İçeriğe atla

Dogo Argentino

Dogo Argentino
Özellikler
Ağırlık Erkek 40-45 kg (88-99 lb)[1]
Dişi 35-40 kg (77-88 lb)[1]
Boy Erkek 60-68 cm (24-27 in)
Dişi 60-65 cm (24-26 in)
Köpek (Canis lupus familiaris)

Dogo Argentino, Arjantin'de yaban domuzu da dahil olmak üzere büyük hayvan avı amacıyla melezlenmiş büyük, beyaz, kaslı bir köpek türüdür.[2][3] Yetiştirici, Antonio Nores Martínez, kararlı bir cesaret sergileyecek ve insan arkadaşını isteyerek koruyacak bir köpek istiyordu. İlk olarak 1928'de, Büyük Dane de dahil olmak üzere çok çeşitli diğer ırklarla birlikte Cordoba Köpeğinden melezlendi.[2][3]

Tarihçe

1928'de tıp doktoru, profesör ve cerrah olan Antonio Nores Martinez, aynı zamanda sadık bir evcil hayvan ve bekçi köpeği olabilen büyük bir av köpeği melezlemeye başladı. Antonio Martinez, Cordoba Köpeğini cinsin temeli olarak seçti.[4] Bu cinsin nesli tükenmiştir ancak büyük ve vahşi bir köpek olup büyük bir avcı olduğu söylenmektedir.[4] Martinez bu türü; Great Dane, Boxer, İspanyol Mastiff, Old English Bulldog, Bull Terrier, Pyrenean Mastiff, English Pointer, Irish Wolfhound ve Dogue de Bordeaux ile çiftleştirip melezledi.[4] Nores Martinez, istenen özellikleri tanıtmak için yapay seçilim yoluyla cinsi geliştirmeye devam etti.

Melezlemede kullanılan ırklar

  1. Cordoba dövüş köpeği dönemin Arjantin'inde güçlü ve çevik bir köpek olmasından dolayı avlarda kullanılıyordu. Melezlemenin temel ırkıdır.
  2. İrlanda kurt tazısı yeni ırkımıza av güdülerini ve hızını miras bırakmıştır.
  3. İngiliz puanteri, o yıllarda Avrupa'nın en yaygın karasal av köpeğiydi. Koku alma duyusunu Dogo Argentino'ya aktarmıştır. Bu yüzden ki Dogolar benzer molossoid ırklardan daha iyi bir koku alma duyusuna sahiptir.
  4. Buldog'un yere sağlam basışı, güçlü ve gözü pek bir karaktere sahip oluşu bu melezleme çalışmasında yer almasını sağlamıştır.
  5. Bull teriyer bu melezleme çalışmasındaki tek terrier ırkı köpektir. Dogo'ya kattıkları ise inatçılık ve korkusuzluk özellikleridir.
  6. Danua, cüssesi nedeniyle avcıların Dogolardan önce büyük avlarda kullandıkları ırktır. Cüssesi ve genel olarak dengeli görünümü ile Dogo ırkının bir parçası olmuştur.
  7. Dogue de Bourdeux, dünyanın en güçlü çeneye sahip köpek ırklarından biriydi. Dogo Argentino'ne çene gücünü katmıştır.
  8. Pirene Dağ Köpeği Arjantin avlaklarında avcı tarafından fark edilebilmesi için parlak beyaz tüy rengini Dogo Argentio'ya vermiştir.
  9. Boksör ise köpeği fiziksel değil zihinsel olarak güçlendirmek için kullanılmıştır. Canlılığı ve sahibine olan bağlılığı bu melezlemede yer almasını sağlamıştır.

Bazı kaynaklarda İspanyol Mastifinin de bu melezlemede olduğu söylense de muhtemelen yanlıştır. Cordoba Dövüş Köpeği zaten İspanyol Mastifinin yerli köpeklerle çiftleşmesi sonucu oluşan melez bir ırktı.

Özellikler

Her şeyden önce bir av ırkıdır. Pet olmaya pek uygun değildir. Melezlenerek oluşmuş bir ırk olduğu için bazı genetik kusurlar barındırır.[5] Melanin pigmentinin eksikliğinden dolayı bu köpeklerin yaklaşık %20'si işitme problemleri yaşar.[6] Çok sıcak ve çok soğuk iklimlere uygun bir ırk değildir. Çok güçlü bir ırk olduğu için sağlam karakterli ve fiziksel olarak da güçlü bir sahip tarafından beslenmelidir. Kısa tüylü olduğu için çok fazla tüy bakımı istemez. Cildi hassastır. Tavuk ve benzeri gıdalara alerji gösterebilir. İnsanlarla arası iyidir. Yetişkinliğe erdiğinde köpek ve diğer hayvanlara karşı pek dost canlısı değildir. Güçlü ve ve çabuk pes etmeyen bir ırk olduğu için köpek dövüşlerinde kullanılmış ve hâlâ kullanılmaktadır.

Yasallık

Dogo Argentino; Cayman Adaları,[7] Danimarka,[8] Norveç,[9] Fiji,[10] İzlanda,[11] Avustralya,[12] Yeni Zelanda,[13] Singapur,[14] Türkiye[15] ve Ukrayna[16] dahil olmak üzere belirli ülkelerde yasaklanmış veya sahiplik kısıtlamalarına sahiptir. Birleşik Krallık'ta,[17] 1991 Tehlikeli Köpekler Yasası uyarınca, yasal yetki olmaksızın bir Dogo Argentino'ya sahip olmak yasa dışıdır.

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b "Dogo Argentino | Dog Breed Facts and Information – Wag! Dog Walking". WagWalking. 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ a b "Dogo Argentino" (PDF). Federation Cynologique Internationale. 2 Ağustos 2012. 13 Aralık 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2014. 
  3. ^ a b "Dogo Argentino Dog Breed Information and Pictures". dogbreedinfo.com (İngilizce). 8 Ekim 1999 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2017. 
  4. ^ a b c "Dogo Argentino blood lines". 30 Aralık 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  5. ^ Strain, G. M. (1993). "Deafness assessment services by means of the brainstem auditory-evoked response". Journal of Veterinary Internal Medicine. 7 (2): 104-5. PMID 8501696. 
  6. ^ Coppens, A. G.; Steinberg, S. A.; Poncelet, L. (Ocak 2003). "Inner ear morphology in a bilaterally deaf Dogo Argentino pup". Journal of Comparative Pathology. 128 (1): 67-70. doi:10.1053/jcpa.2002.0596. ISSN 0021-9975. PMID 12531689. 
  7. ^ "IMPORTATION OF DOGS AND CATS INTO THE CAYMAN ISLANDS" (PDF). 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  8. ^ "Danish Legislation on Dogs". www.foedevarestyrelsen.dk (İngilizce). 5 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  9. ^ "Training a dog you can trust". partner.sciencenorway.no (Norveççe). 6 Eylül 2015. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  10. ^ "Fiji Pet Passport Regulations" (İngilizce). Pet Travel, Inc. 27 Nisan 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2017. 
  11. ^ "From Iceland — Wants To Ban Certain Breeds Of Dogs". The Reykjavik Grapevine (İngilizce). 5 Ağustos 2011. 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  12. ^ "Australia Banned Breeds". Starwood Animal Transport. 26 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  13. ^ Affairs, The Department of Internal. "Key Facts". www.dia.govt.nz (İngilizce). 22 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  14. ^ "These 8 Dog Breeds Are Banned In Singapore". 9 Haziran 2017. 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  15. ^ KESKİN/OF (Trabzon), (DHA), Selçuk BAŞAR-Aleyna. "El konulan 'yasak ırk' üç köpeği için her gün 160 kilometre yol gidiyor". Hürriyet. 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  16. ^ "Toddler killed by vicious dog breed banned in several countries". 7NEWS.com.au (İngilizce). 9 Kasım 2020. 10 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 
  17. ^ "Controlling your dog in public". GOV.UK (İngilizce). 5 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Köpek</span> evcil, etçil ve memeli bir hayvan

Köpek ; köpekgiller (Canidae) familyasına ait, görünüş ve büyüklükleri farklı 400'den fazla ırkı olan, etçil bir memelidir. Bozkurt'un alt türlerinden biri olan köpek, tilki ve çakallarla da yakın akrabalardır. Kedilerle birlikte dünyanın en geniş coğrafyaya yayılan ve en çok beslenen iki evcil hayvanından biridir. 2001 yılı tahminlerine göre dünyada 400 milyondan fazla köpek vardır.

<span class="mw-page-title-main">Affenpinscher</span>

Affenpinscher, Almancada maymun köpek anlamına gelmektedir. Bu köpek diğer teriyerler gibi küçük kemiricileri avlamak için kullanılmaktadır, aynı zamanda bir süs köpeğidir, apartman hayatına uyumludur.

<span class="mw-page-title-main">Labrador retriever</span> Köpek ırkı

Labrador retriever, retriever öbeğinden köpek ırkı.

<span class="mw-page-title-main">Mastif</span>

Mastif, iri bir köpek grubu.“Masty” kelimesinden türetilen bu ad “güçlü” anlamında kullanılmaktadır. Mastif olarak adlandırılan pek çok ırk vardır. Bunlara genellikle Molossus ırklar denir ve ortak bir atadan geldikleri düşünülür. Mastifler tarih boyunca genellikle savaş köpeği ve bekçi köpeği olarak kullanılmışlardır. Roma İmparatorluğu'nda arenalarda ayılar, aslanlar, kaplanlar, köpekler ve insanlarla dövüştürülmüşlerdir. İngiltere'de boğalarla ve ayılarla dövüştürülmüşlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Greyhound</span>

Greyhound, genelde koşu ve av için kullanılan bir tazı ırkı. Otuza yakın tazı ırkı olmasına rağmen Türkçede tazı sözcüğü sıklıkla greyhound anlamında kullanılır. Yarış için yetiştirilmiş İngiliz tazısı uzun boyu, güçlü bacakları, uzun çenesi ve aerodinamik yapısıyla saatte 72 km hıza 1,5 saniyede erişebilir.

<span class="mw-page-title-main">Köpek dövüşü</span> köpek dövüşü

Köpek dövüşü, iki köpeğin sahipleri tarafından -bazen ölümüne- dövüştürüldüğü bir kan sporudur. Gelişmiş ülkelerin çoğunda yasadışıdır. Köpek dövüşleri, eğlenmek ya da katılım komisyonu, damızlık kiraları ve bahislerden kazanç sağlamak amacıyla düzenlenirler. Amerikan Pit Bull Terrier kan sporunda yer alan açık ara en yaygın türdür. Dogo Cubano and Cordoba Dövüş Köpeği gibi türler bir asır önce dövüşmek için kullanıldı, bugün iki ırkın soyu da tükenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kaniş</span>

Kaniş, Alman kökenli olduğu düşünülen bir köpek ırkı. Bununla birlikte Fransa'da çok popüler olmuş ve Fransa'nın milli köpeği kabul edilmiştir. Kanişler ilk olarak su retrieverı olarak üretilmişlerdi ve kürkleri sudaki hareketlerini kolaylaştırmak için özel bir şekilde tıraş ediliyordu. Günümüzde sirk hayvanı ve mantar bulucu olarak da kullanılırlar.

<span class="mw-page-title-main">Süs köpeği</span>

Süs köpekleri veya oyuncak köpekler, sadece insanlara dostluk etmesi için yetiştirilmiş köpekler. AKC, TKC gibi başlıca köpek kulüpleri tarafından tanınan bir köpek grubudur. UKC'de süs köpekleri yerine refakatçi köpekler grubu, ve FCI'da refakatçi ve süs köpekleri bulunur. Süs köpekleri geçmişte saray halkının yanlarında gezdirebilmesi için küçük, taşınabilir ve iyi huylu olacak şekilde üretilmişlerdir. Hâlen günümüzde de aristokrat çevrelerde tercih edilirler.

İşçi köpekler veya iş köpekleri; çok çeşitli ve zaman zaman ince detaylı işlerde insanlara yardımcı olmak üzere yetiştirilmiş köpekler. Bekçilik, rehberlik, yakın koruma, yük çekme ve arama-kurtarma gibi işlerde kullanılırlar. Cüsseleri genelde orta boy ile büyük boy arasında değişir. Hemen hemen hepsi sağlam yapılı, kaslı köpeklerdir. İşçi köpekleri güçleri, dikkatleri, zekaları ve sadakatleri ile meşhurdurlar.

<span class="mw-page-title-main">Napoli mastifi</span> Köpek ırkı

Napoli mastifi veya napoliten, kökeni tarih öncesi dönemlere dayanan bir mastif köpek ırkı. Adını İtalya'nın Napoli kentinden alır. Muhtemelen Mısır, Fars veya Mezopotamya kökenlidir. Romalılar tarafından savaş köpeği olarak kullanılmıştır. Sonraları kuzey İtalya'da çiftlik bekçisi ve yakın koruma olarak kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Anadolu çoban köpeği</span>

Anadolu çoban köpeği, dünyadaki tüm önemli köpek kulüpleri tarafından tanınan, mastif türünde bir köpek ırkı. Batılı devletlerde Türkçe imlâsıyla çoban köpeği olarak da bilinir. American Kennel Club'a göre işçi köpekler grubunda, Merkezi İngiltere'de bulunan The Kennel Club'a göre çoban köpeği grubunda ve Dünya Köpek Federasyonuna (FCI) göre 2. grupta bölüm 2.2'dedir. Kangal, Akbaş, Karabaş ve Anadolu çoban köpeğinin ayrı ırklar olup olmadığı mevzuu tartışmalıdır ve Türkiye'deki otoritelerce Kangal'ın da dünyada safkan bir ırk olarak tanınması için çalışmalar yapılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Bekçi köpeği</span>

Bekçi ve koruma köpekleri, canlıları veya gayrimenkulleri korumak üzere yetiştirilen köpekler. Bu gruba örnek olarak doberman, bulmastif, Anadolu çoban köpeği, Kangal, akbaş, Napoli mastifi, Saint Bernard ve rottweilerler verilebilir. Alman kurdu, çoban köpeği kategorisinde değerlendirilmesine rağmen dünyada yaygın olarak kullanılan polis, asker ve bekçi köpeklerindendir. Bazı ufak ve gürültücü ırklar da fiziksel koruma sağlamasalar da uyarı görevini yerine getirebilirler.

<span class="mw-page-title-main">Jack Russell teriyer</span> 19. yüzyılda İngilterede tilki avlamak için üretilmiş bir köpek ırkı

Jack Russell teriyer, 19. yüzyılda İngiltere'de, yer üstünde ve yer altında tilki avlamak için üretilmiş bir köpek ırkıdır. İlk olarak, pek çok köpek ırkı üretmiş olan avcılık tutkunu papaz Jack Russell tarafından, muhtemelen fox terrier, eski tip bulldog, lakeland teriyer'ın yanı sıra bazı diğer ırklar karıştırılarak oluşturuldu. Eskiden adı içinde geçen "Parson" sözcüğü İngilizcede papaz anlamına gelir. Maske filminde yer alan köpeğin ırkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tibet mastifi</span> Köpek cinsi

Tibet mastifi kökeni Tibet olduğu sanılan büyük iri ve güçlü bir köpek türüdür. Tibet mastiflerinin boynunda aslanınkine benzer yele vardır. Tibet mastifi dünyanin en pahalı köpeği unvanına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Karelya ayı köpeği</span>

Karelya Ayı Köpeği Fin köpek ırkıdır. Kendi ülkesinde ulusal bir hazine olarak kabul edilir. Karelya Ayı Köpekleri çeşitli hayvanları avlar. Hızlı refleksleri ve korkusuz doğası küçük kara ayıları, geyikler ve yaban domuzu gibi büyük hayvanları avlamak için onu çok popüler hale getirmiştir. Cins adını cinsin ayıları avlama yeteneği sayesinde kazandı. Karelya Ayı Köpeği, Finlandiya'daki en yaygın 10 köpek ırkı arasındadır.

Boerboel [ˈBuːrbul], Güney Afrika kökenli karabaşlı ve kısa tüyleri olan büyük mastiff tipi bir köpektir. Bu köpek ırkı büyüktür, güçlü kemik yapısı ve iyi gelişmiş kasları vardır. Kendinden emin ve güçlü bir hareketle kendini taşır, korkusuzdur ve tehdit edildiğinde cesaret gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Brezilya mastifi</span>

Brezilya Mastifi veya Fila Brasileiro, Brezilya'da geliştirilmiş büyük bir işçi köpeği ırkıdır. Üstün izleme yeteneği, saldırganlığı ve affetmeyen, aceleci mizacıyla bilinir. Fila, avına saldırmak yerine onu tuzağa düşürür ve avcının gelmesini bekler. Bu nitelikleri nedeniyle Fila Brasileiro bir bekçi köpeği, sürüler için sığır köpeği ve büyük bir av alanını kontrol eden av köpeği olarak kullanılır. Fila Brasileiro 18. yüzyılda Brezilya'da kölelik yasal hale geldiğinde kaçak köleleri zarar görmeden efendilerine iade etmek için kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü çoban köpeği</span> Köpek ırkı

Gürcü çoban köpeği, Nagazi veya Georgian Shepherd, Gürcistan'a özgü bir bekçi köpeği ırkıdır.

Rize koyun köpeği, Türkiye'ye endemik bir koruyucu köpek ırkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Shiba Inu</span>

Shiba Inu Japonya kökenli bir av köpeği türüdür. Küçük ila orta boy bir cins, Japonya'ya özgü orijinal ve farklı spitz köpek ırkının en küçüğüdür.