İçeriğe atla

Domestikos ton sholon

Bu makale, Bizans İmparatorluğu'nun (330–1453) askeriyesi hakkındaki serinin bir parçasıdır.
Yapısal Tarih
Bizans ordusu: Doğu Roma ordusu, Orta dönem Bizans ordusu (thema • tagmata • Hetaireia), Komninos dönemi ordu (pronoia), Paleologos dönemi ordu (allagia) • Vareg Muhafızları • Generaller
Bizans donanması: Rum ateşi • Dromon • Amiraller
Seferlerin Tarihi
Savaşlar, isyan ve iç savaşlar ve muharebeler listeleri
Stratejiler ve taktikler
Taktikler • Kuşatmalar • Askeri talimatlar • Tahkimat (İstanbul Surları)

Domestikos tōn scholōn (Yunancaδομέστικος τῶν σχολῶν) Bizans İmparatorluğu'nda kıdemli bir askeri makam, 8. yüzyıl ile en az 14 yüzyıl başlarına kadar kullanılmıştır. Başlangıçta basitçe seçkin tagmata alayları kıdemlisi Scholai komutanıydı, Domestikos hızlıca öne çıktı: 9. yüzyıl ortalarında unvanı taşıyanlar temelde İmparatorun yanında Bizans ordusu baş komutanıydı. Makam 12. yüzyılda Megas Domestikos ile çakıştı ve Paleologos Hanedanı döneminde (13.-15. yüzyıllar arası) sadece onursal orta seviye saray unvanlığına indi.

Tarihçe

Domestikos tōn scholōn makamını ilk alan kaynaklarda (Günah Çıkartıcı Theofanis'in Vakainamesi) ilk defa 767 yılında gözükür,[1], bu tagmata oluşturulmasından kısa bir süre sonradır. Bunlar Konstantinopolis'ta ya da etrafında konuşlu seçkin süvari alaylarıydı, "domestikos" (δομέστικοι, domestikoi) unvanlı komutanlar tarafından yönetiliyorlardı ve ilgili stratēgoi komutasında Thema ordularından farkları buydu.[2] LatinceScholae (Yunancaσχολαὶ, scholai), kıdemli tagmata birliydi, kökleri I. Konstantin (306-337 arası hükümdar) zamanında kurulan Scholae Palatinae birliğine kadar izlenebilir ve başlangıçta magister officiorum komutası altındaydı.[3] Tarihçi J. B. Bury, 624 yılında, Chronicon Paschalede "magister Domestikos" olarak geçen Anianos isimli bir kişiye referans verilmesine kadar izini sürmektedir ve bu görevin Domestikos tōn scholōn görevinin öncülü olduğunu düşünmektedir. Magister officiorum nihayetinde 7.ve 8. yüzyılda bazı fonksiyonlarını kaybetmiş ve Domestikos bağımsız bir makam olmuştur.[1][4][5] 899 yılına ait Kletorologion bu makama bağlı görevlileri şöyle sıralar: yardımcısı ya da topotērētēs (τοποτηρητής), sekreter ya da chartoularios (χαρτουλάριος), şef haberci ya da proximos (πρόξιμος) ve diğer haberciler (μανδάτορες, mandatores) yanında alaya bağlı başka görevliler (cf. Scholae Palatinae makalesi).[6]

Domestikos tōn scholōn Nikiforos Fokas'ın birlikleri 962 yılında Halep'e saldırıyor.

9. yüzyılda, Domestikos ton sholon makamının önemi arttı ve bu makamda bulunanlar sıklıkla imparatorun olmadığı durumlarda ordunun başı olarak atandılar. Fakat bu rol henüz kurumsalllşmıştı daha ziyade o sırada görevde olan kişinin yeteneklerine bağlıydı ve daha düşük rütbedeki generaller bazen bu yüksek komutaya atandıkları oluyordu. Yine de Domestikos ton sholon, şöyle öne çıktı ki dönemin kaynakları başka bir nitelik belirtmeden "Domestikos" makamından sıklıkla bahsetmişlerdir ve makamın gücü ile etkisinin, makam imparatora yakın ilişki içinde olan kişilerce doldurulduğunda ortaya çıkmıştır. III. Mihail (842-867 arası hükümdar) zamanında, Domestikos, imparatorluk hiyararşisinde Anatolikon theması Stratigos'u dışında tüm diğer askeri komutanlıkların üstüne yükseltilmiştir. Uygulamada, Domestikos hızla Stratigos'un üstü olabiliyordu, bunun örnekleri Nikiforos Fokas ve İoannis Çimiskes gibi askeri liderler, Anatolikon generalliğinden Domestikos'a terfi ettirilmişlerdir.[7][8]

II. Romanos'un (959-963 arası hükümdar) hükümdarlığında, makam, "Batı Domestikos" (Grekçeδομέστικος τῆς δύσεως, domestikos tēs dyseōs) ve "Doğu Domestikos" (Grekçeδομέστικος τῆς ἀνατολῆς, domestikos tēs anatolēs) şeklinde bölündü, sırasıyla Avrupa ve Asya'dan sorumluydular.[4][9][10][11] Scholae alayının komutasıda Domestikos'un yardımcısına (topotērētēs) geçti, bazı zamanlar bu makamdan birçok subayın olduğu görülmüştür.[12] De Ceremoniis (II.3);[9][13] kitabında Domestikos'un atanma seronomisi anlatılmıştır, aynı çalışmada saray seronomilerinde görevleri ve rolü de anlatılmıştır.[14]

Sıradışı bir şekilde 22 yıl bu görevde kesintisiz kalan İoannis Kurkuas gibi bazı istisnalar hariç, Domestikos'un görev süresi istikrarsızdı, Domestikos ortalama 3 ya da 4 yılda bir değişirdi.[15] 10. yüzyıl boyunca, Fokas ailes Domestikos ton sholon makamına hakimdi, makama bu aileden altı kişi getirildi.[16] Makamı tekelleştirmeye yönelik girişimleri, askeri aristokrasinin gücüyle ilgilenen bir dizi imparatorun, askeri olarak aşırı güçlü olan bu makamı hadımlar dahil olmak üzere askeri olmayan saray yetkililerine emanet etmek de dahil olmak üzere -askeri aristokrasinin otoritesini yeniden geri almasından önce özellikle 11. yüzyılın ilk yarısında-[17][18] teorik olarak yasak olmasına rağmen stratopedarches'in alternatif makamı bu amaçla oluşturuldu.[19][20]

I. Aleksios'un "Batı Megas Domestikos" olarak kurşun mührü

10 ve 11. yüzyılda düzensiz surette çeşitli Megas Domestikos (μέγας δομέστικος) ortaya çıkmıştır, buna paralel aynu kişi için "Megas Domestikos ton sholon" ya da "Batı/Doğu Megas Domestikos" gibi diğer formları kullanıldı.[21] Bizanstolog Rodolphe Guilland, bu erken referansların çoğu ya 12. yüzyıl yazarlarının yanlış tarihlendirmesi ya da basitçe "megas" önekinin bu dönemde Drungarioss tēs viglēs ya da Domestikos ton Excubitores gibi diğer kıdemli makamlarda olduğu gibi onursal olarak kullanıldığı durumlar olarak değerlendirir. Yine de Guilland, I. Aleksios (1081-1118 arası hükümdar) zamanından itibaren “Megas Domestikos” ayrı bir makam olduğunu, “düz” Domestikos ton sholon makamlarından kıdemli olduğunu ve imparatorun yanında yeni bir ordu komutanı olduğunu söyler. Bununla birlikte, unvanların kullanımı tutarlı değildir ve Doğu ile Batı arasındaki komutanlığın alışılmış bölünmesi, bazen 12. yüzyıl boyunca Megas Domestikos makamına da uygulanmaktaydı, bu da makamın doğası ve “düz” Domestikos ile ilişkisi üzerine bir karışıklığa neden olmaktadır. Ancak 13. yüzyılda, iki unvan açıkça belirginleşti: Megas Domestikos, tüm ordunun başkomutanı ve devletin en yüksek makamlarından biriydi, Domestikos ton sholon ise görevleri olmayan basit bir saygınlığa düştü, valilere ve diğer orta dereceli memurlara veriliyordu.[22][23] 14. yüzyıl Pseudo-Kodinos'un Makamlar Kitabı'nın kelimeliriyle, "Domestikos ton sholon, bir zamanlar şu anki Megas Domestikos'a benzer bir makamdı, fakat şimdi elinde bir şey yok".[24]

Pseudo-Kodinos'un çalışması, Domestikos ton sholon unvanını imparatorluk hiyararşisinde mistikos ile Megas drungarios tu stolu arasında 31. sıraya koyar.[25] Domestikos'un ayırt edici elbisesi, Pseudo-Kodinos'ta anlatıldığı üzere, altın sırmalı şapka (skiadion), düz ipek kabbadion ceket ve tepede ve bir topuz bulunan gümüş bir baston (dikanikion). Seronomi ve festivallerde, uzun skaranikon giyerdi, bu tören şapkası sarı ipektendi ve altın telden nakış süslenmişti, iktidarda bulunan imparatorun portresi ön tafında, ata binerken hali ise arkada yer alırdı.[14][26]

Bilinen kişilerin listesi

Not: Liste sadece mühürler ile ama başka türlü tanımlanamayan sahipleri içermez.
İsim Görev süresi İmparator(lar) Notlar Kaynak
Antony c. 767 - c. 780 V. KonstantinosBir patrikios ve sadık iconoclast ("Putkırıcı") ve V. Konstantinos'un yakın bir yaveri, İrini'nin naibeliğinin başlarına kadar görevde kaldı. [27]
Bardanios c. 795/796 İriniBir patrikios, muhtemelen Bardanes Turkos ile aynı kişi. [28]
Niketas Triphyllios c. 797/798 - c. 802 İriniBir patrikios, hadım Aetios ve sonra I. Nikiforos'un gasbını destekledi, ancak bundan kısa bir süre sonra öldü, muhtemelen I. Nikiforos emri ile zehirlendi. [28]
Stefen c. 811 I. NikiforosKorkunç Pliska Muharebesi'nde hayatta kaldı ve Nikiforos'un oğlu Stavrakios'un tahta geçirilmesini yönetti. [28]
Peter Bilinmiyor I. NikiforosBir patrikios oğlu ve kendisi de bir patrikios, I. Nikiforos tarafından bu göreve atandığı dışında bir şey bilinmemektedir, Pliska Savaşı'nda esir alınmış, sonra keşiş olmuştur. [28]
Ermeni Manuil830 - ? TheofilosDeneyimli general, Araplara ilticasından döndükten sonra magistros unvanı ile beraber verilmiştir. Araplara karşı birçok sefere katılmıştır. Dazimon Muharebesi'nden sonra 838 yılında ölmüş olabilir fakat diğer kaynaklar bu olaydan sonra daha uzun yaşadığını iddia eder. [29][30]
Bardas858-866 III. MihailIII. Mihail'in dayısı, Ana-imparatoriçe Theodora'nın uzaklaştırılmasından sonra, magistros ve Domestikos tōn scholōn olarak atanmıştır. Kouropalatēs görevine yükseltilmiş sonra nihayetinde imparatorluk naibi Sezar olmuştur. Askerî görevlerini çok az icra etmiştir, bu görevleri daha çok oğluna ve kardeşi Petronas'a devretmiştir. [31]
Petronas 863-865 III. MihailIII. Mihail'in dayısı ve faal general. Ağabeyi Bardas görevdeyken yüksek komuta görevindeydi, Araplara karşı Lalakaon Muharebesi'ni kazandıktan sonra magistros ve Domestikos tōn scholōn olarak atanmıştır. [31]
Antigonos 865-866 III. MihailSezar Bardas'ın oğlu, dokuz ya da on yaşındayken onursal olarak bu göreve atanmıştır. Amcası Petronas'ın ölümünden sonra bu göreve başlamıştır. Fakata babasının Makedonyalı Basileios tarafından öldürülmesine engel olamamıştır ve bu olaydan sonra görevden ayrılmıştır. [32]
Marianos Bilinmiyor I. BasileiosI. Basileios'un kardeşi, St. Euphemia manastırına gömüldüğü dışında hakkında bilgi yoktur. [32]
Hristoforos870ler I. BasileiosI. Basileios'un damadı ve bir magistros, Bathys Ryax Muharebesi'nde Paulisyenlere karşı kazanılan zaferde Bizans kuvvetlerine liderlik etmesi dışında hakkında çok az bilgi vardır.. [32]
Andrew the Scythian c. 880 - 883,
883 - 887 sonrası
I. BasileiosKökeni bilinmemektedir. Araplara karşı saldırılarının ardından Domestikos ve patrikios olmuştur. Saray entrikalarından sonra görevden alınmış, ardılının Araplar karşısında bozgunundan sonra VI. Leon'nun iktidarının başlarında göreve yeniden gelmiş ve öldüğü yaklaşık 887 yılına kadar bu görevde kalmıştır. [33][34]
Kesta Styppiotes 883 I. BasileiosMuhtemelen Štip'dendir, göreve atnadıktan kısa bir süre sonra Tarsus yakınlarında Yazman el-Hadım tarafından yenilgiye uğratılmış ve öldürülmüştür. [35]
Nikiforos Fokasc. 887 - 895/896 VI. LeonGüney İtalya'daki seferleri nedeniyle takdir edilmiştir, Andrew the Scythian'ın ölümünden sonra Domestikos olmuştur ve muhtemelen 895 yılına kadar çoğunlukla Doğu'da hizmet etmiştir. [35][36]
Leo Katakalon 896 - 900s VI. LeonSaray muhafızları komutanı ve Patrik I. Fotios'un akrabasıdır, VI. Leon'un hükümdarlığının erken döneminde gözden düşmüş kısa süre sonra geri çağrılmış ve imparatorluk gözdeliğini geri kazanmıştır. Korkunç Boulgarophygon Muharebesinde Bizans Ordusuna komuta etmiştir, muharebe sonrası hayatta kalmış, görevine 900'lü yılların başlarına kadar devam etmiştir. [37][38]
Andronikos Dukasc. 904-906 VI. Leon904 yılında Germanikeia'da Araplara karşı alınan zaferden önce ya da sonra Domestikos olarak atanmıştır, Hadım Samonas'un saray entrikaları nedeniyle görevden alınmıştır. Araplara sığınmış orada esaret altında yaklaşık 910 yılında ölmüştür. [39][40][41]
Gregoras Iberitzes c. 906 VI. LeonIberitzes, Andronikos Dukas ve ailesi tarafından tutulan kaleye karşı gönderildiği 906 yılında kayıtlarda görülür; Dukas hanedanının akrabasıdır ve Konstantinos Dukas'ın gasp teşebbüsünde yer almış ve keşiş yapılıp sürgüne gönderilmiştir. [40]
Konstantinos Dukas? - 913 VI. LeonAndronikos Dukas'ın oğlu, Arap esaretinden kaçmış ve Leon tarafından hüksek askeri makama getirilmiştir. 913 yılında, Domestikos ton sholon olarak, Leon'un küçük yaşta tahta geçmiş oğlu VII. Konstantinos'a karşı gasp teşebbüsünde bulunmuş, fakat başarısız olmuş ve öldürülmüştür. [37][39]
Leo Fokasilk Görev süresi bilinmemektedir,
c. 913 - 919
VI. Leon,
VII. Konstantinos
VI. Leon hükümdarlığında bir zaman, sonra tekrar imparatoriçe Zoe'nin naibeliğinin çoğunda magistros rütbesiyle Domestikos olarak hizmet etmiştir. 917 yılında korkunç Achelous Muharebesi'nde Bizans kuvvetlerini komuta etmiştir ancak hayatta kalmıştır. Patrik Nikolaos Mistikos'un çağrısıyla VII. Konstantinos tarafından Domestikos görevinden alınmış ve daha sonra Romanos Lekapenos karşısında tahtın kontrol edilmesi mücadelesinde üstünlük sağladı. Başarısız bir isyan başlattıktan sonra yakalandı ve kör edildi. [42]
John Garidas 919 VII. KonstantinosHetaireia'da yaşlı bir subay, 919 yılında Leo Fokas'ın yerine gelmiştir. [43]
Adralestos c. 920 I. RomanosI. Romanos'un hükümdarlığının başlarında, Adralestos Domestikos olarak görev yapmıştır. [43]
Pothos Argyros 920/921-922 I. RomanosPothos Argyros, Adralestos'un ölümünden sonra göreve geldi. 922 tarihli Pegae Muharebesi'ne katıldı ama kurtuldu. [43]
İoannis Kurkuas922-944 I. RomanosI. Romanos'un en yakınlarından biriydi, bu görevi 22 yıl 7 ay elinde tuttu. Melitene'nin fethi, Edessa'dan Mandilo'nun geri alınmasıyla sonuçlanan Araplara karşı sayısız sefere komuta etti. I. Romanos Aralık 944 tarihinde güçten düştükten sonra oğullarınca görevden alındı. [44][45]
Leon Argyros Bilinmiyor I. Romanos (?) Pothos Argyros'un kardeşi, VI. Leon'un hükümdarlığında askeri konutan olarak zaten hizmet etmişti. magistros olduğu ve Domestikos makamını elinde tuttuğu bilinmekte ama zamanı bilinmemektedir. R. Guilland, bunun ya I. Romanos'un hükümdarlığının ilk yıllarında ya da onun düşüşünden sonra olduğunu iddia eder. [46]
Pantherios 944-945 Stefanos ve Konstantinosİoannis Kurkuas'ın yerine, I. Romanos'un oğulları tarafından atanmıştır, ancak VII. Konstantinos'un onları tahttan uzaklaştırıp, tek imparator olmasıyla, görev süresi kısa sürmüştür. [47]
Bardas Fokas945-954 VII. KonstantinosSeçkin bir general ve Leo Fokas'ın kardeşidir, I. Romanos'un hükümdarlığında gözden düşmüştür. VII. Konstantinos'un Lekapeno ailesine karşı darbesini desteklemiştir, magistros unvanı almış ve Domestikos görevine geri dönmüştür. Askerî kayıtları zayıftır fakat Seyfü'd Devle karşısında birçok mağlubiyette uğramıştır ve yerine oğlu Nikiforos 954 yılında geçmiştir. Nikiforos tahtı ele geçirdiğinde babasını Sezar yapmıştır. [48]
Nikiforos Fokas954-963 VII. KonstantinosDomestikos görevine babasının yerine gelmiştir ve Araplar karşısında birçok başarı kazanmıştır: 957 yılında Adata'yı yağmalamıştır, 960-961 yıllarında Girit'i fethetmiş ve 962-963 yıllarında Hamdanilere karşı zaferler kazanmıştır, II. Romanos'un ölümünden sonra tahta çıkmıştır. İoannis Çimiskes tarafından 969 yılında öldürülmştür. [49][50]
Leo Fokas959-963 II. RomanosII. Nikiforos'un kardeşidir, VII. Konstantinos hükümdarlığında bu kıdemli makamda bulunurken, II. Romanos onu ilk Batı'nun Domestikos'u olarak atadı. 960-961 yıllarında Girit seferi sırasında Doğu'da ağabeyinin yerini aldı ve Seyfü'd-Devle'yi yendi. Nikiforos tahta geçtiğinde onu kouropalatēs baş bakan yaptı. Nikiforos'un öldürülmesinden sonra, Çimiskes'e karşı devamı komplolarda bulundu, kör edilip, sürgüne gönderildi. [51][52]
İoannis Çimiskes963 - ? II. NikiforosNikiforos Fokas'ın yeğeni ve yakın yardımcısı, Nikiforos tahta geçtiğinde onu Doğu'nun Domestikos'luğuna yükseltti fakat görevden alındı. Nikiforos'u Aralık 969 tarihinde öldürdü ve öldüğü 976 yılına kadar tahtta kaldı. [53][54]
Romanos Kurkuas 963 - ? II. Nikiforosİoannis Kurkuas'un oğlu ve Nikiforos Fokas'un akrabası, Nikiforos tahta geçtiğinde onu Batı'nun Domestikos'luğuna yükseltti [45]
Melias c. 972-973 I. İoannis10. yüzyıl başlarının ünlü aynı isimli stratēgos'unun akrabasıdır, Doğu'nun Domestikos'luğunda bulunmuştur. 972-973 yıllarında yukarı Mezopotamya'ya yapılan sefere komutanlık etmiş ve Amid kuşatması sırasında esir düşmüştür. [53][55]
Bardas Fokas978-987 II. BasileiosFokas kabilesinin imparatorluk arzularının mirasçısıdır, Çimiskes'e karşı ayaklandı fakat Bardas Skleros tarafından mağlup edilip, esir alındı. 978 yılında II. Basileios'a karşı Skleros'un isyanı ile mücadele etmesi için serbest bırakılıp, Doğu'nun Domestikos'luğu görevine getirildi. Skleros'u yendi amam 987 yılında bu sefer kendisi II. Basileios'a karşı isyan etti, Nisan 989 ayında Abidos'ta imparatora karşı bir muharebenin ortasında öldü. [56]
Stephen Kontostephanos c. 986 II. BasileiosBulgaristan'a karşı sefer sırasında Batı'nun Domestikos'udur ve Trayan Boğazı Muharebesi'nde alınan ağır mağlubiyetin bir parçasıdır. [57]
Nikiforos Uranos996-999 II. BasileiosII. Basileios'un yetenekli generali ve sırdaşı olarak, 997 yılında Sperkhios Muharebesi'nde kesin bir şekilde mağlup ettiği Bulgaristan Çarı Samuil'in talanlarını engellemek için "tüm Batının efendisi" olarak atandı. 999 yılında, Suriye sınırını güçlendirip ve Fâtımî Devleti'ne karşı başarılar kazanacağı Antakya'ya doux olarak doğuya gönderildi. [57][58]
Nicholas 1025-1028,
1042-1044(?)
VIII. Konstantinos
Zoi
VIII. Konstantinos hadım gözdelerinden biridir, proedros, parakoimōmenos ve Domestikos ton sholon unvanlarına sahipti, ancak yasal olarak ikinci ofisten yasaklanmıştı. III. Romanos tarafından görevinden alındı,1042 yılında Zoi tarafından geri çağrıldı ve "Doğu domestikos" olmuştur. Bu görevde 1043 yılı Rus saldırılarına karşı savunmaya komuta etmiş ve Ermenistan'a başarısız bir seferde bulunmuştur, bunun üzerine askeri komutanlıktan alınmıştır. [59]
Symeon 1030 - ? III. RomanosVIII. Konstantinos hadım gözdelerinden biridir, proedros ve Drungarios unvanlarına sahipti. III. Romanos'un Zoi ile evliliği dolayısıyla tahta geçmesinde önemli rol oynamış ve 1030 yılında "Doğu domestikos" olmuştur. [60]
Konstantinos 1037-1041
1041-1042
IV. Mihail
V. Mihail
IV. Mihail'in hadım kardeşidir, yaklaşık 1034/1035 yılında Antakya'ya doux olmuş ve 1037 yılında "Doğu domestikos" görevine yükseltilmiştir. Liderliği başarılı değildi ve 1040 yılında başarısız bir komplo ona karşı yöneltildi. Mihail'in ölümünden sonra Konstantinos, Zoi tarafından geri çağrılde ve sürgüne gönderildi. Yeğeni V. Mihail tarafından geri çağrıldı ve nōbelissimos makamına yükseltildi ancak onun tahttan indirilmesinden sonra kör edilip, tekrar sürgüne gönderildi. [61][62]
Constantine Kabasilas 1042 - ? ZoiV. Mihail'e karşı isyanın liderlerinden biridir, Zoi tarafından Batı'nın doux'u yapılmıştır. [63]
Konstantinos Arianites c. 1048-1050 IX. KonstantinosSeçkin bir general, Peçeneklere karşı seferlerde "Batı'nın [birliklerinin] efendisi" makamını elinde tuttuğu kaydedilmiştir. 1050 yılında Hadrianapolis önünde öldürülmüştür. [64]
Theodore 1054-1057 Theodoraİmparatoriçenin sırdaşı bir hadımdır, "Doğu domestikos" görevine terfi ettirilmiş ve proedros unvanı verilmiştir. Türkler ile savaşmak üzere Doğu'ya gönderilmiştir. İsaakios Komnenos isyanının üzerine yürümüş ancak Patroe Muharebesi'nde mağlup olmuştur. [65]
İoannis Komnenos1057 - ? I. İsaakiosI. İsaakios'un kardeşi, ağabeyi tarafından Kuropalatis ve Megas Domestikos görevlerine terfi ettirlmiştir. Megas Domestikos ataması muhtemelen sonraki kaynaklar tarafından yanlış tarihlenmiştir ve gerçek unvanı muhtemelen "Batı Domestikos ton sholon" idi. [66]
Filaretos Brachamios c. 1068 - c. 1071
1078 - ?
Romen Diyojen
III. Nikiforos
Ermeni aristokrat, Romen Diyojen tarafından "Doğu domestikos" görevine terfi ettirilmiştir, muhtemelen VII. Mihail tarafından görevden alınmıştır ve III. Nikiforos tarafından tekrar göreve getirilmiştir. [66]
Andronikos Dukasc. 1072 VII. MihailSezar İoannis Dukas'ın en büyük oğlu, prōtoproedros ve prōtovestiarios, tahttan indirilen Romen Diyojen karşına çıkması için "Doğu domestikos" olarak atanmıştır. [67]
İsaakios Komnenosc. 1073 VII. MihailKuropalatis İoannis Komnenos (I. İsaakios'un kardeşi) oğludur, domestikos yapılıp, Türklere karşı gönderilmiştir, fakat yakalanıp, esir düşmüştür. [67]
Aleksios Komnenos1078-1081 III. NikiforosI. İsaakios'un yeğenidir. Nikiforos Bryennios ve Nikiforos Basilakis isyanları ile mücadele etmesi için "Batı domestikos" olarak atanmıştır. 1081 yılında, III. Nikiforos'u tahttan indirip, imparator olmuştur, öldüğü 1118 yılına kadar hüküm sürmüştür. [68]
Gregorios Pakourianos 1081-1086 I. AleksiosAleksios Komnenos'un tahta geçmesinden sonra "Batı Megas domestikos" olarak atanmıştır, 1086 yılında muharebede öldürülmüştür. R. Guilland, onu "Megas domestikos" unvanı alan ilk kişi olarak değerlendirir. [69]
Adrianos Komnenos1086 - 1095 sonrası I. AleksiosI. Aleksios'un kardeşi, "Batı Megas domestikos" olarak 1086 yılında Pakourianos'un yerini almıştır. [70]
Aleksios Gidos c. 1185
ca. 1194
I. Andronikos
II. İsaakios
1185 yılında "Doğu Megas domestikos", korkunç Arkadiopolis Muharebesi'nde Bizans kuvvetlerine komuta ettiği 1194 yılında ise "Batı Megas domestikos" olarak bilinir. [71]
Basileios Vatacis 1185 sonrası-1194 II. İsaakiosII. İsaakios'un yeğeni ile evlidir, "Doğu Megas domestikos" ve Thrakesion doux olarak, 1189 yılında Theodore Mankaphas'ın isyanını bastırmıştır. 1193 yılında Hadrianapolis'te "Batı Megas domestikos" idi. Arkadiopolis Muharebesi'nde öldürüldü. [72]
Tzamplakon bilinmiyor III. İoannisAleksios Tzamplakon'un babası ve ailenin bilinen ilk üyesidir, III. İoannis (1222-1254 arası hükümdar) hükümdarlığında unvanı elinde tutmuştur. [73]
Theodotos Kalothetos c. 1254/1258 III. İoannis ya da
II. Theodoros
II. Theodoros (1254-1258 arası hükümdar) tarafından ona hitaben yazılan mektupta kullanılan unvandan bilinmektedir. 1259 yılında Thrakesion Theması valisiydi. [73]
Ferrand d'Aunes c. 1304 II. AndronikosKatalan paralı asker, "Domestikos tōn scholōn" makamına yükselerek Bizans aristokrasisine girmiş, Raoul ailesinden biriyle evlenmiştir. [73]
Manuil Dukas Laskaris c. 1320 II. AndronikosBu unvanı alan bilinen son kişidir. 1320 yılında Batı'nın Domestikos tōn scholōn'u ve Selanik valisi olarak zikredilmiştir. [74]

Kaynakça

Özel
  1. ^ a b Bury 1911, s. 50.
  2. ^ Bury 1911, ss. 47-48.
  3. ^ Kajdan 1991, ss. 1851-1852.
  4. ^ a b Oikonomides 1972, s. 329.
  5. ^ Guilland 1967, s. 428.
  6. ^ Bury 1911, ss. 51-57.
  7. ^ Bury 1911, ss. 50-51.
  8. ^ Guilland 1967, ss. 428-429, 434, 445-446.
  9. ^ a b Bury 1911, s. 51.
  10. ^ Kühn 1991, ss. 84, 135ff..
  11. ^ On the various variants of the titles used by the Byzantine writers, cf. Guilland 1967, ss. 429-430
  12. ^ Kühn 1991, ss. 84-85.
  13. ^ Guilland 1967, s. 431.
  14. ^ a b Guilland 1967, s. 435.
  15. ^ Guilland 1967, ss. 431-432.
  16. ^ Guilland 1967, s. 430.
  17. ^ Guilland 1967, ss. 430-431.
  18. ^ Kajdan 1991, s. 648.
  19. ^ Oikonomides 1972, ss. 334-335.
  20. ^ Kajdan 1991, s. 1967.
  21. ^ cf. Guilland 1967, ss. 405ff.
  22. ^ Guilland 1967, ss. 414-415, 454-455.
  23. ^ Kajdan 1991, ss. 648, 1329-1330.
  24. ^ Verpeaux 1966, s. 179.
  25. ^ Verpeaux 1966, s. 138.
  26. ^ Verpeaux 1966, s. 160.
  27. ^ Guilland 1967, ss. 435-436.
  28. ^ a b c d Guilland 1967, s. 436.
  29. ^ Guilland 1967, ss. 436-437.
  30. ^ Kajdan 1991, s. 1289.
  31. ^ a b Guilland 1967, s. 437.
  32. ^ a b c Guilland 1967, s. 438.
  33. ^ Guilland 1967, ss. 438-439.
  34. ^ Tougher 1997, ss. 58, 204.
  35. ^ a b Guilland 1967, s. 439.
  36. ^ Tougher 1997, ss. 204-205.
  37. ^ a b Guilland 1967, s. 440.
  38. ^ Tougher 1997, ss. 80-81, 85-86, 205.
  39. ^ a b Kajdan 1991, ss. 655-657.
  40. ^ a b Guilland 1967, ss. 439-440.
  41. ^ Tougher 1997, ss. 208-210.
  42. ^ Guilland 1967, ss. 440-441.
  43. ^ a b c Guilland 1967, s. 441.
  44. ^ Guilland 1967, ss. 442-443.
  45. ^ a b Kajdan 1991, s. 1157.
  46. ^ Guilland 1967, ss. 441-442.
  47. ^ Guilland 1967, s. 443.
  48. ^ Guilland 1967, ss. 443-444.
  49. ^ Guilland 1967, ss. 444-445.
  50. ^ Kajdan 1991, ss. 1478-1479.
  51. ^ Guilland 1967, s. 445.
  52. ^ Kajdan 1991, s. 1667.
  53. ^ a b Guilland 1967, s. 446.
  54. ^ Kajdan 1991, s. 1045.
  55. ^ Kajdan 1991, s. 1334.
  56. ^ Guilland 1967, ss. 447-448.
  57. ^ a b Guilland 1967, s. 448.
  58. ^ Kajdan 1991, ss. 1544-1545.
  59. ^ Guilland 1967, s. 449.
  60. ^ Guilland 1967, ss. 449-450.
  61. ^ Guilland 1967, s. 450.
  62. ^ Ringrose 2003, ss. 191-192.
  63. ^ Garland 1999, ss. 143, 145.
  64. ^ Guilland 1967, s. 451.
  65. ^ Guilland 1967, ss. 452-453.
  66. ^ a b Guilland 1967, s. 453.
  67. ^ a b Guilland 1967, s. 454.
  68. ^ Guilland 1967, ss. 406, 454.
  69. ^ Guilland 1967, ss. 407, 454.
  70. ^ Guilland 1967, s. 407.
  71. ^ Guilland 1967, ss. 408-409, 455.
  72. ^ Guilland 1967, ss. 408, 455.
  73. ^ a b c Guilland 1967, s. 455.
  74. ^ Guilland 1967, ss. 455-456.
Genel

İlgili Araştırma Makaleleri

Andronikos Dukas veya Dükas, Bizanslı protovestiarios ve protoproedros.

Domestikos, Geç Roma İmparatorluğu ve Bizans İmparatorluğu dönemi sivil, askeri ve kilise ile ilgili unvan.

Logothetis tu dromu ,cursus publicus idaresinin başı ve Bizans İmparatorluğunun en kıdemli maliye bakanlarından (Logothetis) biri.

<span class="mw-page-title-main">Megadük</span> Yüksek Bizans Askeri makamı

Megadük, geç Bizans İmparatorluğu dönemi hiyerarşisinin en yüksek pozisyonu, Bizans donanması komutanının unvanı. Bazen bu unvan yerine yarı Latinleştirilmiş megaduke ya da megaduks ifadeleri de kullanılırdı. Yunanca kelime δούξ, Latince terim dux kelimesinin helenleştirilmiş halidir, lider ya da komutan anlamına gelir.

Megas domestikos unvanı 11 ile 15. yüzyıllar arası Bizans ordusu başkomutanına verilen unvan. Domestikos tōn scholōn'un önceki makamlarından evrilmiş ve Bizans İmparatorluğu'nun son yüzyıllarında devletin en kıdemli derecelerinden biri olan bir rütbeye gelmiştir. Ayrılan Trabzon İmparatorluğu yanında 14. yüzyılda Sırp İmparatorluğu tarafından benimsenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Vestiaritai</span>

Vestiaritai Bizans İmparatorluğu'nda imparatorluk muhafız birlikleri ve malî memurlar, 11 ile 15. yüzyıllar arasında kayıtlarda görülürler.

Konstantinos Lips, 9.yüzyıl sonları ile 10.yüzyıl başlarında yaşamış Bizanslı aristokrat ve amiral. Bulgaristan'a karşı yapılan Acheloos Muharebesi'nde öldürülmüştür. Konstantinos Lips, en çok Konstantinopolis'te adını taşıyan manastırın vakfıyla tanınır.

Sebastos Antik Yunanlar tarafından Augustus'un Roma imparatorluk unvanı için kullanılan bir onursal ifade. Başlığın dişi formu sebastē (σεβαστή) idi. 11. yüzyılın sonlarından itibaren, Komnenos Hanedanı döneminde, Bizans İmparatorluğu için saray unvanlarının yeni sisteminin temelini oluşturan Sebastokrator, protosebastos, panhypersebastos ve sebastohypertatos gibi kelimeden çeşitli şekilleri türetilmiştir..

<span class="mw-page-title-main">Basileopator</span>

Basileopatōr, Bizans İmparatorluğu'nun en yüksek sivil unvanlarından biridir. Bu istisnai bir makamdı, İmparatorluk tarihinde sadece iki kere verilmiştir.

Prōtospatharios, Orta Bizans döneminin en yüksek saray unvanlarından biriydi, üst düzey generallere ve vilayet valilerine, hem de yabancı prenslere verildi.

Parakoimōmenos, kelime anlamı [imparatorun odasının] yanında uyuyandır. Bizans saray görevidir. Genellikle hadımlar için ayrılmıştır. Pozisyonun imparatorlara olan yakınlığı, sahiplerinin nüfuzunu ve gücünü garanti altına aldı ve bunların birçoğu, özellikle de 9. ve 10. yüzyıllarda, Bizans İmparatorluğu'nun başbakanları olarak işlev gördüler.

Sakellarios İdari ve mali görevlerle görevlendirilmiş bir yetkilidir. Bu unvan Bizans İmparatorluğu'nda çeşitli işlevlerle kullanılmış ve Doğu Ortodoks Kilisesi'nde kullanımda kalmıştır.

Andronikos Dukas ya da Dükas Yunanca: Grekçe: Ἀνδρόνικος Δούκας/Δούξ Doukas ya da Doux, ö. yaklaşık 910) VI. Leon hükümdarlığında Bizanslı general ve asi. Başarılı bir general olarak tanınmayı başarmış Dukas Hanedanı bilinen ilk üyesidir, güçlü hadım Samonas ile rekabeti, 906-907 yılında onun isyan etmesine ve sonunda Araplara sığınmasına neden olmuştur. Bağdat'ta sürgünde ölmüştür.

Logariastēs 11. yüzyılın başlarından itibaren Bizans İmparatorluğu'nda harcamaların kontrolü ile görevli bir tür mali memurdur.

Logothetis tu geniku sıklıkla genikos logothetis ya da kısaca ho genikos, makliyeden sorumlu bakandır, orta dönem Bizans İmparatorluğu'nda genikon logothesion.

Aleksios Mosele ya da Musele/Mousele, İmparator I. Romanos'un hükümdarlığının başlarında, Bizanslı amiraldir. Bizans-Bulgar Savaşı (913-927) sırasında, Bulgar çarı I. Simeon'in kuvvetlerine karşı Domestikos ton sholon Pothos Argyros komutasındaki imparatorluk tagmata kuvvetinin yanında imparatorluk denizcilerinden teşekkül birliğe komuta etmiştir. Bizanslılar Pegae Muharebesi'nde mağlup olmuşlar ve geri çekilme sırasında, Mosele savaş gemilerinden birine binmeye çalışırken kayıp boğulmuştur.

Leon Argyros 10. yüzyılın ilk on yılında görev yapmış Bizanslı arsitokrat ve generaldir.

Protovestiarios Bizans yüksek bir saray görevidir, başlangıçta hadımlar için ayrılmıştır. Geç Bizans döneminde, İmparatorluğun en üst düzey mali yetkilisiydi ve bu makam ayrıca Orta Çağ Sırp devletleri tarafından da benimsenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Drungarios tu ploimu</span> Bizans donanmasında imparatorluk filosu komutanı

Drungarios tu ploimu (Yunanca: δρουγγάριος τοῦ πλοΐμου/τῶν πλοΐμων, droungarios tou ploïmou/tōn ploïmōn;

Mandatōr, Latince "haberci" kelimesinden türetilen, orta dönem Bizans İmparatorluğu'nda madun bir memurdur.