İçeriğe atla

Dominique Mbonyumutwa

Dominique Mbonyumutwa
1. Ruanda Devlet Başkanı
Görev süresi
28 Ocak 1961 - 26 Ekim 1961
Yerine gelenGrégoire Kayibanda
Kişisel bilgiler
Doğum Ocak 1921
Gitarama
Ölüm 26 Temmuz 1986
Gent, Belçika

Dominique Mbonyumutwa (d. Ocak 1921- ö. 26 Temmuz 1986), Ruandalı siyasetçi. Mbonyumutwa, Afrika ülkesi Ruanda'da bağımsızlığını resmi olarak kazanmasa da 1961 yılında kısa bir süre ülkenin ilk devlet başkanı olarak görev almıştır.

Ülkesinde çoğunluğu oluşturan Hutu etnik grubunun bir üyesi olan Mbonyumutwa, bir bölgenin Hutu şefi konumunda bulunmuştur. 1 Kasım 1959 tarihinde Azizler Günü'nde kiliseden çıktığı bir dönemde sekiz Tutsili kişinin saldırısına uğramış, bu saldırı sonucunda öldüğüne dair söylentiler yayılınca 3 Kasım 1959 tarihinden itibaren Hutular, Tutsilere karşı saldırılar gerçekleştirmiştir. Bu süreçte yaşanan gelişmeler Ruandalı Azizler Günü olarak adlandırılmıştır. Bu süreçte Mbonyumutwa'ya saldıran kişilerin Tutsi olan krala yakın kişiler olduğu bildirilmiş, 300 kişiye yakın kişinin öldüğü olaylar birkaç gün içinde bölgeyi Birleşmiş Milletler Güvenli Bölgesi olarak idaresini elinde bulunduran Belçika yönetiminin komutasında olan Kongolu Force Publique birliklerinin müdahalesi ile bastırılabilmiştir.[1]

Ülkenin hala Belçika idaresinde olduğu bir dönemde, 28 Ocak 1961 tarihinde devlet başkanlığına getirilmiştir. Gitarama darbesi olarak adlandırılan gelişmelerde cumhuriyet ilan edilmiş ve Mbonyumutwa cumhuriyetin başına getirilmiştir. Belçika'nın da kabul ettiği bu gelişmelerin ardından yapılan referandumda nüfusun %79'u monarşinin kaldırılmasını ve cumhuriyetin yönetim şekli olarak kalmasını kabul etmişlerdir.

26 Kasım 1961 tarihinde görevini Grégoire Kayibanda'ya devreden Mbonyumutwa, ülkesinin Kayibanda önderliğinde 1 Temmuz 1962 yılında bağımsızlığını elde etmesini yaşamıştır.

Mbonyumutwa 26 Temmuz 1986 tarihinde Brüksel'de ölmüştür. Naaşı ülkenin bağımsızlık ilanının yapıldığı stadyuma getirilerek bu stadyumda gömülmüştür. 2010 yılında stadyumda gerçekleştirilen yenileme çalışmaları kapsamında naaşı buradan alınarak devlet töreni eşliğinde kamu mezarlığına gömülmüştür.

Kaynakça

  1. ^ "Mbonyumutwa hakkında bilgiler". 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2015. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kongo Demokratik Cumhuriyeti</span> Orta Afrikada bir ülke

Kongo Demokratik Cumhuriyeti,, eski adıyla Zaire, Orta Afrika'da bir ülkedir. Yüzölçümü bakımından Sahra Altı Afrika'nın en büyük, Afrika'nın ikinci büyük, dünyanın ise 11. büyük ülkesidir. 105 milyonluk nüfusuyla en kalabalık Frankofon ülkedir. Ayrıca Afrika'nın en kalabalık 4., dünyanın ise 15. ülkesidir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti, kuzeyden saat yönünde ilerlendiğinde Orta Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan, Uganda, Ruanda, Burundi, Tanzanya, Zambiya, Angola, Kongo Cumhuriyeti ve 40 km'lik bir sahil şeridi ile Atlas Okyanusu ile çevrilidir. Ülkenin başkenti Kinşasa'dır.

<span class="mw-page-title-main">Burundi</span> Afrikanın ortadoğu kısmındaki bir ülke

Burundi, resmî adı ile Burundi Cumhuriyeti, Doğu Afrika ile Afrika Büyük Gölleri'nin kesiştiği Büyük Rift Vadisi'nde denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir. Kuzeyde Ruanda, doğu ve güneydoğuda Tanzanya, batıda Kongo Demokratik Cumhuriyeti, güneybatıda ise Tanganika Gölü ile çevrilidir. Ülkenin yönetsel başkenti Gitega, ekonomik başkenti ise Bujumbura'dır.

<span class="mw-page-title-main">Zaire</span> 1971 yılından 1997 yılına kadar bugünkü Kongo DC sınırları içerisinde kurulan devlet

Zaire veya resmî adıyla Zaire Cumhuriyeti, 1971 yılından 1997 yılına kadar bugünkü Kongo Demokratik Cumhuriyeti sınırları içerisinde kurulan devlet.

<span class="mw-page-title-main">Ruanda</span> Orta Afrikada bulunan bir ülke

Ruanda ya da resmî adı ile Ruanda Cumhuriyeti, Afrika kıtasının orta bölümünün doğu kısmında yer alan ve denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını Uganda, Tanzanya, Burundi ve bir kısmı Kivu Gölü ile olmak üzere Kongo DC oluşturmaktadır. Ülkenin başkenti Kigali'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ruanda Soykırımı</span> Ruandada 1994 yılında yaklaşık yüz gün içinde 800.000 Tutsi ve ılımlı Hutunun, aşırı uç Hutular (Interahamwe) tarafından öldürülmesi olayı

Ruanda Soykırımı, Ruanda'da 1994 yılında yaklaşık yüz gün içinde 800.000 Tutsi ve ılımlı Hutu'nun, aşırı uç Hutular (Interahamwe) tarafından öldürülmesi olayıdır. Katliam, Tutsi destekli isyancı Ruanda Vatansever Cephesi lideri Paul Kagame'ye bağlı güçlerce, Hutu ağırlıklı hükûmetin düşürülmesi ile son buldu. Ardından yönetimden güç alan Tutsilerin öç bahanesiyle saldırması sonucu yüzbinlerce Hutu, komşu Zaire'e sığındı. Fransa, soykırımı gerçekleştiren Hutu hükûmetinin o dönem içerisinde en yakın dostu ve destekçisi olması sebebiyle Ruanda Soykırımı'ndan en fazla sorumlu tutulan ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Mobutu Sese Seko</span> 2. Zaire devlet başkanı

Mobutu Sese Seko Nkuku Ngbendu wa za Banga, daha çok Mobutu ya da Joseph Mobutu-Sese Seko olarak tanınır. Doğduğunda adı Joseph-Désiré Mobutu idi. 32 yıl boyunca (1965–1997) o zamanki adıyla Zaire, günümüzdeki adıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin Devlet Başkanlığını yapmıştır. Bu göreve önceki Devlet Başkanı Joseph Kasavubu'yu devirdiği darbeden sonra gelmiştir. Toplam 32 yıl demir yumrukla ülkeyi yönetmiştir. Çok değerli yeraltı ve yer üstü kaynaklara sahip olan Kongo, yönetim zafiyetleri ve zimmet suçlamalarıyla dünyanın en fakir ülkelerinden biri haline gelmiştir. Başlangıçta zengin batılı devletlerce iktidarı desteklenen ve hatta darbesi Amerikan destekli olan Mobutu, son zamanlarında bu desteği kaybetmiş ve bundan kısa bir süre sonra da iktidardan düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Dag Hammarskjöld</span> 2. Birleşmiş Milletler genel sekreteri

Dag Hjalmar Agne Carl Hammarskjöld, İsveçli iktisatçı ve devlet adamıdır. Birleşmiş Milletler'in ikinci genel sekreteri (1953-1961). BM'nin saygınlığını ve etkisini artırmış, ölümünden sonra Nobel Barış Ödülü (1961) verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bujumbura</span> Burundinin eski başkenti

Bujumbura, Afrika ülkesi Burundi'nin eski başkentidir ve en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Paul Kagame</span> 5. Ruanda devlet başkanı

Paul Kagame, Ruandalı siyasetçi. Kagame, Afrika ülkesi Ruanda'da 2000 yılından bu yana devlet başkanlığı makamında bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Burundi bayrağı</span> Ulusal bayrak

Burundi bayrağı ilk olarak 28 Haziran 1967 yılında kabul edilmiş, yıllar içerisinde görünümde birkaç defa değişiklikler gerçekleştirilmiş, son olarak 27 Eylül 1982 tarihinde yapılan en boy oranındaki değişiklik ile günümüzdeki hâlini alarak kullanılmaya başlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ruanda Krallığı</span>

Ruanda Krallığı, Afrika kıtasında 13. yy ile 20.yy 'nın ikinci yarısına kadar varlığını sürdüren, bugünkü Ruanda Cumhuriyeti topraklarının bulunduğu alanda kurulmuş krallık.

<span class="mw-page-title-main">Grégoire Kayibanda</span> Ruandalı siyasetçi

Grégoire Kayibanda, Ruandalı siyasetçi. Kayibanda, Afrika ülkesi Ruanda'nın seçimle iş başına gelen ilk, genelde de ikinci olmak üzere 1961 ile 1973 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Théodore Sindikubwabo, Ruandalı siyasetçi. Sindikubwabo, Afrika ülkesi Ruanda'da 1994 yılında kısa bir dönem devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pasteur Bizimungu</span> 4. Ruanda devlet başkanı

Pasteur Bizimungu, Ruandalı siyasetçi. Bizimungu, Afrika ülkesi Ruanda'da 1994 ile 2000 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Juvénal Habyarimana</span>

Juvénal Habyarimana, Ruandalı asker ve siyasetçidir. Habyarimana, Afrika ülkesi Ruanda'da 1973 yılından öldüğü 1994 yılına kadar devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Michel Micombero</span> Burundili asker ve politikacı

Michel Micombero, Burundili asker ve siyasetçi. Micombero, Afrika ülkesi Burundi'de 1966 ile 1976 yılları arasında ülkenin ilk devlet başkanı olarak görev yapmıştır.

François Ngeze, Burundili asker ve siyasetçi. Ngeze, Afrika ülkesi Burundi'de 1993 yılında çok kısa bir süre devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Pierre Buyoya</span>

Pierre Buyoya, Burundili asker ve siyasetçi. Buyoya, Afrika ülkesi Burundi'de 1987-1993 ve 1996-2003 dönemleri olmak üzere iki farklı dönemlerde devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Domitien Ndayizeye</span>

Domitien Ndayizeye, Burundili siyasetçi. Ndayizeye, Afrika ülkesi Burundi'de 2003 ile 2005 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Ruanda başbakanı, Afrika ülkesi Ruanda'nın bağımsızlığını kazandığı 1962 yılından önce oluşturulan ve bu yüzden 1961 yılından sonra hükûmetin başında yer alan kişi olarak bu makama getirilen kişiye verilen unvandır.