1928'den itibaren İkinci Enternasyonal'deki Polonya Sosyalist Partisi'nin bir temsilcisi olarak uluslararası sosyalist harekette de aktifti. Ana Yönetim Kurulu üyesi ve Varşova şubesinin başkanı olarak İşçi Üniversitesi Derneği'nde, İşçi Çocuk Dostları Derneği'nde ve ayrıca İşçi Sosyal Hizmet Derneği dahil olmak üzere çok sayıda sosyalist sosyal örgütte görev yaptı. Ayrıca Tadeusz Żeleński tarafından kurulan Bilinçli Annelik Kliniğinde Justyna Budzińska-Tylicka ve Herman Rubinraut ile birlikte çalıştı.

Dünya Savaşı patlak verdiğinde Lviv'deydi. 1939'da Sovyet makamları tarafından kısa bir süreliğine tutuklandı. Daha sonra 1942'ye kadar Varşova'da ve daha sonra gizli öğretilere katıldığı Grójec yakınlarındaki köyde saklandı. 1943'ten itibaren Polonya Sosyalist Partisi - Özgürlük, Eşitlik, Bağımsızlık Hareketi Merkez Liderliği üyesiydi. 1945'te Zygmunt Żuławski ile birlikte PPS Lublin'den ayrı olarak Polonya Sosyal ve Demokrat Partisi'nin kurulmasına katıldı. İkincisini yasallaştırmaya yönelik başarısız bir girişimden sonra, sözde "Lublin" PPS'de Çocuk Dostları Derneği'nde faaliyet gösterdi. 1947'de Bölge 34'ten (Gniezno ) seçilen Yasama Sejm'in (1947–1952) bir üyesi olarak Çalışma ve Sosyal Refah, Vergi ve Bütçe İşleri ve Dış İlişkiler komitelerinde yer aldı. 1948'den itibaren Polonya Birleşik İşçi Partisi'nin bir üyesiydi. PZPR Merkez Komitesine aitti, ancak bu tamamen resmi bir katılımdı ve ölümünden sonra PZPR Merkez Komitesi bir ölüm ilanı bile eklemedi. 1952'de 2 No'lu seçim bölgesinde (Pruszków ) bir parlamento koltuğu elde etti, ancak yemin etmedi. Görev süresinin başlamasından iki gün sonra öldü. Varşova'daki Powązki Askeri Mezarlığı'na gömüldü .

Seçilmiş Yayınlar

  • Ważność zagadnień kobiecych (Kadın sorunlarının önemi), Czy kobieta ma być wyzwoloną czy niewolnicą? (Kadın özgür mü olacak, yoksa köle mi? ), Varşova 1937.
  • RTPD 1919–1939. Okres pionierski, Varşova 1947
  • Co Polska Ludowa dala kobietom, Warszawa 1950.
  • Walkę z alkolizm wygramy! : (zarys programu walki z alkoholizmem), Warszawa 1950.

Kaynakça

  1. ^ Human Rights Leagues in Europe (1898–2016). Franz Steiner Verlag. 2017. s. 21. 
  2. ^ Dadej (2012). "Together and Apart: Polish Women's Rights Activists and the Beginnings of International Women's Day Around 1911". Aspasia. 6 (1): 25-42. 
  3. ^ Fiktus (2016). "Women's participation in the law-making activity of the Senate of the Second Republic". Opolskie Studia Administracyjno-Prawne. XIV (2): 207-218. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Clara Zetkin</span> Alman politikacı (1857–1933)

Clara Zetkin, devrimci sosyalist ve Marksist-Leninist Alman politikacı ve kadın hakları savunucusu.

<span class="mw-page-title-main">Leszek Miller</span> 10. Polonya başbakanı

Leszek Cezary Miller 2001-2004 yılları arasında Polonya Başbakanı olarak görev yapan Polonyalı bir solcu siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Edward Osóbka-Morawski</span> Polonyalı siyasetçi (1909-1997)

Edward Bolesław Osóbka-Morawski, II. Dünya Savaşı'ndan önce Polonya Sosyalist Partisi (PPS) 'de Polonyalı bir aktivist ve politikacıydı. Polonya'yı Sovyetlerin devralmasının ardından Komünist egemen geçici hükûmet başkanı olan Polonya Ulusal Kurtuluş Komitesi Lublin'de Stalin'in onayı ile kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Ignacy Daszyński</span>

Ignacy Ewaryst Daszyński, 1918'de Lublin'de oluşturulan ilk Polonya hükûmetinin, İkinci Polonya Cumhuriyeti'nden Polonyalı sosyalist politikacı, gazeteci ve Başbakanıydı. Ekim 1892'de Polonya Sosyalist Partisi'nin (PPS) öncülüğünü kuran Polonya Sosyal Demokrat Partisi'ni (PPSD) kurdu. 1897'de Avusturya Parlamentosu'na seçildi ve 1918 yılına kadar görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Tomasz Arciszewski</span>

Tomasz Stefan Arciszewski, Polonya Sosyalist Partisi üyesi ve 1944-1947 yılları arasında Londra'da sürgünde bulunan Polonya hükûmetinin Başbakanı olarak hükûmetin Batılı güçlerin tanınmasını kaybettiği dönemde başkanlık yapıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Polonya Komünist Partisi</span> Polonyada siyasi parti

Polonya Komünist Partisi, 1918 yılında Polonya Sosyalist Partisi - Sol ve Polonya Krallığı ve Litvanya Sosyal Demokrasisi'nin birleşmesiyle Polonya'da kurulan komünist parti. Troçkist görüşlere kayması sebebiyle Büyük Temizlik sonrası 16 Ağustos 1938 tarihinde kapatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Bolesław Bierut</span> Polonyalı siyasetçi (1947-1956)

Bolesław Bierut Polonyalı bir politikacı, komünist aktivist ve 1947-1956 arasında Polonya'nın lideriydi. 1944-1947 arasında Devlet Ulusal Konseyi Başkanı, 1947-1952 arasında Polonya Başkanı, Polonya Birleşik İşçi Partisi Merkez Komitesi Genel Sekreteri idi. 1948'den 1956'ya ve 1952'den 1954'e kadar geçici olarak Polonya Başbakanıydı. Kendi kendini yetiştirmiş bir adam olan Bierut, tam bilgi ve sağlam kararlılığa sahip, Stalinist sistemi Polonya'da uygulamayı hedefledi. Ancak, ana rakibi Władysław Gomułka ile birlikte Bierut, Polonya'nın II. Dünya Savaşı sonrasında geçirdiği tarihi değişikliklerden başlıca sorumludur. Komünist haleflerinden hiçbirinin aksine, Bierut ölümüne kadar Polonya'yı yönetti.

<span class="mw-page-title-main">Justyna Budzińska-Tylicka</span> Polonyalı doktor ve kadın hakları savunucusu

Justyna Budzińska-Tylicka, iki savaş arası dönemde aktif olan görev yapan Polonyalı bir doktor ve kadın hakları savunucusudur. Tıp diplomasını aldıktan ve yedi yıl boyunca Paris'te çalıştıktan sonra Polonya'ya döndü ve Varşova'da mesleğini icra ederek deneyim elde etti. Kadın haklarının geliştirilmesinde aktif olarak rol aldı, Varşova Şehir Konseyi'nde görev yaptı ve kadınların gerek sağlığı gerek siyasi katılımını güçlendirmek adına sosyal faaliyetlerde yer aldı. Faaliyetlerinin başlangıcı Polonya'da doğum kontrol kliniği açmak ve Polonyalı Kadın Hekimler Derneği'ni kurmaktı. Uluslararası Küçük Kadınlar İtilafı'nın başkanı olarak görev yapmak da dâhil olmak üzere uluslararası feminizm toplantılarına ve çeşitli kongrelere katıldı.

<span class="mw-page-title-main">Henryk Jabłoński</span> Polonyalı tarihçi ve siyasetçi (1909-2003)

Henryk Jan Jabłoński Polonyalı bir tarihçi ve politikacıydı. 1948'den sonra, iktidardaki Polonya Birleşik İşçi Partisi'nde siyaset yaptı. Ayrıca Varşova Üniversitesi'nde tarih profesörlüğü yaptı. 1972 ve 1985 yılları arasında Polonya Halk Cumhuriyeti devlet başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Mieczysław Jagielski</span> Polonyalı ekonomist ve siyasetçi (1924-1997)

Mieczysław Zygmunt Jagielski, Polonyalı politikacı ve ekonomist. Polonya Halk Cumhuriyeti döneminde, İkinci Dünya Savaşı öncesi Polonya'nın eski doğu bölgelerinin önde gelen son politikacısıydı.

<span class="mw-page-title-main">Zbigniew Załuski</span> Polonyalı tarihçi ve siyasetçi (1926-1978)

Zbigniew Załuski Polonyalı bir ordu subayı, yazar ve Parlamento Üyesi idi.

<span class="mw-page-title-main">Czesław Wycech</span> Polonyalı siyasetçi (1899-1977)

Czesław Wycech Polonyalı bir aktivist, politikacı ve tarihçiydi. Polonya köylü partileri olan Polonya Halk Partisi "Wyzwolenie", Halk Partisi, Polonya Halk Partisi ve Birleşik Halk Partisi'nin üyesiydi. Dünya Savaşı sırasında Polonya Yeraltı Devletinin bir üyesiydi ve yeraltı eğitimini organize etmekten sorumluydu. Milli Birlik Konseyi'nde Eğitim Bakanı olarak görev yaptı. Polonya Halk Cumhuriyeti içinde Polonya parlamentosunun bir üyesiydi ve ayrıca diğer hükûmet görevlerinde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Roman Zambrowski</span> Polonyalı siyasetçi (1909-1977)

Roman Zambrowski Polonyalı komünist bir politikacıydı.

<span class="mw-page-title-main">Adam Rapacki</span> Polonyalı siyasetçi (1909-1970)

Adam Rapacki, 1947'den 1968'e kadar önde gelen bir Polonyalı Komünist politikacı ve diplomattı. Siyasete sosyalist harekette başladı, ancak 1948'de yeni Polonya Birleşik İşçi Partisi'nin (PZPR) Merkez Komitesine katıldı ve Politbüro'nun bir üyesi oldu. Politbüronun Kremlin ile çok yakın bağları vardı. En çok 1957'de Avrupa'da nükleerden arındırılmış bölgelerin oluşturulması önerisiyle tanındı; ancak öneri asla benimsenmedi. Batı Alman yayılmacılığına karşı uyarıda bulunurken Doğu Almanya ile iyi ilişkiler sürdürdü. Polonya kökenli Amerikalı tarihçi Piotr Wandycz, Rapacaki'nin iyi eğitimli, kozmopolit, pragmatik, liberal ve hırslı bir kişilik olduğunu ve onun Batı Avrupa'da solla işbirliği yapma inancıyla ve vatanseverlik duygusuyla dolu olduğunu belirtmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Józef Cyrankiewicz</span> Polonyalı siyasetçi (1911-1989)

Józef Adam Zygmunt Polonyalı bir sosyalist (PPS) ve 1948'den sonra Komünist politikacı. 1947-1952 yılları arasında Polonya Halk Cumhuriyeti'nin başbakanı ve 1954-1970 yılları arasında 16 yıl boyunca tekrar görev yaptı. Ayrıca 1970'ten 1972'ye kadar Polonya Devlet Konseyi Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Adolf Berman</span> İsrailli-Polonyalı siyasetçi (1906-1978)

Adolf Avraham Berman, Polonyalı-İsrailli bir aktivist ve komünist politikacıdır.

Tadeusz Iwiński, Polonyalı politikacı. 1991'den 2015'e kadar Demokratik Sol İttifak tarafından sunulan listeden Olsztyn bölgesini temsil etmek üzere Sejm üyesi olarak seçildi. Daha önce (1967-1990) komünist Polonya Birleşik İşçi Partisi'nin uzun süredir hizmet veren bir üyesiydi.

Władysław Dworakowski, Polonyalı bir komünist politikacı ve devlet adamıydı.

<span class="mw-page-title-main">Monika Pawłowska</span>

Monika Jolanta Pawłowska Polonyalı bir politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Maria Wittek</span>

Maria Wittek ; 16 Ağustos 1899, Trębki, Gostynin - 19 Nisan 1997, Varşova, Polonya) 18 yaşından itibaren Polonya Ordusunda ve ilgili kuruluşlarda görev yaptı ve emekli olduktan sonra 1991'de tuğgeneralliğe terfi eden ilk Polonyalı kadın oldu.