İçeriğe atla

Diognetus'a Mektup

Özgün dili Yunanca olan Mathetes'in Diognetus'a mektupları,[1] Hristiyanlığı savunan yazıların, Hristiyan apolojetik (İnanç savunması) eserlerinin bir örneğidir. Yunan yazarın ve mektuplarda katkısı bulunan kişilerin kim oldukları tam olarak bilinmez. Yunan yazar, kendisini "Havarilerin öğrencisi" olarak tanımlar.

Mektubun yazarı

Mektubun yazıldığı tarih varsayımsaldır. Yazar İrineos’un eserlerinden oldukça faydalanmıştır. Çoğu pasajı Roma’lı Hipolit’in Philosophoumea eserine benzemektedir. Bazı akademisyenler Hipolit’in mektubun yazarı olabileceğini düşünmektedir. Çoğu akademisyen ise yazarın, doğu kiliselerine göre yetmiş havariden biri sayılan Atina’lı Quadratus olduğunu düşünmektedir. Diognetus'a mektup Quadratus’un kaybolmuş apolojilerinden birisi olabilir.

İçerik

Mektup on iki bölümden oluşur. Eser daha çok bireysel bir çabanın ürünü olsa da, açık bir biçimde geniş kitlelere hitap etmektedir. Yazar, ağırlıklı olarak düşüncelerini üç soru etrafında yoğunlaştırır:

- Hristiyanların Tanrısı kimdir?

- Hristiyanların kardeşlerine karşı yaklaşımları ve sevginin anlamı nedir?

- Yeni bir yaşam olarak Hristiyanlık ve yeni bir yaşama açılan kapıda Hristiyanlar nasıl bir yol izlemelidir?

Mektup, Hristiyanlar için "dünyada neden ve kim olarak varız, bedende bir ruh olmak" ne anlama gelir gibi sorular için de bir betimleme biçimindeydi.

Mektubun anafikri[2]

Mektubun yazarı okuyucusunu iki konuda ikna etmeyi amaçlamaktadır:

  • Hristiyan inancının tanrısal kaynağı Tanrı’nın Oğlu ile ortaya çıkmıştır. Bu açımlamanın eğer tarihte geç bir vakitte geldiği düşünülüyorsa bunun sebebi, Tanrı’nın insanlığa kurtarılmaya ihtiyaç duyduğunu anlaması için zaman vermeyi uygun görmesidir.
  • Hristiyan inancının, paganların ahmakça putperestliğine ve Yahudilerin aşırı şekilci tapınmasına karşı üstün oluşu. Yazar’a göre Hristiyanlar bir tür doğaüstü hayat yaşamaktadır. Her ne kadar dışarından diğer insanlardan farklı olmayan bir hayata sahip olsalar da artık bedenin arzularına göre yaşamayı bırakmışlardır.

Ayrıca, mektup Hristiyanlar için "dünyada neden ve kim olarak varız, bedende bir ruh olmak" ne anlama gelir gibi sorular için de bir betimleme biçimindeydi.

Kaynakça

  1. ^ New Catholic Encyclopedia - Second Edition (İngilizce). Thomson and Gale. 2003. s. 751 Cilt: 4 ISBN 0-7876-4008-5. 
  2. ^ Patrology, Volume 1 (İngilizce). Christian Classics INC. 1986. ss. 248-252 ISBN 087061-084-8. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İncil</span> Nasıralı İsanın yaşamını, öğretilerini, ölümünü ve dirilişini anlatan biyografi metinleri

İncil, İsa'nın yaşamını, öğretilerini, ölümünü ve dirilişini anlatan her bir biyografidir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna tarafından kaleme alınmış olan ve yazarlarının adlarıyla anılan dört incil, Yeni Ahit'in ilk dört bölümünü teşkil eder. İncil sözcüğü Türkçe konuşan kimseler arasında sıklıkla Yeni Ahit anlamında kullanılır. Bu kullanıma –hatalı olsa dahi– Türkçe Hristiyan kaynaklarda da rastlanabilir. Bu kaynaklarda Müjde sözcüğü de Yeni Ahit anlamında kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Pavlus</span> Erken Hristiyan din adamı ve misyoner (MS y. 5–65)

Pavlus veya Tarsuslu Saul, İsa'nın vaazlarını ve öğretilerini 1. yüzyıl dünyasında pagan inanışındaki Roma dünyasına öğreten bir Hristiyan elçi. Hristiyan olmadan önce tutuculuklarıyla tanınan Ferisilerden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Hristiyanlık</span> tek tanrılı İbrahimî bir din

Hristiyanlık, Nasıralı İsa'nın yaşamına, öğretilerine ve vaazlarına dayanan, tek Tanrılı İbrahimî bir dindir. Günümüzde Hristiyanlık, dünya nüfusunun yaklaşık %30,1'ini oluşturmaktadır ve 2,4 milyarı aşkın takipçisi ile dünyanın en kalabalık dinidir. Takipçilerine, "Mesihçi" anlamına gelen Hristiyan veya Nasıralı İsa'ya ithafen İsevi veya Nasrani denir. Kitâb-ı Mukaddes'e inanan takipçileri, Yahudi metni olan Tanah'ta kehanet edilen İsa'nın Mesih olarak gelişinin bir Yeni Ahit olduğuna inanırlar.

<span class="mw-page-title-main">Petrus</span> İsanın 12 havarisinden biri ve geleneğe göre 1. Katolik Kilisesi papası (MÖ 1-MS 65)

Simun Petrus, İsa'nın on iki havarisinden biridir. İsa'nın diğer bir havarisi olan Andreas'ın kardeşidir.

<span class="mw-page-title-main">Teslis</span> Baba, Oğul ve Kutsal Ruh üçlüsün­den oluşan Tanrı inancını ifâde eden kavram

Teslis, Kutsal Üçleme ya da Üçlü Birlik, tek olan Tanrı'nın Kutsal Kitap'ta kendisini bildirdiği her biri eşit yücelikte, özünde tek, ezeli ve ebedi olan üç benliğini konu edinen ve Hristiyan kiliselerinin çoğunluğu tarafından inanılan ana akım Hristiyan dininin merkezindeki inanç esasıdır. Baba Tanrı, Oğul Tanrı ve Kutsal Ruh üç farklı benlik (hipostaz) olarak aynı özü paylaşmaktadırlar (Homoousia). Tek öz Tanrı'nın birliğini üç benlik ise Tanrı'nın kimliğini anlatmaktadır ve benliklerin hem birbirinden farklılıklarını hem de özde çözülmez birliklerini ifade eder. Böylece tüm yaratım ve lütuf süreci Tanrı'nın üç ilahi benliğinin ortak eylemi olarak görülür. Her benlik, Üçlü Birlik'te kendilerine özgü nitelikleri tezahür ettirir ve böylece her şeyin "Baba'dan çıkıp gelmiş" "Oğul aracılığıyla" ve "Kutsal Ruh'un gücüyle" gerçekleştiğini kanıtlar.

İçrekçilik, batınilik ya da ezoterizm, bir konudaki derin bilgilerin ve sırların ehil olmayanlardan gizlenerek, bir üstat tarafından sadece ehil olanlara inisiyasyon yoluyla öğretilmesidir. Ezoterizm bir din veya bir inanç sistemi değildir. Çoğunlukla ezoterik (içrek) yani ezoterizm ile ilgili veya ezoterizme dair şeklinde kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">İrinaios</span> Özellikle dönemin "sapkın inançları" hakkında yazdıklarıyla tanınan İzmir doğumlu Lyon piskoposu (130-202)

İrinaios, Smyrna’da 126 yılında doğup, Lyon’da 202 yılında Tours’lu Gregorius’a göre din şehitliği mertebesine yükselmiştir. Hristiyan apolojistiydi. Yortusu 28 hazirandadır, Ortodoks Kilisesi'ne göre ise 23 auğustostadır. 21 Ocak 2022'de Papa Franciscus onu "Birliğin Doktoru" unvanıyla Kilise Doktoru ilan etti.

<span class="mw-page-title-main">Tertullianus</span> Yazar, filozof ve teolog

Tertullianus, MS 160-225 yılları arasında yaşamış olan Kilise Babası.

Atinalı Athenagoras, MS 2. yüzyılda yaşamış ve Hristiyanları ahlaksızlık ve devlete itaatsizlikle suçlayan putperestlerin iddialarına karşı çıkmak ve Hristiyan inancıyla ibadet ilkelerini Yunan ve Roma dünyasına yaymak için, 177 yılında bir apoloji kaleme almış olan Hristiyan düşünürdür.

Anglikanizm, İngiltere'nin resmî kilisesi olan İngiltere Kilisesi'ne has ilke, doktrin ve kurumlar. İngiltere Kralı VIII. Henry'nin kurduğu bir Hristiyan mezhebidir. İngiliz Reformu, Katoliklik ve Protestanlık arasında bir orta yol olarak görüldüğü için Latince Via Media olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lactantius</span>

Lucius Caelius Firmianus Lactantius, erken dönem Hristiyanlık savunucusu ve hatip. Rönesans döneminde kendisi için Hristiyan Cicero denmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Origenes</span>

Origenes veya Origen, İskenderiye'de Hristiyan bir ailede doğmuş ve kendini hadım etmesine bile neden olacak düzeyde münzevi (sofu) bir kişiliğe sahip olmasıyla tanınan ve Patristik felsefenin en önemli temsilcilerinden sayılan bir Kilise Babası'dır.

<span class="mw-page-title-main">Markion</span> 2. Yüzyıl Hristiyan Teolog

Sinoplu Markion, erken dönem Hristiyan teoloğu. Roma Kilisesi'nin öğretilerine alternatif farklı görüşler öne süren ve MS 2. yüzyıl sonlarında etkili olan Markion Roma'daki kilisesi tarafından Sapkın (Heretik) kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nissalı Gregor</span>

Nissalı Gregor, Kapadokya bölgesindeki Nissa adlı antik kentin piskoposu.

<span class="mw-page-title-main">Iustinus</span>

Iustinus, Patristik felsefenin ilk döneminin adı anılmaya değer apolojistlerinden biridir. Yortusu 1 Hazirandadır.

<span class="mw-page-title-main">Havarisel Babalar</span> Birinci yüzyılın sonları ila ikinci yüzyılın başlarında kilise tarihi açısından önemli eserler vermiş Hristiyan yazarlar

Havarisel Babalar, birinci yüzyılın sonları ila ikinci yüzyılın başlarında kilise tarihi açısından önemli eserler vermiş Hristiyan yazarlardır. Bu kavram ilk olarak 17. yüzyılda ortaya atıldığında, yazarların havarilerle dost oldukları ya da sıkı kişisel bağlara sahip oldukları ve onlardan etkilendikleri düşünülmekteydi. Papa XVI. Benedictus havarisel babaları, havarilerden sonraki ikinci jenerasyon olarak tanımlamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hermas'ın Çobanı</span> MS 150de kim olduğu bilinmeyen Hermas isimli bir Hristiyan tarafından kaleme alınmış bir Erken Hristiyanlık metni

Hermas'ın Çobanı, MS 150'de kim olduğu bilinmeyen, Havarisel Baba olarak kabul edilen Hermas isimli bir Hristiyan tarafından kaleme alınmış önemli bir Erken Hristiyanlık metnidir. Eser ikinci yüzyılın başlarından günümüze dek gelen Yunanca kaleme alınmış bir çalışmasıdır. Özellikle Lyonlu İreneus ve İskenderiyeli Klemens tarafından külliyat olarak kararlaştırıp kanonize edildiğinde tam olarak Yeni Ahit metinleri arasından seçilmemişlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Barnabas Mektubu</span> Hristiyanlar tarafından kutsal yazı olarak kabul edilmemiş mektuplardan biri

Eski Ahit/Antlaşma'nin Hristiyanca kullanımı (yorumu) üzerinde uzun bir vaaz şeklinde yazılmış bir mektuptur. Barnabas'ın mektubu büyük olasılıkla 70 ile 135 yılları arasında Mısır'ın İskenderiye şehrinde yazıldı. Pavlus'un yoldaşı Barnabas'a ait sayılmamaktadır. Bu mektubun yazarının neden Havari Barnabas'ın olarak gösterildiği bilinmemektedir.

Havari Barnabas çeşitli nedenlerden ötürü bu mektubun yazarı olamaz:

- Mektubun yahudilikle ilgili her şeye karşı yoğun antipatiye sahip olması

- Mektubun Eski Antlaşma’yı sert bir dille inkar etmesi

<span class="mw-page-title-main">Antakyalı Teofilos</span>

Antakya’lı Teofilos,, II yüzyıl, Antakya Episkoposu, Yunan Apolojet ve Kilise Babası. Yortusu 13 ekimdir.

<span class="mw-page-title-main">Romalı Hipolit</span>

Romalı Hipolit,, Hristiyan apolojet ve iman şehidi. Yortusu 13 Ağustos, 30 ocak.