İçeriğe atla

Dmitro Yavornitski

Dmytro Yavornytsky
Дмитро Яворницький
1885'te Yavornytsky
DoğumDmytro Ivanovych Evarnytsky (Дмитро Іванович Еварницький)
6 Kasım 1855(1855-11-06)
Solntsevka, Harkov Guberniyası, Rus İmparatorluğu
(şimdi Borysivka, Harkiv Oblastı, Ukrayna)
Ölüm5 Ağustos 1940 (84 yaşında)
Dnipropetrovsk, Ukrayna SSR, Sovyetler Birliği
(şimdi Dnipro, Ukrayna)
MilliyetUkraynalı
Diğer ad(lar)ıDmytro Yavornytsky-Evarnytsky
VatandaşlıkRus İmparatorluğu
Ukrayna Halk Cumhuriyeti
Sovyetler Birliği
Mezun olduğu okul(lar)Kharkiv University
Tanınma nedeniZaporijya Siçi ile ilgili araştırmaları
EvlilikVarvara Kokina[1]
Kariyeri
Çalıştığı kurumlarImperial Moscow University
Akademik danışmanlarıAlexander Potebnja
Mykola Sumtsov
Mykola Kostomarov
Önemli öğrencileriKost Huslystyi [uk]
İmza

Dmitro Yavornitski (UkraynacaДмитро Яворницький, RusçaДмитрий Яворницкий, Dmitry Yavornitsky), mahlası Evarnitsky ile de bilinir), (6 Kasım, 1855 — 5 Ağustos, 1940) meşhur bir Ukrayanlı tarihçi, arkeolog, etnografyacı, folklor uzmanı ve sözlük bilimcisiydi. Ukrayna Kazaklarının, özellikle Zaporojya Kazaklarının (veya Zaporojya Host'unun), önde gelen araştırmacılarındandı, ayrıca onlar hakkında yazılmış ilk genel tarih metninin yazarıydı. Yavornitski (1892-1897 yılı) klasik üç ciltlik yazdı "Zaporozhye Kazak Tarihi". Zaporojya tarihi ve kültürünün korunmasına katkılarından dolayı yaygın olarak "Zaporajyalıların Babası" olarak bilinir.

Kaynakça

  1. ^ Яна Тимошенко (24 Aralık 2018). "Дмитро Яворницький. "Козацький Батько" з Січеслава-Дніпра" [Dmytro Yavornytskyi. Sicheslav-Dnipro'dan "Kazak Baba"] (Ukraynaca). 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2024. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Helena Petrovna Blavatsky</span> Rus yazar (1831 – 1891)

Helena Petrovna Blavatsky evlilik öncesi soyadı Helena von Hahn, Alman asıllı Rus okültist, Teosofi Derneği'nin kurucusu ve teozofinin batıda yaygınlaşmasını sağlayan kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Dimitri Tiomkin</span> Ukraynalı-Amerikalı besteci (1894 – 1979)

Dimitri Zinovievich Tiomkin Ukrayna asıllı ve Oskar ödüllü bestecidir. Max Steiner, Miklós Rózsa ve Franz Waxman ile birlikte Hollywood'un en üretken film müziği bestecilerinden biridir. Tiomkin çığır açan müziğiyle 22 Akademi Ödülü adaylığı aldı ve dört Oscar kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Dnipro</span> Ukraynanın Dnipropetrovsk Oblastının idarî merkezi

Dnipro veya Dinyeper, Dinyeper Nehri'nin kenarında bulunan, Ukrayna'nın Dnipropetrovsk Oblastı'nın idari merkezi.

<i>Türk Sultanına Mektup Yazan Zaporojya Kazakları</i> tarihî Rus tablosu

Osmanlı İmparatoru Sultan IV. Mehmed'e mektubu yazan Zaporojya Kazakları veya Türk sultanına mektup yazan Zaporojya Kazakları o, Rus sanatçı İlya Repin'in bir tablosudur. Sanatçı, boyutları 2.03 m'ye 3.58 m olan tuvale 1880'de başladı ve 1891'de tamamladı. Bitirdiğinde, III. Aleksandr tabloyu 35.000 rubleye ressamdan satın aldı. Bu, o devre kadar bir Rus tablosuna ödenen en yüksek fiyattı. Tablo hâlen Sankt-Peterburg'daki Rus Devlet Müzesi'nde sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Zaporojya Kazakları</span> Dinyeper Nehrinin çağlayanlarının ötesindeki Zaporijya bölgesinde yaşayan Kazaklar

Zaporojya Kazakları veya kısaca Zaporojyalılar, Dinyeper Nehri'nin çağlayanlarının ötesindeki Zaporijya bölgesinde yaşayan Kazaklardı. Günümüzde Orta Ukrayna'da "Büyük Çayır" olarak bilinen bu bölge, Sovyet döneminde Kakhovka Reservuarı'nın suları altinda kalmıştır. Zaporijya Siçi 15. yüzyılda Lehistan-Litvanya Birliği'nden kaçan serfler ile hızla büyümüştü. Parlamenter sistemi olan, saygın bir siyasi varlık haline gelmişti.

<span class="mw-page-title-main">Dnipropetrovsk Oblastı</span>

Dnipropetrovsk Oblastı, Ukrayna'da yönetim birimi (oblast). Dinyeper Nehrinin iki yakasında 31,914 km²'lik alan kaplar. Yönetim merkezi Dnipro kentidir.

<span class="mw-page-title-main">İvan Vıhovski</span>

İvan Vıhovski 27 Ekim 1657 – 17 Ekim 1659 yıllarında hüküm sürmüş Kazak hetmanı. Ünlü Kazak lider Bogdan Hmelnitski'nin ardından Rus-Polonya savaşını sürdürmüştür. 17 Ekim 1659'da kendi isteği ile Hetmanlık tahtını bırakmıştır ve yerine tekrar Yuri Hmelnitski Kazak lideri olmuştur. 16 Mart 1664, Zaporijya Oblastı'nda bulunan Korsun'da ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Kazak hetmanları listesi</span> Zaporojya Kazaklarının liderler

Kazak hetmanları listesi; Zaporojya Kazakları'nın liderlerinin listesidir. Ukrayna'da Bogdan Hmelnitski tarafından çıkarılan ayaklanmada kurulan Kazak Hetmanlığı'nın resmi olarak 11 lideri vardır, 4 lider ise Kazak Konseyi tarafından tayin edilmiştir. Toplam da ise 15 tane hetman hüküm sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Yekaterinoslav Guberniyası</span>

Yekaterinoslav Guberniyası, Rus İmparatorluğu'nun guberniyalarından biriydi. Guberniya, günümüz Ukrayna'nın güneydoğusunu kapsamaktaydı. Guberniyanın merkezi Dnipro idi.

<span class="mw-page-title-main">Mihaylo Hanenko</span>

Mihaylo Stepanoviç Hanenko, Ukraynalı Kazak askeri lideri ve 1669-1674 yılları arasında Sağ-kıyı Ukraynası'nın Petro Doroşenko ile Harabe sırasında rekabet ettiği Kazak hetmanı idi.

<span class="mw-page-title-main">Harabe (Ukrayna tarihi)</span>

Harabe Kazak tarih yazarı Samiylo Velychko (1670-1728) tarafından 17. yüzyılın ikinci yarısında Ukrayna tarihindeki siyasi durumunu tasvir eden tarihi bir terimdir.

Dinyeper Akanakları, Ukrayna Kalkanı'nın granit, gnays ve diğer anakaya türlerinden oluşmuş mostranın bulunduğu Dinyeper Nehri üzerindeki tarihi akanaklarıdır, nehrin güneye döndüğü bugünkü Dnipro şehrinin sonrasında başlarlar, 66 km'de her 50 metrede bir yer alırlar ve bugünkü Zaporijya kentinden önce sona ererler.

<span class="mw-page-title-main">İvan Bryuhovetski</span>

İvan Bryuhovetski 1663'ten 1668'e kadar Sol-kıyı Ukraynası'nın hetmanı idi. Hüküm sürdüğü zamanların ilk yıllarında Rus yanlısı politikalar izledi. Daha sonra itibarını ve otoritesini kurtarmak için bir isyan başlattı. Ayrıca Rus Çarlığı himayesi karşıtı ayaklanmanın lideridir. Tarihçilere göre İvan'ın politikaları, bir zamanlar destekçisi olan Petro Doroşenko ile aynı değildi. Doroşenko tarafından zincirlenerek ve dövülerek öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Yakym Somko</span>

Yakym Somko, Pereyaslav alayının Ukraynalı Kazak askeri lideri. 1660-1663'te Harabe sırasında Sol-kıyı Ukraynası hetmanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Beresteczko Muharebesi</span>

Beresteczko Muharebesi, Kırım Tatarları'nın müttefikleri tarafından desteklenen Hetman Bohdan Hmelnitski liderliğindeki Zaporojya Kazakları ve Leh kralı II. Jan Kazimierz Waza yönetimindeki Polonya ordusu arasında gerçekleşen savaş. Bu savaş, Ukrayna'da iki yıllık bir ateşkesin sona ermesinden sonra 1648-1657 yılları arasında gerçekleşen Kazak isyanının bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kuban Kazakları</span>

Kuban Kazakları veya Kubanlar, Rusya'nın Kuban bölgesinde yaşayan Slav Kazaklarına verilen isim. Kuban Kazaklarının çoğu, 18. yüzyılın sonlarında Batı Kuzey Kafkasya'ya yerleşen farklı büyük Kazak gruplarının torunlarıdır. 1649'dan itibaren Kazak Hetmanlığı sınırlarında, 1792'den itibaren ise Karadeniz Kazakları, Ukrayna'nın Zaporojya Kazakları ile aynı bölgede yaşamaya başladı.

<span class="mw-page-title-main">Dmitro Kuleba</span> Ukraynalı diplomat

Dmitro Kuleba, Ukraynalı politikacı ve Ukrayna dışişleri bakanı. 29 Ağustos 2019-4 Mart 2020 tarihleri arasında Ukrayna'nın Avrupa ve Avrupa-Atlantik Entegrasyonundan sorumlu Ukrayna başbakan yardımcılığı görevinde bulunmuştur. Ayrıca 2016-2019 yılları arasında Ukrayna'nın Avrupa Konseyi Daimi Temsilcisi olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vahşi Ovalar</span>

Vahşi Ovalar, 16.ve 18. yüzyıllar arasında, Polonya-Litvanya belgelerinde, Karadeniz ve Azak Denizi'nin kuzeyinde, modern Ukrayna topraklarında Karadeniz-Hazar steplerine atıfta bulunmak için kullanılan tarihi bir terimdir. Ukraynalı tarihçi Vitaliy Shcherbak'a göre bu terim 15. yüzyılda Dinyester ile Orta Volga arasındaki bölgeye Zaporojya Kazakları tarafından baskınlar başladığında ortaya çıktı. Shcherbak, Michalo Lituanus, Blaise de Vigenère ve Józef Wereszczyński gibi çağdaş yazarlar bozkırların ve Dinyeper havzasının büyük doğal zenginlikleri hakkında yazdıklarını belirtmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Petro Konaşeviç-Sahaydaçni</span>

Petro Konaşeviç-Sahaydaçni Ukraynalı bir Kazak siyasi ve sivil liderdi. 1616'dan 1622'ye kadar Zaporojya Kazaklarının Hetman'ı, Polonya-Litvanya Topluluğu'nun kara ve deniz askeri lideri idi. Bir hetman iken, Kazak Ordusunu düzensiz bir askeri oluşumdan düzenli bir orduya dönüştürdü. Onun liderliğinde Ukrayna'nın Kazakları, Ortodoks din adamları ve köylüleri birleşik bir ulus olarak ortaya çıkmaya başladı. Birlikleri, 1621'de Türklere karşı yapılan Hotin Savaşı'nda ve 1618'de Polonya Prensi Władysław'ın Rusya tahtını ele geçirme girişiminde önemli rol oynadı.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Radası</span>

Kazak Radası askeri alanda kararlar alan Slav Kazak meclisiydi.