İçeriğe atla

Donetsk Metrosu

Donetsk Metrosu'nun kağıt üzerindeki ilk hali

Donetsk metrosu (Ukraynaca: Донецьке метро; Latin harfleriyle: Donetske metro), Ukrayna'nın Donetsk kentindeki bir metro projesidir. Projenin temeli 1993 yılında atılmış ancak 2011'de akamete uğramıştır. Donetsk metrosu tamamlanabilseydi, Ukrayna'daki beşinci metro hattı olacaktı.

Tarihçe

Donetsk, 80'li yıllarda bir milyon nüfusa ulaşınca Sovyetler Birliği'ndeki diğer kentler gibi metro ihtiyacı hasıl oldu. 1984'te metronun ilk planları halka sunuldu ancak sahada herhangi bir çalışma yoktu. Ukrayna'nın bağımsızlığını kazanmasının ardından, 30 Aralık 1991 tarihinde Ukrayna hükûmeti, Donetsk'e bir metro hattı inşa edeceklerini duyurdu. İlk çalışmalar 1993'te başladı. Hattın temelleri de aynı yıl atıldı. Hattın 2002'de hizmete açılması planlanıyordu.[1]

1995'te Donetsk Belediyesi'nin finansal durumu nedeniyle projenin tamamlanması 2005'e ertlendi. 5 Eylül 1997'de Ukrayna Başbakanı Valeriy Pustovoytenko, projedeki ilk hattın sekiz yıl içinde (2005) açılması için talimat verdi. 2000'de hattın dört istasyonu işletmeye alındı. Ancak Donetsk'in finansal durumunda bir değişim yoktu. Haziran 2003'te belediye, metro işçilerinin maaşlarını ödeyememeye başladı.[2] Sonrasında projeye yaklaşık 300 milyon hrivna (aşağı yukarı 48 milyon euro) harcandı.

2004'te Ukrayna hükûmeti, metro hattının 2010'da tamamlanacağını duyurdu. Ancak çalışmalar çok yavaş ilerliyordu. Bu oldukça iyimser bir tahmindi. Donetsk, 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'nın ev sahiplerinden biri oldu. Bu gelişme metronun kaderi hakkında da umutların yükselmesine neden oldu.

2009'da hatta ayrılan bütçede kesintiye gidildi. Bu süreçte çalışmalar grev nedeniyle birkaç kez durdu.[3] Belediye Başkanı Oleksandr Lukyançenko, 22 Mayıs'ta proje için 500 milyon hrivnanın (~65 milyon USD) aktarılacağını duyurdu. Ancak metro için böyle bir para harcanmadı.[4]

2011'de belediye başkanı, bütçe yetersizliğinden projenin tekrar durdurulduğunu ve 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'nda bile ilk hattın bitirilemeyeceğini açıkladı.[5]

2012'de Başbakan Yardımcısı Boris Kolesnikov, Donetsk'te hafif metro projesinin başlamasının öncelik olduğunu ifade etti.[6] Bunun için Aralık 2014'ten sonrası düşünülmüyordu.[7]

Hattaki çalışma Donbas Savaşı nedeniyle bir kez daha durdu. Aralık 2014'te Donetsk Halk Cumhuriyeti, metronun geleceğini görüşmek için bir komisyon kurdu.[8] Fakat savaş nedeniyle projenin tamamlanması pek mümkün görünmüyordu.

2022'de maden yatakları nedeniyle metro projesinin belirsiz bir tarihe ertelendiği duyuruldu.[3]

Kaynakça

  1. ^ "О Донецком метрополитене". летопись Донбасса (Rusça). 24 Kasım 2018. 4 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2022. 
  2. ^ "Донецк теряет подземный транспорт — DSnews.ua". www.dsnews.ua (Rusça). 11 Nisan 2005. 4 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2022. 
  3. ^ a b "Несбывшаяся мечта: Как проект метро в Донецке стал взрывоопасным". novosti.dn.ua (Rusça). 4 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2022. 
  4. ^ "(home)". Donetsk Metro. 11 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2023. 
  5. ^ "У Донецьку припиняють зводити метро" (Ukraynaca). 2 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ "Донецьке метро буде наземним" [Donetsk metro will be at ground-level]. UNIAN. 18 Nisan 2012. 20 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ "Донецьке метро буде наземним" [Donetsk metro will be at ground-level]. Ukrayinska Pravda. 18 Nisan 2012. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2023. 
  8. ^ "Commission to assess the state and prospects of further development of the Donetsk Metro". 22 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Premyer-Liha</span> Ukrayna futbolunun üst ligi

Premyer-Liha, Ukrayna futbolunun en üst seviye ligidir. 1992 yılında kurulmuştur. Ligi ilk 2'de bitirenler UEFA Şampiyonlar Ligi'ne, lig 3.si UEFA Avrupa Ligi'ne, lig 4. ve 5.si ise UEFA Konferans Ligi'ne katılmaya hak kazanıyor. 2021-22 sezonun ikinci yarısı 25 Şubat olarak belirlenmesine rağmen Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle sezonun ikinci yarısı askıya alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Metrosu</span> Ankarada hizmet veren metro sistemi

Ankara Metrosu, Türkiye'nin başkenti Ankara'da hizmet veren hafif raylı ve metro sistemidir. EGO Genel Müdürlüğü tarafından işletilmektedir. 1996'da hizmete giren ilk hatla birlikte Ankara Metrosu, İstanbul'dan sonra Türkiye'de hizmete giren ikinci metro sistemi olmuştur. Hem toplam ağ uzunluğu olarak hem de yıllık yolcu sayısı bakımından Türkiye'nin en büyük ikinci metro sistemidir. İlk olarak 30 Ağustos 1996'da A1 Hafif Raylı Sistemi faaliyete geçmiştir. 28 Aralık 1997'de M1 Metro Hattı, 12 Şubat 2014'te M3 Metro Hattı, 13 Mart 2014'te M2 Metro Hattı, 5 Ocak 2017'de M4 Metro Hattı ve 12 Nisan 2023'te ise M4 Metro Hattı hizmete açılmıştır. Sistemde toplam 57 istasyon bulunmaktadır. A1 hattı 8,5 km, M1 hattı 14,6 km, M2 hattı 16,5 km, M3 hattı 15,3 km, M4 hattı ise 12,5 km uzunluğundadır. A1 uzatması inşa hâlindedir. A2 uzatması ihale aşamasındadır. M4 uzatmaları ile M2ᴀ, M2ʙ M5, M6 ve M7 hatlarının ise yapımı planlanmaktadır. Ankara Metrosu, hatların geçtiği halleriyle Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Keçiören, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinden geçmektedir. Gelecekte Pursaklar, Akyurt ve Çubuk ilçelerinden de geçecektir.

<span class="mw-page-title-main">Ankaray</span> Ankarada hizmet veren hafif raylı sistem

Ankaray, Türkiye'nin başkenti Ankara'da hizmet veren hafif raylı sistemdir. Hizmete girdiği 30 Ağustos 1996 itibarıyla, Ankara'nın ilk, Türkiye'nin -İstanbul'daki M1 hattı'ndan sonra- ikinci hafif raylı sistemidir. Ankaray kelimesi, Ankara ile ray kelimelerinin birleştirilmiş hâlinden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Metrosu</span> İstanbul, Türkiyede hizmet veren metro ağı

İstanbul Metrosu, Türkiye'nin nüfus bakımından en büyük şehri olan İstanbul'daki metro sistemidir. 3 Eylül 1989'da M1 hattının hizmete girmesiyle birlikte faaliyete başlamıştır. Günümüzde M1ᴀ, M1ʙ, M2, M3, M4, M5, M6, M7, M8, M9 ve M11 olmak üzere 11 hattan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İzmir Metrosu</span> İzmirde hizmet veren metro sistemi

İzmir Metrosu, Türkiye'nin İzmir'de hizmet veren metro sistemidir. Sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi, işletmecisi ise İzmir Metro A.Ş.'dir. Sistemde biri işletmede, biri inşa hâlinde, üçü ise proje aşamasında olan beş hat bulunmaktadır. Sistemin ilk hattı olan ve ilk aşaması 22 Mayıs 2000'de hizmete giren M1 hattı üzerinde yirmi dört istasyon bulunmaktadır. Bu hat üzerindeki son genişletme 4 Mart 2024'te tamamlanmış ve 2018'de hatta 120 milyon yolcu taşınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Harkiv</span> Ukraynanın ikinci büyük şehri, Harkiv Oblastının idari merkezi

Harkiv veya Harkov, Ukrayna'nın ikinci büyük şehri, Harkiv Oblastı'nın idari merkezidir. Ülkenin kuzeydoğusunda yer alır. 2006 yılı sayımlarına göre nüfusu 1.461.300 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Kiev Metrosu</span>

Kiev Metrosu Ukrayna'nın başkenti Kiev'in toplu taşımasında lokomotif görevi üstlenen metro ağıdır. Ukrayna'da yapılan ilk hızlı taşıma sistemidir. Ayrıca SSCB'de yapılan Moskova ve St Petersburg metrolarının ardından üçüncü metrodur. Metro sistemi günlük 1.38 milyon yolcu taşımaktadır. Bu rakam Kiev'in toplu taşımadaki yolcu sayısının %42.5'ünü oluşturmaktadır. En derindeki istasyon Arsenalna 105.5 metre derinlikte yer almaktadır. 50 istasyonu bulunan metro hattı, üç hattan oluşmaktadır. Hattın uzunluğu 65.18 kilometredir.

<span class="mw-page-title-main">Taşkent Metrosu</span>

Taşkent metrosu, Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te bulunan bir metro ağıdır. Sovyetler Birliği'nde inşa edilen yedinci metro olup 1977 yılında açılmıştır. Günümüzde de Almatı metrosu ile birlikte Orta Asya'daki iki metro sisteminden biridir. Eski Sovyet metrolarının çoğu gibi çok derindir ve istasyonları oldukça gösterişli bir şekilde dekore edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Minsk Metrosu</span>

Minsk metrosu Belarus'un başkenti Minsk'te çalışan hızlı-taşıma sistemidir. 1984 yılında açılan Minsk metrosu, 3 hat ve 33 metro istasyonundan oluşmaktadır. Toplam uzunluğu 40,8 kilometredir. 2014'teki istatistiklere göre günlük yolcu sayısı 872.700'dür. Minsk metrosu devlet tarafından çalıştırılmaktadır. 1984'te açılarak SSCB'de açılan dokuzuncu metro ağı olmuştur. Sovyetler Birliği'nin çöküşünün ardından Minsk metrosunda inşaat çalışmaları devam etmiştir. Minsk şehrinin toprağının kuru olması nedeniyle metro çok derine yapılmamıştır. Bazı istasyonlarda Sovyet temaları kullanılmışken, bazı istasyonlarda ise Belarus'un milli temaları kullanılmıştır. Son yıllarda istasyonlarda yüksek-teknoloji kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">M5 (İstanbul Metrosu)</span> İstanbul Metrosu hattı

M5 Metro Hattı, İstanbul'un Anadolu Yakasında, ilk istasyonu Üsküdar, son istasyonu ise Samandıra Merkez olan 26,5 km uzunluğunda 20 istasyonlu bir metro hattıdır. Metro hattında çalışan araçlar Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro araçları olma özelliğine sahiptir. M4 Metro Hattı'ndan sonra Anadolu Yakası'nın ikinci metrosu olma özelliğini taşır. Hattın Üsküdar - Yamanevler arasındaki ilk bölümü 15 Aralık 2017'de hizmete girmiştir.

2013-14 Premyer-Liha, Ukrayna'nın en üst düzey futbol liginin 23. sezonu.

Suberkubok Ukrayini, Ukrayna'da 2004 yılından beri düzenlenen Premyer-Liha şampiyonu ile Kubok Ukrayini şampiyonu arasında oynanan tek ayaklı bir Ukrayna futbol organizasyonudur. Kupayı 11 kez lig şampiyonu takımlar kazandı. Bugüne kadar oynanan on karşılaşmanın altısında kazanan tarafı penaltı atışları belirledi. Organizasyonu bugüne kadar Şahtar Donetsk ve Dinamo Kiev takımları dokuzer kez kazanarak en başarılı takım oldular. Kupayı en son kazanan takım Şahtar Donetsk'tir. 2014 yılından beri üst üste 8 kez Shakhtar Donetsk - Dinamo Kyiv kupa maçı oynanmıştır. Shakhtar Donetsk 2009 yılındaki kupa maçı dışında kalan tüm kupa maçlarına katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Söğütözü (Ankara Metrosu)</span> Ankara Metrosu istasyonu

Söğütözü Metro İstasyonu, Ankara Metrosu'nun M2 Metro Hattı'nda yer alan ve gelecekte Ankara Metrosu'nun A1 Hafif Raylı Sistemi) hattında yer alacak olan yer altı metro istasyonudur.

<span class="mw-page-title-main">M3 (Ankara Metrosu)</span> Ankara Metrosu hattı

M3 Metro Hattı, Ankara'daki metro hatlarından biridir. Batıkent'ten başlayıp OSB-Törekent'te sona ermekte olan hat, 15,360 kilometre (9,544 mi) uzunluğa sahiptir ve 11 istasyonu bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Harkiv Metrosu</span>

Harkiv Metrosu Ukrayna'nın ikinci en büyük şehri Harkiv kentine hizmet veren metro sistemidir. 1975'te açıldığında Kiev'den sonra Ukrayna'nın ikinci, SSCB'nin altıncı metrosuydu. Metro sistemi üç hattan ibaret olup 376 kilometre (234 mi) uzunlukta güzergaha sahip olup 29 istasyonla hizmet vermektedir. Sistem 2013 yılında 231.100.000 yolcu taşıdı ).

<span class="mw-page-title-main">Dnipro Metrosu</span>

Dnipro Metrosu Ukrayna'nın nüfusa göre dördüncü büyük şehri olan Dnipro şehrine hizmet veren tek hatlı bir metro sistemidir. 29 Aralık 1995'te açılan metro sırasıyla Kiev ve Kharkiv metro sistemlerinden sonra Ukrayna'da inşa edilen üçüncü sistem oldu. Metro, eski Sovyetler Birliği bölgesinde inşa edilen on dördüncü ve çöküşün ardından ilk açılan metrodur.

<span class="mw-page-title-main">Nijni Novgorod Metrosu</span> Rusyanın Nijni Novgorod kentinde bulunan bir metro ağı

Nijni Novgorod metrosu, Rusya'nın Nijni Novgorod kentinde bulunan bir metro ağıdır. Gorki metrosu SSCB döneminde 20 Kasım 1985 tarihinde açılmıştır. Sistem 21.6 km uzunlukta olup iki hata ve 15 istasyona sahiptir. Metro Moskovskaya istasyonunda banliyö tren sistemi ile bağlanır. Herhangi bir Rus metro sisteminin üçüncü ve en büyük ikisi Moskova ve Sankt-Peterburg olan istasyonların üçüncü sayısına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">M12 (İstanbul Metrosu)</span> İnşa hâlindeki İstanbul Metrosu hattı

M12 Metro Hattı, İstanbul'un Anadolu yakasında, ilk istasyonu 60. Yıl Parkı son istasyonu ise Kâzım Karabekir olan 13 km uzunluğundaki sürücüsüz metro projesidir. Metro hattı 11 istasyondan oluşmaktadır. Toplamda 13 km uzunluğunda olup İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılmaktadır. Hattın inşaatı devam etmektedir ve 2025'te açılması planlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">M1 (İzmir Metrosu)</span> İzmir Metrosu hattı

M1 Metro Hattı, İzmir Metrosu'nun batıda Narlıdere Kaymakamlık ile doğuda Evka 3 arasında hizmet veren 27 km uzunluğundaki metro hattıdır. Yirmi dört istasyonu bulunan hat, İzmir Metrosu'nun işletmede olan tek hattıdır. 22 Mayıs 2000'de hizmete giren hattaki son genişletme 4 Mart 2024'te tamamlandı.

Konya metrosu, Türkiye'nin Konya kentinde inşaat hâlinde olan metro ağıdır. Konya metrosunun 2025 yılında açılması, 21,1 km uzunluğunda olması, tek bir hattan ve 22 istasyondan oluşması planlanmaktadır.