İçeriğe atla

Dirck Gerritsz Pomp

Dirck Gerritszoon Pomp(1544 - 1608), 16. ve 17. yüzyılda Hollandalı denizci ve Çin ile Japonya'yı ziyaret ettiği bilinen ilk Hollandalı olmuştur.[1] Pomp, Burgonya Hollandası'ndaki Enkhuizen'de doğdu. Gençliğinde, tüccar olan akrabalarının yanında yaşamak, Portekizce öğrenmek ve tüccarlık eğitimi almak üzere 1555 yılında Lizbon'a gönderildi. Pomp 1568'de 22 yaşındayken Hindistan kıyılarındaki Goa adasında tüccar olarak çalışmaya başladı. Oradan Portekiz ticaret gemileriyle Çin ve Japonya'yı ziyaret etti.

İlk ziyaretinin tarihi bilinmemekle birlikte, 1600 yılından önce Japonya'ya iki kez gitmiştir. İkinci ziyareti için 31 Temmuz 1585'te Santa Cruz adlı Portekiz gemisiyle Japonya'ya vardığı kaydedilmiştir. Japonya'yı "çok fazla gümüşün bulunduğu ve Portekiz gemilerinin her yıl gümüş karşılığında satılan ipekle geldiği bir ada" olarak tanımlamıştır.

Pomp Nisan 1590'da Enkhuizen'e döndü ve burada bol bol Japonya hakkında konuştu. Tüccar Jan Huygen van Linschoten ile arkadaş oldu ve görünüşe göre Pomp'un verdiği bilgilerin bir kısmını Itinerario (1596) adlı kitabı için kullandı.

1598 yazında Pomp tekrar denize açıldı. Amiral Jacques Mahu komutasında Rotterdam'dan yola çıkan beş gemilik bir Hollanda seferine katılmıştı ve öncelikli amacı Güney Amerika'nın güney ucundan Pasifik boyunca yelken açarak Doğu Hindistan baharatlarını elde etmekti. Bunun başarısız olması halinde, sefer gümüş ticareti için Çin veya Japonya'ya yönelecekti. Seferdeki maceracılar arasında İngiliz denizci William Adams ve kardeşi Thomas da vardı. Kardeşi Güney Amerika'da yerlilerle girdiği bir çatışmada öldü ama 1600 yılında William Adams Japonya'ya ulaşan bilinen ilk İngiliz oldu.

Jurriaen Boekholt'un Nisan 1599'da ölmesinin ardından Pomp'a Blijde Boodschap'ın ("İyi Haber" veya "İncil") komutanlığı verildi.[2] Filo Macellan Boğazı'ndan çıktığında kuvvetli ve ters rüzgarlar filoyu dağıttı. Blijde Boodschap rotasından güneye doğru savruldu. Jacob le Maire'nin açıklamasına göre Pomp, 64° Güney enleminde dağlık bir araziyi gözlemledi. Eğer öyleyse, bunlar Güney Shetland Adaları olması muhtemeldi ve Avrupalıların Antarktika'yı ilk kez görmesi olarak tarihe geçmeliydi. Ancak diğer rivayetler bu gözlemi dikkate almamaktadır ve bunların doğruluğu konusunda şüphe uyandırmaktadır. Benzer bir hikâye 1603'teki İspanyol Gabriel de Castilla hakkında da anlatılmaktadır.

Blijde Boodschap'ın erzakı o kadar azalmıştı ki 1599 Kasım ayı ortalarında Valparaíso(bugünkü Şili) limanına girdi ve burada bu bölgeyi kontrol eden İspanyol sömürgeciler tarafından ele geçirildi. Mürettebat hapsedildi. Beş yıl sonra, 1604'te Pomp bir esir değişiminde serbest bırakıldı ve Hollanda'ya dönmesine izin verildi. Pomp 1606'da Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'ne ait bir gemiyle yola çıktı, ancak dönüş yolculuğunda hayatta kaldığı kaydedilmedi.

2013 yılında Hollanda Antarktika araştırma tesisi, Geloof (İnanç), Hoop (Umut), Liefde (Aşk) ve Blijde Boodschap (resmi olarak Müjde olarak çevrilmiştir) adlı dört mobil konteyner laboratuvarıyla Dirck Gerritsz Laboratuvarı olarak onuruna onun ismi ile isimlendirildi.[3]

Kaynakça

  1. ^ "Korea through western cartographic eyes". www.cartography.henny-savenije.pe.kr. 20 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2024. 
  2. ^ This vessel, a jacht, was also known as Vliegende Hert("Flying Deer").
  3. ^ "The Dirck Gerritsz Laboratory". www.nwo.nl. []

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Cakarta</span> Endonezyanın başkenti

Cakarta, Endonezya'nın 17 Ağustos 2024'e kadar başkenti ve en kalabalık şehridir. -17 Ağustos 2024 tarihinde Nusantara resmen başkent ilan edilmiştir.- Cava Adası'nın kuzeybatısında 661,52 km² alana kurulu olup, nüfusu 8.490.000'dir. Cakarta ülkenin ekonomik, kültürel ve siyasi merkezidir. Endonezya ve Güneydoğu Asya'nın en kalabalık şehri olmakla birlikte dünyanın da on ikinci en büyük şehridir. Cakarta ismi Sanskritçe bir kelime olan "Cayakarta"'dan gelmekte olup "muzafferiyet" veya "zafer" anlamlarına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Kubilay Han</span> Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çindeki Yuan Hanedanlığının kurucusu ve ilk imparatoru

Kubilay Han Moğol İmparatorluğunun kağanı, aynı zamanda Çin'deki Yuan Hanedanlığı'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. Tuluy ve Sorghaghtani Beki'nin ikinci oğlu; Cengiz Han'ın torunudur. Moğol hanı Möngke'nin kardeşi; İran'daki Moğol İlhanlılar devletinin kurucusu Hülâgû'nün ağabeyidir.

<span class="mw-page-title-main">Ferdinand Macellan</span> dünyanın çevresini ilk kez dolaşan Portekizli kaşif

Ferdinand Macellan, 1519'dan 1522'ye kadar Doğu Hint Adaları'na beraber sefer düzenlediği dostu Juan Sebastián Elcano ile birlikte, dünyanın çevresini dolaşan ilk insan olan Portekizli kaptan ve kâşiftir. İspanyol İmparatorluğu'nun desteğiyle denize açıldı. Hikâyesi, bu seyahate eşlik eden Antonio Pigafetta'nın anılarını yazması sayesinde günümüze ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Horn Burnu</span> Güney Amerikanın en güney ucu kabul edilen burun

Horn Burnu ya da Boynuz Burnu, 55° 58' 48" güney paraleli ve 67° 17' 21" batı meridyeninde bulunan ve Güney Amerika'nın en güney ucu kabul edilen burundur. Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus'u birbirinden ayırır.

<span class="mw-page-title-main">Zheng He</span> Çinli denizci, amiral ve kâşif

Zheng He (1371-1433) ünlü Çinli denizci, amiral ve kâşif.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Álvares Cabral</span> Portekizli denizci olan Perdo Alvares Cabral Brezilyayı buldu.

Pedro Álvares Cabral Brezilya'nın kâşifi olarak kabul edilen Portekizli denizci.

<span class="mw-page-title-main">1421 (kitap)</span>

1421: Çin'in Dünyayı Keşfettiği Yıl 2002 yılında emekli denizaltı komutanı ve amatör tarihçi Gavin Menzies tarafından yazılan eser. Eserde Avrupalı kaşiflerden önce bilinen dünyanın Çinli denizciler tarafından keşfedildiği iddia edilmektedir. Menzies'in iddiaları modern akademik tarih çevreleri tarafından sorgulanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz coğrafi keşifleri</span> Avrupada Portekiz öncülüğünde başlatılan coğrafî keşifler

Portekiz Coğrafi Keşifleri (1415-1542), 15. ve 16. yüzyılda Portekizliler tarafından dünya çapında özellikle denizde yapılan coğrafi keşifleri tanımlar. Bu dönemde Portekiz, Afrika kıtasının etrafını Ümit Burnu yoluyla dolanıp Hindistan'a giden doğu yolunu keşfetmiş, bu sayede Güneydoğu Asya'nın neredeyse tamamıyla temas kurmuş, Afrika'nın bazı bölgelerini sömürgeleştirmiş, Brezilya'yı keşfetmiş ve Çin'e, Avrupa'dan giden ilk ticari ve diplomatik elçileri göndermiştir.

<span class="mw-page-title-main">East India Company</span> Britanya Hindistanının kurulmasından önce Hindistanı Büyük Britanya İmparatorluğu adına yöneten şirket

Doğu Hindistan Şirketi, İngiliz Doğu Hindistan Şirketi veya Britanya Doğu Hindistan Şirketi, Kraliçe'den Hint Okyanusu bölgesinde ticaret yapmak için ayrıcalık alabilen deniz tüccarları tarafından 31 Aralık 1600'de kurulan bir İngiliz ve daha sonra bir İngiliz anonim şirketiydi.

<span class="mw-page-title-main">Willem Janszoon</span>

Willem Janszoon, Hollandalı denizci ve sömürge valisi, Avustralya kıyılarını 1606 yılında gören ilk Avrupalıdır. Adı zaman zaman Willem Jansz. şekillerde kısaltılarak kullanılmıştır. Janszoon, 1631 - 1611 ve 1612 - 1616 tarihlerinde Fort Henry Valisi olarak ve çeşitli dönemlerde Hollanda Doğu Hint Adalarında görev yaptı.

Gerrit de Veer, Willem Barentsz'in Kuzeydoğu Geçidi'ni bulmak amacıyla gerçekleştirdiği üç seferden son ikisine zabit olarak katılan ve bu üç seferin öyküsünü yayımlayan Felemenkli denizcidir.

<span class="mw-page-title-main">Kara Gemiler</span>

Kara gemi ifadesiyle ; büyük boyutlardaki, Batı tarzı yelkenli gemiler kastedilmektedir. Kelime olarak da Edo Dönemi öncesinden başlayıp modern dönem Japonya’sında da kullanılmıştır. Fakat günümüzde oldukça dar bir anlamda kullanılmaktadır. Edo Dönemi’nin sonunda gelen gemileri; özellikle 8 Temmuz 1853’te Uraga Körfezi’ne ulaşan Amerika Birleşik Devletleri’nin Matthew Calbraith Perry öncülüğündeki birliklerin Amerikan Donanması Doğu Hindistan filosunu belirtmektedir. Günümüzde, dış güçlerin Japonya’ya yönelik baskılarının artması ve yabancı yatırımların yoğunluk kazanması gibi durumlar “modern zamanın kara gemileri” olarak adlandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nanban Ticareti Dönemi</span>

Nanban ticareti veya Nanban ticareti dönemi, Japonya tarihinde bir dönemdir. 1543'te Portekizlilerin Tanegashima Adası'na çıkmasından itibaren, 1614'te Sakoku "İnziva Fermanı" ilan edilinceye kadar devam eder.

Brandenburg Altın Sahili, 1683-1717 yılları arasında Batı Afrika'da bir Brandenburg-Prusya kolonisiydi. Günümüzde Gana'daki Prensler Kasabası'nda bulunan Üç Nokta Burnu'ndaki 30 kilometrelik bir sahil şeridi boyunca tahkimatlarla korunan birkaç koldan oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Hollanda Batı Hindistan Şirketi</span>

Hollanda Batı Hindistan Şirketi veya WIC, Hollandalı tüccarların yanı sıra yabancı yatırımcıların da ayrıcalıklı şirketiydi. Kurucuları arasında Reynier Pauw, Willem Usselincx (1567–1647) ve Jessé de Forest (1576–1624) vardı. 3 Haziran 1621'de, Birleşik Hollanda Cumhuriyeti tarafından Hollanda Karayipleri'nde ticaret tekeli için bir imtiyaz verildi ve Hollanda'nın Atlantik köle ticaretine katılımı konusunda yargı yetkisi verildi.

Jan Cornelisz Rijp, Güney'deki İspanyol ve Portekiz filolarından kaçınarak Doğu'ya giden bir rota bulunmasında Willem Barentsz'e katılmasıyla tanınan Hollandalı bir denizciydi.

<span class="mw-page-title-main">Jacob van Heemskerck</span>

Jacob van Heemskerck – 25 Nisan 1607) Hollandalı bir kaşif ve deniz amiraliydi. Sonunda öleceği Cebelitarık Muharebesi'nde İspanyollara karşı kazandığı zaferle tanınır.

<span class="mw-page-title-main">François Thijssen</span>

François Thijssen veya Frans Thijsz, Avustralya'nın güney kıyılarını keşfeden Hollandalı-Fransız bir kaşifti.

<span class="mw-page-title-main">Maarten Gerritszoon Vries</span>

Maarten Gerritszoon Vries veya Fries, aynı zamanda de Vries olarak da anılır, 17. yüzyıldan Hollandalı bir haritacı ve kaşifti, Ezo, Sakhalin, Kuril Adaları ve Okhotsk Denizi'ne ziyaretini anlatan ilk Batı Avrupalıydı.