İçeriğe atla

Dinadan

Sir Dinadan (Dinadam, Dinadano, Dinadeira, Divdan, Dynadan) Kral Arthur efsanesinin şövalye romantizm geleneğinde bir Yuvarlak Masa Şövalyesidir. Prose Tristan'da ve Le Morte d'Arthur'un bir bölümü de dahil olmak üzere uyarlamalarında yer almıştır. Mizahı ve pragmatizmiyle tanınan Dinadan, ana karakter Tristan'ın yakın arkadaşıdır.

Ortaçağ edebiyatı

Dinadem'in atfedilen kolları

Palamedes ve Lamorak gibi, Dinadan da Prose Tristan'ın (Tristan ve Iseult efsanesinin bir çeşidi) bir icadıydı ve Post-Vulgate Cycle ve Thomas Malory'nin Le Morte d'Arthur'u da dahil olmak üzere daha sonraki yeniden anlatımlarda ortaya çıktı. Brunor Senior'un (Korkusuz İyi Şövalye) oğlu, yuvarlak masa şövalyeleri Breunor le Noir ve Daniel'in erkek kardeşidir. Arthur romantizmindeki diğer şövalyelerin çoğundan farklı olarak, pratik fikirli Dinadan kavgalardan kaçınmayı tercih eder ve gerektiğinde cesur bir savaşçı olmasına rağmen, saray sevgisini zaman kaybı olarak görür. Dinadan ayrıca, kadınlara duyduğu güçlü güvensizliğin bir komedi teması olduğu Escanor'da [1] ve Les Prophéties de Merlin'in bazı türevlerinde olduğu gibi diğer bazı aşk romanlarında da yer alır.

Le Morte d'Arthur

Arthur Rackham'ın The Romance of King Arthur (1917) için yaptığı illüstrasyon. Alfred W. Pollard tarafından Le Morte d'Arthur'dan kısaltılmıştır.

Malory'nin Dinadan'ı, alaycı mizahı, şakacı doğası ve şövalyelik alaycılığıyla tanınır.[2] Arkadaşı genç kahraman Tristan'ı (Tristram) aramak için Cornwall sarayını ziyaret eder ve genç Kraliçe Iseult (La Beale Isoud) ile akşam yemeği yer ve burada kendi arzusuyla adına büyük işler yapacak hiçbir leydi aşkı veya sevgilisi olmadığını açıklar. Dinadan ayrıca genellikle Arthur'un tüm şövalyelerinin en zekisi ve pratik şakaların kaynağı ve hedefi olarak tasvir edilir. Le Morte d'Arthur'da zırhlı arkadaşlarını kalkanlarından daha fazla tanıyabilen birkaç şövalyeden biridir Bir durumda Tristan, Dinadan ona söyleyene kadar kendi kralını tanımaz. Dikkate değer bir şekilde Kral Mark hakkında aşağılayıcı bir balad yazar ve onu Mark'ın sarayında çalabilmesi için bir ozan gönderir. Başka bir bölümde, Lancelot zırhının üzerine bir elbise giyerek onu hazırlıksız yakaladığında ve Lancelot elbiseyi baygın rakibine giydirdiğinde bir mızrak dövüşü kaybeder.

Joyce Coleman tarafından özetlendiği gibi, " Margaret Schlauch, Sir Thomas Malory'nin Morte Darthur'unun ve özellikle, mızrak dövüşü korkusuyla ilgili şakalarıyla dinleyicilerini o kadar çok güldüren 'komik gerçekçi Sör Dinadan'ın 'mahalle gerçekçiliğini' selamlıyor. 'Sir Dinadan, realist' [Elizabeth Edwards], 'pragmatik bir inanç' [Donald Hoffman] tarafından yönetilen 'rasyonel ahlakçı', Malorian analizinin standart bir figürü olmaya devam ediyor." [3] Bununla birlikte, Eugene Vinaver ve Harold Livermore gibi bazıları, Malory'nin Dinadan'ının mizahını, Dinadan'ın şakalarının daha saldırgan ve yıkıcı olduğu (dini bile hedef alan) Fransız orijinal kaynaklarındaki mizahtan daha düşük görüyor.[4]

Le Morte d'Arthur'da, Prose Tristan anlatısını takip eden Dinadan, Cornwall'dan döndüğünde Kral Arthur'u Mark'ı tekrar tahta oturtan kararını tersine çevirmeye ikna etmeyi umarak ölür. Bununla birlikte Acımasız Brehu'ya karşı savaşında yaralanan Dinadan, Kral Pellinore'un rakip klanından düşmanları Lamorak'a yakınlığı nedeniyle ondan nefret eden diğer iki Yuvarlak Masa Şövalyesi Mordred ve Agravain tarafından haince pusuya düşürülür ve öldürülür. Hector de Maris, Dinadan'ı ölümcül şekilde yaralı bulur ve onu Lancelot'un kollarında öldüğü Camelot'a götürür.

La Tavola Ritonda

Nesir Tristan'ın geç Orta Çağ İtalyan yeniden yazması olan La Tavola Ritonda'da, Dinadan'ın (Dinadano) kendisi, sevgili arkadaşı Tristan'ın (Tristano) ve Acımasız Brehu'nun (Breus sanz Pietà) ölümünün intikamını almak için yakalanan Mark'ı (Marco) öldürmeye çalışır. Brehu aslında onun kuzenidir. Dinadan'ın bu versiyonu farklı şekilde karakterize edilir çünkü o, Tristan'ın sevgili Iseult'undan (Isotta) bile nefret eden ve ona açıkça bir "fahişe" olarak hakaret eden şiddetli bir kadın düşmanıdır.[5][6] Dinadan'ın bir kadına aşık olduğu tek zaman, Antik Kule'nin kötü Losanna'sı (Losanna della Torre Antica) ile yaşadığı kısa süreli ilişkidir. Dinadan'ın kadınlara karşı genellikle takıntılı bir şekilde düşmanca tavrı, Tristan'ın onunla çok dostça alay etmesine neden olur.

Modern kurgu

Dinadan'ın modern görünümleri arasında John Cullum, Christopher Sieber ve (filmde) Anthony Rogers tarafından canlandırılan müzikal Camelot'un sahne versiyonu ve film uyarlaması yer aldı. Gerald Morris'in 2003 tarihli The Ballad of Sir Dinadan'ın [7] baş kahramanı ve Mark Twain'in 1890 tarihli "A Connecticut Yankee in King Arthur's Court'taki " Sir Dinadan the Humorist" bölümünün konusunu oluşturur.[8]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Demons and Angels: Female Portrayal in Escanor". www.reading.ac.uk. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2020. 
  2. ^ Malory's Anatomy of Chivalry: Characterization in the Morte Darthur (İngilizce). Rowman & Littlefield. 2014. ISBN 9781611477795. 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2021. 
  3. ^ Arthurian Literature XXIII. 23. Boydell & Brewer. 2006. ISBN 9781843840978. 
  4. ^ Glowka, Arthur Wayne (1986). "Malory's Sense of Humor". Arthurian Interpretations. 1 (1): 39-46. 
  5. ^ Arthurian Literature XIX. 19. Boydell & Brewer. 2003. ISBN 9780859917452. 
  6. ^ Larrington (1 Şubat 2004). "04.02.30, Busby, Dalrymple, eds., Arthurian Literature XIX". The Medieval Review. ISSN 1096-746X. 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2020. 
  7. ^ The Ballad of Sir Dinadan (İngilizce). Houghton Mifflin Harcourt. 2008. ISBN 9780547349848. 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2021. 
  8. ^ "Chapter 4: "Sir Dinadan the Humorist" | A Connecticut Yankee In King Arthur's Court | Mark Twain". etc.usf.edu. 17 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2019. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kral Arthur</span> İngiliz Efsanesi Kral Arthurdaki baş kahraman

Kral Arthur, Britanya mitolojisindeki efsanevi Camelot kralı. Hikâyeleri, 5. yüzyıl sonları ya da 6. yüzyıl başları Britanya'sında geçen Arthur, Britanyalılar için savaşta ve barışta ideal kralın simgesi olmuştur. Arthur'un, Sakson istilacılara karşı Kelt asıllı Britonların koruyucusu olduğuna inanılır. Kral Arthur, Britanya konulu romanslar olarak bilinen Orta Çağ edebiyat geleneğinde bir kahraman ve merkezi figürdür.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Kâse</span> İsanın Son Akşam Yemeğinde kullandığı iddia edilen, mucizevi güçleri olduğuna inanılan kap

Kutsal Kâse ya da Mukaddes Kâse, İsa'nın Son Akşam Yemeği'nde kullandığı iddia edilen, mucizevi güçleri olduğuna inanılan kap. Aramatyalı Yusuf'un, çarmıha gerilen İsa'nın damlayan kanını Kutsal Kâseye koyduğuna inanılır.

<span class="mw-page-title-main">Tristan ve İsolde</span>

Tristan ve İsolde 12. yüzyıldan beri birçok varyasyonla yeniden anlatılan bir romantizm hikâyesidir. Hikâye, Kernevek şövalyesi Tristan ve İrlandalı prenses Iseult arasındaki yasak aşkları hakkında bir trajedidir. Anlatı, Lancelot ve Guinevere'nin Kral Arthur romantizminden önce gelir. Batı sanatı ve edebiyatı üzerinde önemli bir etkisi olmuştur. Hikâyenin ayrıntıları bir yazardan diğerine farklılık gösterse de genel konu yapısı hemen hemen aynıdır.

<span class="mw-page-title-main">Guinevere</span>

Kraliçe Guinevere, Kral Arthur'un efsanevi eşidir.

<span class="mw-page-title-main">Yuvarlak Masa Şövalyeleri</span> Kral Arthurdan şeref rütbesi alan şövalyeler

Yuvarlak Masa Şövalyeleri, Britanya mitolojisinde geçen, Kral Arthur'un maiyetinde olan en yüksek şeref rütbesini almış kişilerdir. Toplantı yaptıkları masa, üyelerin arasındaki eşitliği temsilen başsız ve ayaksız yapılmıştı. Hikâyelere göre üyelerin sayısı 12'den 150(ya da fazlası)'ye değişmektedir. Winchester Kalesi'nde bulunan 1270'lerden kalma Winchester masasının üzerinde 25 tane şövalye ismi yazılıdır.

Sir Galahad, Kral Arthur efsanesinde bulunan yuvarlak masa şövalyelerindendir, ayrıca Arthur efsanesinde önemli bir yer olan kutsal kase görevinde yer almış üç şövalyeden birisidir. Galahad, onuru ile ün salmış olan ve yuvarlak masada en çok söz sahibi olarak bilinen Sir Lancelot'un Elaine of Corbenic'dan olma çocuğudur. Sir Galahad, Arthur efsanesinde ilk defa Holy Grail yani kutsal kase görevinde görülmüştür. Bazı anlatılanlara göre Lancelot'un isminin Galahad olduğunu ve küçük yaşta ismini değiştirerek şimdiki ismini aldığı söylenmektedir. Bundan dolayı Galahad'ın annesi Elaine de kendi oğluna Lancelot'un gerçek ismini vermiştir. Efsanede bulunan tehlikeli sandalye, Merlin'in yuvarlak masada sürekli boş bıraktığı bir sandalyedir ve Kutsal kase görevinde başarılı olacak bir şövalyenin bu koltuğa oturacağını söylemiştir. Bu olayın İsa'nın doğumundan 454 sene sonra olacağı efsane olarak dilden dile dolaşmıştır. Sir Galahad'ın kutsal kaseyi bulduktan sonra bu sandalyeye oturduğunu ve bu olayın İsa'nın doğumundan tam 454 sonra olduğu rivayet edilmektedir. Kutsal kase Galahad'a göründüğünde yanında Aramatyalı Yusuf da vardır. Arthur öldükten sonra Sir Galahad ülkeyi yönetme fırsatı bulmuştur ve bu sırada Kutsal Kaseyi bir kez daha görmüştür. Sir Galahad'ın kutsal kaseyi bulduktan sonra görevinin bittiğini ve Tanrı'nın onu çağırdığını söylemiştir. Aramatyalı Yusuf'dan canını almasını istemiştir ve amacına ulaştığını söylemiştir. Aramatyalı Yusuf da kabul etmiş ve böylece Sir Galahad ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Malory</span> İngiliz yazar

Thomas Malory, İngiliz yazar. Le Morte d'Arthur adlı yapıtın sahibidir.

<i>Le Morte dArthur</i>

Le Morte d'Arthur ; Kral Arthur, Güinevere, Lancelot, Merlin ve Yuvarlak Masa Şövalyeleri hakkındaki hikâyeler ve efsanelerin yeniden işlendiği bir çalışmadır. Malory, bu figürler hakkında var olan İngiliz ve Fransız hikâyelerini yorumlamış ve özgün eklemeler yapmıştır. Malory'nin kitap için seçtiği asıl başlık "Kral Arthur ve Soylu Yuvarlak Masa Şövalyelerinin Tam Kitabı"ydı, ancak Malory'nin ölümünden sonra yayımcı, aslında kitabın ilk bölümünün adı olan başlığı bugün yaygın olarak bilinen başlık haline getirdi.

<span class="mw-page-title-main">İngiliz mitolojisi</span>

İngiliz mitolojisi, İngiltere tarihi boyunca ortaya çıkan, bazen birbirini takip eden nesiller tarafından detaylandırılan ve diğer zamanlarda reddedilip yerine başka açıklayıcı anlatılar konan mitlerin toplamıdır. Bu anlatılar, İngiltere'nin Normanlar tarafında fethinden sonra İngiltere'de geliştirilen, Anglo-Sakson mitolojisi, Hristiyan mitolojisi ve Kelt mitolojisinden gelen geleneklerle bütünleşmiş halk geleneklerinden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Sir Ector</span> Arthur efsanesinde Sir Kayin babası ve Kral Arthurun koruyucu babası

Sir Ector, bazen Hector, Antor ya da Ectorius, Sir Kay'in babası ve Matter of Britain'nde Kral Arthur'un koruyucu babasıdır. Bazen sadece bir lord yerine bir kral olarak tasvir edilir, Londra'da olduğu kadar ülkede de bir mülkü vardır.

Sarras, Kral Arthur efsanesinde Kutsal Kâse'nin getirildiği gizemli bir adadır. Lancelot-Grail Cycle'da, Josephus of Arimathea ve takipçileri, Britanya'ya giderken adayı ziyaret ederler; oradayken Joseph'in oğlu Josephus bir piskopos olarak atanır ve Kâse'nin gizemlerini bizzat İsa'nın kendisi gösterir. Grup birçok mühtedi kazanır ve büyük bir krallar silsilesi kurdukları Britanya'ya geçerler. Kâse'yi elde ettikten sonra şövalyeler Galahad, Percival ve Bors, Kâse'yi Solomon'un gemisinde Sarras'a geri götürüler, ancak sakinleri paganizme geri dönmüş olarak bulurlar. Kâse şövalyeleri halkın inancını geri kazandırır ve bir yıl boyunca onlara hayırsever bir şekilde başkanlık ederler, ancak Kâse Tanrı tarafından Cennete götürüldüğünde Galahad vecd içinde ölür ve kısa bir süre sonra Percival onu takip eder. Bors, hikâyeyi anlatmak için Arthur'un krallığına geri döner.

<span class="mw-page-title-main">Bedivere</span>

Bedivere veya Bedevere;, Kral Arthur efsanesinde yer alan en eski karakterlerden biridir ve orijinal olarak birkaç Galce metinde Bedwyr Bedrydant adlı tek elli büyük savaşçı olarak anılır. Historia Regum Britanniae portresine dayalı Fransızlardan ilham alınan Britanya'nın Anası eserindeki tasvirde Bedivere yer alır. Kral Arthur'un Yuvarlak Masa Şövalyesi olan ve krala mareşal göreviyle bağlı olan Bedivere, Ekskalibur'u Gölün Lady'sine getirmiştir. Sık sık kardeşi Sir Lucan ve kuzeni Sir Griflet ile ve ayrıca Sir Kay ile ilişkilendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Sagramore</span>

Sir Sagramore ya da Sagremor, Kral Arthur efsanesindeki bir Yuvarlak Masa Şövalyesidir. Şövalye romanlarında ana ve yan karakter olarak yer almaktadır. Sagramore'un karakterizasyonu hikâyeden hikâyeye değişir, ancak genel olarak şiddetli ve öfkeli bir şekilde savaşan erdemli ama çabuk huylu bir şövalye olarak karakterize edilir.

Lamorak, kendi başına büyük bir şövalye olan Kral Pellinore'nin oğlu olan Sir Lamorak, bazı efsanelere göre Percivale'nin kardeşiydi. Lamorak, Yuvarlak Masa'nın en güçlü, en vahşi ve en acımasız Şövalyelerinden biriydi. Morgause'un sevgilisi Sör Lamorak'ın babası Pellinore, Morgause'un kocası King Lot of Orkney'i ikili olarak öldürmüştü.

<span class="mw-page-title-main">Palamedes (Arthur efsanesi)</span> Şövalye

Palamedes Kral Arthur efsanelerinde yuvarlak masa şövalyeleri içinde yer alan bir şövalyedir. Başlangıçta bir sarazen ve putperest iken sonrasında Hristiyan olarak görülür. Karşılıksız sevgi ile Isolda'ya bağlıdır ve bu da onu sık sık Tristan ile çatışır hale getirmektedir. Palamedes'in babası Kral Esclabor'dur. Kardeşleri Safir ve Segwarides de Yuvarlak Masa'da yer almaktadır. Palamedes romansı adını ondan almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Caradoc</span>

Caradoc Vreichvras Gwent krallarının yarı efsanevi atasıdır. 5. veya 6. yüzyılda yaşamış olabilir. Matter of Britain'nde Kral Carados ve Carados Briefbras isimleri altında Yuvarlak Masa Şövalyesi olarak hatırlanır.

<i>First Knight</i>

İlk Şövalye, Jerry Zucker tarafından yönetilen, Arthur efsanesine dayanan 1995 yapımı bir Orta Çağ filmidir. Sean Connery Kral Arthur'u, Richard Gere Lancelot'u, Julia Ormond Guinevere'yi ve Ben Cross Malagant'ı canlandırıyor.

<i>Fırlama Şövalye</i>

Fırlama Şövalye 1995 yapımı bir macera komedi filmi. Michael Gottlieb tarafından yönetilen fantastik film. Hikâye Mark Twain'e dayanmaktadır. 1889 tarihli A Connecticut Yankee in King Arthur's Court romanı, daha önce 1978 yılında Disney tarafından Unidentified Flying Oddball adıyla filme çekilmişti. Filmin başrollerinde Thomas Ian Nicholas, Joss Ackland ve Art Malik yer alıyor ve Daniel Craig ve Kate Winslet'in ilk film rollerinden biri olmasıyla dikkat çekiyor.

Britanya konulu romanslar, Orta Çağ edebiyatı ve efsanevi romansları Büyük Britanya ve Bretonya ile ilişkilendiren, ana teması Kral Arthur olan efsanevi kral ve kahramanları içerir.

Bir Zamanların ve Geleceğin Kralı, T.H. White tarafından yazılan bir fantastik roman serisidir ve Kral Arthur efsanesine odaklanır. Bu serinin temeli, Sir Thomas Malory'nin 1485 tarihli eseri Le Morte d’Arthur'dır.